II GSK 2029/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz po rozpoznaniu w dniu 29 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B.B. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 17 lipca 2013 r., sygn. akt III SAB/Po 8/13 w sprawie ze skargi B.B. na bezczynność Samorządu Województwa W. w przedmiocie dofinansowania planowanej operacji z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić skargę kasacyjną Postanowieniem z dnia 17 lipca 2013 r., sygn. akt III SAB/Po 8/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. odrzucił skargę B.B. na bezczynność Samorządu Województwa W. w przedmiocie dofinansowania planowanej operacji w ramach programu PO RYBY 2007-2013. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji podał, że skarżący złożył wniosek do Stowarzyszenia Lokalna Grupa Rybacka (LGR) O. o dofinansowanie z budżetu Unii Europejskiej w ramach Programu "PO RYBY" zadania: "Dokończenie budowy łowiska i budowa agroturystyki, wraz z zagospodarowaniem terenu." LGR uchwałą z dnia [...] kwietnia 2013 r. odmówiła skarżącemu dofinansowania. Pismem z dnia 25 kwietnia 2013 r. skarżący wezwał Samorząd Województwa W. do usunięcia naruszenia prawa polegającego na nieprzyznaniu dofinansowania do projektu skarżącego, wnosząc jednocześnie o dofinansowanie prowadzonego przez siebie zadania. Pismem z dnia 12 czerwca 2013 r. skarżący, złożył za pośrednictwem Samorządu Województwa W., skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. Zarzucił organowi bezczynność, poprzez brak udzielenia odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. odrzucając skargę wskazał, że zgodnie z art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 202 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 dalej jako p.p.s.a.) w sytuacji, gdy prawo nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa. Artykuł 53 § 2 p.p.s.a. stanowi, iż w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Sąd stwierdził, że przedmiotem skargi sądowoadministracyjnej może być wyłącznie bezczynność organu administracyjnego w odniesieniu do aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a. Do grupy tych aktów i czynności nie należy zaś odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, która jest instytucją stricte procesową i nie rozstrzyga o uprawnieniach lub obowiązkach stron postępowania. Strona przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego ma jedynie obowiązek wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, nie musi natomiast czekać na odpowiedź tego organu. Sąd wskazał, że odpowiedź organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, jest jedynie pismem procesowym organu, stanowiącym element procedury zmierzającej do zaskarżenia wskazanych aktów lub czynności organów administracji publicznej, nie może natomiast stanowić przedmiotu odrębnej skargi. Wobec tego, zdaniem Sądu pierwszej instancji, skarga na bezczynność organu w zakresie nieudzielania odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest niedopuszczalna, co wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. B.B. zaskarżył powyższe orzeczenie skargą kasacyjną, domagając się jego uchylenia w całości oraz zasadzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Zarzucił naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. i w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., art. 52 § 4 p.p.s.a., art. 53 § 2 p.p.s.a., art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. oraz art. 149 p.p.s.a., pomimo istnienia w sposób istotny naruszającego przepisy postępowania i mającego istotny wpływ na wynik sprawy stanu bezczynności skarżonego organu administracji objętej odrzuconą skargą polegającego na naruszeniu art. 5 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 3 pkt 4 oraz art. 14 ust. 1, art. 14 ust. 2, art. 14 ust. 4 i art. 14 ust. 5 ustawy o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego z dnia 3 kwietnia 2009 r. (Dz. U. Nr 72, poz. 619) w zw. z § 21 ust. 1 rozporządzenia M.R. i R.W. z dnia 15 października 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty lub zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 4 -zrównoważony rozwój obszarów zależnych od rybactwa, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007 - 2013' (Dz.U. nr 177, poz. 1371 ze zm.) w zw. z art. 19, art. 20 i art. 21 § 1 pkt 3 kodeksu postępowania administracyjnego, sprowadzającego się do pominięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy faktu nie doręczenia skarżącemu B.B. (do dnia dzisiejszego), sporządzonego przez właściwy miejscowo samorząd województwa, pisma z informacją o odmowie przyznania pomocy w postaci dofinansowania złożonego wniosku wraz z podaniem przyczyn tej odmowy, na którą to czynność administracyjną skarżącemu przysługiwałaby skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 14 ust. 5 ustawy o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego z dnia 3 kwietnia 2009 r. (Dz. U. Nr 72, poz. 619), w konsekwencji czego Wojewódzki Sąd Administracyjny w sposób wadliwy, z naruszeniem wskazanych na wstępie przepisów ustawy p.p.s.a., dokonał kontroli wniesionej skargi i niezasadnie ją odrzucił. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorząd Województwa W. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnianie. Przedmiotem badania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. była skarga na bezczynność Zarządu Województwa W. na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Bezczynność organu, w ocenie skarżącego B.B., polegała na niewydaniu decyzji (informacji), przez Zarząd Województwa W., dotyczącej nieprzyznania przez Stowarzyszenie Lokalna Grupa Rybacka O. dofinansowania do projektu "Dokończenie budowy łowiska i budowy agroturystyki, wraz z zagospodarowaniem terenu". Zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a., gdy ustawodawca nie przewidział środków zaskarżenia w sprawie, która jest przedmiotem skargi, skargę na akt lub czynność, które wymienione są w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a p.p.s.a., można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu, w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu czynności do usunięcia naruszenia prawa. Art. 53 § 2 p.p.s.a. przewiduje, że w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Terminy te zostały zatem powiązane z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Organ w terminie trzydziestu dni może udzielić odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Gdy organ udzieli odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i skarżący otrzyma odpowiedź na wezwanie w tym terminie, wtedy trzydziestodniowy termin do zaskarżenia aktu biegnie od dnia doręczenia skarżącemu odpowiedzi. W przypadku nieudzielania odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, termin sześćdziesięciu dni na wniesienie skargi liczy się od dnia złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Sześćdziesięciodniowy termin będzie miał zastosowanie również wtedy, gdy, jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie, organ udzielił odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, lecz doręczenie nastąpiło po upływie sześćdziesięciodniowego terminu. Powyższe uregulowanie wskazuje, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest warunkiem wniesienia skargi do sądu tylko na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a p.p.s.a., a zatem nie ma podstaw, by ten warunek rozciągać na bezczynność polegającą na nieudzielaniu przez organ odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, jak miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Należy wskazać, że ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje, ze przedmiotem skargi do sądu administracyjnego może być wyłącznie bezczynność organu w odniesieniu do aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a ej ustawy. Do grupy tych aktów i czynności nie należy zaś odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, bowiem jest to jedynie instytucja procesowa, nie rozstrzygająca w żadnym stopniu o uprawnieniach lub obowiązkach strony danego postępowania. Dlatego też, należy stwierdzić, że odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, o której mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. nie należy do aktów lub czynności o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji, że skarga na bezczynność organu w zakresie nieudzielania odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest niedopuszczalna, gdyż skarga zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., jak zostało to wcześniej wykazane, jest dopuszczalna tylko w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. prawidłowo zatem odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. uznając ją za niedopuszczalną. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego, gdyż przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a., które regulują tę kwestię, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia o odrzuceniu skargi (uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. I OPS 4/07).