III SA/Wa 1048/13

WyrokWSA w Warszawie2013-10-18

Skład orzekający: Marek Kraus, Ewa Radziszewska-Krupa, Anna Wesołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy bank może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów wierzytelność kredytową odpisana jako nieściągalna, jeśli część dłużników solidarnych została zwolniona z długu w zamian za częściową spłatę, a nieściągalność udokumentowano jedynie wobec pozostałych dłużników?
Ratio decidendi
Bank nie może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów wierzytelności kredytowej odpisanej jako nieściągalna, jeśli część dłużników solidarnych została zwolniona z długu w zamian za częściową spłatę, a nieściągalność udokumentowano jedynie wobec pozostałych dłużników. Dobrowolne zwolnienie z długu przez bank jednego z solidarnie odpowiedzialnych dłużników nie mieści się w pojęciu nieściągalności w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 25 lit. b) u.p.d.p. Tylko udokumentowanie nieściągalności wierzytelności w stosunku do wszystkich kredytobiorców solidarnie odpowiadających za całą wartość wierzytelności, zgodnie z warunkami określonymi w art. 16 ust. 2 u.p.d.p., uprawnia bank do ujęcia niespłaconej części wierzytelności w kosztach uzyskania przychodów.
Stan faktyczny
Bank R. S.A. zwrócił się o interpretację indywidualną dotyczącą możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wierzytelności kredytowej odpisanej jako nieściągalna. Problem dotyczył sytuacji, gdy kredytobiorcami były podmioty odpowiadające solidarnie, a bank zwolnił część z nich z odpowiedzialności w zamian za częściową spłatę. Bank argumentował, że po udokumentowaniu nieściągalności wobec pozostałych dłużników, może zaliczyć pozostałą kwotę do kosztów. Minister Finansów uznał to stanowisko za nieprawidłowe, twierdząc, że nieściągalność musi być udokumentowana wobec wszystkich dłużników solidarnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA del. Marek Kraus, Sędziowie sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (sprawozdawca), sędzia WSA Anna Wesołowska, Protokolant referent stażysta Katarzyna Smaga, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2013 r. sprawy ze skargi R. S.A. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych oddala skargę I. Stan sprawy przedstawia się następująco: 1. [...] Bank Polska S.A. z siedzibą w W. (zwana dalej: "Bankiem") we wniosku z 20 września 2012r., zwrócił się o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych (dalej zwany: "p.d.p.") w zakresie kosztów uzyskania przychodów z tytułu odpisania jako nieściągalnej wierzytelności kredytowej w niespłaconej części. Bank, opisując zdarzenie przyszłe wskazał, że jest bankiem krajowym, który w ramach działalności jako kredytodawca, zawiera m.in. umowy kredytowe. W ramach jednej umowy kredytobiorcami jest kilka podmiotów; kredytobiorcy uzyskują limit kredytowy w ustalonej wysokości z prawem do zaciągnięcia przez poszczególnych kredytobiorców kredytu w ramach ustalonego limitu. Każdy z kredytobiorców może zaciągnąć kredyt do wysokości indywidualnie przyznanego sublimitu kredytowego. Wszyscy kredytobiorcy odpowiadają solidarnie za całość wierzytelności kredytowych powstałych na podstawie umowy. Każdy kredytobiorca, jako dłużnik solidarny, jest odpowiedzialny solidarnie z pozostałymi kredytobiorcami za spłatę kredytu udzielonego innemu kredytobiorcy, w przypadku, gdyby taki kredytobiorca nie spłacił tego zadłużenia w terminie. Bank może dochodzić spłaty kredytu udzielonego kredytobiorcy od odpowiedzialnych solidarnie kredytobiorców dopiero, gdy nie spłaci on zadłużenia w terminie. W sytuacji, gdy, w związku z trudną sytuacją finansową, kredytobiorcy przestają spłacać udzielone im kredyty, Bank może wypowiedzieć umowę kredytową, a wtedy wszystkie kredyty udzielone na podstawie tej umowy i niespłacone w okresie wypowiedzenia, stają się wymagalne. Zgodnie z umową, każdy z kredytobiorców jest solidarnie odpowiedzialny za całą kwotę całego wykorzystanego limitu wierzytelności udzielonego przez Bank wszystkim kredytobiorcom na podstawie takiej umowy, niezależnie od indywidualnej kwoty kredytu zaciągniętego przez poszczególnych kredytobiorców. Po wypowiedzeniu umowy kredytowej i postawieniu kredytu w stan wymagalności Bank podejmuje działania w celu odzyskania od kredytobiorców - wierzytelności wynikających z takiej umowy, przy czym sytuacja finansowa poszczególnych kredytobiorców może być różna, część kredytobiorców może być w na tyle złej sytuacji finansowej, że złożyli wniosek o ogłoszenie upadłości likwidacyjnej lub już została ogłoszona taka upadłość, inni kredytobiorcy mogli złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości układowej lub już została ogłoszona taka upadłość, jeszcze inni kredytobiorcy nie złożyli wniosku o upadłość prowadząc rozmowy z Bankiem odnośnie restrukturyzacji długu. Bank starając się odzyskać swoje należności z tytułu udzielonego solidarnym kredytobiorcom kredytu, do każdego kredytobiorcy podchodzi indywidualnie i stara się odzyskać przysługujące mu wierzytelności uwzględniając jego indywidualną sytuację finansową. W sytuacji, gdy kredytobiorcy nie są w stanie spłacić całego zadłużenia zaciągniętego także przez innych kredytobiorców, za którą odpowiadają solidarnie, a konieczność spłaty całej kwoty zadłużenia, za którą taki dłużnik odpowiada solidarnie, skutkowałaby zatem niewypłacalnością takiego kredytobiorcy i obowiązkiem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, Bank zawiera z takimi kredytobiorcami porozumienia, na podstawie których kredytobiorca zobowiązuje się spłacić część ww. zadłużenia (w kwocie nie niższej od wykorzystanego sublimitu przez tego kredytobiorcę). W zamian Bank zobowiązuje się zwolnić takiego kredytobiorcę z odpowiedzialności solidarnej za pozostałą, niespłaconą część zadłużenia. Pozostałej, niespłaconej części zadłużenia Bank dochodzi od pozostałych kredytobiorców będących dłużnikami solidarnymi, czy to w postępowaniu upadłościowym likwidacyjnym, czy postępowaniu upadłościowym z możliwością zawarcia układu, czy też zawierając z innymi kredytobiorcami podobne porozumienia, na podstawie których w zamian za częściową spłatę zadłużenia Bank zwalnia takich kredytobiorców z odpowiedzialności solidarnej. Takie porozumienia mogą być zawierane także w ramach postępowania upadłościowego z możliwością zawarcia układu, w ramach których Bank w zamian za spłatę części zadłużenia, może zwalniać poszczególnych kredytobiorców z odpowiedzialności solidarnej za pozostałą, niespłaconą cześć zadłużenia. Może wystąpić sytuacja, że Bank, mimo podejmowanych działań w celu odzyskania całości ww. wierzytelności, nie uzyska spłaty ww. wierzytelności i pewna niespłacona część tej wierzytelności stanie się nieściągalna. Oznacza to, że pozostali dłużnicy, których Bank nie zwolnił z odpowiedzialności solidarnej w zamian za spłatę części zadłużenia, czy to w ramach postępowania upadłościowego z możliwością zawarcia układu, czy to na podstawie indywidualnych porozumień zawieranych poza postępowaniem upadłościowym, w związku z brakiem majątku, nie są w stanie spłacić pozostałej kwoty zadłużenia. Bank w związku z tym zapytał: czy jeżeli udokumentuje (w sposób przewidziany w art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2011r. Nr 74, poz. 397 ze zm.: dalej zwana "u.p.d.p.") w stosunku do kredytobiorców, którzy będą ponosić odpowiedzialność solidarną i nie zostaną zwolnieni z tej odpowiedzialności, nieściągalność pozostałej, niespłaconej części wierzytelności kredytowej, będzie uprawniony do rozpoznania jako kosztu uzyskania przychodów tej wierzytelności w części odpisanej jako nieściągalna? Zdaniem Banku należy udzielić twierdzącej odpowiedzi na ww. pytanie. Udokumentowanie nieściągalności wierzytelności kredytowej w sposób określony w 16 ust. 2 u.p.d.p. powinno polegać na udokumentowaniu tej nieściągalności jednym z dokumentów wymienionych w tym przepisie wobec każdego z dłużników solidarnych, w stosunku do których Bank ma możliwość dochodzenia wierzytelności. Wymóg odpowiedniego udokumentowania nieściągalności wierzytelności ma na celu zapewnienie, aby do kosztów uzyskania przychodów nie były zaliczane wierzytelności kredytowe, co do których istnieje szansa, że zostaną w przyszłości zaspokojone. Za cel przepisów umożliwiających podmiotom uprawnionym do udzielania kredytów (pożyczek) rozpoznania w kosztach podatkowych nieściągalnych wierzytelności kredytowych, po ich odpowiednim udokumentowaniu, należy uznać umożliwienie takim podmiotom rozpoznania w kosztach podatkowych strat poniesionych w związku z nieodzyskaniem udzielonych przez nie kredytów lub pożyczek, jeżeli takie podmioty nie mają już obiektywnych możliwości i środków do odzyskania jakiejkolwiek części tej wierzytelności. W przypadku, gdy dłużnik nie jest w stanie spłacić całej wierzytelności, Bank w celu uzyskania spłaty przynajmniej części wierzytelności od tego kredytobiorcy, podejmuje decyzję o zawarciu porozumienia na podstawie, którego zwalnia tego kredytobiorcę z odpowiedzialności solidarnej, w zamian za zapłatę części zadłużenia. Takie działanie jest racjonalne i uzasadnione, zarówno z punktu widzenia Banku, jak i Skarbu Państwa. W sytuacji, gdy po zawarciu porozumień z dłużnikami solidarnymi, zwalniających tych dłużników z odpowiedzialności solidarnej w zamian za spłatę części zadłużenia, pozostanie jeszcze pewna, niespłacona część zadłużenia, Bank dochodzi takiej kwoty od pozostałych dłużników odpowiedzialnych solidarnie, z którymi nie udało się zawrzeć podobnych porozumień. W przypadku, gdy uzyskanie spłaty od takich pozostałych dłużników nie jest możliwe, Bank powinien udokumentować nieściągalność pozostałej, niespłaconej części wierzytelności w sposób określony w art. 16 ust. 2 u.p.d.p. w stosunku do każdego, niezwolnionego z odpowiedzialności solidarnej dłużnika. Po udokumentowaniu nieściągalności pozostałej części wierzytelności kredytowej, w sposób określony w art. 16 ust. 2 u.p.d.p., w stosunku do każdego takiego dłużnika, Bank będzie uprawniony do rozpoznania pozostałej, niespłaconej części wierzytelności w kosztach uzyskania przychodów, zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 25 lit. b) u.p.d.p. Zdaniem Banku, po zwolnieniu z odpowiedzialności solidarnej jednego z (lub kilku) dłużników solidarnych, w celu rozpoznania w kosztach uzyskania przychodów pozostałej, niespłaconej części wierzytelności, powinien udokumentować nieściągalność tej części wierzytelności w sposób określony w art. 16 ust. 2 u.p.d.p. w stosunku do pozostałych dłużników. Po dokonaniu takiego udokumentowania w stosunku do pozostałych dłużników, będzie uprawniony do rozpoznania nieściągalnej części wierzytelności jako kosztu uzyskania przychodów, zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 25 lit. b) u.p.d.o.p. 2. Minister Finansów (zwany dalej także "Ministrem") w interpretacji indywidualnej z [...] grudnia 2012r. uznał stanowisko Banku za nieprawidłowe. Minister w uzasadnieniu interpretacji odwołał się do treści art. 15 ust. 1, art. 16 ust. 1 pkt 25 lit. b, art. 16 ust. 2 u.p.d.p. i stwierdził, że regułą jest, iż wierzytelności nieściągalne z tytułu kredytów i pożyczek, bez względu na przyczynę ich nieściągalności, nie są uznawane za koszty uzyskania przychodów. Ustanowienie solidarnej odpowiedzialności dłużników jest korzystne dla wierzyciela, bo możliwość dochodzenia zaspokojenia wierzytelności od kilku podmiotów zawsze zwiększa prawdopodobieństwo uzyskania należnego świadczenia. Dodatkowym walorem solidarności dłużników jest możliwość dokonania przez wierzyciela wyboru sposobu dochodzenia roszczenia od dłużników solidarnych. Raz dokonany przez wierzyciela wybór sposobu dochodzenia roszczeń od dłużników solidarnych nie jest definitywny. Wierzyciel w granicach prawa, określonych zwłaszcza przez przepisy prawa procesowego, może dokonywać zmiany sposobu dochodzenia roszczeń względem dłużników solidarnych, polegającej na poszerzeniu lub zawężeniu liczby dłużników, przeciwko którym dochodzi zaspokojenia roszczeń. Swoboda wyboru sposobu dochodzenia roszczeń względem dłużników solidarnych, wynikająca z przepisów Kodeksu cywilnego nie ma odzwierciedlenia w przepisach u.p.d.p., gdyż w art. 16 ust. 2 nie przewidziano odmiennej przesłanki udokumentowania nieściągalności wierzytelności kredytowej, której dochodzić można od solidarnie odpowiedzialnych kilku dłużników. Oznacza to, że w świetle art. 16 ust. 2 u.p.d.p. dla wierzytelności kredytowej powstałej na podstawie umowy kredytowej zawartej z kilkoma kredytobiorcami odpowiedzialnymi solidarnie za całą kwotę zadłużenia wiążący jest wykaz kredytobiorców (solidarnych dłużników) sporządzony w dniu podpisania umowy kredytu. Jedynie, gdy udokumentowanie nieściągalności wierzytelności w stosunku do wszystkich kredytobiorców solidarnie odpowiadających za całą wartość wierzytelności odpowiadać będzie warunkom określonym w ww. art., Bank będzie miał prawo ujęcia w kosztach podatkowych niespłaconej części wierzytelności kredytowej odpisanej jako nieściągalna. Jeśli Bank zwolni z odpowiedzialności za całość nieuregulowanego zobowiązania kredytowego jednego lub kilku dłużników w zamian za zapłatę części zadłużenia, wymagane udokumentowanie nieściągalności niespłaconej części wierzytelności tylko w stosunku do pozostałych, tj. niezwolnionych z odpowiedzialności solidarnej kredytobiorców nie uprawnia Banku do ujęcia nieściągalnej części wierzytelności w kosztach uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 25 lit. b) u.p.d.p. Minister podkreślił, że przyjęcie stanowiska Banku spowodowałoby niedopuszczalne rozszerzenie zamkniętego katalogu przesłanek udokumentowania nieściągalności wierzytelności zawartego w art. 16 ust. 2 u.p.d.p. o umowne zwolnienie przez wierzyciela dłużnika z długu, za który w myśl umowy kredytowej powinien odpowiadać solidarnie z pozostałymi kredytobiorcami. Argument podnoszony przez Bank o racjonalności ekonomicznej działań pozostaje bez znaczenia, gdyż ustawodawca w żadnym przepisie u.p.d.p. nie uzależnia od niego możliwości obciążanie kosztów podatkowych nieściągalnymi wierzytelnościami. 3. Minister Finansów, w odpowiedzi z 15 lutego 2013r. na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, skierowane przez Bank 10 stycznia 2013r. stwierdził brak podstaw do zmiany indywidualnej interpretacji. 4. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Bank wniósł o uchylenie ww. interpretacji i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania sądowego, uznając, że naruszono art. 16 ust. 1 pkt 25 lit. b) i ust. 2 u.p.d.p. przez przyjęcie, że gdy Bank zwolni z odpowiedzialności za całość nieuregulowanego zobowiązania kredytowego jednego lub kilku dłużników solidarnych w zamian za zapłatę części zadłużenia, wymagane art. 16 ust. 2 u.p.d.p. udokumentowanie nieściągalności niespłaconej części wierzytelności tylko w stosunku do pozostałych, tj. niezwolnionych z odpowiedzialności, solidarnych kredytobiorców nie uprawnia Banku do ujęcia nieściągalnej części wierzytelności w kosztach uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 25 lit. b) u.p.d.p. Zdaniem Banku przyjęcie stanowiska Ministra skutkowałoby tym, że Bank w ogóle nie mógłby rozpoznać nieściągalnej części wierzytelności w kosztach uzyskania przychodów. Zwolnienie dłużnika solidarnego z zobowiązania kredytowego sprawia, że wierzytelność nie może być w stosunku do niego dochodzona. Jednocześnie nie jest możliwe udokumentowanie nieściągalności kredytu w stosunku do takiego dłużnika solidarnego w sposób określony w art. 16 ust. 2 u.p.d.p. Uznanie zatem, że udokumentowanie nieściągalności wierzytelności w stosunku do istniejących dłużników nie jest wystarczające do rozpoznania wierzytelności w kosztach uzyskania przychodów skutkowałoby tym, że taka nieściągalna wierzytelność nigdy nie mogłaby być rozpoznana w kosztach uzyskania przychodów. Nie można więc utrzymywać, że w celu rozpoznania w kosztach uzyskania przychodów nieściągalnej wierzytelności kredytowej (pożyczkowej) konieczne jest udokumentowanie takiej nieściągalności w sposób określony w art. 16 ust. 2 u.p.d.p. w stosunku do wszystkich dłużników solidarnych ustalonych według listy dłużników sporządzonej w dniu podpisania umowy kredytu. Bank określając katalog podmiotów, wobec których powinien dokonać udokumentowania nieściągalności wierzytelności, powinien uwzględnić listę dłużników na dzień rozpoznania nieściągalnej wierzytelności w kosztach podatkowych i posiadać wymienione w art. 16 ust. 2 u.p.d.p. dokumenty o nieściągalność wierzytelności wobec wszystkich ww. dłużników. Bank ma możliwość rozpoznania w kosztach uzyskania przychodów nieściągalnej części wierzytelności, jeżeli udokumentuje zgodnie z art. 16 ust. 2 u.p.d.p., nieściągalność wierzytelności w stosunku do wszystkich istniejących dłużników. Wcześniejsze zwolnienie dłużnika (lub kilku) z odpowiedzialności solidarnej w zamian za spłatę części wierzytelności nie powinno wpływać na możliwość rozpoznania w kosztach uzyskania przychodów, niespłaconej części wierzytelności, po jej udokumentowaniu w stosunku do pozostałych dłużników na mocy ww. przepisu. Zwolnienie dłużnika solidarnego z długu w zamian za spłatę jej części nie stanowi przesłanki udokumentowania nieściągalności wierzytelności, więc Minister niesłusznie potraktował to zwolnienie, jako próbę rozszerzenia katalogu z art. 16 ust. 2 u.p.d.p. Przyjęcie stanowiska Ministra zmuszałoby Bank do podejmowania działań nieuzasadnionych ekonomicznie i niewynikających z art. 16 ust. 1 pkt 25 lit. b) w zw. z ust. 2 u.p.d.p., a przepisy te mają na celu umożliwienie rozpoznania w kosztach nieściągalnej wierzytelności kredytowej, po odpowiednim udokumentowaniu nieściągalności. Przepisy te nie powinny ograniczać możliwości podejmowania przez Bank działań mających na celu odzyskania, jak największej części wierzytelności przez zawieranie prawnie dopuszczalnych porozumień z dłużnikami, w których w zamian za spłatę części wierzytelności, Bank zwalnia z odpowiedzialności solidarnej za pozostałą, niespłaconą część tej wierzytelności i w konsekwencji skutkować koniecznością doprowadzenia przez Bank do upadłości wszystkich dłużników solidarnych. 5. Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej interpretacji indywidualnej. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Skargę należało oddalić, jako niezasadną. 2. Sąd podkreśla, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W świetle art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: "P.p.s.a."), kontroli sądów administracyjnych podlegają także pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. 3. Zdaniem Sądu zaskarżona interpretacja indywidualna, oceniana z punktu widzenia legalności, odpowiada prawu, a zarzuty podniesione w skardze nie mogły zostać uznane za zasadne. 4. Sąd, ustosunkowując się do zarzutów naruszenia art. 16 ust. 1 pkt 25 lit. b) u.p.d.p. oraz art. 16 ust. 2 u.p.d.p. ocenia, że Minister Finansów dokonał ich prawidłowej wykładni, wydając zaskarżoną w niniejszej sprawie interpretację. Przepis art. 16 ust. 1 pkt 25 lit. b) u.p.d.p. stanowi, że nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wierzytelności opisanych jako nieściągalne z wyjątkiem udzielonych przez jednostki organizacyjne uprawnione, na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady ich funkcjonowania, do udzielania kredytów (pożyczek) – wymagalnych, a nieściągalnych kredytów (pożyczek) pomniejszonych o kwotę niespłaconych odsetek i równowartość rezerw na te kredyty (pożyczki), zaliczonych uprzednio do kosztów uzyskania przychodów. Przepis art. 16 ust. 2 u.p.d.p. stanowi natomiast, że za wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 25, uważa się te wierzytelności, których nieściągalność została udokumentowana: 1) postanowieniem o nieściągalności, uznanym przez wierzyciela jako odpowiadającym stanowi faktycznemu, wydanym przez właściwy organ postępowania egzekucyjnego, albo 2) postanowieniem sądu o: a) oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku, gdy majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania, lub b) umorzeniu postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku, gdy zachodzi okoliczność wymieniona pod lit. a, lub c) ukończeniu postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku, albo 3) protokołem sporządzonym przez podatnika, stwierdzającym, że przewidywane koszty procesowe i egzekucyjne związane z dochodzeniem wierzytelności byłyby równe albo wyższe od jej kwoty. Z przepisu art. 16 ust. 1 pkt 25 lit. b) u.p.d.p. wynika, że wierzytelności odpisane jako nieściągalne, co do zasady, nie stanowią kosztów uzyskania przychodu. Jednak pod pewnymi warunkami wierzytelności odpisane jako nieściągalne stanowią koszt uzyskania przychodów. Kredyty i pożyczki, o których mowa w tym przepisie (odpisane jako nieściągalne), mogą być rozliczane w koszty podatkowe nie w pełnej wysokości, lecz w wartości udzielonego kredytu (pożyczki) pomniejszonego o kwotę niespłaconych odsetek i równowartość rezerw na te kredyty (pożyczki), zaliczone uprzednio do kosztów uzyskania przychodów. Pomniejszenie to eliminuje możliwość podwójnego rozliczenia w kosztach odsetek i rezerw dotyczących tego kredytu (pożyczki). Zdaniem Sądu – w świetle zdarzenia przyszłego opisanego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej w związku z treścią ww. przepisów – wątpliwości strony budzi możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odpisanych jako nieściągalne wierzytelności, które nie zostały spłacone przez dłużników zwolnionych z długu. To zagadnienie stanowi istotę sporu w sprawie. W ocenie Sądu, wbrew stanowisku skarżącego Banku, dobrowolne zwolnienie z długu przez Bank jednego z solidarnie odpowiedzialnych dłużników nie mieści się w pojęciu nieściągalności w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 25 lit. b) u.p.d.p. W koszty uzyskania przychodów, na mocy ww. przepisu mogą natomiast być zaliczone jedynie kredyty (pożyczki) wymagalne i nieściągalne. W sytuacji natomiast, gdy jeden z dłużników został zwolniony z długu nie można przyjąć, że wobec niego zachodziła nieściągalność w rozumieniu do ww. przepisu. Tym samym jedynie, gdy udokumentowanie nieściągalności wierzytelności w stosunku do wszystkich kredytobiorców solidarnie odpowiadających za całą wartość wierzytelności odpowiadać będzie warunkom określonym w art. 16 ust. 2 u.p.d.p., Bank będzie miał prawo ujęcia w kosztach podatkowych niespłaconej części wierzytelności kredytowej odpisanej jako nieściągalna. Tym samym czynność dobrowolnego zwolnienia z długu nie może być rozpatrywane w kontekście dokumentowania, o którym mowa w art. 16 ust. 2 u.p.d.p. 6. Sąd, ustosunkowując się do argumentacji Banku, że Minister Finansów wydając zaskarżoną interpretację nie uwzględnił działań ekonomicznie uzasadnionych przez Bank oraz zmusza Bank do podejmowania działań nieracjonalnych, podkreśla, że w dotychczasowym orzecznictwie przyjmowano konsekwentnie, że przy dokonywaniu wykładni przepisów, które dotyczą zagadnienia kosztów uzyskania przychodów należy kierować się interpretacją ścisłą a nie interpretacją rozszerzającą czy celowością (por. np. wyrok NSA z 17 czerwca 2013r. sygn. akt II FSK 702/11, LEX nr 1321110). 7. Sąd, mając na względzie powyższe, nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi. Z tych też przyczyn oraz na podstawie art. 151 P.p.s.a Sąd oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło