II SA/Rz 783/13

WyrokWSA w Rzeszowie2013-10-16

Skład orzekający: Krystyna Józefczyk, Magdalena Józefczyk, Joanna Zdrzałka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów dotyczących bezpiecznych odległości sytuowania budynków od gazociągów wysokiego ciśnienia, w tym norm branżowych, stanowi podstawę do orzeczenia rozbiórki samowoli budowlanej na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.?
Ratio decidendi
Naruszenie przepisów dotyczących bezpiecznych odległości sytuowania budynków od gazociągów wysokiego ciśnienia, w tym norm branżowych, stanowi podstawę do orzeczenia rozbiórki samowoli budowlanej na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Konieczność zachowania tych odległości wynika z przepisów technicznych, a ich naruszenie skutkuje automatycznym uznaniem, że obiekt został wzniesiony w sposób zagrażający bezpieczeństwu ludzi lub mienia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki garażu wybudowanego przez skarżących na działkach nr 898 i 897/1. Organy nadzoru budowlanego ustaliły, że garaż został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz w odległości 5,70 m od gazociągu wysokiego ciśnienia, co naruszało obowiązujące normy branżowe. Skarżący kwestionowali zasadność nakazu rozbiórki, zarzucając organom naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i brak wykazania przesłanek do rozbiórki. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Joanna Zdrzałka Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 października 2013 r. sprawy ze skargi E. G., M. G. i M. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki garażu -skargę oddala- II SA/Rz 783/13 U Z A S A D N I E N I E Decyzjami z dnia [...] września 2010r. znak: [...] i z dnia [...] czerwca 2011r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. nakazał rozbiórkę garażu zlokalizowanego na działkach nr 898 i nr 897/1 położonych w K. stanowiących własność E. i M. G. (działka nr 898) i M.G. (działka nr 897/1). Decyzje powyższe zostały następnie uchylone w całości decyzjami Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odpowiednio: z dnia [...] lutego 2011r. znak: [...] i z dnia [...] października 2012r. znak: [...], a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Po kolejnym rozpatrzeniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] grudnia 2012r. znak: [...] nakazał E. oraz M.G. i M.G. dokonać rozbiórki garażu o wymiarach 9,77 m x 7,32 m, zlokalizowanego na działkach nr 898 i 897/1 położonych w K. Przesłanką wydania wskazanego wyżej rozstrzygnięcia było ustalenie, że garaż wybudowany został bez wymaganego pozwolenia na budowę w odległości 5,70m od gazociągu wysokiego ciśnienia DN 400 o maksymalnym ciśnieniu roboczym wynoszącym 4,22 MPa wbrew obowiązującym podczas jego budowy przepisom oraz powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia, co spełnia przesłanki określone w art. 37 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Odwołanie od ww. decyzji wnieśli E.G. oraz M.G. i M.G. reprezentowani przez pełnomocnika radcę prawnego O.Ł., wnosząc o uchylenie ww. decyzji i umorzenie postępowania organu pierwszej instancji. Podnieśli, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. naruszył zasady postępowania administracyjnego określone w art. 77 i art. 9 kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż ich zdaniem organ nie wykazał, że przedmiotowy garaż został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Ponadto zarzucili naruszenie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. poprzez niewykazanie, że posadowienie garażu na działkach nr 898 i 897/1 położonych w K. powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzję z dnia [...] lipca 2013r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013r. poz. 267), dalej "k.p.a." oraz art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 z 1974r., poz. 229 z późn. zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. Nr 243 z 2010r., poz. 1623 z późn. zm.) uchylił zaskarżoną decyzję w całości i jednocześnie nakazał E.G., M.G. i M.G. rozbiórkę budynku garażu o wymiarach 9,78m x 7,58m z wysuniętą od strony zachodniej częścią dachu wspartą na stalowych słupkach zlokalizowanego na działkach nr 898 i 897/1 położonych w K. Rozpatrując przedmiotową sprawę organ odwoławczy przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające, połączone z rozprawą administracyjną w dniu [...] maja 2013r. W trakcie rozprawy przeprowadzonej przez pracowników Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dokonano oględzin przedmiotowego budynku garażu i ustalono, że na działkach nr 898 i 897/1 położonych w K. usytuowany jest murowany, parterowy budynek o funkcji garażu, przykryty dachem dwuspadowym krytym blachą trapezową powlekaną. Posiada dwa pomieszczenia garażowe, a w jednym z nich (od strony wschodniej) jest kanał rewizyjny przykryty deskami. Budynek jest wyposażony w instalację elektryczną i centralnego ogrzewania. Pomieszczenia budynku są wentylowane poprzez dwa otwory w suficie i wywiewki wentylacyjne, Dach wyposażony jest w rynny i rury spustowe z odprowadzeniem wody na teren działki własnej. Wysunięta część dachu od strony zachodniej konstrukcji drewnianej oparta jest na czterech stalowych słupkach o średnicy 8cm wspartych na betonowym murku. Odległość od osi stalowych słupków do ściany budynku garażu wynosi 2,50m. Budynek garażu posiada wymiary zewnętrzne 9,78m x 7,58m. Podczas postępowania nie okazano pozwolenia na budowę budynku garażu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. ustalił, że budynek garażu zlokalizowany na działkach nr 898 i 897/1 położonych w K. stanowiących własność E. i M.G.i M.G., został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wójt Gminy Ł., na wezwanie organu I instancji za pismem z dnia [...].04.2011r., znak: [...] przesłał dokumenty potwierdzające wydanie przez Naczelnika Gminy w Ł. decyzji z dnia [...].05.1980r. Nr [...] udzielającej E.G. pozwolenia na budowę budynku inwentarsko-składowego według projektu indywidualnego o wym. 25,0 x 6,5Om na działce nr ewid. gruntów 897/1 w K. Na planie zagospodarowania stanowiącym załącznik do tej decyzji udzielającej pozwolenia na budowę ww. budynku brak jest przedmiotowego budynku garażu. Ww. plan został sporządzony przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane. Trudno uznać więc za wiarygodne zeznania świadka jak również oświadczenia odwołujących się M.G., M.G. dot. daty budowy przedmiotowego budynku garażu złożone podczas rozprawy administracyjnej w dniu [...].05.2013r., którzy nie potrafili w sposób jednoznaczny wyjaśnić braku przedmiotowego budynku garażu na planie zagospodarowania stanowiącym załącznik do decyzji Naczelnika Gminy w Ł. z dnia [...].05.1980r. Nr [...] Z powyższego zatem wynika, że przedmiotowy budynek garażu został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę po [...].05.1980r., w czyli w okresie obowiązywania przepisów ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974r., Nr 38, poz. 229 ze zm.) i wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistycznego (Dz. U. Nr 8, poz. 48 z późn. zm.). Zgodnie z § 44 ust. 1 tego rozporządzenia, pozwolenia na budowę wymagało wykonanie i rozbudowa stałych i tymczasowych budynków. Zatem dla realizacji przedmiotowego budynku garażu wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę, a jego brak kwalifikuje obiekt jako samowolę budowlaną. Organ I instancji ustalił, że przedmiotowy budynek garażu usytuowany jest w odległości 5,70m od gazociągu wysokiego ciśnienia DN 400. Gazociąg wysokoprężny DN 400 L.-J.-S., przebiegający m. in. przez działkę nr ewid. 898 położoną w K., został wbudowany w roku 1960 co potwierdza protokół spisany dnia 20.10 i 21.10.1960r. w sprawie odbioru końcowego i przekazania do użytku tego gazociągu. Gazociąg wykonany jest z rur o średnicy 419 mm, grubość ścianki 9,5 mm, przystosowany jest do pracy pod ciśnieniem MOP 4,22 MPa, a średnia wartość ciśnienia w tym gazociągu w 2010r. wynosiła 2,7 MPa. Z uwagi na fakt, iż przedmiotowy budynek został wzniesiony przed 1.01.1995r. zaistniałą samowolę budowlaną należało oceniać w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie jej popełnienia, a więc w oparciu o przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane, gdyż zgodnie z art. 103 ust. 2 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, w przypadku obiektu, wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę, którego budowa została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995r. lub przed tym dniem zostało wszczęte w stosunku do niego postępowanie administracyjne, stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. sprawę legalności przedmiotowego obiektu budowlanego rozpatrywał właściwie w oparciu o przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane. Przepis art. 37 ust. 1 ww. ustawy dopuszcza orzeczenie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy wówczas, gdy zachodzi jedna z wymienionych w nim przesłanek: znajduje się on na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. W przypadku samowoli budowlanych zaistniałych w czasie obowiązywania ww. ustawy z 1974r. organ nadzoru budowlanego prowadząc postępowanie bada okoliczności, o których mowa w art. 37 ust. 1 tej ustawy i dopiero w sytuacji, po wykazaniu, że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 lub pkt 2 nakazuje jego rozbiórkę, a wypełnianie którejkolwiek z powyższych przesłanek obliguje organ do nałożenia obowiązku przymusowej rozbiórki. Organ I instancji wydał nakaz rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane. Przesłankami rozbiórki obiektu budowlanego, wynikającymi z powołanego powyżej przepisu są, więc niezgodność wybudowanego obiektu z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy oraz ustalenie, iż powoduje on niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Przesłanki te powinny być spełnione łącznie. W czasie budowy przedmiotowego budynku garażu obowiązywały przepisy rozporządzenia Ministra Górnictwa z 18 sierpnia 1978r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. Nr 21, poz. 94), które obowiązywało od 13.09.1978r. do 08.08.1989r. oraz ustanowione i ogłoszone zgodnie z obowiązującą wówczas ustawą z dnia 27 listopada 196lr. o normalizacji (Dz. U. Nr 53, poz. 298 ze zm.) normy branżowe. Normy branżowe ustanowione i ogłoszone we właściwym trybie stanowiły część porządku prawnego, od których można było odstąpić jedynie w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym w drodze decyzji organu, który normę ustanowił. Ww. rozporządzenie nie precyzowało wymaganych minimalnych odległości gazociągów od obiektów terenowych (m. in. obiektów budowlanych) zapewniających bezpieczeństwo ludzi i mienia oraz warunków jakie powinny być zachowane w stosunku do obiektów terenowych, ale treścią § 5 odsyłało w tej kwestii do przepisów odrębnych tj. norm branżowych. Taką normą mającą zastosowanie w przedmiotowej sprawie była ustanowiona przez Ministra Górnictwa i Energetyki dnia 18 marca 1971r. jako norma obowiązująca w zakresie projektowania i budowy od dnia 1 października 1971r. (Mon. Pol. Nr 30/1971, poz. 193) norma branżowa Nr BN-71/8976-31 pt. Odległości bezpieczne gazociągów wysokiego ciśnienia ułożonych w ziemi. Według tej normy podstawowa odległość bezpieczna (mierzona w płaszczyźnie poziomej między obrysem obiektu terenowego, a osią gazociągu) oddzielnie stojących budynków niemieszkalnych od gazociągu o średnicy 300 - 500 mm i ciśnieniu powyżej 2,5 do 6,4 MPa powinna wynosić 25m. Natomiast zmniejszone odległości bezpieczne obowiązujące wyłącznie dla gazociągów mających specjalne zabezpieczenia w zależności od zastosowanych zabezpieczeń specjalnych przy ciśnieniu nominalnym 2,5 do 6,4 MPa wynoszą przy zabezpieczeniu gazociągu o oznaczeniu Zl, Z2, Z3 -15 m, natomiast przy zabezpieczeniu Z4 - 10 m. Norma ta obowiązywała do dnia 31.03.1981r. Jak wynika z akt sprawy, budynek garażu będący przedmiotem niniejszego postępowania powstał po 23.05.1980r., czyli w okresie kiedy przebiegający w jego pobliżu gazociąg wybudowany w 1960r. już istniał. Przedmiotowy budynek garażu wybudowany został w odległości 5,70m od gazociągu wysokiego ciśnienia DN 400. Podstawowa wymagana odległość bezpieczna pomiędzy gazociągiem wysokiego ciśnienia, a przedmiotowym budynkiem garażu określona w ww. normie branżowej nie została zachowana. Nawet zmniejszone odległości bezpieczne przy ewentualnym zastosowaniu stosownych zabezpieczeń gazociągów są większe niż faktyczna odległość budynku od gazociągu. Norma branżowa Nr BN-71/8976-31 określała bezpieczne odległości gazociągów wysokiego ciśnienia ułożonych w ziemi względem innych obiektów budowlanych. Celem tej regulacji było zapewnienie m.in. bezpieczeństwa dla ludzi i mienia, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r. Skoro norma ta (jak i kolejna norma branżowa Nr BN-80/8976 obowiązująca od dnia 1.04.1981r.) ustanowiona została w celu zapewnienia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia, to naruszenie tej normy skutkuje automatycznym uznaniem, że dany obiekt został wzniesiony w sposób zagrażający bezpieczeństwu ludzi lub mienia i jego usytuowanie pogarsza warunki zdrowotne i użytkowe dla otoczenia. Zatem usytuowanie przedmiotowego budynku garażu w odległości o prawie połowę mniejszej niż najmniejsza z dopuszczalnych bezpiecznych odległości od gazociągu wysokoprężnego stanowi niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia i jego usytuowanie pogarsza warunki zdrowotne i użytkowe dla otoczenia. Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 11 grudnia 2012r. sygn. akt II OSK 1467/11 i z dnia 19 lutego 2013r. sygn. akt II OSK 1971/11 wskazał, że sytuowanie obiektów budowlanych względem gazociągu z naruszeniem odległości wskazanych w normie branżowej Nr BN-71/8976-31 powoduje zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Wobec powyższego skoro usytuowanie przedmiotowego budynku garażu jest niezgodne z obowiązującymi podczas jego budowy przepisami oraz powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia, a więc zachodzą przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane. W toku postępowania odwoławczego ustalono, że budynek garażu posiada wymiary zewnętrzne 9,78m x 7,58m, a nie 9,77m x 7,32m, zatem zreformowano zaskarżoną decyzję. E.G., M.G. i M.G. reprezentowani przez radcę prawnego O.Ł. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na wskazaną wyżej decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2013r., nr [...] zaskarżając ją w całości i zarzucając jej naruszenie: 1. art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dn. 24 października 1974r. Prawo budowlane w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dn. 7 lipca 1994r. Prawo budowlane poprzez ich zastosowanie w sprawie i nakazanie rozbiórki budynku magazynowego, pomimo że nie zachodzą przesłanki określone w tym przepisie, 2. art. 7 i art. 77 Kodeks postępowania administracyjnego poprzez nie zebranie w pełni materiału dowodowego i na tej podstawie rozstrzygnięcie sprawy. W związku ze wskazanymi uchybieniami wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. oraz o zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przypisanych. W uzasadnieniu podano, że w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, iż przedmiotowy budynek garażowy posadowiony jest w odległości ok. 6 metrów od gazociągu wysokiego ciśnienia. Sporne jest natomiast, czy samo wybudowanie przedmiotowego budynku niezgodnie z przepisami dot. dopuszczalnego usytuowania budynku uzasadnia wydanie decyzji o jego rozbiórce. Decyzje organów nadzoru budowlanego zostały wydane na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dn. 24 października 1974r. Prawo budowlane w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dn. 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Dla orzeczenie przymusowej rozbiórki na podstawie wskazanego wyżej przepisu konieczne jest wykazanie wystąpienia łącznie dwóch odrębnych przesłanek tj. wybudowanie go niezgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie jego budowy, a druga jest wystąpienie przynajmniej jednej z dwóch okoliczności wskazanych w pkt 1 i 2 tego przepisu. Organ nie wykazał, jakoby w przedmiotowej sprawie ww. przesłanki wystąpiły. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, iż w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekające w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując skargę w świetle wskazanych wyżej kryteriów należy uznać, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu, o którym mowa w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zdaniem Sądu, postępowanie w rozpoznawanej sprawie przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami prawa, a zebrany materiał dowodowy został oceniony prawidłowo i wyciągnięte z niego logiczne wnioski znalazły wyraz w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podczas prowadzonego postępowania ustalono, że budynek garażu zlokalizowany na działkach nr ewid. 898 i nr 897/1 w K. został wybudowany bez pozwolenia. Nadesłane przez Wójta Gminy Ł. pozwolenie na budowę budynku inwentarsko – składowego na działce nr 897/1 w K. z daty [...] maja 1980 r. wraz z planem zagospodarowania działki nie posiada przedmiotowego budynku garażu. Sąd nie dał wiary zeznaniom świadka jak również oświadczeniom inwestora, ponieważ dowód z dokumentu sporządzony został przez osobę uprawnioną, a nie ustalono również aby dokument ten został sfałszowany. Wobec tego budynek ten został wybudowany po dniu [...] maja 1989, a więc pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Z uwagi na fakt, że przedmiotowy budynek garażu został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę w okresie obowiązywania przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229) i wybudowanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistycznego (Dz.U. Nr 8, poz. 48). Zgodnie z § 44 ust. 1 tegoż rozporządzenia pozwolenia na budowę wymagało wykonanie i rozbudowa stałych i tymczasowych budynków. Zatem dla realizacji przedmiotowego budynku garażu wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę, a jego brak to samowola budowlana. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że gazociąg wysokoprężny DN 400 L.– J. – S. przebiegający m.in. przez działkę nr 898 w K. został wybudowany w roku 1960, co potwierdza protokół spisany dnia [...] i [...] października 1960 roku w sprawie odbioru końcowego i przekazania do użytku gazociągu. Zgodnie z art. 103 ust. 2 obecnie obowiązującej ustawy prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 roku, w przypadku obiektu wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę, którego budowa została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r. lub przed tą datą zostało wszczęte postępowanie administracyjne, stosuje się przepisy dotychczasowe, tzn. przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. W przypadku samowoli budowlanej, która miała miejsce w okresie obowiązywania ustawy z 1974 r. organ nadzoru budowlanego prowadząc postępowanie bada okoliczności, o których mowa w art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Przepis ten dopuszcza orzeczenie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego niezgodnie z przepisami wówczas obowiązującymi jeżeli zachodzi jedna z wymienionych w nim przesłanek, a to: 1) znajduje się on na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę, albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje (...) niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Organ prowadząc postępowanie w oparciu o tą ustawę bada okoliczności, o których mowa w art. 37 ust. 1, a wypełnienie którejkolwiek z nich obliguje organ do nałożenia obowiązku przymusowej rozbiórki. W przedmiotowej sprawie przesłanką uzasadniającą nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego jest niezgodność z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy oraz to, iż powoduje on niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia. Zarówno w okresie budowy tego obiektu budowlanego jak i w chwili obecnej istniały przepisy w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe. W okresie budowy budynku garażu obowiązywały przepisy rozporządzenia Ministra Górnictwa z dnia 18 sierpnia 1978 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz.U. Nr 21, poz. 94) obowiązujące w okresie od 13.XI.1978 r. do 8.VIII.1989 r. oraz obowiązujące wówczas zgodnie z ustawą z dnia 27 listopada 1961 r. o normalizacji tzw. normy branżowe. Normy branżowe stanowiły część porządku prawnego, od którego można było odstąpić jedynie w przypadkach uzasadnionych w drodze decyzji organu. Wprawdzie rozporządzenie o warunkach technicznych nie precyzowało minimalnych odległości gazociągów od obiektów budowlanych lecz jego § 5 odsyłał w tej kwestii do przepisów odrębnych, tj. norm branżowych. Taką normą mającą zastosowanie w tej sprawie była ustanowiona przez Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 18 marca 1971 r. norma branżowa BN-71/8976-31 dotycząca "odległości bezpieczne gazociągów wysokiego ciśnienia złożonych w ziemi". Wg tej normy podstawowa odległość bezpieczna oddzielnie stojących budynków niemieszkalnych od gazociągu o średnicy 300 – 500 mm powinna wynosić 25 metrów. Późniejsze rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe nie odwoływały się do tzw. przepisów odrębnych ustanawiając same tzw. odległości bezpieczne. Zawsze przewidywane odległości to nie mniej niż 15 m lub 10 m w sytuacji założenia odpowiedniej normy ochronnej przy ciśnieniu od 2,5 do 6,4 Mpa. W chwili obecnej wymagane odległości między gazociągiem wysokiego ciśnienia i obiektami budowlanymi reguluje rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz.U. Nr 97, poz. 1055), które zawiera uregulowania dla gazociągów nowoprojektowanych i budowanych obecnie z materiałów spełniających najnowsze wymagania jakościowe oraz wytrzymałościowe. Zgodnie z § 9 ust. 6 pkt 1 tzw. strefa kontrolowana, gdzie nie należy wznosić budynków, urządzać stałych składów i magazynów dla gazociągów wysokiego ciśnienia o średnicy powyżej DN wynosi 8 m. Budynek garażu objętego nakazem rozbiórki znajduje się w odległości 5,70 m od gazociągu DN 400. Bezspornym jest, iż ustanawianie bezpiecznych odległości, wcześniej norm branżowych regulujących te odległości dotyczące sytuowania obiektów budowlanych w stosunku do gazociągów wysokiego ciśnienia miało na celu zapewnienie bezpieczeństwa dla ludzi i mienia, zatem naruszenie tych odległości skutkuje automatycznie uznaniem, iż dany obiekt został wzniesiony w sposób zagrażający bezpieczeństwu ludzi lub mienia. Sąd nie podziela stanowiska tej części judykatury, która stoi na stanowisku, iż warunkiem niezbędnym przyjęcia zagrożenia dla ludzi i mienia jest wykazanie realnego zagrożenia. Zdaniem Sądu konieczność zachowania odległości dotyczących sytuowania obiektów budowlanych od gazociągów wysokiego ciśnienia to konieczność zachowania warunków technicznych, które należy przestrzegać a nie wykazywać np. realność zagrożenia. Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 11 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1467/11 oraz z dnia 19 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 1971/11 wskazuje, że sytuowanie obiektów budowlanych względem gazociągu z naruszeniem odległości wskazanych w normach branżowych, w tym BN-71/8976-31 powoduje zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Sąd nie podziela również zarzutu skargi, iż organ nie wykazał, że na przedmiotowy garaż nie zostało wydane pozwolenie na budowę. Organ I instancji zwrócił się do Wójta Gminy Ł. o przekazanie dokumentów dotyczących budowy garażu, otrzymał jedynie kopię pozwolenia na budowę budynku inwentarsko – składowego wraz z planem zagospodarowania działki. Strona nie składała żadnych wniosków dowodowych w tej materii ani nawet informacji czy oświadczeń, że takie pozwolenie na budowę garażu uzyskała. Błędne jest również stanowisko skargi, iż w przypadku orzeczenia nakazu rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 prawa budowlanego z 1974 r. należy wykazać istnienie łącznie dwóch wymienionych tam przesłanek. Z tych względów na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270) Sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło