II OSK 1601/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. Z. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 24 października 2013 r., sygn. akt II SA/Go 785/13 odrzucającego skargę S. Z. na postanowienie Wojewody Lubuskiego z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Skarżąca, działając przez swojego pełnomocnika – radcę prawnego P. F., wniosła skargę na postanowienie Wojewody Lubuskiego z dnia [...] lipca 2013 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego. Do skargi nie załączono dokumentu pełnomocnictwa. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] września 2013 r. pełnomocnik skarżącej został wezwany do uzupełnienia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, braków formalnych skargi, poprzez nadesłanie oryginału lub poświadczonego za zgodność z oryginałem odpisu pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, pod rygorem odrzucenia skargi. Ponadto odrębnym zarządzeniem z dnia [...] września 2013 r. pełnomocnik strony skarżącej został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł. Powyższe wezwania przesłano pełnomocnikowi jedną przesyłką poleconą, i doręczono w dniu [...] września 2013 r. W dniu [...] września 2013 r. pełnomocnik uiścił należny wpis, jednakże pomimo wezwania z dnia [...] września 2013 r., do dnia [...] września 2013 r. (wraz z tym dniem upływał dla strony termin do uzupełnienia skargi) nie przesłał dokumentu potwierdzającego jego umocowanie do występowania w imieniu skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę wskazując na nieuzupełnienie braku formalnego skargi w postaci niedołączenia dokumentu pełnomocnictwa. Od tego postanowienia skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę kasacyjną (zatytułowaną "zażalenie"), zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że braki formalne skargi nie zostały uzupełnione oraz przyjęciu, że pełnomocnik skarżącej był wzywany do doręczenia pełnomocnictwa. Wniosła o uchylenie tego postanowienia w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazała, że wśród doręczonych pełnomocnikowi pism nie znalazło się wezwanie do złożenia pełnomocnictwa i pełnomocnik nie mógł przypuszczać, że powinno być ono dołączone. Sąd ponadto niezasadnie wezwał do przedłożenia pełnomocnictwa, skoro znajduje się ono w aktach administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 37 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Pierwszą czynnością procesową w tej sprawie sądowoadministracyjnej było wniesienie skargi na postanowienie Wojewody Lubuskiego. Do skargi tej nie dołączono pełnomocnictwa. Pełnomocnik skarżącej nie spełnił wobec tego obowiązku wynikającego z art. 37 § 1 p.p.s.a. Z uwagi na to, że skarga jest pierwszym pismem w rozpatrywanej sprawie sądowoadministracyjnej, pełnomocnik nie miał szansy złożyć pełnomocnictwa wcześniej, powinien więc złożyć je wraz ze skargą, stosownie do art. 46 § 3 p.p.s.a., czego nie uczynił. Niezłożenie pełnomocnictwa stanowi brak formalny. Sąd był więc uprawniony, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a. do wezwania strony do usunięcia tego braku formalnego, a w przypadku jego nieusunięcia w wyznaczonym terminie, odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Odpowiadając na zarzut podniesiony przez pełnomocnika skarżącej, jakoby sąd powinien był uwzględnić złożenie pełnomocnictwa obejmującego również umocowanie do reprezentowania strony przed wojewódzkim sądem administracyjnym do akt administracyjnych, należy zaznaczyć, że sąd nie jest zobligowany do samodzielnego poszukiwania pełnomocnictwa ani uzupełniania innych braków, gdyż art. 49 p.p.s.a. wprost zobowiązuje do wezwania strony w celu udzielenia stosownych informacji (tak też orzeczenie w sprawie o sygn. akt II FSK 201/05). Z wyraźnej regulacji art. 37 oraz 46 p.p.s.a. wynika, że to na pełnomocniku ciąży obowiązek wykazania swego prawidłowego umocowania. Takie stanowisko wpisuje się w dominujący w tym zakresie nurt orzecznictwa i znajduje pełne uzasadnienie w okolicznościach rozpatrywanej sprawy. Odnosząc się zaś do twierdzenia skarżącej, że pełnomocnik nie otrzymał wezwania do złożenia dokumentu pełnomocnictwa wskazać trzeba, iż nie znajduje ono potwierdzenia w aktach sądowych. Na zarządzeniu z 9 września 2013 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi widnieje adnotacja, że zarządzenie to zostało wykonane 10 września 2013 r., natomiast na kopii pisma przewodniego dołączonego do tego zarządzenia, znajdującej się w aktach sprawy, widnieje podobna adnotacja - wykonano 10.09.2013 r. Takie same daty znajdują się również na zarządzeniu z 9 września 2013 r. wzywającym do złożenia pełnomocnictwa oraz nakazującym doręczyć pełnomocnikowi skarżącej odpis odpowiedzi na skargę, podobnie jak na kopii pisma przewodniego w tych sprawach (wyraźnie wskazano w piśmie, że doręcza się odpis odpowiedzi na skargę oraz wzywa do złożenia pełnomocnictwa). Tożsame daty wysłania tych trzech pism oraz pism przewodnich do nich pozwalają na stwierdzenie, że zostały one wysłane w jednej przesyłce. Potwierdza to też otrzymanie jednego zwrotnego potwierdzenia odbioru (k-17 akt sądowych). Z twierdzeń samego pełnomocnika wynika, że otrzymał on odpis odpowiedzi na skargę oraz wezwanie o wpis. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika natomiast rodzaj przesyłki: wezwanie do uiszczenia wpisu, odpis odpowiedzi na skargę oraz wezwanie. Pełnomocnik już po zapoznaniu się ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, na którym potwierdza podpisem odbiór przesyłki, powinien był wiedzieć, że doręcza się mu trzy rodzaje pism. Wypełnione prawidłowo potwierdzenie odbioru, stanowi dokument urzędowy, potwierdzający fakt i datę doręczenia wskazanych pism. W tym zakresie dokument urzędowy korzysta z domniemania zgodności z prawdą. Adresat przesyłki, który stwierdzi, że nie doręczono mu wszystkich pism wymienionych na formularzu i których przyjęcie pokwitował, powinien ten fakt udowodnić (por. postanowienie NSA z 31 marca 2010 r., sygn. akt I FSK 1929/09). W interesie odbierającego przesyłkę było sprawdzenie jej zawartości w chwili odbioru oraz zgłoszenie ewentualnych zastrzeżeń doręczycielowi (zob. postanowienie NSA z 19 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 2285/10 oraz z dnia 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 707/11). Natomiast w sytuacji, kiedy tego nie uczynił, nie ma uzasadnionych podstaw, aby kwestionować prawidłowość doręczenia przesyłki. Okoliczności wynikające z akt sprawy przeczą zatem twierdzeniom pełnomocnika skarżącej. Pomimo uiszczenia wpisu sądowego skarga musiała więc zostać przez sąd odrzucona ze względu na brak dokumentu pełnomocnictwa upoważaniającego do działania w imieniu skarżącej. Wezwanie sądu należało bowiem wykonać w całości. Częściowe wykonanie wezwania (a więc de facto jego niewykonanie) pod zastrzeżonym przez sąd rygorem skutkuje odrzuceniem skargi. Na marginesie należy zaznaczyć, że postępowanie administracyjne jest procedurą osobną w stosunku do postępowania sądowoadministracyjnego i stosuje się do nich dwie osobne regulacje ustawowe. Przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowią podstawę dokonywanej przez sądy kontroli działalności organów administracji publicznej, dlatego nie może być tutaj mowy o jakiejkolwiek ciągłości pomiędzy jednym a drugim postępowaniem. Nie zwalnia zatem od obowiązku przedłożenia pełnomocnictwa w postępowaniu sądowoadministracyjnym ani przedłożenie pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym, ani złożenie tego dokumentu do innej sprawy sądowoadministracyjnej z upoważnieniem do występowania we wszystkich sprawach przed sądami administracyjnymi (postanowienie NSA z 5 września 2008 r., sygn. akt I FSK 536/08). W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 oraz art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.