VII SA/Wa 925/13
WyrokWSA w Warszawie2013-10-30
Skład orzekający: Ewa Machlejd, Włodzimierz Kowalczyk, Elżbieta Zielińska-Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli sprawa była już wcześniej rozstrzygana w tym trybie, a sąd administracyjny oddalił skargę na postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli sprawa ta była już wcześniej rozstrzygana w tym trybie, a sąd administracyjny oddalił skargę na postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania. W takiej sytuacji ponowne wszczęcie postępowania naruszałoby zasadę powagi rzeczy osądzonej (res iudicata).Stan faktyczny
K. W. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody z dnia [...] sierpnia 2002 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę zjazdu. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że K. W. nie jest stroną postępowania, a sprawa była już wielokrotnie rozpatrywana. Sąd administracyjny oddalił skargę K. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, podzielając stanowisko organu o braku podstaw do wszczęcia postępowania z uwagi na zasadę powagi rzeczy osądzonej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę K. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2013 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2013 r. sprawy ze skargi K. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2013 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r., Nr [...], znak: [...].
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2002r., nr [...], znak: [...] Wojewoda [...] zatwierdził projekt budowlany oraz udzielił A. B. i Z. B. pozwolenia na budowę zjazdu publicznego z drogi wojewódzkiej nr [...][...] - [...] - [...] klasy [...] o skrajni pionowej 4,60-4,20 m w km 19+311,25 - zjazd ; z pasem wyłączenia w km 19+314,00 - 19+282,75, wyjazdem w km 19+282,75 oraz dodatkowym pasem ruchu w km 19+169,30-19+365,85 - zlokalizowanego na działce nr [...] w [...], gmina [...].
Pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. K. W. zwróciła się o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2002r., nr [...], znak: [...].
Organ I instancji wyjaśnił, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2002r., nr [...], znak: [...], została wydana na podstawie przepisów ustawy Prawo budowlane sprzed nowelizacji tj. przed dniem [...] lipca 2003 r. W związku z tym krąg podmiotów, uznawanych za strony w niniejszym postępowaniu powinien być ustalony na podstawie art. 28 Kpa.
Organ stwierdził, że przedmiotowa inwestycja obejmuje działkę o nr ewid. [...] w [...], której część podlegająca przebudowie nie graniczy z działką o nr ewid. [...], stanowiącą własność wnioskodawczyni.
Wskazał, że projektowana inwestycja na części działki o nr ewid. [...] w [...] wyklucza możliwość ustalenia interesu prawnego wnioskodawczyni w oparciu o inny przepis prawa materialnego niż art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2007r., Nr 19, poz. 115 z późn. zm. w brzmieniu w dniu 29 sierpnia 2002r). Wyjaśnił, iż z powyższego przepisu wynika, że prace budowlane, zatwierdzone decyzją Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r., nr [...], znak: [...], znajdujące się w odległości większej niż 8 m od krawędzi drogi wojewódzkiej nie powodują żadnych zmian w zagospodarowaniu działki o nr ewid. [...] w [...], należącej do wnioskodawczyni.
Z tego względu organ I instancji stwierdził, że sporna inwestycja w jakikolwiek sposób ujemnie nie wpłynie na możliwość zagospodarowania w przyszłości nieruchomości wnioskującej, co pozwalałoby na przyznanie K. W. przymiotu strony. Podkreślił, że w żadnym z pism K. W. nie wskazała w jaki sposób przedmiotowa inwestycja narusza jej indywidualny i konkretny interes prawny.
Z tego względu organ stwierdził, że K. W. nie posiada przymiotu strony w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2002r., nr [...], znak: [...] i dlatego należał odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności powyższej decyzji Wojewody [...].
Organ I instancji zauważył również, iż wnioski K. W. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. były już wielokrotnie rozpatrywane przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w postaci odmowy wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie.
Wskazał, iż wyrokiem z dnia 13 grudnia 2005r., sygn. akt VII SA/Wa 812/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2005r., znak: [...], utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2005r., znak: [...], odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2002r., znak: [...]. Organ wskazał, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., Nr 270), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia, a z akt sprawy nie wynika, aby zaszła zmiana okoliczności faktycznych ww. sprawie, dotycząca interesu prawnego wnioskodawczyni.
Od powyższego postanowienia K. W. złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r. znak: [...] utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] stycznia 2013 r.
Organ powtórzył swoje ustalenia, co do stanu faktycznego i prawnego poczynione w postępowaniu w I instancji.
Ponadto wyjaśnił, że ocena, dotycząca ewentualnego wykonania kwestionowanych wjazdów "z rażących naruszeniem prawa ruchu drogowego" czy niezgodnie projektem budowlanym, należy do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zaś podnoszone zarzuty w zakresie braku zapewnienia bezpieczeństwa na drodze wojewódzkiej należy kierować do właściwego zarządcy drogi - [...] Wojewódzkiego Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...] (zgodnie z art. 8 ust. 4 ustawy o drogach publicznych). Odnosząc się do podnoszonych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzutów merytorycznych, dotyczących decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2002r., [...], znak: [...], wskazał, że z uwagi na stwierdzony w niniejszym postępowaniu brak przymiotu strony K. W., nie mają one wpływu treść niniejszego rozstrzygnięcia.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła K. W. wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2013 r., znak: [...] i utrzymanego nim w mocy postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013 r., znak: [...].
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
– art. 157 § 2 kpa, polegające na wydaniu postanowienia z dnia [...] lutego 2013 r., utrzymującego w mocy postanowienie dnia [...] stycznia 2013 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r., Nr [...], znak: [...] z uwagi na przyjęcie a priori, iż skarżąca K. W. nie posiada przymiotu strony, pomimo iż taka ocena może być dokonana dopiero w ramach postępowania prowadzonego po wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji;
– art. 28 kpa, polegające na błędnym przyjęciu, iż skarżąca K. W. nie posiada interesu prawnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r., Nr [...], znak: [...], a zatem nie przysługuje jej przymiot strony postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie została uwzględniona.
Postępowanie administracyjne prowadzone w trybie stwierdzenia nieważności umożliwia weryfikację poza kontrolą instancyjną, rozstrzygnięć organów administracji publicznej posiadających przymiot trwałości. Tryb ten, może zostać uruchomiony tylko w przypadkach, określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Według natomiast art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
Wszczęcie postępowania wymaga uprzedniej kontroli ze strony organu, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne warunkujące jego dopuszczalność.
Na podstawie art. 61a §1 k.p.a., orzeka się o niedopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Z przyczynami podmiotowymi mamy do czynienia, m.in. wtedy, gdy wniosek o stwierdzenie nieważności złoży podmiot niebędący stroną w sprawie.
Przyczyną przedmiotową odmowy wszczęcia postępowania może być m.in. wniesienie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, która była już uprzednio poddana kontroli organu w trybie stwierdzenia nieważności. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
Sąd podziela stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż w niniejszej sprawie należało odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r., Nr 82/02, znak: [...].
Decyzja ta była już bowiem przedmiotem kontroli w postępowaniu nieważnościowym wszczętym na wniosek skarżącej. Co więcej wyrokiem z dnia 13 grudnia 2005r., sygn. akt VII SA/Wa 812/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2005r., znak: [...], utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2005r., znak: [...], odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2002r., znak: [...].
Organ ponownie kontrolując przedmiotową decyzję wypełniłby przesłankę określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., a mianowicie orzekałby w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że dla stwierdzenia, iż nastąpiło naruszenie zasady res iudicate, istotne znaczenie ma stwierdzenie tożsamości obu spraw. Decyzja ostateczna ma bowiem powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Tożsamość musi dotyczyć też przedmiotu, tj. podstawy prawnej, podstawy faktycznej i treści żądania strony. Niedopuszczalnym jest wszczęcie ponownego postępowania i wydanie decyzji przez organ administracji, a następnie decyzji ostatecznej, gdy zachodzi tożsamość przedmiotowa i podmiotowa sprawy, a nie uległ zmianie stan prawny, który uzasadniałby prowadzenie postępowania nadzorczego na nowo.
W tym stanie rzeczy bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostają zarzuty skarżącej zawarte w skardze. De facto nie odnoszą się one wszak do decydującej dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wielokrotnego rozstrzygania przez organy w przedmiocie wniosku Skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Małopolskiego, jak też sądowej kontroli tych rozstrzygnięć.
W tym stanie rzeczy należało orzec, że skarga jest nieuzasadniona, a wobec tego, że Sąd działając w oparciu o art. 135 p.p.s.a. nie stwierdził naruszenia prawa, które mogłoby skutkować uchyleniem decyzji, skargę należało oddalić.
Mając powyższe na względzie - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło