II SA/Lu 796/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz,, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca), Protokolant Starszy referent Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 października 2013 r. sprawy ze skargi J.B. i M.B. na powiadomienie Wójta Gminy w przedmiocie opłaty za udostępnienie informacji publicznej I. uchyla zaskarżone powiadomienie Wójta Gminy z dnia [...] r. znak [...] w zakresie dotyczącym opłaty za udostępnienie informacji publicznej; II. zasądza od Wójta Gminy na rzecz skarżących J.B. i M.B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. J. i M. B. wnieśli skargę na pismo Wójta Gminy N. D. z dnia [...] października 2012 r. zawierające powiadomienie o wysokości opłaty, jaką skarżący powinni uiścić za udzielenie im informacji publicznej, objętej wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2012 r. Skarżący podnieśli, iż jako podstawę prawną naliczenia przedmiotowej opłaty organ wskazał zarządzenie Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. w sprawie pobierania opłat za ksero i faks, którym Wójt Gminy N. D. wprowadził stawki opłat za korzystanie przez interesantów urzędu gminy z usługi wykonania kserokopii oraz wydruków (§ 1), a także opłatę za usługę nadania faksu (§ 2). Jednocześnie, z § 3 zarządzenia wynika, że stawki opłat ustalone w § 1- 2 dotyczą również pobierania opłaty od informacji udostępnianych zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm., dalej zwanej ustawą). Zdaniem skarżących, dostęp do informacji publicznej jest bezpłatny, w związku z czym żądanie uiszczenia przez nich opłaty określonej w piśmie z dnia [...] października 2012 r. jest bezprawne. W odpowiedzi na skargę organ gminy wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Prawomocnym wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2013 r., wydanym w sprawie II SA/Lu 211/13 po rozpoznaniu skargi Wojewody Lubelskiego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził nieważność § 3 zarządzenia Nr [...] Wójta Gminy N. D. z dnia [...] sierpnia 2010 r. w sprawie pobierania opłat za ksero i faks. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Powiadomienie Wójta Gminy N. D. z dnia [...] października 2012 r., będące aktem z zakresu administracji publicznej dotyczącym obowiązków wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), zostało wydane z naruszeniem prawa. Co do zasady dostęp do informacji publicznej jest bezpłatny, o czym stanowi art. 7 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przedmiotowa ustawa pozwala na odstąpienie od zasady bezpłatności tylko w wypadku opisanym w art. 15 ust. 1 ustawy. Jak trafnie podniósł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 14 grudnia 2005 r., II SA/Kr 1108/2005, podmiot zobowiązany do udostępnienia takich informacji nie może z obowiązkiem tym łączyć uprawnienia do uzyskiwania dochodu rozumianego jako "wynagrodzenia za usługę". W myśl art. 15 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, jeżeli w wyniku udostępnienia informacji publicznej na wniosek, o którym mowa w art. 10 ust. 1, podmiot obowiązany do udostępnienia ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, podmiot ten może pobrać od wnioskodawcy opłatę w wysokości odpowiadającej tym kosztom. Podmiot, o którym mowa w ust. 1, w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, powiadomi wnioskodawcę o wysokości opłaty. Udostępnienie informacji zgodnie z wnioskiem następuje po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji albo wycofa wniosek (art. 15 ust. 2). Z treści powołanych unormowań wynika, że podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej zobligowany jest w pierwszej kolejności poinformować wnioskodawcę o wysokości opłaty, a udostępnienie informacji następuje dopiero po upływie 14 dni od daty powiadomienia, chyba że strona w tym terminie zmieni swój wniosek w jego zakresie lub formie. Mając na uwadze okoliczność, iż ustawa o dostępie do informacji publicznej jako zasadę przyjmuje nieodpłatny dostęp do informacji, należy uznać, że powiadomienie o wysokości opłat związanych z udostępnieniem takiej informacji ma na celu umożliwienie wnioskodawcy podjęcie decyzji w przedmiocie pokrycia kosztów udostępnianych informacji, gdyż ze względu na wysokość opłaty może on odstąpić od wskazanego we wniosku sposobu lub formy udostępnienia informacji, poprzestając na sposobie, z którym nie wiążą się żadne dodatkowe koszty, takie jak np. koszty przekształcenia informacji z formy dokumentu papierowego na formę zeskanowanego pliku komputerowego czy koszty kserokopii dokumentu. Wysokość opłaty pobieranej za dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku ma przy tym każdorazowo odpowiadać rzeczywistym poniesionym przez organ kosztom udostępnienia informacji. W świetle powyższego nie może budzić wątpliwości, że opłaty za udostępnienie informacji publicznej nie mogą być wprowadzone bez jakiejkolwiek kalkulacji kosztów udostępnienia informacji, na podstawie stawek ryczałtowych wynikających z aktu generalnego i abstrakcyjnego, jakim jest zarządzenie wójta, gdyż stanowiłoby to naruszenie art. 7 ust. 2 i art. 15 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Stąd należało uznać, że powiadomienie Wójta Gminy N. D. z dnia [...] października 2012 r. o wysokości opłaty za udostępnienie skarżącym informacji publicznej żądanej we wniosku z dnia [...] sierpnia 2012 r., ustalonej na podstawie stawek ryczałtowych wynikających z zarządzenia Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., jest sprzeczne z prawem, co skutkuje jego uchyleniem na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. Orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania zostało wydane na podstawie art. 200 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, sąd orzekł, jak w sentencji.