IV SA/Po 431/13

WyrokWSA w Poznaniu2013-10-16

Skład orzekający: Grażyna Radzicka, Ewa Kręcichwost - Durchowska, Maciej Busz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie opłaty adiacenckiej, wydana po śmierci jednej ze współwłaścicielek nieruchomości, jest ważna w stosunku do tej osoby?
Ratio decidendi
Decyzja administracyjna wydana wobec osoby zmarłej przed datą jej wydania jest dotknięta wadą nieważności, która nie podlega konwalidacji. Skoro zmarła osoba nie posiadała przymiotu strony w dacie wydawania decyzji, decyzja ta jest obarczona wadą nieważności i powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła opłaty adiacenckiej naliczonej współwłaścicielom nieruchomości w związku z wybudowaniem drogi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji ustalającą wysokość opłaty. Skarżący podnieśli zarzuty dotyczące m.in. błędnego określenia ich udziałów we współwłasności oraz nieważności decyzji z uwagi na śmierć jednej ze współwłaścicielek przed datą jej wydania. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność decyzji w części dotyczącej zmarłej współwłaścicielki, a w pozostałej części skargę oddalił.
Rozstrzygnięcie
1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w części, w której organ określił opłatę adiacencką wobec C. W.; 2. określa, że zaskarżona decyzja skierowana do C. W. nie może być wykonana; 3. w pozostałej części skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost - Durchowska WSA Maciej Busz Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2013 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w części, w której organ określił opłatę adiacencką wobec C. W.; 2. określa, że zaskarżona decyzja skierowana do C. W.j nie może być wykonana; 3. w pozostałej części skargę oddala IV SA/Po 431/13 U z a s a d n i e n i e Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po ponownym rozpoznaniu odwołania C. W. i S. W. z dnia [...] czerwca 2010 r. od decyzji Dyrektora Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...], decyzją z dnia 20 grudnia 2012 r. nr [...] - utrzymało decyzję pierwszoinstancyjną w części ustalającej (po stworzeniu warunków do korzystania z drogi wybudowanej na ulicy [...] w [...]) wysokość łącznej opłaty adiacenckiej w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości zapisanej w księdze wieczystej nr [...] jako współwłasność C. W. oraz S. W., położonej przy ulicy [...] [...], oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb [...], arkusz mapy [...], działka nr [...], - w pozostałej części uchyliło zaskarżoną decyzję i zobowiązało do uiszczenia opłaty adiacenckiej: - C. W. w kwocie [...] zł stosownie do posiadanego udziału we współwłasności nieruchomości wynoszącego [...] części; - S. W. w kwocie [...] zł stosownie do posiadanego udziału we współwłasności nieruchomości wynoszącego [...] części. Do wydania decyzji doszło w następujących okolicznościach sprawy. Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., Dyrektor Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego [...] działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa), art. 145, art. 146 oraz art. 148 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. 2004 r., nr 261, poz. 2603 ze zm., - powinno być t.j. Dz.U. 2010 r., nr 102, poz. 651 ze zm.), § 9 uchwały Rady Miejskiej Poznania nr XXXII/177/91 z dnia 25 czerwca 1991 r. w sprawie przekształcenia Poznańskiego Przedsiębiorstwa Geodezyjno-Kartograficznego GEOPOZ w Zarząd Geodezji i Katastru Miejskiego GEOPOZ ze zm. oraz uchwały Rady Miasta [...] nr XLII/445/IV/2004 z dnia 20 kwietnia 2004 r. w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku wybudowania urządzeń infrastruktury technicznej (Dz.Urz. Woj. Wlkp. 2004 r., nr 83, poz. 1717), po stworzeniu warunków do korzystania z drogi wybudowanej na ulicy [...] w P. orzekł w pkt 1 o ustaleniu opłaty adiacenckiej w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości zapisanej w księdze wieczystej nr [...] jako współwłasność C. W. w [...] części oraz S. W. w [...] części, położonej w [...] przy ulicy [...] [...], oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb [...], arkusz mapy [...], działka nr [...], spowodowanego wybudowaniem tego urządzenia. W punkcie 2 decyzji Dyrektor zobowiązał do wniesienia opłaty ustalonej w punkcie 1 C. W. w kwocie [...] zł oraz S. W. w kwocie [...] zł. W punkcie 3 decyzji organ I instancji orzekł, że obowiązek wniesienia opłaty adiacenckiej ustalonej w punkcie 1 powstaje po upływie 14 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna. Termin zapłaty upływa 30 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stała się ostateczna. Wysokość opłaty adiacenckiej ustalona w decyzji podlega waloryzacji począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym wydana została decyzja, do pierwszego dnia miesiąca, w którym powstał obowiązek zapłaty. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Dyrektor wyjaśnił, że Prezydent Miasta [...] decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r., znak [...] ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego dla budowy ulicy [...] w [...] wraz z jej odwodnieniem, a także budową odcinka wodociągu łączącego wodociąg w ul. [...] na wysokości posesji nr [...] z wodociągiem w ul. [...]. Następnie organ ten decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2006 r., nr [...] zatwierdził projekt budowalny i udzielił Zarządowi Dróg Miejskich pozwolenia na budowę ul. [...] wraz z kanalizacją deszczową, siecią wodociągową i przebudową sieci telekomunikacyjnej. Protokolarnego odbioru końcowego inwestycji oraz przekazania do użytkowania dokonano w dniu [...] lipca 2007 r. Zgodnie z przekazaną przez Zarząd Dróg Miejskich kartą informacyjną o drogach zrealizowanych w 2007 r., z udziałem środków Miasta [...] lub Skarbu Państwa, przed budową drogi ul. [...] miała nawierzchnię gruntową. Pismem z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] "[...]" S.A. poinformował, że zaistniały warunki przyłączenia do wybudowanej w ramach inwestycji sieci kanalizacji deszczowej, odbiorców na odcinku od ul. [...] do wysokości nieruchomości nr [...] (działka nr [...]) i na odcinku od ul. [...] do wysokości nieruchomości nr [...] (działka nr [...]), oraz że sieć wodociągowa wybudowana w ulicy [...], spinająca wodociągi w ul. [...] i [...] ma na celu polepszenie parametrów związanych z ciśnieniem i jakością. Posesje zlokalizowane w rejonie inwestycji były podłączone do miejskiego systemu wodociągowego przed datą odbioru. Na podstawie informacji uzyskanych z Zarządu Dróg Miejskich ustalono, że budowa drogi wraz z kanalizacją deszczową i oświetleniem zrealizowana została z udziałem środków Miasta [...]. Koszt inwestycji wyniósł [...] zł. Na podstawie wykazu przekazanego przez Zarząd Dróg Miejskich jako inwestora oraz informacji przekazanych przez [...] S.A., a także na podstawie wizji przeprowadzonej w dniu [...] maja 2009 r. na ul. [...] ustalono, że warunki do korzystania z wybudowanej drogi oraz warunki do podłączenia do kanalizacji deszczowej stworzono C. W. oraz S. W. jako współwłaścicielom nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] [...] Nieruchomość ta położona jest w pierwszej linii zabudowy wzdłuż nowo wybudowanej drogi o nawierzchni z kostki betonowej, a bezpośredni dostęp do tej drogi zapewniony został poprzez dwa wjazdy i wejścia łączące nieruchomość z ul. [...]. Organ stwierdził, że w dniu [...] lipca 2007 r. nieruchomość stanowiła współwłasność C. W. w [...] części oraz S. W. w [...] częściach. Opierając się na zacytowanych przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami, uchwale z 2004 r. oraz sporządzonym w dniu [...] marca 2010 r. operacie szacunkowym, uznanym za logiczny i spójny, organ I instancji ustalił, że wartość nieruchomości położonej przy ul. [...] [...], przed wybudowaniem drogi wynosiła [...] zł, a po wybudowaniu drogi wynosi [...] zł. W wyniku wybudowania drogi wartość tej nieruchomości wzrosła zatem o [...] zł. W uchwale z 2004 r. Rada Miasta [...] uchwaliła, że opłata adiacencka stanowi 50% różnicy wartości nieruchomości przed i po wybudowaniu urządzeń infrastruktury technicznej. Opłata adiacencka stanowi zatem 50% kwoty [...] zł, czyli wynosi [...] zł. Przeprowadzone postępowanie wykazało, że na ul. [...] wybudowano drogę oraz kanalizację deszczową, przez co współwłaścicielom nieruchomości położonej przy ulicy [...] [...] stworzono warunki do korzystania z tej drogi oraz do podłączenia ich nieruchomości do kanalizacji deszczowej. Budowa kanalizacji deszczowej nie miała wpływu na wartość nieruchomości, natomiast wzrost tej wartości nastąpił na skutek wybudowania drogi i w dniu stworzenia warunków do korzystania z tej drogi, tj. w dniu [...] lipca 2007 r., obowiązywała uchwała Rady Miasta [...] 2004 r. W tych okolicznościach spełnione zostały przesłanki ustalenia opłaty adiacenckiej. Odwołanie od decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r. Dyrektora [...]złożyli C. W. i S. W.. Zdaniem odwołujących na skutek utwardzenia drogi wartość ich nieruchomości uległa obniżeniu, gdyż droga gruntowa była integralnym składnikiem nieruchomości położonej w obrębie lasu. Na skutek utwardzenia drogi wzmógł się ruch kołowy i wzmógł się hałas. W ocenie odwołujących to nie wybudowanie drogi ale ogólny trend w kraju spowodował wzrost wartości nieruchomości. Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2010r. Na skutek skargi od powyższej decyzji złożonej przez C. W. i S. W., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 7 września 2011 r. sygn. akt IV SA/Po 559/11 – uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził zwrot kosztów od SKO na rzecz skarżących. Sąd w wyroku z dnia 7 września 2011 r. podzielił ustalenia faktyczne dokonane przez organy obu instancji za wyjątkiem ustalenia przez organ I instancji oraz Kolegium udziałów skarżących we współwłasności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] [...], dla której Sąd Rejonowy [...] w [...] prowadzi księgę wieczystą pod nr [...]. Z odpisu księgi wieczystej sprostowanej postanowieniem referendarza sądowego Sądu Rejonowego [...] w [...] z dnia [...] lipca 2011 r., sygn. akt [...] wynikało bowiem, że właścicielem w [...] części powyżej wskazanej nieruchomości jest skarżący, natomiast skarżąca jest jej właścicielką w [...] części. Organy administracji publicznej, opierając się na błędnym wpisie do księgi wieczystej, przyjęły natomiast odwrotne wielkości udziałów obojga skarżących we współwłasności należącej do nich nieruchomości, co stanowiło postawę nieprawidłowego obliczenia wysokości naliczonych opłat adiacenckich. Dalej Sąd wskazał, że stosownie do art. 144 ust. 1 ugn, na właścicieli nieruchomości został nałożony przez ustawodawcę obowiązek uczestnictwa w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej przez wnoszenie na rzecz gminy opłaty adiacenckiej. Kompetencję do ustalenia tego rodzaju opłaty posiada zgodnie z art. 145 ust. 1 ugn organ wykonawczy gminy. Wydanie decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej może nastąpić, stosownie do art. 145 ust. 2 ugn, w terminie trzech lat od dnia stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo od dnia stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi, jeżeli w dniu stworzenia tych warunków obowiązywała uchwała rady gminy określająca wysokość stawki procentowej takiej opłaty. Natomiast ustalenie wysokości opłaty adiacenckiej uzależnione zostało od wzrostu wartości nieruchomości na skutek wzniesienia urządzeń infrastruktury technicznej, czemu powinna służyć opinia rzeczoznawcy majątkowego, określająca wartość nieruchomości według stanu przed wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej i po ich wybudowaniu. Wartości te określa się według cen na dzień wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej. Obowiązek uiszczenia przedmiotowej opłaty ciąży na właścicielu nieruchomości przy której zostały pobudowane urządzenia infrastruktury technicznej bez względu na to, czy właściciel ten chce z nich korzystać, czy też nie. Istotna jest sama możliwość korzystania z tych urządzeń (wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2002 r., sygn. akt I SA 1464/00, lex nr 81973). Natomiast w przypadku współwłasności nieruchomości, w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej powinni uczestniczyć wszyscy współwłaściciele. Opłata ta ma charakter świadczenia pieniężnego, a tym samym jest świadczeniem podzielnym. Wobec braku przepisu nakładającego na współwłaścicieli solidarny obowiązek jej uiszczenia, obowiązek ten powinien obciążać poszczególnych współwłaścicieli w części odpowiadającej ich udziałowi we współwłasności nieruchomości (A. Prusaczyk, w: J. Jaworski, A. Prusaczyk, A. Tułodziecki, M. Wolanin, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, Warszawa 2009 r., str. 946-947). Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie organ I instancji odwołując się do wyżej przedstawionej regulacji prawnej oraz uchwały Rady Miasta [...] z 2004 r. ustalił opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości nieruchomości należącej do skarżących na kwotę [...] zł oraz opierając się na wpisie prawa własności każdego ze skarżących w księdze wieczystej zobowiązał skarżącą do uiszczenia opłaty w kwocie [...] zł (tzn. z tytułu udziału we współwłasności wynoszącym [...] części), natomiast skarżącego w kwocie [...] zł (tzn. z tytułu udziału we współwłasności wynoszącym [...] części). Organ I instancji, jak również SKO oparły się w tym zakresie na wpisie prawa własności w księdze wieczystej, korzystającym z mocy art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz. U. 2001 r., nr 124, poz. 1361 ze zm., dalej ukwh) z rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych. Czynienie w takiej sytuacji samodzielnych ustaleń dotyczących prawdziwości wpisu w księdze wieczystej przez organy administracji godziłoby w zasadę materialnej jawności wpisu oraz wskazanej powyżej rękojmi (por. postanowienie SN z dnia 6 marca 2008 r., sygn. akt I CSK 421/07, lex nr 621796). Z kolei usunięcie rozbieżności między stanem nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej i jej rzeczywistym stanem prawnym jest dopuszczalne tylko na drodze powództwa z art. 10 ukwh (zob. wyrok SN z dnia 4 marca 2011 r., sygn. akt I CSK 340/10, lex nr 785271, wyrok SN z dnia 29 kwietnia 2010 r., sygn. akt IV CSK 459/09, lex nr 678024). Dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych Sąd miał wszakże na względzie, że postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r., sygn. akt [...], nastąpiło sprostowanie usterki wpisu w dziale II księgi wieczystej przez zamianę błędnie przypisanych dwóm skarżącym udziałów w należącej do nich nieruchomości, położonej przy ul. [...] [...]. Pozostawienie zatem w obrocie prawnym decyzji błędnie określającej wysokości opłat adiacenckich obliczonych osobno dla każdego ze skarżących na podstawie nieprawidłowego określenia wartości ich udziałów w księdze wieczystej skutkowałoby możliwością domagania się przez skarżących wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 kpa. W rozpoznawanej sprawie istotnym składnikiem materiału dowodowego sprawy był operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego A. S. dnia [...] marca 2010 r. Organy administracji w uzasadnieniach podjętych rozstrzygnięć w sposób rzeczowy dokonały analizy prawidłowości jego sporządzenia pod kątem treściowym oraz formalnym. Stosownie do art. 156 ust. 3 ugn, operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu dla którego został sporządzony przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, chyba że wystąpiły istotne zmiany uwarunkowań prawnych lub czynników związanych ze statusem prawnym oraz faktycznym wycenianej nieruchomości. Skoro organ II instancji wydał zaskarżoną decyzję dnia . lutego 2011 r. to zdaniem Sądu uczynił to w okresie ważności operatu szacunkowego. Uchylając jedynie decyzję SKO, natomiast pozostawiając w obrocie prawnym decyzję organu I instancji Sąd miał na względzie po pierwsze merytoryczny charakter postępowania odwoławczego w którym organ II instancji powołany jest do rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej co do istoty oraz nieistniejącą w rozpoznawanej sprawie konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznym zakresie. Sąd miał przy tym na względzie nowelizację art. 138 § 2 kpa dokonaną ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2011 r., nr 6, poz. 18). Odnosząc się do pozostałych zarzutów skarżących Sąd stwierdził, że są one nieuzasadnione. W szczególności Sąd podkreślił, że w postępowaniu przed SKO nie doszło do pozbawienia skarżących możliwości aktywnego udziału w toczącym się postępowaniu. Rozstrzygając ponownie sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzji w dniu [...] grudnia 2012 r. wskazało na podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia, odniosło się do problemu budowy drogi, ustaliło prawidłowo udziały skarżących, a także spełniło wymóg aktualizacji operatu szacunkowego zgodnie z wymogami art. 156 ust. 4 Ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz § 58 ust. 1 i § 57 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego (Dz.U. nr 207 poz. 2109 ze zm.). Skargę od decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. wniósł S. W. zarzucając, że w dacie doręczenia decyzji, nastąpił upływ terminu dla klauzuli aktualizacyjnej nadanej przez rzeczoznawcę na operacie. Skarżący podniósł również, że w dacie wydawania decyzji będącej przedmiotem skargi nie żyła C. W., zakwestionował również fakt, że droga została wybudowana. W konkluzji skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 dalej P.p.s.a) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego. Wskazać również należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa). Przy rozpoznaniu wniesionej skargi, Sąd musiał mieć na uwadze art. 153 P.p.s.a, który stanowi, że "ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia". To też kwestie, którymi zajmował się Sąd w wyroku z dnia [...] września 2011 r. i zostały przez Sąd prawomocnie rozstrzygnięte nie mogą być przedmiotem odmiennej oceny. Otóż w wyroku z dnia 7 września 2011 r. sygn., IV SA/Po 559/11 Sąd stwierdził, że "w rozpoznawanej sprawie istotnym składnikiem materiału dowodowego sprawy był operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego A. S. dnia [...] marca 2010 r. Organy administracji w uzasadnieniach podjętych rozstrzygnięć w sposób rzeczowy dokonały analizy prawidłowości jego sporządzenia pod kątem treściowym oraz formalnym. Stosownie do art. 156 ust. 3 ugn, operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu dla którego został sporządzony przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, chyba że wystąpiły istotne zmiany uwarunkowań prawnych lub czynników związanych ze statusem prawnym oraz faktycznym wycenianej nieruchomości. Ponadto w art. 156 ust. 4 ugn ustawodawca dopuścił możliwość wykorzystania operatu po upływie rocznego okresu, po potwierdzeniu jego aktualności przez rzeczoznawcę majątkowego. Potwierdzenie aktualności operatu następuje przez umieszczenie stosownej klauzuli w operacie szacunkowym przez rzeczoznawcę, który go sporządził. Wymogi formalne w tym zakresie precyzują przepisy § 58 ust. 1 i § 57 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. 2004 r., nr 207, poz. 2109 ze zm., dalej rozporządzenie z 2004 r.). Potwierdzenie aktualności operatu szacunkowego przez rzeczoznawcę majątkowego, który sporządził operat, następuje poprzez dołączenie do operatu szacunkowego klauzuli, w której rzeczoznawca oświadcza o aktualności operatu. Rzeczoznawca majątkowy podpisuje klauzulę w sposób, o którym mowa w § 57 ust. 1 rozporządzenia, tj. podpisując ją oraz zamieszczając datę i pieczęć rzeczoznawcy majątkowego. Jak wskazuje się w orzecznictwie, 12-miesięczny termin ważności operatu szacunkowego dotyczy również organu odwoławczego (wyrok NSA z dnia 6 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1371/09, lex nr 744987). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela przy tym pogląd, że ważność operatu należy oceniać w dniu orzekania przez organ (wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 marca 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 727/08, lex nr 569595). W przedmiotowej sprawie organ II instancji wydał zaskarżoną decyzję dnia 28 lutego 2011 r., a zatem przed upływem 12 miesięcznego okresu ważności operatu szacunkowego. Dla zachowania tego terminu nie może mieć przy tym znaczenia doręczenie wydanej decyzji stronom postępowania, gdyż w takiej sytuacji jej zgodność z prawem byłaby uzależniona od prawidłowego i sprawnego działania służb doręczeniowych oraz ewentualnych przeszkód w jej doręczeniu po stronie adresatów decyzji." Skoro operat szacunkowy został zaktualizowany dnia [...] stycznia 2012 r., a do wydania skarżonej decyzji doszło [...] grudnia 2012 r. należy stwierdzić, że zostały spełnione wymogi art. 156 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z treści orzeczenia Sądu wynika również, że Sąd podczas kontroli decyzji SKO z dnia [...] lutego 2011 nie miał żadnych wątpliwości, iż doszło do wybudowania drogi. W tym zakresie rozpoznając sprawę ponownie Samorządowe Kolegium Odwoławcze przywołało decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] kwietnia 2005 r. nr [...] ustalająca lokalizację inwestycji celu publicznego polegającą na budowie ulicy [...] w [...] wraz z jej odwodnieniem, a także budową odcinka wodociągu łączącego wodociąg w ulicy [...] na wysokości posesji nr [...] z wodociągiem w ul. [...]. Następnie w dniu [...] marca 2006 r. zatwierdzony został projekt budowlany, wydane zostało pozwolenie na budowę ul. [...] wraz z kanalizacją deszczową, siecią wodociągową i przebudową sieci telekomunikacyjnej. Natomiast w dniu [...] lipca 2007 r. dokonano protokolarnego odbioru inwestycji oraz przekazano ją do użytkowania. Jest niespornym, że przed budową ulica miała nawierzchnię gruntową. Powyższa sytuacja odpowiada regulacji zawartej w art. 144 ust. 1 i 145 ust. 1 Ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ponieważ trzyletni termin o którym mowa w art. 145 ust 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami dotyczy rozstrzygnięcia przez organ pierwszej instancji o ustaleniu opłaty adiacenckiej (vide Uchwała 7 sędziów NSA z 27 lipca 2009 r. I OPS 4/09), a w rozpatrywanej sprawie decyzja pierwszoinstancyjna w zakresie ustalenia opłaty pozostaje w obrocie, zachodziły podstawy do ustalenia opłaty adiacenckiej, jakkolwiek w ramach upoważnienia wynikającego z art. 138 § 1 pkt 2 K.P.A. organ drugiej instancji orzekł o innych kwotach w stosunku do współwłaścicieli po sprostowaniu udziałów w księdze wieczystej. Jednakże kontrolując przedmiotową sprawę Sąd musiał stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji w części, w której organ określił opłatę adiacencką wobec C. W.. Jak wynika z dokumentów sprawy decyzja SKO w [...] zapadła [...] grudnia 2012 r., natomiast C. W. zmarła [...] października 2012 r. Skierowanie decyzji do zmarłej strony, tj. osoby, która w dacie wydawania decyzji nie miała już przymiotu strony jest wadą decyzji, która nie podlega konwalidacji. Skoro doszło do wydania decyzji w stosunku do osoby zmarłej, należy stwierdzić, ze jest ona obarczona wadą nieważności i powinna być usunięta z obrotu prawnego (wyrok NSA z dnia 27.10.2011 sygn. akt I OSK 1876/10). Nie ma przy tym znaczenia, że organ prowadząc postępowanie nie wiedział o śmierci strony, bowiem art. 156 § 1 KPA nie nawiązuje do wiedzy organu o okolicznościach skutkujących nieważnością decyzji. Z powyższych względów Sąd orzekł w pkt 1 wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i 152 P.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 KPA. Natomiast w stosunku do rozstrzygnięcia skierowanego do S. W. skargę należało oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a. MZ

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło