VII SA/Wa 1708/13

WyrokWSA w Warszawie2013-10-29

Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Joanna Gierak-Podsiadły, Halina Emilia Święcicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji nakładającej obowiązek przeprowadzenia kontroli stanu technicznego wiaduktu drogowego może zostać wydana bez dokonania pełnych ustaleń faktycznych dotyczących zarządcy drogi wewnętrznej, w ciągu której znajduje się wiadukt?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego wadliwie przyjął, że decyzja nakładająca obowiązek kontroli stanu technicznego wiaduktu nie jest dotknięta wadą skierowania jej do podmiotu niebędącego stroną postępowania. Brak pełnych ustaleń faktycznych co do przebiegu drogi wewnętrznej i jej zarządcy uniemożliwia jednoznaczną ocenę, czy podmiot, na który nałożono obowiązek, jest właściwy. W związku z tym, konieczne jest przeprowadzenie przez organ dalszych ustaleń faktycznych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakładającej na spółkę obowiązek przeprowadzenia kontroli rocznej i 5-letniej oraz przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego wiaduktu drogowego. Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności tej decyzji, argumentując, że została skierowana do podmiotu niebędącego stroną postępowania, ponieważ nie jest ona zarządcą wiaduktu ani drogi wewnętrznej, w ciągu której się znajduje. Organy administracji odmówiły stwierdzenia nieważności, uznając spółkę za właściwy podmiot. Wojewódzki Sąd Administracyjny początkowo oddalił skargę, jednak po rozpoznaniu skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny, sprawa wróciła do ponownego rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2011 r. oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] stycznia 2011 r.; stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę 440 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Protokolant ref. staż. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2013r. sprawy ze skargi [...] [...] [...] [...] [...] [...] S.A. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2011r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011r.; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej [...] [...] [...] [...] [...] [...] S.A. z siedzibą w W. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie przez [...][...][...][...][...][...] S. A. w W. jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2011 r. Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję własną tego organu z [...] stycznia 2011 r. Nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 2008 r. Nr [...]. Ostatnio wymienioną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 62 ust. 3 w związku z art. 83 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), zwanej dalej Prawem budowlanym oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. –Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. zwanej dalej k.p.a.) nałożył na [...][...][...][...][...][...] S. A. w W. obowiązek przeprowadzenia kontroli rocznej i 5-letniej oraz przedstawienie aktualnej ekspertyzy stanu technicznego wiaduktu drogowego zlokalizowanego nad torami linii kolejowej [...] W. – G. w km 52,489 na działce nr [...] w obrębie G., położonej w miejscowości B. W., gm. P.. W uzasadnieniu orzeczenia organ wskazał, iż podstawą nałożenia obowiązku był zły stan techniczny przedmiotowego wiaduktu. Organ ustalił, iż właścicielem działki nr [...] z obrębu G., na której usytuowane są przyczółki wiaduktu, zgodnie z wypisem z rejestru gruntów, jest Skarb Państwa, zaś władającym są [...][...][...] S.A. w W.. Organ uznał, iż na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...][...][...]", a także na podstawie art. 4 pkt 1 oraz art. 5 ust 1 pkt 5 ustawy o transporcie kolejowym, obowiązkiem wskazanym w sentencji obciążyć trzeba zarządcę nieruchomości, na której zlokalizowany jest wiadukt, a więc [...][...][...][...][...][...]S.A. Pismem z [...] października 2010 r. Spółka [...][...] złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z [...] czerwca 2008 r. argumentując, iż zachodzi przesłanka wymieniona w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. decyzja została skierowana do podmiotu nie będącego stroną w sprawie. Po rozpatrzeniu ww. wniosku Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] stycznia 2011 r. Nr [...], na podstawie art. 157 § 1 i 2 oraz art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 k.p.a. odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji. Organ nadzoru po przeanalizowaniu akt sprawy w uzasadnieniu orzeczenia stwierdził, iż wbrew zarzutom skarżącego kwestionowana decyzja nie jest obarczona wadą prawną określoną przepisem art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. nie została skierowana do podmiotu nie będącego stroną w sprawie. Organ wyjaśnił, iż adresatem rozstrzygnięć przewidzianych w art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane może być wyłącznie właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Z akt sprawy wynika, że przedmiotowy wiadukt drogowy nie stanowi odrębnego od gruntu przedmiotu własności. Wiadukt ten był użytkowany przez wojsko i łączył tereny zarządzane przez [...] Zarząd Infrastruktury, jest drogowym obiektem inżynierskim w pasie drogi wewnętrznej, łączącej dwa kompleksy wojskowe Nr [...] i [...] jednostki wojskowej Nr [...] w R. i służył do komunikacji pomiędzy nimi. Z wypisu z rejestru gruntów wynika, że właścicielem działki [...] jest Skarb Państwa, a władającym [...][...][...] S.A. Działka Nr [...] obręb [...]-G., gm. P., powiat n., woj. m., na mocy decyzji Nr [...] Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2005 r. w sprawie ustalenia terenów, przez które przebiegają linie kolejowe, jako terenów zamkniętych (Dz. Urz. MI Nr poz. 72 ze zm.), została ujęta pod poz. [...] tom VII załącznika. I dalej, organ podał, że z mocy prawa, art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...][...][...]" (Dz. U. Nr 84, poz. 948 ze zm.), [...][...] S.A. wstępują w prawa i obowiązki [...][...][...]S.A. w zakresie zarządzania liniami kolejowymi, definiowanymi art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 16, poz. 94, ze zm.) - linia kolejowa to droga kolejowa mająca początek i koniec wraz z przyległym pasem gruntu, na którą składają się odcinki linii, a także budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do prowadzenia ruchu kolejowego wraz z zajętymi pod nie gruntami. Organ wskazał też, iż drogi niezaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych, dojazdowe do obiektów użytkowanych przez przedsiębiorców, są drogami wewnętrznymi - art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.). Budowa, przebudowa, remont, utrzymanie, ochrona i oznakowanie dróg wewnętrznych oraz zarządzanie nimi, zgodnie z art. 8 ust. 2 ww. ustawy, należy do zarządcy terenu na którym jest zlokalizowana droga, a w przypadku jego braku do właściciela tego terenu. Utrzymanie dróg wewnętrznych oraz infrastruktury z nimi związanej (np. mostów, wiaduktów) o ile znajduje się ona na nieruchomości pozostającej w zarządzie określonego podmiotu, bądź pozostaje jego własnością należy do tego podmiotu. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał w efekcie, że przedmiotowy wiadukt drogowy wchodzący w skład drogi wewnętrznej winien być utrzymywany przez właściciela lub zarządcę terenu, na którym został zlokalizowany, a nie przez zarządcę drogi, jak ma to miejsce dla dróg publicznych. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez [...][...][...][...][...][...] S.A. Zakład [...][...] w W., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] marca 2011 r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. utrzymał w mocy własną decyzję z [...] stycznia 2011 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podtrzymał argumentację przedstawioną w decyzji z [...] stycznia 2011 r. Odnosząc się do argumentacji zawartej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ nadzoru stwierdził, iż skarżący bezspornie jest zarządcą działki nr [...], na której jest zlokalizowany przedmiotowy wiadukt. Bezspornym również jest to, że działka nr [...] jest obszarem kolejowym, na którym zlokalizowana jest linia kolejowa oraz przedmiotowy wiadukt pozwalający na bezkolizyjny przejazd (przejście) nad tą linią kolejową. Nie jest kwestionowane także to, że utrzymanie drogi wewnętrznej oraz infrastruktury z nią związanej (np. mostów, wiaduktów) o ile znajduje się ona na nieruchomości pozostającej w zarządzie określonego podmiotu, bądź pozostaje jego własnością należy do tego podmiotu. Zdaniem organu zgodnie z § 48 ust 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 10 września 1998 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 151, poz. 987) wiadukt zaliczany jest do kolejowych obiektów inżynieryjnych oraz w § 3 pkt 1 ww. rozporządzenia został przykładowo wymieniony jako budowla kolejowa. W ocenie organu nadzoru wiadukt jest budowlą spełniającą rolę dwupoziomowego skrzyżowania drogi wewnętrznej z linią kolejową. Wiadukt, eliminując skrzyżowanie w jednym poziomie, pozwala na osiągnięcie określonych elementów eksploatacyjnych linii kolejowej oraz zapewnia jej bezpieczną eksploatację. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził w konsekwencji, iż kwestionowana decyzja organu wojewódzkiego została skierowana do właściwego podmiotu będącego zarządcą nieruchomości, na której zlokalizowany jest wiadukt. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję z [...] marca 2011 r., strona skarżąca - [...][...][...][...][...][...]S.A w W. zarzuciła: - naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na rozstrzygnięcie, tj.: a) art. 62 ust. 3 w związku z ust. 1 Prawa budowlanego w związku z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez nieuprawnione przyjęcie, iż [...][...][...][...]S.A. Zakład [...][...] w W. jest właścicielem lub zarządcą wiaduktu drogowego zlokalizowanego nad torami linii kolejowej [...] W.-G. w km 52,489, na działce nr [...] w obrębie G., położonej w miejscowości B., gm. P. i w konsekwencji nieuprawnione skierowanie do [...][...] S.A. decyzji nakazującej sporządzenie kontroli rocznej i pięcioletniej wiaduktu, b) art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r., poz. 19, nr 115) w związku z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez nieuprawnione przyjęcie, że [...][...] S.A. powinien utrzymywać wiadukt, pomimo bezsprzecznie stwierdzonej okoliczności, iż wchodzi on w skład drogi wewnętrznej, zaś właścicielem gruntu, na którym droga ta się znajduje jest inny podmiot niż [...][...]S.A., 2) naruszenie prawa procesowego, tj. art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez wyrażenie błędnego poglądu, iż decyzja nr [...] z [...] czerwca 2008 r. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego została skierowana do właściwego podmiotu. Skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Nr [...] Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2011 r. oraz poprzedzającej ją decyzji tego samego organu Nr [...] z [...] stycznia 2011 r. W uzasadnieniu skargi jako bezsporne skarżąca podniosła, iż przedmiotowy wiadukt nie stanowi odrębnego od gruntu przedmiotu własności, znajduje się na działce oznaczonej nr [...] i pozostaje w użytkowaniu [...] S.A. (zgodnie z wypisem z rejestru gruntów z dnia [...] stycznia 2008 r. znajdującym się w aktach sprawy). Wskazała, iż z jednoznacznych ustaleń organu wynika, że wiadukt jest drogowym obiektem inżynieryjnym w pasie drogi wewnętrznej łączącej dwa kompleksy wojskowe. Przedmiotowa droga wewnętrzna zlokalizowana jest na terenie jednostki wojskowej, zarządzanym przez [...] Zarząd Infrastruktury. Skoro wiadukt jest obiektem mostowym, stanowiącym część drogi wewnętrznej to zdaniem skarżącej powinien być utrzymywany przez zarządcę tej drogi wewnętrznej, czyli gruntu, na którym taka droga się znajduje tj. [...] Zarząd Infrastruktury. W piśmie z [...] października 2011 r. stanowiącym uzupełnienie skargi, strona skarżąca podniosła, iż wiadukt nie jest budowlą przeznaczoną do prowadzenia ruchu kolejowego, nie może więc stanowić składnika linii kolejowej. Wiadukt nie powinien być również uznany za element infrastruktury kolejowej, gdyż nie znajduje się na terenie obszaru kolejowego. Przęsła wiaduktu znajdują się na terenie użytkowanym przez [...] Zarząd Infrastruktury oraz Lasy Państwowe Nadleśnictwo J. i teren ten nie stanowi obszaru kolejowego. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wyrokiem z [...] października 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 1153/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę w niniejszej sprawie, wniesioną na ww. decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2011 r. Nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ww. wyrokiem stwierdził, iż skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja prawa nie narusza. W uzasadnieniu wyroku Sąd podzielił pogląd wyrażony przez organ, że kontrolowana decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego została skierowana do właściwego podmiotu, jako strony postępowania. Wskazał, że adresat obowiązku określonego w decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 2008 r. Nr [...] mieści się w katalogu podmiotów wskazanych w art. 62 ust 3 Prawa budowlanego, który wymienia jedynie właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. W toku postępowania nieważnościowego ustalono, że przedmiotowy wiadukt nie stanowi odrębnego od gruntu przedmiotu własności. Sąd I instancji wyjaśnił, iż z mocy prawa, art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 września 2000r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...][...][...]" (Dz. U. Nr 84, poz. 948 ze zm.), [...][...][...]S.A. utworzą spółkę akcyjną do prowadzenia działalności w zakresie zarządzania liniami kolejowymi działającą pod firmą " [...][...][...][...] Spółka Akcyjna zwaną dalej " [...]S.A." Z art. 15 ust 2 ww. ustawy wynika, iż [...][...][...][...]Spółka Akcyjna wstępują w prawa i obowiązki PKP S.A. w zakresie zarządzania liniami kolejowymi w rozumieniu ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 16, poz. 94 ze zm.). Zgodnie z uregulowaniami zawartymi w art. 4a i 4b ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...][...][...]", [...][...]S.A. zarządza liniami kolejowymi oraz budowlami położonymi na gruntach wchodzących w skład linii kolejowych. W tej sytuacji za nie uzasadniony Sąd uznał zarzut, "iż nawet w przypadku przyjęcia, iż wiadukt jest budowlą przeznaczoną do obsługi przewozu osób i rzeczy, uznać należy, iż skarżący nie stał się zarządcą wiaduktu z uwagi na wyłączenie z art. 15 ust 2 ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego [...][...][...]". Sąd I instancji uznał także, iż niezasadny jest zarzut, iż strona skarżąca nie jest zarządcą wiaduktu, gdyż jedynie mniejsza część wiaduktu przebiega w przestrzeni powietrznej nad terenem linii kolejowej, a skarżąca Spółka korzysta tylko z niewielkiej części terenu, nad którym przebiega wiadukt. Sąd wskazał, iż zakwestionowanie przez skarżącą usytuowania spornego wiaduktu na obszarze kolejowym zostało dokonane wbrew ustaleniom organu wynikającym z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy. Sąd przyjął też, że organ nadzorczy trafnie zakwalifikował wiadukt jako budowlę kolejową, odwołując się do § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 10 września 1998 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 151, poz. 987). Sąd I instancji podzielił ustalenia organu nadzorczego, iż skarżąca jest zarządcą spornego wiaduktu, który położony jest na terenie kolejowym i stanowi budowlę spełniającą rolę dwupoziomowego skrzyżowania drogi wewnętrznej z linią kolejową. Wiadukt, eliminując skrzyżowanie w jednym poziomie, pozwala na osiągnięcie określonych elementów eksploatacyjnych linii kolejowej oraz zapewnia jej bezpieczną eksploatację. Sąd I instancji zwrócił nadto uwagę na okoliczność, iż w rozpoznawanej sprawie istniały wątpliwości dotyczące prawidłowości ustalenia zarządcy wiaduktu nad linią kolejową. Wyjaśnił jednak, iż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po wszczęciu na wniosek Szefa [...] Zarządu Infrastruktury postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] grudnia 2005 r. Nr [...], nakazującego [...] Zarządowi Infrastruktury przeprowadzenie kontroli spornego wiaduktu, o której mowa w art. 62 ust 1 ustawy Prawo budowlane, decyzją z [...] września 2006 r. Nr [...], stwierdził nieważność kontrolowanego postanowienia. Z uzasadnienia decyzji wynika, że [...] Zarząd Infrastruktury nie był właścicielem ani zarządcą przedmiotowej nieruchomości, a obowiązek wynikający z art.62 ust 3 ustawy Prawo budowlane został skierowany do podmiotu nie będącego stroną w sprawie. Po wyeliminowaniu z obrotu prawnego postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] grudnia 2005 r. Nr [...], obowiązek wynikający z art. 62 ust 3 ustawy Prawo budowlane został nałożony na [...][...]S.A. Sąd I instancji podkreślił, iż kontrolowana w niniejszym postępowaniu nadzorczym decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 2008 r. Nr [...] nie była kwestionowana w postępowaniu zwykłym. Z tego względu, mając na uwadze wyjątkowy charakter postępowania nadzwyczajnego i ustalenia organu wyjaśniające stan prawny wiaduktu, nie można zarzucić, iż decyzja ww. jest nieważna, bo została skierowana do osoby nie będącej stroną. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej [...][...]S.A. w W., wniesionej od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 14 maja 2013 r. sygn. akt II OSK 93/12 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy zaskarżenia. Podkreślił, że strona skarżąca we wniosku wskazała jako przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji z [...] listopada 2006 r. przepis art. 156 § 1 pkt 4 kpa. Zatem istotą sądowej kontroli legalności decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego powinno być ustalenie, czy decyzja z [...] czerwca 2008 r. została skierowana do właściwego podmiotu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko Sądu I instancji w powyższym zakresie jest nieprawidłowe, gdyż przyjęcie ustaleń poczynionych przez nadzór budowlany było błędne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po ponownym rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie, albowiem w ocenie Sądu, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wadliwie przyjął (a na pewno przedwcześnie, wobec nieprzeprowadzenia prawidłowego postępowania), iż decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 2008 r. o Nr [...] nie jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Przypomnienia w tym miejscu wymaga, iż przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2011 r. Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję własną tego organu z [...] stycznia 2011 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji. Postępowanie to uruchomione zostało na żądanie strony skarżącej, która w piśmie z [...] października 2010 r. zwróciła się o unieważnienie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 2008 r. Nr [...] wskazując, że decyzja ta jest dotknięta wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. została skierowana do podmiotu nie będącego stroną w sprawie. Zatem, postępowanie to prowadzone w trybie uregulowanym w art. 156 i nast. k.p.a. miało na celu zweryfikowanie ww. decyzji organu wojewódzkiego z [...] czerwca 2008 r., a zasadniczy problem w tej sprawie opierał się na przesłance uregulowanej w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Skarżąca Spółka konsekwentnie bowiem, na każdym etapie tego postępowania, w tym przez Sądem I i II instancji, podnosiła, że ww. decyzja z [...] czerwca 2008 r. nie powinna być do niej skierowana, albowiem odnosi się ona do wiaduktu znajdującego się w ciągu drogi, a zobowiązanym w takim przypadku do utrzymania drogi i obiektu mostowego jakim jest wiadukt, wchodzący w skład tej drogi, jest zarządca drogi, czyli gruntu, na którym droga ta się znajduje. Dodać w tym miejscu należy, iż kwestionowaną decyzją z [...] czerwca 2008 r. organ wojewódzki działając na podstawie art. 62 ust. 3 w związku z art. 83 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane nałożył na [...][...][...][...][...][...]S. A. w W. obowiązek przeprowadzenia kontroli rocznej i 5-letniej oraz przedstawienia aktualnej ekspertyzy stanu technicznego wiaduktu drogowego zlokalizowanego nad torami linii kolejowej [...] W. – G. w km 52,489 na działce nr [...] w obrębie G., położonej w miejscowości B., gm. P. uznając, że obowiązek ten winien obciążać zarządcę nieruchomości, na której zlokalizowany jest wiadukt. Orzekając ponownie w sprawie i mając na uwadze argumentację strony skarżącej, Sąd I instancji uznał, że organ nie poczynił wystarczających ustaleń faktycznych pozwalających na wyjaśnienie zaistniałej kwestii spornej i dokonanie jednoznacznej oceny decyzji z [...] czerwca 2008 r. w kontekście podniesionego we wniosku -inicjującym to postępowanie- art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Dokonując takiej oceny Sąd kierował się wykładnią prawa dokonaną w sprawie przez Sąd kasacyjny w wyroku zapadłym w sprawie w dniu 14 maja 2013 r. o sygn. akt II OSK 93/12. Stosownie bowiem do treści art. 190 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wskazać więc w tym miejscu wypada, iż Sąd kasacyjny w uzasadnieniu swojego orzeczenia zaznaczył, że istotą kontrolowanego postępowania jest ustalenie przeznaczenia przedmiotowego wiaduktu, a następnie podmiotu, co do którego mogą być nałożone obowiązki wynikające z art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego. Podkreślił, że ustalenia faktyczne w niniejszej sprawie są niepełne. Przy czym, jak wskazał Sąd II instancji, bezspornym jest, że przedmiotowy wiadukt jest drogowym obiektem inżynierskim w pasie drogi wewnętrznej. Niemniej, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, brak jest w sprawie jednoznacznych ustaleń co do przebiegu przedmiotowej drogi oraz danych o aktualnym jej zarządcy lub właścicielu, a to oznacza, że nie można jednoznacznie wskazać podmiotu, który jako właściwy będzie mógł być adresatem decyzji wydanej na podstawie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego. Sąd kasacyjny wskazał także, iż w orzecznictwie zajmowane jest jednoznaczne stanowisko, że: "drogi, które nie są zaliczane do żadnej z kategorii dróg publicznych są drogami wewnętrznymi (art. 8 ust. 1 ustawy o drogach publicznych). Zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy o drogach publicznych, uznać trzeba, iż leżący w ciągu dróg wewnętrznych obiekt inżynierski (wiadukt) jest częścią tych dróg. Tym samym podmiotem odpowiedzialnym za utrzymanie tak usytuowanego wiaduktu jest zarządca drogi, w ciągu której wiadukt jest położony, co przy drogach wewnętrznych oznacza zarządcę (właściciela) gruntu, na którym taka droga się znajduje". Sąd kasacyjny powołał przy tym wyrok NSA z 4 października 2012 r. sygn. akt II OSK 1061, a także z 16 września 2009 r. sygn. akt II OSK 1330/08, i stanowiska wyrażone w tych wyrokach w pełni podzielił. Dlatego też uznał, że konieczne będzie w sprawie poczynienie ustaleń odnośnie przebiegu drogi wewnętrznej, w której ciągu znajduje się przedmiotowy wiadukt. Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył także, że z akt administracyjnych wynika, iż sporny wiadukt łączył dwa kompleksy wojskowe Nr [...] i Nr [...] jednostki wojskowej nr [...] w R. i służył do komunikacji między nimi. Dodał, że aktualnie ta sytuacja uległa zmianie i wymaga ustaleń odnośnie przebiegu tej drogi wewnętrznej oraz jej zarządcy bądź właściciela. Sąd II instancji podkreślił, że ustalenie powyższych okoliczności wskaże podmiot, który powinien być adresatem decyzji wydanej na podstawie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego, a to dopiero pozwoli na ocenę, czy w kontrolowanym postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z [...] czerwca 2008 r. zaistniała przesłanka określona w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Dostrzegając powyższą ocenę dokonaną w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny i będąc w pełni tą oceną związany, Sąd I instancji orzekając ponownie w sprawie, w pełni podziela zaprezentowane stanowisko Sądu kasacyjnego. Sąd I instancji stwierdza więc, iż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekając w sprawie nie poczynił wystarczających ustaleń w zakresie stanu faktycznego, a to powoduje, że jego ocena co do ważności weryfikowanej decyzji jest niepełna, a w efekcie – również nieprawidłowa. Za Naczelnym Sądem Administracyjnym stwierdzić bowiem należy, iż na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie można jednoznacznie wskazać podmiotu, który jako właściwy będzie mógł być adresatem decyzji wydanej na podstawie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego. Zatem konieczne jest w sprawie przeprowadzenie przez organ ustaleń faktycznych, w kierunku wskazanym przez Naczelny Sąd Administracyjny. Dopiero dokonanie ustaleń w powyższym zakresie, tj. co do przebiegu drogi wewnętrznej, w ciągu której sporny wiadukt się znajduje, a także co do obecnego właściciela bądź zarządcy tej drogi, pozwoli na ocenę, czy badana w trybie stwierdzenia nieważności decyzja dotknięta jest wadą, na którą wskazała strona we wniosku, tj. uregulowaną w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Konkludując, Sąd uznał, iż w sprawie doszło do naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 tej ustawy, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Orzekając ponownie w sprawie, organ winien mieć na względzie stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku wydanym w niniejszej sprawie, w tym w kontekście art. 8 ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych, jak i powyżej poczynione uwagi Sądu I instancji. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c oraz art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło