VII SA/Wa 1180/13

WyrokWSA w Warszawie2013-10-24

Skład orzekający: Bożena Więch – Baranowska, Małgorzata Miron, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nałożyć na spółkę kolejową obowiązek dostarczenia oceny technicznej kładki dla pieszych, która jest budowlą kolejową, ale jednocześnie może być uznana za drogową obiekt inżynierski, a spółka kwestionuje swój status zarządcy tej kładki?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Sąd był związany wcześniejszą oceną prawną wyrażoną w wyroku z dnia 3 kwietnia 2012 r. (sygn. akt VII SA/Wa 2431/11), zgodnie z którą przedmiotowa kładka jest budowlą kolejową, a spółka kolejowa jest jej zarządcą i jest zobowiązana do utrzymania jej w należytym stanie technicznym. W związku z tym, nałożenie obowiązku dostarczenia oceny technicznej na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego było uzasadnione.
Stan faktyczny
Spółka [...] S.A. wniosła skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie o nałożeniu obowiązku dostarczenia oceny technicznej kładki dla pieszych. Spółka kwestionowała swój status jako zarządcy kładki i błędną kwalifikację obiektu jako budowli kolejowej. Wcześniej Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję nakazującą spółce usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym kładki, wskazując jednocześnie, że spółka jest jej zarządcą.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska (spr.), , Sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant st. ref. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2013 r. sprawy ze [...] S.A. [...] w [...] na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2013 r. znak [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku dostarczenia oceny technicznej kładki dla pieszych skargę oddala. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem znak: [...] wydanym w dniu [...] marca 2013 r. na podst. art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy postanowienie nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 81c ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. W uzasadnieniu wydanego postanowienia organ odwoławczy podał, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r., zakazał [...] S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w [...] użytkowania kładki dla pieszych zlokalizowanej nad torami linii kolejowej nr [...] w km 8,507 w [...], łączącej ulicę [...] z ulicą [...], usytuowanej na działkach nr [...] i [...] obręb [...] oraz nakazał usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym tejże kładki, w terminie do 30 września 2011 r., poprzez: 1) wymianę belki najazdowej od strony PRK i zniszczonych, pojedynczych desek pomostu oraz naprawienie przytwierdzenia pozostałych desek do belek pomost; 2) naprawę uszkodzonych połączeń dwóch słupków balustrad z blachami węzłowymi konstrukcji nośnej w okolicy osłon przeciwporażeniowych od strony [...]. Połączenia przy pozostałych słupkach wzmocnić, 3) uzupełnienie brakujących elementów wypełnienia balustrad oraz podwyższenie ich do wysokości 1,3 m w stosunku do poziomu nawierzchni pomostu, 4) wygrodzenie dojścia do kładki w sposób uniemożliwiający poruszanie się po niej pojazdów samochodowych lecz umożliwiający odbywanie się ruchu pieszego, np. za pomocą żelbetowych barier drogowych ustawionych przed wejściami po obu stronach obiektu. Zobowiązana, nie kwestionując potrzeby remontu kładki, wniosła odwołanie od ww. decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego argumentując, że nie jest stroną w sprawie, w związku z czym nie jest podmiotem właściwym do wykonania obowiązku. Po rozpatrzeniu odwołania, Główny Inspektor nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., znak: [...], utrzymał w mocy ww. decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2012 r, sygn. Akt VII SA/Wa 2431/11, uchylił ww. decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, żę przedmiotowa kładka dla pieszych będąca budowlą kolejową – kolejowym obiektem inżynieryjnym winna być utrzymana i użytkowana zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 ustawy Prawo budowlane przez zarządcę – przedsiębiorstwo [...] S.A. Biorąc pod uwagę ocenę prawną organu powołując treśc art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podkreślił, że organy orzekające w sprawie sa związane oceną prawną wyrażoną w uzasadnieniu wyroku. Sądu. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła spółka akcyjna [...] w [...]. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia skarżąca zarzuciła organowi: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego przez błedną wykładnię t.j. : przepisu art. 81 c ust.2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U z 2010 r. Nr 243,poz. 1623 z późn. zm.) w związku z przepisem art. 15 ust.l, art. 17 ust.l ustawy z dnia 09 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego " Polskie Koleje Państwowe" ( Dz. U Nr 84, poz. 948 z późn. zm.), przepisu art. 5 ust.l ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym ( Dz. U z 2007 r" Nr 16 ,poz.94 z późn. zm.) w związku z § 11, §48, §102 Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 10 września 1998 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie ( Dz. U Nr 151, poz., 987) przez błędne przyjęcie, że kładka w [...], łącząca ulicę [...] z ulicą [...], usytuowana na działkach nr [...] i nr [...], nad linią kolejową nr [...], jest budowlą kolejową- kolejowym obiektem inżynieryjnym, a skarżący jest jej zarządcą, w związku z czym zachodzą przesłanki nałożenia na skarżącego obowiązku dostarczenia oceny technicznej kładki, mimo, iż przedmiotowa kładka nigdy nie została skarżącemu przekazana przez [...]S.A w [...], 2) błędne przyjęcie, że przedmiotowa kładka nie jest drogowym obiektem inżynierskim w rozumieniu przepisu art. 4 pkt 13 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U z 2013 r., poz. 260), w związku § 1 ust. 2 , § 3 pkt 1 i pkt 10 b Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 30 maja 2000 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogowe obiekty inżynierskie i ich usytuowanie (Dz. U Nr 63, poz. 735 z późn.zm.), 3) naruszenie przepisów prawa procesowego- przepisu art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U z 2013 r., poz. 267)), przez błędne uznanie, że skarżącemu przysługuje przymiot strony niniejszego postępowania. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty podane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni, j Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art,145 § 1pkt1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - zwanej dalej p.p.s.a.). Badając pod tym względem zaskarżone Sąd uznał, że skargę należało oddalić, gdyż postanowienie nie narusza ono prawa. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2013 r. utrzymujące w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2013 r. w przedmiocie nałożenia na [...] S.A. Zakład Linii Kolejowych w [...] obowiązku dostarczenia oceny technicznej kładki dla pieszych łaczącej ulicę [...] z ulicą [...] na działkach nr [...] i [...] nad torami linii kolejowej nr [...] w km. 8.507. Podstawą materialno-prawną kontrolowanego postanowienia jest art. 81c ust 2 w zw. z art. 62 ust 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm ). Zgodnie z art. 81 c ust. 2 ustawy organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Stosownie natomiast do treści art. 62 ust. 3 ustawy właściwy organ - w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazuje przeprowadzenie kontroli, o której mowa w ust. 1, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. Wskazać należy, iż przepis art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego określa przesłanki stosowania tego przepisu, stanowiąc, że nałożenie w drodze postanowienia obowiązku dostarczenia przez osoby wymienione w ust. 1 odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz może być dokonane wówczas, jeżeli istnieje uzasadniona wątpliwość co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych a także stanu technicznego obiektu budowlanego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 października 2005 r. OSK 816/04 niepubl.). Wydanie postanowienia na podst. art. 81c ust. 2 ww. ustawy ma charakter dowodowy co oznacza, że postępowanie w którym jest ono podejmowane stanowi część innego juz toczącego się postępowania przewidzianego w ustawie Prawo budowlane, bądź jest elementem wyjasnienia przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać wszczęcie takiego postępowania. Adresatem obowiązku nakładanego na podst. art. 81c ust. 2 mogą być tylko podmioty wymienione w ust. 1 – tj. uczestnicy procesu budowlanego albo właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. W rozpoznawanej sprawie postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2013 r. zostało wydane w toczącym się postępowaniu administracyjnym w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego kładki dla pieszych nad torami kolejowymi nr [...] w [...] – prowadzonym ponownie po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem wydanym dnia 3 kwietnia 2012 r. w sprawie sygn. Akt VII SA/WA 2431/11 decyzji na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nakazującej przedsiebiorstwu [...] S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w [...] usunięcie w określonym terminie złego stanu technicznego kładki poprzez wykonanie określonych robót. W uzasadnieniu wyroku Sąd jednoznacznie stwierdził, iż przedmiotowa kładka dla pieszych usytuowana na działkach nr [...] i [...], nad torami linii kolejowej nr [...] łacząca ulicę [...] z ulicą [...] w [...] stanowi budowlę kolejową w ramach nadziemnego przejścia dla pieszych w rozumieniu przepisu § 3 pkt 1 rozporzadzenia Ministra Transportu i Godpodarki Morskiej z dnia 10 wrzesnia 1998 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie (DZ. U. Nr 151 poz. 987), położoną na gruncie wchodzącym w skład linii kolejowej będącej częścią infrastruktury kolejowej. Sąd stwierdził jednoznacznie uchylając decyzję wydana na podst. art. 66 Prawa budowlanego, że “z uwagi na zarządzanie, tj. utrzymywanie w należytym stanie przedmiotu objętego zaskarżoną decyzją przez [...] S.A. z mocy ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji (art. 15) w związku z ustawą o transporcie kolejowym (art. 4 i 5) oraz uwagi na treść art. 66 Prawa budowlanego dającego podstawę do nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w obiekcie oraz w związku z treścią art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego określającego obowiązek utrzymania i użytkowania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym i estetycznym wg. spełnienia zasad w nim opisanych należy uznać, że podmiotem zobowiązanym do wykonania tych czynności powinno być wyłącznie przedsiębiorstwo [...] S.A Wynika to z treści wymienionych szczególnych przepisów prawnych. Nie bez znaczenia dla sprawy jest fakt, iż przepisy dotyczące zarządu kolei zostały wydane w ramach regulacji ustawowej, której celem było uporządkowanie spraw dotyczących kolei Są to sprawy o znaczeniu strategicznym. Dotyczą Spółek Skarbu Państwa, dotyczą działań tych spółek obejmujących swym zasięgiem terytorium całego kraju Ustawodawca w sposób jednoznaczny ustanowił nową Spółkę [...]S.A., której powierzył wymieniony zarząd kolei. Zatem celowość tego działania ustawodawcy nie może uchodzić uwadze przy nakładaniu obowiązków dotyczących objętych zarządem tej Spółki". Powyższa ocena prawna wyrażona w wyroku Sądu – zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi – wiążą ten Sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postepowania było przedmiotem zaskarżenia. Z powyższego przepisu wynika wprost, że ilekroć dana sprawa jest przedmiotem rozpoznania przez sąd lub organ, jest on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną istotnej zmianie przepisy. W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Wykładnia w tym sensie zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (tak NSA w wyroku z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt il GSK 2101/11). W wyniku wydania wyroku o charakterze kasacyjnym sprawa wraca do stadium postępowania przed organem administracyjnym. Oznacza to obowiązek powtórnego rozpoznania tej sprawy przez ten organ i wydania decyzji, z uwzględnieniem oceny prawnej zawartej w wyroku. Podkreślenia wymaga, że zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku (zob. wyrok NSA z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10. LEX 745376). Z tych wzgldów kontrolując zaskarżone postanowuienie Sąd był związany jednoznaczną ocenę prawną dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 3 kwietnia 2012 r. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w senstencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło