VII SA/Wa 1359/13
WyrokWSA w Warszawie2013-10-24
Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Joanna Gierak – Podsiadły, Małgorzata Miron
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymująca w mocy decyzję o pozwoleniu na budowę autostrady, wydana w trybie wznowienia postępowania, została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie przeprowadził należycie postępowania po jego wznowieniu. Organ nie rozpoznał istoty sprawy w zakresie zgodności projektu budowlanego z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach (ekrany akustyczne) oraz kwestii zapewnienia zjazdów do działek skarżących, co narusza przepisy postępowania i mogło mieć wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która utrzymała w mocy decyzję stwierdzającą wydanie z naruszeniem prawa decyzji o pozwoleniu na budowę autostrady. Skarżący, będący współwłaścicielami działek sąsiadujących z inwestycją, zarzucili naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak zapewnienia zjazdów do ich działek oraz niezgodność projektu budowlanego z decyzją środowiskową w zakresie ekranów akustycznych. GINB, mimo stwierdzenia naruszenia prawa procesowego (brak udziału stron w postępowaniu), odmówił uchylenia decyzji, uznając, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść jedynie decyzja odpowiadająca dotychczasowej.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2013 r. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, , Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły, Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Protokolant spec. Sylwia Kruszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2013 r. sprawy ze skargi M. S., W. C., J. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących M. S., W. C., J. M. kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267), po ponownym rozpatrzeniu wniosku M. S. oraz J. M. – następców prawnych P. S., oraz A. C. i Z. C. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2010 r., znak: [...], stwierdzającą wydanie z naruszeniem prawa decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2009 r., znak: [...], uchylającej w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. własną decyzję z dnia [...] maja 2009 r. znak: [...] (uchylającą w całości i umarzającą postępowanie organu I instancji w sprawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r., Nr [...], znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad pozwolenia na budowę autostrady płatnej [...][...] odcinek I[...] [...] - [...] w km od 141+018 do km 151+900) i utrzymującej w mocy ww. decyzję Wojewody[...]-[...] z dnia [...] kwietnia 2008 r., i odmawiającej jej uchylenia, bowiem w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. po rozpatrzeniu wniosku inwestora zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad na budowę autostrady płatnej [...][...] odciek I[...] [...] – [...] w km od 141 + 018 do km 151 + 900.
Decyzja została wydana w oparciu o:
- decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 1996 r. znak: [...] o ustaleniu lokalizacji autostrady płatnej [...] na terenie województwa [...],
- decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia 28 września 2007 znak: [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia,
- decyzję Marszałka Wojewódzkiego z dnia [...] marca 2008 r. znak [...] o pozwoleniu wodno – prawnym na wykonanie urządzeń wodnych w związku z projektowaną budową autostrady [...][...] odcinek I[...][...] – [...] od km 141 + 018 do km 151 + 900.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 lutego 2009 r. w sprawie o sygn. akt VII SA/WA 1393/08 uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2008 r. znak: [...] utrzymującą w mocy ww. decyzję.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na budowę Wojewoda [...] nie wziął pod uwagę prawomocnej decyzji tego organu z dnia [...] sierpnia 2006 r. dotyczącej rozbudowy fragmentu ulicy [...] w [...].
Zdaniem Sądu niezbędne było dokonanie przez Wojewodę [...] przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę odcinka autostrady [...] – [...] analizy projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. o pozwoleniu na budowę ulicy [...] w [...] z uwagi na fakt, że obie te decyzje przewidują realizację inwestycji na tych samych działkach o nr ew. [...] w obrębie [...].
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2009 r. uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. o pozwoleniu na budowę autostrady odcinka I[...][...] – [...] i umorzył postępowanie organu I instancji.
W ocenie organu postępowanie stało się bezprzedmiotowe, bowiem roboty budowlane objęte zaskarżoną decyzją zostały już rozpoczęte.
Uwzględniając w całości skargę inwestora Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. uchylił decyzję z dnia [...] maja 2009 r. i utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...]kwietnia 2008 r. o pozwoleniu a budowę.
W wykonaniu wytycznych Sądu w sprawie VII SA/Wa 1393/08 organ stwierdził, że jakkolwiek decyzje Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. i z dnia [...] kwietnia 2008 r. obejmują częściowo te same działki, to zakres robót budowlanych objętych decyzjami ze sobą nie koliduje. Ponadto, jak wynika z treści porozumienia z dnia [...] kwietnia 2009 r. zawartego pomiędzy Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad a Gminą Miasta [...], inwestorzy obu inwestycji będą ze sobą współpracować w ten sposób, by nie zachodziła kolizja w toku realizacji przedsięwzięć inwestycyjnych obu stron w miejscu, w którym obie inwestycje się łączą.
Wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2009 r. o pozwolenie na budowę złożyli P. S., A. C. i Z. C. –współwłaściciele działek położonych w [...] graniczących z terenem, na którym jest prowadzona inwestycja drogowa na odcinku drogi krajowej nr [...]. Wnioskodawcy podnieśli, że decyzja o pozwoleniu na budowę autostrady z dnia [...] kwietnia 2008 r. nie przewiduje zjazdów do działek [...] stanowiących ich współwłasność pomimo istniejących zjazdów do tych działek.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2010 r. w postępowaniu wznowieniowym na podstawie art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 2 k.p.a. stwierdził wydanie z naruszeniem prawa własnej decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. i jednocześnie odmówił jej uchylenia, bowiem w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Organ ustalił, że w sprawie zachodzi podstawa wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., bowiem P. S., A. C. i Z. C. zostali pozbawieni bez swej winy możliwości uczestniczenia w postępowaniu odwoławczym od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r., gdyż decyzja ta nie została im doręczona.
W ocenie organu wnioskodawcy powinni być stronami postępowania o pozwolenie na budowę, bowiem są współwłaścicielami nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania przedmiotowego obiektu budowlanego.
Następnie organ stwierdził, że decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2009 r. zapadła z uwzględnieniem wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lutego 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 1393/08.
Organ stwierdził także, że inwestor wypełnił również wszelkie wymogi nałożone na niego ustawą Prawo budowlane. Niewątpliwie brak uczestnictwa skarżących w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu budowlanego jest naruszeniem prawa, jednakże uchylenie decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2009 r. nie jest możliwe, bowiem w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
W związku z powyższym w ocenie organu zasadnym jest zastosowanie w przedmiotowej sprawie przepisu art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 2 k.p.a.
Odnosząc się do zarzutów podnoszonych we wniosku o wznowienie postępowania, dotyczącego braku dojazdu do działek o nr ew. [...] z projektowanej autostrady [...] organ wskazał, że organy administracji architektoniczno-budowlanej nie mają uprawnień do nakazania inwestorowi zaprojektowania i wykonania dojazdów na ww. działki stanowiące własność uczestników postępowania P. S., A. C., Z. C. Rodzaj inwestycji jak i jej zakres określa inwestor, natomiast organ właściwy w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę ocenia jedynie jej zgodność z przepisami Prawa budowlanego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 marca 2011 r. w sprawie VII SA/Wa 1312/10 uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2010 r., utrzymującą w mocy ww. decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r.
Sąd po rozpatrzeniu skargi uczestników postępowania administracyjnego P. S., A. C. i Z. C. stwierdził, że organy nadzoru budowlanego nie przeprowadziły należycie postępowania administracyjnego po jego wznowieniu.
Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja kończy wznowione postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2009 r., która została wydana w prowadzonym postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, na podstawie art. 28, 33 ust. 1, art. 34 ust.4 i art. 36 Prawa budowlanego w trybie rozdziału 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 721). Zatwierdzono nią projekt budowlany i udzielono Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad pozwolenia na budowę autostrady płatnej [...][...], odcinek I[...][...] w km od 141+018 do km 151+900.
Sąd stwierdził, że wobec stwierdzenia w zaskarżonej decyzji ciężkiego, kwalifikowanego naruszenia przepisów prawa procesowego, uzasadniających wystąpienie podstawy wznowienia, organ powinien ponownie rozstrzygnąć istotę sprawy i dopiero kiedy ustali tożsamość rozstrzygnięcia z rozstrzygnięciem przyjętym w decyzji ostatecznej, związany jest przesłanką negatywną. Wówczas organ nie uchyla decyzji w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania, mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swojej treści decyzji dotychczasowej- art. 146 § 2 k.p.a.
Wydanie takiej decyzji może nastąpić tylko i wyłącznie w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, a nie oceny postępowania prowadzonego przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Dlatego niewystarczające jest z punktu widzenia procesowego, tak jak to uczynił organ w zaskarżonej decyzji, poczynienie jedynie oceny przebiegu postępowania zakończonego decyzją ostateczną. W wyniku wznowienia musi dojść do ponownego rozpoznania sprawy, która była uprzednio zakończona decyzją ostateczną.
Sąd Wojewódzki zalecił, aby dokonać ustaleń w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy w sprawie. Organ winien dokonać oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a w razie odmowy wiarygodności dowodom powinien przeprowadzić stosowne postępowanie dowodowe, tak, aby można było prawidłowo dokonać subsumcji art. 28, 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 Prawa budowlanego oraz przepisów rozdziału 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg. W związku z powyższym Sąd stwierdził, że organ uchybił wskazanym wyżej przepisom o postępowaniu, które miały wpływ na wynik sprawy.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., znak: [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2010 r. znak: [...].
Organ dokonał analizy zebranego materiału dowodowego i stwierdził, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...], została zmieniona między innymi decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., Nr [...], w zakresie "zmiany geometrii trasy wraz z infrastrukturą techniczną w celu skomunikowania autostrady [...]- Węzeł [...] z ul. [...] w [...]". Natomiast decyzja Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r., Nr [...], została zmieniona decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., Nr [...], w zakresie "zmiany geometrii trasy wraz z infrastrukturą techniczną w celu skomunikowania z autostradą [...]".
Powyższe decyzje zmieniające zostały wydane w celu usunięcia kolizji w realizacji inwestycji zatwierdzonych decyzjami Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r., Nr [...], i z dnia [...] kwietnia 2008r., Nr [...], na tych samych działkach oraz skomunikowania ul. [...] z autostradą [...].
Z analizy zamiennych projektów budowlanych wynika, iż inwestorzy (Zarząd Dróg Miejskich w [...] i Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad) przyjęli wspólne rozwiązanie mające na celu skomunikowanie autostrady [...]-[...] z ul. [...] w [...] obejmujące: początek opracowania ([...] 80 km 0+000,00 w km 28+146,46) koniec opracowania ([...]80 km 0+793,18). Każdy z inwestorów, jak wynika z projektów zagospodarowania, zrealizuje jego część.
Z zamiennego projektu budowlanego stanowiącego załączniki do decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r., Nr [...], wynika iż Zarząd Dróg Miejskich w [...] realizować będzie inwestycję od km 0+000,00 w km 28+146,46 (początek opracowania) do hm 0+500,00 (granica podziału opracowania). Z zamiennego projektu budowlanego stanowiącego załączniki do decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2010r., Nr [...], wynika, iż Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad realizować będzie inwestycję od km 0+500,00 do km (granica podziału opracowania) do km 0+793,18 (koniec opracowania)
Reasumując organ stwierdził, że zakres robót budowlanych objętych decyzjami Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2008r., nr [...] i z dnia [...] sierpnia 2006r., Nr [...], nie koliduje ze sobą.
Następnie organ stwierdził, że wobec spełnienia przez inwestora wszystkich wymaganych w art. 32 ustawy Prawo budowlane warunków w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (art. 146 § 2 k.p.a.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 października 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 1056/12, uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2012 r., znak: [...].
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ograniczył analizę materiału dowodowego do porównania zamiennych projektów budowlanych zatwierdzonych decyzjami zmieniającymi geometrię trasy wraz z infrastrukturą techniczną w celu skomunikowania autostrady [...]- węzeł [...] z ul. [...] w [...]. Tym samym organ nie wykonał zalecenia sądu dotyczącego wpływu decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2006 r., nr [...] na rozstrzygnięcie sprawy pozwolenia na budowę odcinka [...] – [...] w części rozwiązania komunikacyjnego na węźle [...], do czego był zobowiązany wyrokiem z dnia [...] marca 2011r., w sprawie VII SA/Wa 1312/10.
Ponadto w ocenie Sądu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wykonał wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia [...] marca 2011 r., w sprawie VII SA/Wa 1312/10 zobowiązujących organ do rozpoznania sprawy co do istoty. W szczególności całkowicie pominął zarzut skarżących o niezgodności projektu budowlanego z decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 2009r., nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji, co do budowy ekranów akustycznych po stronie północnej drogi krajowej nr [...] tj. od strony terenów przeznaczonych na działalność komercyjną w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
Organ nie odniósł się także do zarzutu skarżących niezapewnienia w decyzji o pozwoleniu na budowę zjazdów do działek stanowiących współwłasność skarżących nr [...] położonych w [...], a istniejących faktycznie.
Sąd stwierdził zatem, że brak wykonania wytycznych Sądu, a także brak ustosunkowania się przez organ do ww. zarzutów powoduje, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik postępowania po jego wznowieniu.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., po ponownym rozpatrzeniu wniosku M. S. oraz J. M. – następców prawnych P. S., oraz A. C. i Z. C. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2010 r.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2009 r. została wydana z naruszeniem prawa, tj. art. 10 k.p.a., art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego oraz art. 28 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2009 r. nie została bowiem doręczona stronom tego postępowania: P. S., Ar. C. i Z. C. Skarżący zostali pozbawieni możliwości uczestnictwa w postępowaniu odwoławczym od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. Zachodzi zatem w niniejszej sprawie przesłanka, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Pomimo jednak istnienia podstaw wznowienia postępowania przewidzianych w art. 145 § 1 k.p.a. nie uchyla się decyzji, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaści wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej - art. 146 § 2 k.p.a. Rozstrzygnięcie takie jest dopuszczalne wówczas, gdy wszystkie okoliczności sprawy ustalone na podstawie całokształtu materiału dowodowego wskazują, że nie ma żadnych podstaw do wydania innej decyzji niż dotychczasowa.
Organ wskazał, że w aktach sprawy znajduje się porozumienie z dnia [...] kwietnia 2009 r. zawarte pomiędzy Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad, a Gminą Miasta [...] na wypadek ewentualnej kolizji ww. inwestycji drogowych w rejonie granicy administracyjnej Miasta [...]. Strony porozumienia ustaliły, że będą współdziałały oraz koordynowały swe działania w ten sposób, by nie zachodziła kolizja w toku realizacji przedsięwzięć inwestycyjnych obydwu stron w miejscu, w którym obie inwestycje się łączą (§ 2 ust. 1 porozumienia). Ponadto stosownie do treści § 2 ust. 2 ww. porozumienia Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad zobowiązał się do zlecenia na swój koszt wykonania zmian w projekcie budowlanym, wystąpienia do Wojewody z wnioskiem o zmianę decyzji o pozwoleniu na budowę i do spowodowania wykonania - na podstawie stosownie zmienionej decyzji o pozwoleniu na budowę - robót budowlanych w zakresie dostosowania komunikacji na węźle [...] do projektu budowlanego dla zadania pn. "Przebudowa fragmentu ul. [...] od [...] do granic administracyjnych miasta, wraz z infrastrukturą techniczną i inżynierską - ciąg drogi krajowej nr [...]" będącego w posiadani Gminy Miasta [...] objętego ww. decyzją Wojewody[...] z dnia [...] sierpnia 2006 r., Nr [...].
W konsekwencji podjętych przez inwestorów działań, mających na celu wyeliminowanie ewentualnej kolizji oraz skomunikowanie ul. [...] z Autostradą [...], zapadły następujące rozstrzygnięcia Wojewody [...]:
decyzja z dnia [...] grudnia 2010 r., Nr [...], zmieniająca decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...], w zakresie "zmiany geometrii trasy wraz z infrastrukturą techniczną w celu skomunikowania autostrady [...]- Węzeł [...] z ul. [...] w [...]".
decyzja z dnia [...] grudnia 2010 r., Nr [...], zmieniająca decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r., Nr [...], w zakresie "zmiany geometrii trasy wraz z infrastrukturą techniczną w celu skomunikowania z autostradą [...] - Węzeł [...]".
Ponadto z analizy zamiennych projektów budowlanych wynika, iż inwestorzy (Zarząd Dróg Miejskich w [...] i Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad) przyjęli wspólne rozwiązanie mające na celu skomunikowanie autostrady [...] - Węzeł [...] z ul. [...] w [...] obejmujące: początek opracowania ([...] 80 km 0+000.00 w km 28+146,46) koniec opracowania ([...] 80 km 0+793,18) Każdy z inwestorów jak wynika z projektów zagospodarowania zrealizuje jego część.
W niniejszej sprawie inwestor złożył wraz z wnioskiem o pozwolenie na budowę, prawidłowo wypełnione oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - zgodne ze wzorem zawartym w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003r. (Dz. U. z 2006 r.. Nr 156. poz. 1118 z późn. zm.). Ponadto przedstawił kompletny projekt budowlany sporządzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane wraz z wymaganymi opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i sprawdzeniami, informacje dotyczące bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o których mowa wart. 20 ust. 1 pkt 1b Prawa budowlanego, oraz zaświadczenia, o których mowa w art. 12 ust. 7 cyt. powyżej ustawy.
Projekt budowlany spornej inwestycji jest zgodny z wymaganiami decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1996 r. Nr [...] o ustaleniu lokalizacji autostrady płatnej [...] na terenie województwa [...] oraz decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 2009 r., Nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowę autostrady [...][...] - [...], km 89+494,76-151+900.
Odnosząc się do podniesionego zarzutu niezgodności projektu budowlanego z decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 2009 r., Nr [...], o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie autostrady [...] – [...], km 89+494,76÷151+900, "w części dot. ujęcia w projekcie budowlanym budowy pełnych ekranów akustycznych po obu stronach drogi krajowej nr [...] w wypadku gdy wymagania decyzji dotyczą tylko krajowej drogi nr [...] strona południowa", organ wskazał, że budowa ekranów akustycznych nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, a tym samym ich wykonanie nie musi być poprzedzone uzyskaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Ekrany akustyczne są urządzeniami bezpieczeństwa i organizacji ruchu, o których mowa w rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz. U. Nr 220. poz. 2181 z późn. zm.), a tym samym nie są obiektami budowlanymi ani urządzeniami budowlanymi.
Odnosząc się zaś do zarzutów dotyczących braku dojazdu do działek o nr ew. [...] z projektowanej autostrady [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że organy administracji architektoniczno-budowlanej nie mają uprawnień do nakazania inwestorowi zaprojektowania i wykonania dojazdów na ww. działki stanowiące własność A. C., Z. C. oraz następców prawnych P. S. Rodzaj inwestycji jak i jej zakres określa inwestor, natomiast organ właściwy w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę ocenia jedynie jej zgodność z przepisami Prawa budowlanego.
Organ podkreślił, że w aktach sprawy znajduje się pismo Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] listopada 2009 r., wyjaśniające, że cyt.: "w ramach zadania polegającego na budowie autostrady płatnej [...][...] - [...] będzie zapewniony dojazd do nieruchomości o nr [...] z ul. [...] ([...]) poprzez zjazd [...], tak jak to miało miejsce pierwotnie. Dojazd do nieruchomości o nr [...] powinien odbywać się na zasadach dotychczasowych tj. przez sąsiednie nieruchomości. Przedmiotowa wniosków nieruchomość nigdy nie miała bezpośredniego dojazdu do drogi publicznej".
Ustosunkowując się do zarzutu niezgodności spornej inwestycji z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego wyjaśnił, że wskazanie jedynie naruszenia tego artykułu bez przywołania konkretnego przepisu nie może stanowić podstawy do stwierdzenia, że usytuowanie przedmiotowego obiektu budowlanego naruszał powyższy przepis.
Za bezzasadną uznał również argumentację skarżących dotyczącą naruszenia przepisów art. 140 i 144 k.c., gdyż ochrony prawnej w przypadku naruszenia tych przepisów należy upatrywać w regulacjach prawa cywilnego.
W kwestii wniosku, dotyczącego przeprowadzenia postępowania dowodowego z pisma J. G.-W. z dnia [...] marca 2010 r. wyjaśnił, że dokument stanowiący oświadczenie tej osoby, dotyczące jej praw, nie może być brany pod uwagę w przedmiotowym postępowaniu, ponieważ osoba ta nie jest reprezentowana przez radcę prawnego J. M., nawet w sytuacji, gdy zawiera odniesienie do praw odwołujących się.
Natomiast zaświadczenie Urzędu Gminy [...] z dnia [...] marca 2010 r. dotyczące przeznaczenia działek nr ew. [...] w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, pozostaje bez wpływu na stan faktyczny omawianej sprawy, tj. dostępność ww. nieruchomości do drogi publicznej. Przepisy prawa, w tym art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego nie uzależniają zapewnienia dostępu do drogi publicznej od przeznaczenia i charakteru określonej działki. Powyższy przepis zakłada zapewnienie dostępu do drogi publicznej w przypadku każdej nieruchomości. Jednocześnie braku bezpośredniego dostępu do drogi publicznej nie należy utożsamiać z pozbawieniem określonej działki komunikacji z droga publiczną.
Za całkowicie chybiony organ uznał zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Podkreślił, iż obowiązek wynikający z przytoczonego przepisu powstaje wówczas, gdy organ załącza nowe dokumenty, nieznane stronom. Stwierdził, iż w postępowaniu toczącym się przed GINB nie wpłynęły dokumenty, które nie były znane skarżącym. Ponadto również w toku postępowania odwoławczego nie wpłynęła korespondencja, która nie byłaby znana skarżącej, która została poinformowana przez GUNB o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, z czego jednak nie skorzystała.
Nie podzielił także zarzutu naruszenia art. 107 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż weryfikowane rozstrzygnięcie organu I instancji nie odpowiada wymogom, o których mowa w ww. przepisie.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wnieśli M. S., Z. C. i J. M.
Skarżący zarzucili decyzji:
1) rażące naruszenie art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu
przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 53, poz. 433 z późn. zm. dalej: p.p.s.a.) poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób nieuwzględniający oceny prawnej oraz wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawartych w wyroku z dnia 10 października 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 1056/12, co doprowadziło do nierozpoznania sprawy przez GINB i powtórzenia dotychczasowych wyjaśnień zarówno co do okoliczności faktycznych jak i prawnych sprawy;
2) istotne uchybienia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego
mające wpływ na wydanie zaskarżonej decyzji tj. art. 7, 10, 75, 77, 80 i 107 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z pisma J. G. – W. z dnia [...] marca 2010 r., pisma inwestora - Dyrektora Oddziału w [...] GDDKiA z dnia [...] listopada 2009 r. - na okoliczność niezapewnienia zjazdu do działek nr ewid. [...] stanowiących współwłasność skarżących mimo ich faktycznego istnienia przed rozpoczęciem przedmiotowej inwestycji i uchylenie się organu od działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, nie wykorzystanie wszelkich możliwości zebrania materiału dowodowego oraz oparcia rozstrzygnięcia jedynie na dotychczas zebranym materiale dowodowym i wybiórczo wybranej z niego części przy nieprawidłowej jego analizie,
a) niezapoznanie stron z zebranym materiałem dowodowym w sprawie w wyniku ponownego rozpoznania,
b) przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, która przybrała cechy oceny dowolnej,
c) brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji, co prowadzi do tego, że ma ono charakter wyłącznie sprawozdawczy i autorytatywny;
prawa materialnego:
- art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że budowa ekranów akustycznych nie wymaga pozwolenia na budowę i są to urządzenia bezpieczeństwa i organizacji ruchu;
- art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane poprzez błędną wykładnię, polegającą na niezasadnym przyjęciu, iż przepis ten nie może stanowić podstawy do stwierdzenia, że doszło do nieposzanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionego interesu stron poprzez:
a) zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad pozwolenia na budowę autostrady płatnej [...][...]
– [...] odcinek [...][...] - [...] w wyniku czego pozbawiono nieruchomość stanowiącą współwłasność skarżących, leżącą przy ulicy [...] i drodze krajowej nr [...] w [...] dostępu do drogi, wykorzystania zgodnie z postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na działalność komercyjną,
b) zatwierdzenie projektu budowlany przedmiotowej inwestycji, gdy jest on niezgodny z decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 2009 r. Nr [...] znak: [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie autostrady [...][...] - [...] w części dot. ujęcia w projekcie budowlanym budowy pełnych ekranów akustycznych po obu stronach drogi krajowej nr [...] w wypadku, gdy wymagania decyzji dotyczą drogi krajowej nr [...] strona południowa.
- art. 140 k.c. i art. 144 k.c. - wobec ich niezastosowania,
- art. 32 ust. 1 Konstytucji RP konstytucyjnej zasady równości i art. 64 ust. 2 Konstytucji RP ochrony własności - wobec ich niezastosowania.
Wskazując na powyższe zarzuty wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Skarga jest zasadna i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji jednakże nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są słuszne.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.) Jednocześnie zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozpoznaje sprawę w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy mają dwie kwestie:
Po pierwsze treść art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego toku postępowania wyrażone w wyroku sądu wojewódzkiego wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Niniejsza sprawa była kilkakrotnie przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokami z dnia 9 marca 2011 r. w sprawie VII SA/Wa 1312/10, oraz z 10 października 2012 r., w sprawie VII SA/Wa 1056/12 uchylił kontrolowane wówczas decyzje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W pierwszym z przywołanych wyżej rozstrzygnięć Sąd wskazał na związanie organów oceną prawną zawartą w wyroku z dnia 18 lutego 2009 r. w sprawie VII SA/Wa 1393/08, którym Sąd uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Dodatkowo organy podkreśliły, że istotą postępowania po wznowieniu – jest ponowna ocena projektu architektoniczno – budowlanego z punktu widzenia jego zgodności z przepisami prawa budowlanego, bo jedynie przypadku stwierdzenia takiej zgodności może zapaść decyzja w oparciu o art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 k.p.a.
W tym miejscu należy bowiem zwrócić uwagę na drugi istotny aspekt, a mianowicie, że kontrolowana decyzja została wydana w jednym z nadzwyczajnych postępowań – postępowaniu wznowieniowym. Organ uznał, że spełnione zostały przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Posiadanie przez skarżących przymiotu strony w sytuacji, gdy inwestycja objęta pozwoleniem na budowę oddziałuje na nieruchomość stanowiącą ich współwłasność pozostaje poza sporem. Niekwestionowane jest również to, że skarżący bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu. Kwestie te były już przedmiotem oceny Sądu wojewódzkiego w przywołanych wyżej postępowaniach i oceną Sądu w tym zakresie związany jest Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę.
Mając na uwadze wskazania zawarte ww. wyrokach organ wyjaśnił, że inwestycje, które były przedmiotem decyzji z dnia [...] kwietnia 2008 r. oraz z dnia [...] sierpnia 2006 r., mimo że częściowo realizowane są na tych samych nieruchomościach nie kolidują ze sobą. Organ powołał się dodatkowo na porozumienie z dnia [...] kwietnia 2009 r. zawarte pomiędzy Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad, a Gminą Miasta [...] mające na celu ustalenie zasad współpracy i koordynowania działań w taki sposób, aby nie zachodziła kolizja w toku realizacji obu inwestycji. Organ wskazał także na decyzje z dnia [...] grudnia 2010 r. zmieniającą decyzję z dnia [...] kwietnia 2008 r. oraz decyzję z tej samej daty zmieniającą decyzję z dnia [...] sierpnia 2006 r. w zakresie zmiany geometrii trasy wraz z infrastrukturą techniczną w celu skomunikowania z autostradą [...] węzeł [...]. Analiza dokumentów i rozstrzygnięć organów architektoniczno – budowlanych prawidłowo doprowadziła organy orzekające w niniejszej sprawie do wniosku, że inwestycje objęte decyzjami wskazanymi w wyroku z dnia 18 lutego 2009 r. w żaden sposób ze sobą nie kolidują.
Kwestia ta nie była także kwestionowana przez żadną ze stron. Uznać należy zatem że w omawianym zakresie nie można zarzucić zaskarżonej decyzji naruszenia art. 153 p.p.s.a
Sąd podzielił również ocenę organu co do tego, że zaskarżona decyzja nie narusza art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 oraz 35 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego. Jak trafnie wskazał organ, co również nie było kwestionowane przez żadną ze stron, inwestor dołączył do wniosku o pozwolenie na budowę prawidłowo wypełnione oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomościami na cele budowlane. Niesporne jest także, że projekt budowlany będący przedmiotem wniosku jest zgodny z decyzją z dnia [...] grudnia 1996 r. o ustaleniu lokalizacji autostrady płatnej [...] na terenie województwa [...] przebiegającej przez gminę (...)[...].
Natomiast szerszego odniesienia wymaga zarzut skarżących co do niezgodności przedmiotowej inwestycji z decyzją z dnia [...] września 2009 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowej inwestycji. Naruszenia tego skarżący upatrują w ujęciu w projekcie budowlanym pełnych ekranów akustycznych po obu stronach drogi krajowej nr [...] w wypadku, gdy wymagania decyzji dotyczą tylko strony południowej tej drogi.
Zarzut skarżących w tym zakresie jest częściowo uzasadniony.
Należy podkreślić, że błędne jest stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że ekrany akustyczne nie są obiektami budowlanymi ani urządzeniami budowlanymi w rozumieniu ustawy – Prawo budowlane, a nadto, że ich realizacja nie wymaga pozwolenia na budowę. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że ekrany akustyczne należy zaliczyć do urządzeń budowanych w rozumieniu art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego jeżeli są objęte pozwoleniem na budowę. Natomiast jeżeli mają być ustawiane przy drodze po jej zbudowaniu i nie były objęte pozwoleniem na budowę, wymagają pozwolenia na budowę tak jak wszystkie inne obiekty budowlane i roboty budowlane nie wymienione w art. 29 Prawa budowlanego. Powyższe stanowisko wynika z wykładni: art. 4 pkt 1 i 2 ustawy o drogach publicznych oraz § 1 ust. 1, ust. 3 pkt 1d, § 2, § 174–180 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430 ze zm.), a także z i § 1, § 2 i § 180 pkt 11 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 30 maja 2000 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogowe obiekty inżynierskie i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 63, poz. 735 ze zm.; tak m.in. NSA w wyroku z dnia 11 stycznia 2013 r. w sprawie II OSK 1603/11. oraz z 28 września 2012 r. w sprawie II OSK 1975/12, dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni stanowisko to podziela. A zatem wbrew twierdzeniom organu budowa ekranów akustycznych wymagała uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Co za tym idzie w niniejszej sprawie organ zobowiązany był do oceny czy przewidziane w projekcie ekrany spełniają wymogi prawa budowlanego, ustawy o drogach publicznych oraz przepisów wykonawczych do tych ustaw.
Jak wynika z treści decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach ekrany akustyczne na wskazanym odcinku (na wysokości nieruchomości stanowiących współwłasność skarżących) wymagane są jedynie po południowej stronie drogi. Trafne są ustalenia organów w niniejszym postępowaniu, że zaprojektowanie tych ekranów po obu stronach drogi nie jest sprzeczne z postanowieniami tej decyzji. Rozstrzygnięcie w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań nie wprowadza takiego zakazu. Dodatkowo rację ma organ, że realizacja ekranów nie wymaga przeprowadzenia odrębnego postępowania w przedmiocie oddziaływania na środowisko. Powyższe nie oznacza jednak, że organy zwolnione się od oceny zgodności inwestycji w tej części z innymi przepisami prawa.
W orzecznictwie podkreśla się, że organy administracji przed zatwierdzeniem projektu budowlanego obejmującego budowę ekranów i udzieleniem pozwolenia na budowę powinny rozstrzygnąć kwestię, czy skarżący, jako właściciel nieruchomości, przy której przewidziana jest budowa (rozbudowa, modernizacja) drogi publicznej może mieć wpływ na to, czy przy jego nieruchomości będą usytuowane ekrany akustyczne i czy mieści się to w ramach posiadanego przez niego interesu prawnego, bądź narusza ten interes.
Zgodnie bowiem z treścią art. 5 pkt 9 ustawy – Prawo budowlane obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy projektować i budować zapewniając poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich. A zatem obowiązkiem organu architektoniczno – budowlanego była ocena czy, biorąc pod uwagę przeznaczenie działek skarżących (komercyjne) zaprojektowanie takich ekranów na wysokości nieruchomości stanowiących ich współwłasność nie naruszy ich uzasadnionych interesów.
W tym zakresie zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej, bez należytego wyjaśnienia okoliczności sprawy.
Rozpoznając ponownie sprawę kwestia ta będzie musiała zostać wyjaśniona, a w przypadku uznania, że realizacja tych obiektów budowlanych powstała z naruszeniem uzasadnionych interesów skarżących organ zobowiązany będzie do nałożenia stosowanych obowiązków w oparciu o art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego.
Sąd nie podzielił również stanowiska organu, co do budowy zjazdów do działek nr [...] i [...].
Wprawdzie co do zasady prawidłowe są twierdzenia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, co do tego, że organy architektoniczno – budowlany nie mają możliwości nakazania inwestorowi zaprojektowania i wykonania dojazdów do działek, jednakże ta zasada nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie.
Uszło wszak uwadze organu orzekającego, że zgodnie z treścią art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych budowa lub przebudowa zjazdu należy do właściciela lub użytkownika nieruchomości przyległych do drogi, po uzyskaniu, w drodze decyzji administracyjnej, zezwolenia zarządcy drogi na lokalizację zjazdu lub przebudowę zjazdu, z zastrzeżeniem ust. 2 (ust. 1 ). W przypadku budowy lub przebudowy drogi budowa lub przebudowa zjazdów dotychczas istniejących należy do zarządcy drogi (ust. 2).
A zatem aby stwierdzić, że nakazanie budowy zjazdów inwestorowi drogi pozostaje poza kompetencją organu architektoniczno – budowlanego należy wyjaśnić ponad wszelką wątpliwość czy i w jakich okolicznościach właściciel nieruchomości przylegającej do realizowanej drogi publicznej pozbawiony został bezpośredniego dostępu do drogi publicznej. Te okoliczności nie zostały w niniejszej sprawie wyjaśnione. Tymczasem po pierwsze w aktach sprawy znajduje się pismo Agencji Budowy i Eksploatacji Autostrad z dnia [...] października 1998 r. skierowane P. S., na które słusznie powołują się skarżący informujące adresata, że działki nr [...] będą posiadały zapewnione bezpośrednie dojazdy. Jednocześnie przyznano w tym piśmie, że obecnie nieruchomość posiada dwa odrębne dojazdy m.in. z drogi krajowej nr [...] i takie same dojazdy zostały zaprojektowane do nowo powstałych działek.
Wprawdzie nadesłane Sądowi akta administracyjne nie zawierają wszystkich rozstrzygnięć, w tym związanych z podziałem nieruchomości w związku z realizacją przedmiotowej inwestycji jednakże posiadane dokumenty uzasadniają przypuszczenie, że działki o nr o nr [...] powstały w wyniku podziału większej nieruchomości, która skomunikowana była przed podziałem z drogą krajową dwoma zjazdami. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że również w tej części zaskarżona decyzja narusza prawo.
Zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie sądowo - administracyjnym jeżeli w związku z budową czy przebudową drogi został przeprowadzony podział geodezyjny nieruchomości mającej przed taką budową czy przebudową dostęp do drogi publicznej i w wyniku tego podziału geodezyjnego przeprowadzonego w celu zajęcia pod budowę czy przebudowę drogi pozostała część tej nieruchomości utraciła dostęp do drogi publicznej, to po stronie zarządcy drogi powstał obowiązek zapewnienia dostępu do drogi tej części nieruchomości, która utraciła dostęp do drogi - wynikający z art. 29 ust. 2 ustawy o drogach publicznych (tak m.in. WSA w Krakowie z dnia 10 stycznia 2012 r. III SA/Kr 340/11 Lex 1107717).
A zatem obowiązkiem organu było ustalenie czy realizacja przedmiotowej inwestycji poprzedzona była podziałem działki, w wyniku której powstały nieruchomości o nr [...] i [...]. Następnie organ zobligowany będzie wyjaśnić czy nieruchomość przed podziałem posiadała legalny zjazd (zjazdy) z drogi publicznej i czy przedmiotowa inwestycja w jakikolwiek sposób zmieniła sytuację faktyczną i prawną w tym zakresie. Wprawdzie organ wskazał, powołując się na pismo Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] listopada 2009 r., że w ramach zadania polegającego na budowie Autostrady płatnej [...][...] – [...] będzie zapewniony dojazd do nieruchomości o nr [...] z ul. [...] jak to miało miejsce pierwotnie, a dojazd do nieruchomości nr [...] powinien odbywać się na zasadach dotychczasowych tj. przez sąsiednie nieruchomości, a przedmiotowa nieruchomość nigdy nie miała bezpośredniego dojazdu do drogi publicznej, jednakże powyższa informacja nie koresponduje z ww. pismem skierowanym do P. S. z dnia [...] października 1998 r. Powyższe rozbieżności winny zostać wyjaśnione przez organ.
Konkludując zaskarżona decyzja została wydana co najmniej przedwcześnie, bez należytego wyjaśnienia okoliczności sprawy we wskazanym wyżej zakresie, to jest z naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 151 § 2 k.p.a., w zw. z art. 146 § 2 k.p.a. i w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego oraz w zw. z art. 29 ust. 2 ustawy o drogach publicznych.
Rozpoznając ponownie sprawę organ związany będzie wskazaną wyżej oceną prawną jak i oceną zawartą w wyrokach tut. Sądu z dnia 9 marca 2011 r. i 10 października 2012 r. W szczególności organ wyjaśni sprawę w aspekcie prawidłowości zaprojektowanych ekranów akustycznych po stronie północnej na wysokości nieruchomości stanowiącej współwłasność skarżących. Przedmiotem oceny organu będzie również kwestia zjazdów na działki nr [...] i [...].
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.
Rozstrzygnięcie o kosztach zostało oparte o treść art. 200 i 205 tej ustawy, przy czym na wysokość tych kosztów składa się wysokość uiszczonego wpisu sądowego – 200 zł, oraz koszty zastępstwa procesowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło