I SA/Wa 1682/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Gdesz Sędziowie: Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2013 r. sprawy ze skargi B. P. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oddala skargę. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...], sprostowanym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] po rozpatrzeniu wniosku B. P. – odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...]. Zaskarżone postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Decyzją z dnia [..] listopada 2012 r., nr [...], Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy W. z dnia [...] marca 1979 r., nr [...], orzekającej o przejęciu nieodpłatnie na własność Państwa gospodarstwa rolnego bez budynków o powierzchni [...] ha, oznaczonego numerami działek [...], położonego w obrębie [...], stanowiącego w dniu przejęcia własność S. i M. małż. B. Ww. decyzja została doręczona B. P. w dniu [...] listopada 2012 r. Termin wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upłynął z dniem 13 grudnia 2012 r. Pismem z dnia 28 grudnia 2012 r., nadanym w placówce pocztowej w dniu 28 grudnia 2012 r., B. P. wniósł do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją. Jednocześnie skarżący zwrócił się o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, powołując się na stan zdrowia uniemożliwiający mu m.in. obsługę korespondencji. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2012 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przywołał treść art. 58 § 1 k.p.a. wskazując, że według orzecznictwa sądowoadministracyjnego, przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie. Organ stwierdził, iż w niniejszej sprawie ww. przesłanki nie zachodzą. Nie można bowiem uznać, iż stan zdrowia (z przesłanego zaświadczenia z dnia 11 grudnia 2012r. wynika, że chory ma zakaz pracy zarobkowej i nie wolno mu poruszać się samodzielnie samochodem) stanowi okoliczność uniemożliwiającą zachowanie przewidzianego w art. 129 § 2 kpa terminu. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku dnia 4 listopada 1998 r., III SA 1243/97, w którym stwierdzono, że "zwolnienie lekarskie od pracy nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu. Nie wyklucza bowiem ono możliwości dokonania czynności procesowej przez strony (np. sporządzania odwołania) i nadania pisma przez pocztę osobiście lub przez domownika". Na powyższe postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2013 r. B. P., pismem z dnia 26 lutego 2013 r., wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonego postanowienia; 2) przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi; 3) uznanie, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony w terminie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu ponownego rozpatrzenia sprawy. W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymał wyjaśnienia i argumenty wniosku o przywrócenie terminu do ponownego rozpatrzenia sprawy, jak i wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zdaniem skarżącego Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie wykazał minimum staranności w postępowaniu aby zapoznać się z treścią jego wniosków jak i załączonej dokumentacji lekarskiej, z której jednoznacznie wynikają okoliczności choroby jak i "zalecenie leżenia w domu". W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest uzasadniona. W ocenie Sądu, organ prowadzący postępowanie nie naruszył przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie, co mogłoby uzasadniać uwzględnienie skargi i uchylenie kwestionowanego postanowienia. Podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowiło unormowanie zawarte w art. 58 i 59 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z brzmieniem art. 58 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, jednocześnie należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 k.p.a.). Przywrócenie terminu do złożenia prośby o przywrócenie terminu jest niedopuszczalne (art. 58 § 3 k.p.a.). Przepis art. 59 określa właściwy organ w przedmiocie przywrócenia terminu i jego formę stanowiąc, iż następuje ono w formie postanowienia organu właściwego do rozpoznania odwołania. Przywrócenie terminu jest instytucją procesową mającą na celu ochronę jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności przez stronę. W treści art. 58 § 1 i 2 k.p.a. zostały ustanowione cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie. Pierwsza przesłanka, to wymóg uprawdopodobnienia przez osobę zainteresowaną braku swojej winy w uchybieniu terminu. Druga i trzecia to wniesienie przez zainteresowanego wniosku (prośby) o przywrócenie terminu, przy czym wniosek musi być złożony w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia. Zaś przesłanka czwarta, to wymóg jednoczesnego z wnioskiem dopełnienia czynności, dla której był ustanowiony termin. Bez wątpienia trzy ostatnie przesłanki wnioskodawca spełnił. Istota sporu sprowadza się więc do oceny realizacji warunku pierwszego. W tym miejscu wskazać należy, iż kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Przywrócenie nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy możemy powiedzieć dopiero w sytuacji, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przy czym, osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Poza sporem w sprawie jest okoliczność, iż B. P. odebrał osobiście, za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2012 r. Doręczenie decyzji nastąpiło dnia [...] listopada 2012 r., czyli czternastodniowy termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy upłynął z dniem 13 grudnia 2012 r. Skarżący, wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia nadał w placówce pocztowej w dniu 28 grudnia 2012 r. podnosząc, iż stan jego zdrowia uniemożliwiał mu wysłanie wniosku w wymaganym terminie. Na potwierdzenie tego B. P. dołączył zaświadczenie lekarskie z dnia [...] grudnia 2012 r., z którego wynika, iż chory ma zakaz pracy zarobkowej i nie wolno mu poruszać się samodzielnie samochodem. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, choroba strony mogłaby być uznana za okoliczność usprawiedliwiającą niezachowanie terminu tylko wówczas, gdyby rzeczywiście uniemożliwiała stronie podjęcie czynności procesowej, a przy tym strona nie miałaby możliwości skorzystania z pomocy domownika lub rodziny, czy też innych osób (np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 października 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 1917/06; Lex Nr 492347). Zwolnienie lekarskie samo w sobie nie jest potwierdzeniem braku winy strony w uchybieniu terminu, gdyż nie wyklucza ono możliwości dokonania czynności procesowej przez stronę, np. sporządzenia środka odwoławczego i nadania pisma przez pocztę osobiście lub przez domownika (np. wyrok NSA z dnia 1 marca 1999 r., II SA 45/99, Lex Nr 46785). W stanie faktycznym sprawy skarżący, w treści wniosku o przywrócenie terminu, wskazał, że miał zakaz pracy zarobkowej i poruszania się samodzielnie samochodem. W świetle powyższego Sąd uznał, że strona nie potwierdziła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia wniosku tym bardziej, iż termin do jego wniesienia zaczął już biec w dniu następnym po odbiorze decyzji z dnia [...] listopada 2012 r., tj. w dniu 30 listopada 2012 r. Zaświadczenie lekarskie zostało zaś wystawione dopiero w dniu [...] grudnia 2012 r. Z treści załączonego zaświadczenia lekarskiego wynika tylko, że skarżący nie może pracować i poruszać się samodzielnie samochodem, co nie wykluczało możliwości poproszenia osoby trzeciej (członka rodziny, jak i osoby obcej) o pomoc w sporządzeniu i przesłania wniosku do organu. Tym bardziej, że zgodnie z treścią art. 128 k.p.a. odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia, wystarczy gdy z jego treści wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Odwołanie może ograniczać się wyłącznie do wskazania osoby, która je wnosi wraz z podpisem, decyzji, której dotyczy i podania, że decyzja jest dla strony krzywdząca lub strona jest z niej niezadowolona. Wobec powyższego uznać należy, iż Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi prawidłowo ocenił wniosek skarżącego B. P. o przywrócenie terminu i wniosku tego nie uwzględnił. Mając to wszystko na uwadze, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). ----------------------- 4