VII SA/Wa 1196/13
WyrokWSA w Warszawie2013-10-25
Skład orzekający: Maria Tarnowska, Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Ewa Machlejd
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych jest zasadne, gdy wnioskodawcy nie posiadają interesu prawnego, a przedmiot postępowania (budowa wiaty) został już zlikwidowany?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego było zasadne, ponieważ wnioskodawcy nie wykazali posiadania interesu prawnego w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i Prawa budowlanego, a nadto przedmiot postępowania – sporna wiata – został już rozebrany. Brak interesu prawnego oraz brak przedmiotu postępowania stanowią przesłanki do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 kpa.Stan faktyczny
Skarżący, będący właścicielami lub użytkownikami wieczystymi działek sąsiednich, domagali się wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie budowy wiaty przez P.Ł. na sąsiedniej działce. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wszczęcia postępowania, stwierdzając, że wnioskodawcy nie są stronami, a ponadto wiata została rozebrana. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, wskazując na brak interesu prawnego skarżących oraz likwidację wiaty. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów kpa dotyczących strony postępowania oraz zasady prawdy obiektywnej i swobodnej oceny dowodów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.), Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Sędzia WSA Ewa Machlejd, Protokolant sekr. sąd. Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2013 r. sprawy ze skargi J. Z., C. Z., J. K., G. L. - K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych skargę oddala
I. Stan sprawy
1. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] po rozpatrzeniu zażalenia J. i C. Z., J. K. i G. L.-K. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta [...] z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] odmawiające J. Z., C. Z., G. L.-K. oraz J. K. wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych polegających na budowie wiaty na działce o nr geod. [...] obręb [...] położonej w [...] przy ul. [...] - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Postanowienie zostało wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa.
2. W uzasadnieniu postanowienia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. Prezydent Miasta [...]przekazał do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta [...] wg właściwości wniosek J. i C. Z., G. L.-K. oraz J. K. z dnia [...] grudnia 2012 r. w sprawie budowy przez P.Ł. wiaty na terenie działek o nr geod. [...], [...], [...],[...] położonych w [...] przy ul. [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta [...] w dniu [...] stycznia 2013 r. dokonał czynności kontrolnych w czasie których stwierdził, że wiata o której mowa we wniosku, zlokalizowana jest na działce o nr geod. [...]. W dniu [...] lutego 2013 r. dokonano ponownie czynności kontrolnych z udziałem I. Ł., w wyniku których stwierdzono, że przedmiotowa wiata została rozebrana, a wobec powyższego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych polegających na budowie przedmiotowej wiaty.
3. W uzasadnieniu postanowienia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że organ powiatowy prawidłowo zastosował art. 61 a § 1 kpa poprzez odmowę wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie. Jednakże, skoro uzasadnienie zaskarżonego postanowienia ogranicza się jedynie do jednej przesłanki wskazanej w tym artykule, organ odwoławczy usuwa naruszenie prawa dokonane przez organ pierwszej instancji poprzez precyzyjne wskazanie przesłanki odmawiającej wszczęcia postępowania.
Organ wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta [...] na podstawie art. 61a § 1 kpa odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych polegających na budowie wiaty na terenie działki o nr geod. [...] w [...] przy ul. [...] z uwagi na to, że żądanie wszczęcia postępowania zostało złożone przez osoby niebędące stroną. Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ pierwszej instancji prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania, przy czym podjęcie tego rozstrzygnięcia winno nastąpić w świetle zaistniałego stanu faktycznego z przyczyn podmiotowych (żądanie wszczęcia postępowania zostało złożone przez osoby niebędącą stroną) oraz z uwagi, na inne przyczyny uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania.
Zgodnie z art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W związku z powyższym przymiot strony w niniejszym postępowaniu przysługiwałby J. i C. Z., G. L.-K. oraz J. K.po wykazaniu posiadania przez nich interesu prawnego w rozumieniu przepisów kpa i ustawy Prawo budowlane. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację w której podmiot jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa mogącymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu. Dla wykazania interesu prawnego konieczne jest zatem ustalenie powszechnie obowiązującego przepisu prawnego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby, a związanych z realizacją określonej inwestycji - w niniejszym przypadku wiaty na terenie działki o nr geod. [...] w [...] przy ul. [...].
Z ustaleń organu wynika, iż w trakcie postępowania wyjaśniającego organ powiatowy ustalił, że sporną wiatę zlokalizowano w odległości ok. 17,00 m od granicy działki o nr geod. [...] będącej w użytkowaniu wieczystym C. i J. Z. oraz ok. 30 m od granicy działki o nr geod. [...] będącej własnością J. i G. K.. Pomiędzy działką nr geod. [...] a działką o nr geod. [...] zlokalizowana jest działka o nr geod. [...] stanowiąca własność P. i I. Ł..
Zdaniem organu, nieruchomości te nie znajdują się w obszarze oddziaływania realizowanego obiektu zgodnie z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Organ wskazał, iż zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 1904/09 "Znajdowanie się nieruchomości w sferze oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) należy odczytywać w ten sposób, iż przez oddziaływanie to naruszone zostają konkretne normy prawa materialnego np. przepisy techniczno-budowlane, z których dany podmiot wywodzi swój interes prawny jako strona postępowania". Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 września 1997 r. II S.A./Łd 1495/96 stwierdził, że "Interesy osób trzecich, w szczególności osób posiadających działki sąsiednie, muszą być chronione, ale ta ochrona nie może pozbawić inwestora możliwości zgodnego z prawem i wiedzą techniczną zabudowania działki gruntu, do której posiada on uprawnienie. Właściciel, czy wieczysty użytkownik działki budowlanej, ma prawo do korzystania z niej zgodnie z przeznaczeniem i on właśnie w ramach obowiązujących przepisów prawnych, postanowień planu zagospodarowania przestrzennego i zgodnych w nim warunków zabudowy, może podejmować inwestycję. Interesy osób trzecich muszą być chronione przed ich naruszeniem, ale nie oznacza to, iż posiadacz (właściciel) sąsiedniej działki będzie decydował o inwestycjach lub też o stanie technicznym obiektu budowlanego na cudzej działce tylko z racji sąsiedztwa."
W związku z powyższym, zdaniem organu, nieruchomości skarżących nie znajdują się w strefie oddziaływania spornej inwestycji oraz nie naruszono interesów skarżących. Przedmiotowa wiata w żaden sposób nie ogranicza zabudowy działki o nr geod. [...] zlokalizowanej w odległości ok. 17 m od wiaty w bezpośrednim sąsiedztwie oraz działki o nr geod. [...] zlokalizowanej w odległości ok. 30 m od wiaty nie graniczącej bezpośrednio z działką o nr ew. [...].
Organ wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta [...] w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu [...] lutego 2013 r. na działce o nr geod. [...] ustalił, że wiata, o której mowa we wniosku z dnia 3 grudnia 2012 r. została rozebrana.
Wobec powyższego, zdaniem organu, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta [...] prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie, ponieważ nie ma podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego w oparciu o przepisy Prawa budowlanego z uwagi na brak przedmiotu postępowania.
Odnosząc się do zarzutów skarżących odnośnie działalności gospodarczej prowadzonej przez P. Ł. organ stwierdził, że rolą organów nadzoru budowlanego jest wyłącznie sprawdzenie zgodności robót budowlanych z normami Prawa budowlanego, w tym warunkami techniczno - budowlanymi ustanowionymi dla kontrolowanej inwestycji.
4. Zdaniem Sądu, stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia nie budzi wątpliwości.
II. Zarzuty podniesione w skardze i stanowiska pozostałych stron
1. Skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli J.Z., C. Z., J. K. i G.L.-K.; zarzucając naruszenie przepisów postępowania - art. 28 kpa przez błędną wykładnię i nie uznawanie skarżących jako stron postępowania prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w zakresie ich zgłoszenia z dnia [...] grudnia 2012 r., oraz art. 7, 77 i 80 kpa -
- domagali się uchylenia w całości zaskarżonego postanowienia.
2. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
III. Podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Przez prawo należy rozumieć prawo materialne oraz przepisy postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
2. Zaskarżonym postanowieniem [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta [...] odmawiające J. Z., C. Z., G. L.-K. oraz J. K. wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych polegających na budowie wiaty na działce o nr geod. [...] w [...] przy ul. [...].
Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa.
Sąd podziela stanowisko organu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
3. Zgodnie z art. 61 § 1 kpa, postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Z przepisu tego wynika, że postępowanie wszczyna się na żądanie osoby, która jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa. Zgodnie zaś z art. 61a § 1 kpa, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, czyli w razie zaistnienia przesłanek podmiotowych lub przedmiotowych uniemożliwiających przeprowadzenie postępowania. Regulacja z art. 61a kpa znajduje zastosowanie wówczas, gdy podanie jednostki ma na celu zainicjowanie nowego postępowania w określonej sprawie administracyjnej, w rozumieniu art. 1 pkt 1 kpa, które jednak nie może zostać skutecznie uruchomione ze względu na istniejące przeszkody o charakterze przedmiotowym bądź podmiotowym.
Jak wynika z akt sprawy, z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie budowy wiaty wystąpili właściciele oraz użytkownicy nieruchomości sąsiednich, z których nie wszyscy byli bezpośrednimi sąsiadami nieruchomości na której znajdowała się wiata. Z ustaleń organu wynika, że sporną wiatę zlokalizowano w odległości ok. 17,00 m od granicy działki o nr geod. [...] będącej w użytkowaniu wieczystym C. i J. Z. oraz ok. 30 m od granicy działki o nr geod. [...] będącej własnością J. i G. K., natomiast pomiędzy działką nr geod. [...] a działką o nr geod. [...] zlokalizowana jest działka o nr geod. [...] stanowiąca własność P. i I. Ł.. W czasie dokonywania czynności kontrolnych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta [...] w dniu [...] lutego 2013 r. stwierdzono, że przedmiotowa wiata została rozebrana, a wobec powyższego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych polegających na budowie przedmiotowej wiaty.
Złożenie wniosku przez osobę, która w sprawie nie jest stroną powinno spowodować odmowę wszczęcia postępowania z przyczyn formalnych, tj z powodu braku legitymacji procesowej wnioskodawcy.
Z akt sprawy wynika, że nieruchomości skarżących nie znajdowały się w strefie oddziaływania spornej inwestycji - wiaty, która przed wydaniem postanowienia przez organ pierwszej instancji w niniejszej sprawie została zlikwidowana, i nie naruszono w żaden sposób interesów skarżących. Przedmiotowa wiata w żaden sposób nie ograniczała zabudowy działki o nr geod. [...] zlokalizowanej w odległości ok. 17 m od wiaty w bezpośrednim sąsiedztwie ani działki o nr geod. [...] znajdującej się w odległości ok. 30 m od wiaty nie graniczącej bezpośrednio z działką o nr ew. [...].
Skoro nie naruszono interesów skarżących, i brak w sprawie przedmiotu postępowania - wiaty, prawidłowo organ odmówił wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie, z uwagi na istniejące przeszkody zarówno o charakterze przedmiotowym jak i podmiotowym.
IV. Zdaniem Sądu postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone wnikliwie, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniony został właściwie, a mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane.
Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.
V. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło