I OSK 1468/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski sędzia NSA Andrzej Gliniecki sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi Z. M. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2014 r. sygn. akt I OSK 395/14 oddalającym skargę kasacyjną Z. M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 października 2013 r. sygn. akt IV SA/Gl 1068/13 odrzucającego skargę Z. M. na czynność Komendanta Powiatowego Policji w R. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby postanawia: uchylić postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2014 r. sygn. akt I OSK 395/14 oraz poprzedzające je postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 października 2013 r. sygn. akt IV SA/Gl 1068/13 Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 12 marca 2014 r., sygn. akt I OSK 395/14 oddalił skargę kasacyjną Z. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 października 2013 r., sygn. akt IV SA/GL 1068/13 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi Z. M. na czynność Komendanta Powiatowego Policji w R. z dnia [...] czerwca 2013 r., Nr [...] w przedmiocie zwrotu kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że raportem z dnia 27 maja 2013 r. Z. M. wystąpił do Komendanta Powiatowego Policji w R. o zwrot kosztów dojazdu z miejscowości pobliskiej do miejsca pełnienia służby. W odpowiedzi, pismem z dnia 21 czerwca 2013 r., Komendant Powiatowy Policji w R. poinformował skarżącego o przyznaniu zwrotu powyższych kosztów w wysokości ceny biletu miesięcznego za przejazd koleją. Jednocześnie wskazał, że w sytuacji skarżącego dojazd komunikacją kolejową jest równie dogodny jak komunikacją autobusową natomiast bilet miesięczny u przewoźnika Koleje [...] jest tańszy niż u przewoźnika PKS. Pismem z dnia 9 lipca 2013 r. skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa i oświadczył, że najdogodniejszym dla niego środkiem komunikacji jest PKS, w dniu 9 września 2013 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na czynność Komendanta Powiatowego Policji w R. z dnia 21 czerwca 2013 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, względnie oddalenie podnosząc, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa oraz terminowi do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, mając również na uwadze aktualne orzecznictwo sądów administracyjnych, że możliwe jest wniesienie skargi na odmowę zwrotu kosztów dojazdu. Zgodnie z art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.) policjantowi, który zajmuje lokal mieszkalny w miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia służby, przysługuje zwrot kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby w wysokości ceny biletów za przejazd koleją lub autobusem. Jednocześnie, Sąd pierwszej instancji stanął na stanowisku, że skarżący nie dopełnił warunku stanowiącego o dopuszczalności skargi tj. w terminie nie wyczerpał przysługującego mu środka zaskarżenia. Na podstawie art. 52 § 1 i § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przepis art. 52 § 3 p.p.s.a. stanowi, że jeśli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się albo mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. W przedmiotowej sprawie Z. M. dowiedział się o przyznaniu mu zwrotu kosztów dojazdu koleją do miejsca pełnienia służby w dniu 24 czerwca 2013 r., gdyż w tej dacie odebrał pismo Komendanta Powiatowego Policji w R. z 21 czerwca 2013 r. Tym samym, 14-dniowy termin do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa upłynął w dniu 8 lipca 2013 r. Natomiast skarżący dopiero w dniu 9 lipca 2013 r. (data nadania pisma za pośrednictwem poczty) dokonał wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznając skargę za niezasadną wskazał, że w aktach administracyjnych (k. 19) znajduje się potwierdzenie odbioru korespondencji opatrzone datą 24 czerwca 2013 r. i podpisem skarżącego. Przedstawiony przez skarżącego wydruk ze strony Poczty Polskiej dotyczący śledzenia przesyłek, z którego wynika, że doręczenie przesyłki nastąpiło 25 czerwca 2013 r. nie może podważyć skutecznie dokumentu opatrzonego podpisem własnoręcznym odbiorcy. NSA wskazał, że z akt sprawy nie wynika, by Z. M. wszczął postępowanie reklamacyjne, w efekcie którego została stwierdzona inna data doręczenia przesyłki pocztowej, w której znajdowało się pismo organu z 21 czerwca 2013 r. Zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy z 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (Dz. U. poz. 1529), w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania usługi pocztowej prawo wniesienia reklamacji przysługuje adresatowi - w przypadku gdy nadawca zrzeknie się na jego rzecz prawa dochodzenia roszczeń albo gdy przesyłka pocztowa lub kwota pieniężna określona w przekazie pocztowym zostanie doręczona adresatowi. Zdaniem NSA wbrew poglądowi wnoszącego skargę kasacyjną nie można przesądzić bez wdrażania procedury reklamacyjnej, że przesyłka nie mogła być tego samego dnia nadana i odebrana, zwłaszcza że nadawca i adresat są z tego samego miasta. Podsumowując, NSA stwierdził, że skoro w aktach administracyjnych znajduje się podpisane przez Z. M. i opatrzone datą 24 czerwca 2013 r. potwierdzenie odbioru, to właśnie tę datę, a nie 25 czerwca 2013 r. należało wziąć pod uwagę przy określeniu początku biegu terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Liczony od 25 czerwca 2013 r. czternastodniowy termin o którym mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. upłynął 8 lipca 2013 r., a więc nadane przez skarżącego 9 lipca 2013 r. pismo NSA uznał za wniesione z uchybieniem terminu. Skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego powyższym postanowieniem NSA wniósł skarżący i wskazał, ze przesłanka wznowienia postępowania wynika z art. 273 § 2 p.p.s.a., który stanowi, że można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Wniesiono o uwzględnienie skargi o wznowienie i zmianę zaskarżonego postanowienia NSA poprzez uwzględnienie wniesionej skargi kasacyjnej oraz orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania w sprawie według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazano, że ustalenia WSA są błędne i co najwyżej mogą świadczyć o omyłce pisarskiej pocztowego operatora publicznego. NSA za podstawę ustaleń przyjął literalne brzmienie pocztowego potwierdzenia odbioru, uznając, że skarżący odebrał przesyłkę pocztową w dniu jej nadania na poczcie. Informacja zamieszczona w dokumencie pochodzącym od pocztowego operatora publicznego stanowiła okoliczność przesądzającą o sądowym ustaleniu, w myśl którego termin na wniesienie skargi został przez skarżącego przekroczony. Wskazano, że operator pocztowy rozpoznając reklamację skarżącego przesłał pismo, w którym potwierdził twierdzenia skarżącego, że przesyłka polecona została mu doręczona w dniu 25 czerwca 2013 r. a nie w dniu poprzednim tj. 24 czerwca 2013 r. Wywiedziono, że skoro w myśl wiarygodnych ustaleń kontrolnych operatora pocztowego przesyłka polecona zawierająca decyzję organu została doręczona skarżącemu w dniu 25 czerwca 2013 r., to tym samym skarżący w rzeczywistości zachował termin przewidziany dla wniesienia skargi. Skoro zatem adnotacja o rzekomej dacie doręczenia, znajdująca się na dokumencie pocztowym potwierdzenia odbioru, stanowi informację nieprawdziwą, na której oparł się WSA oraz NSA, poprzednio orzekający, to za zasadną uznać należało potrzebę wyeliminowania tych orzeczeń, bowiem powstały one w wyniku wprowadzenia w błąd. Skarżący wskazał, że w takiej sytuacji przyjąć należało, że skarga o wznowienie została wniesiona w terminie i oparto ją na ustawowej podstawie wznowienia. Skarżący w dniu otrzymania pisma Poczty Polskiej z dnia 19 marca 2014 r. dowiedział się o istnieniu okoliczności, która miała wpływ na wynik postępowania, gdyż dokument ten potwierdził jego wcześniejsze twierdzenia, którego to dokumentu jednak nie mógł wykorzystać we wcześniejszym postępowaniu, o jego istnieniu dowiedział się już po wydaniu prawomocnego orzeczenia oddalającego jego skargę kasacyjną. Odpowiedź na skargę o wznowienie postępowania złożył organ i wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, ze skarżący złożył pismo określone jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa datowane na dzień 9.07.2013 r., data wpływu 10.07.2013 r., data stempla pocztowego 9.07.2013 r., w którym podniósł zarzuty co do otrzymanej odpowiedzi na złożony wcześniej wniosek. Organ wskazał, że przedmiotowe wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało złożone z uchybieniem terminu określonego w art. 52 § 3 p.p.s.a. Wobec powyższego nie udzielono odpowiedzi na pismo i została wypłacona należność w cenie biletu kolejowego oraz podjęto co miesięczną wypłatę należności w przedmiotowej kwocie. Skargę do WSA skarżący wysłał w dniu 9.9.2013 r. (data stempla pocztowego), a więc z naruszeniem ww. sześćdziesięciodniowego terminu do złożenia przedmiotowej skargi. Organ administracji wyjaśnił, że stoi na stanowisku niezależnie od okoliczności wykazanych w uwzględnionej reklamacji Poczty Polskiej S.A., do której organ nie miał wglądu, iż na dokumencie zwrotki pocztowej ewidentnie widnieje data 24.06.2013 r. która została potwierdzona własnoręcznym podpisem skarżącego, a także prawdopodobnie przez listonosza poprzez wpisanie nazwiska i imienia odbierającego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga o wznowienie postępowania zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 273 § 2 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym liczonym od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą było pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji – od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy (art. 277 p.p.s.a.). W pierwszej kolejności odnosząc się do wymogów formalnych skargi o wznowienie postępowania zaznaczyć należy, że skarżący w dniu otrzymania pisma Poczty Polskiej z dnia 19 marca 2014 r., dowiedział się o istnieniu okoliczności, która miała wpływ na wynik postępowania, bowiem dokument ten potwierdził podnoszone przez niego okoliczności, co do faktycznego odbioru korespondencji. Przedmiotowy dokument nie mógł zostać wykorzystany w postępowaniu zakończonym postanowieniem NSA z dnia 12 marca 2014 r., gdyż skarżący otrzymał dokument po wydaniu orzeczenia oddalającego skargę kasacyjną. Przechodząc do oceny meritum skargi o wznowienie wskazać należy, że zasadnie podnosi skarżący, iż w myśl ustaleń kontrolnych, operatora pocztowego Poczta Polska S.A., przesyłka pocztowa zawierającą pismo organu administracyjnego z dnia 21 czerwca 2013 r. została nadana w dniu 24 czerwca 2013 r., a doręczona skarżącemu dopiero w dniu 25 czerwca 2013 r. (k-6 akt sądowych). Skoro, tak to 14 – dniowy termin do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa upłynął skarżącemu w dniu 9 lipca 2013 r. Przyjąć należało w tej sytuacji, że Z. M. wystosowując wezwanie dnia 9 lipca 2013r. nie przekroczył terminu do jego złożenia, wypełnił zatem przesłanki stanowiące o dopuszczalności skargi. Skarga o wznowienie postępowania posiadała uzasadnione podstawy i z tej przyczyny podlegała uwzględnieniu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 182 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 2013 r., sygn. akt IV SA/GL 1068/13 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2014 r., sygn. akt I OSK 395/14, co oznacza, konieczność ponownego rozpoznania skargi z dnia 7 września 2013r. , złożonej do WSA w Gliwicach.