II OSK 238/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-10-06
Skład orzekający: Robert Sawuła, Małgorzata Masternak-Kubiak, Wojciech Mazur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli kwestia ta była już przedmiotem prawomocnego wyroku sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli prawomocny wyrok sądu administracyjnego w tej samej sprawie stanowi 'inną uzasadnioną przyczynę' odmowy wszczęcia postępowania, zgodnie z art. 61a § 1 K.p.a. Wniesienie żądania stwierdzenia nieważności decyzji, której zgodność z prawem została już pozytywnie zweryfikowana przez sąd, wkraczałoby w zakres oceny objętej powagą rzeczy osądzonej.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę obiektów budowlanych. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na prawomocny wyrok NSA z 2000 r., który oddalił skargę skarżącego na tę decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę skarżącego na postanowienie GINB. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania przez WSA, który zaakceptował stanowisko GINB.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędzia NSA Wojciech Mazur Protokolant asystent sędziego Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 6 października 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej S.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 października 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1003/13 w sprawie ze skargi S. R. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2013 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 30 października 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1003/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Warszawie oddalił skargę S. R. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: GINB) z dnia [...] marca 2013 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Jak ustalił to sąd wojewódzki, GINB postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r., znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz .U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: K.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku S. R. o ponowne rozpatrzenie sprawy − utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] lutego 2013 r. odmawiające, na podstawie art. 61a § 1 K.p.a., wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Nowosądeckiego z dnia [...] listopada 1998 r., znak: [...]. Należy w tym miejscu wskazać, że Wojewoda Nowosądecki powyższą decyzją utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w Limanowej z dnia [...] września 1998 r. znak: [...], nakazującą S. R. rozbiórkę samowolnie wybudowanych obiektów budowlanych: czterosegmentowej hali produkcyjnej na działkach ew. nr [...] i [...] w [...] bezpośrednio dobudowanej do istniejącego budynku usługowo-produkcyjnego, zakładu produkcji tarcz ściernych, znajdującego się na działce ew. nr [...] położonej w [...], zadaszenia istniejącej suwnicy na działce ew. nr [...], która została dobudowana do istniejącego budynku usługowo-produkcyjnego na ww. działce oraz budynku portierni wykonanej na działce ew. nr [...] położonej w [...] przy ul. [...]. GINB odmawiając wszczęcia postępowania nadzwyczajnego powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA) Ośrodek Zamiejscowy (OZ) w Krakowie z dnia 22 maja 2000 r., sygn. akt II SA/Kr 2657/98, którym sąd ten oddalił skargę S. R. na ww. decyzję Wojewody Nowosądeckiego z dnia [...] listopada 1998 r. W powyższym wyroku NSA OZ w Krakowie ocenił prowadzone postępowanie wyjaśniające w przedmiocie nakazu rozbiórki jako prawidłowe. Mając na względzie uzasadnienie tego wyroku oraz całokształt materiału dowodowego GINB stwierdził, że brak jest podstaw do uznania, że powoływane przez skarżącego okoliczności i przesłanki kwalifikowałyby decyzję Wojewody Nowosądeckiego z dnia [...] listopada 1998 r. do jej wzruszenia w trybie stwierdzenia nieważności. Biorąc zatem pod uwagę fakt, że sprawa była już badana przez sąd administracyjny organ uznał, że zasadna była odmowa wszczęcia postępowania w tej sprawie.
Skargę do WSA w Warszawie na postanowienie GINB z dnia [...] marca 2013 r. złożył S. R. wnosząc o jego uchylenie w całości oraz uchylenie poprzedzającego go postanowienia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów K.p.a., w tym: art. 138 § 1 pkt 1 w związku z przedwczesnym jego zastosowaniem, art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i § 2 i art. 158 § 1 K.p.a. w związku z ich niezastosowaniem w sprawie. W skardze wskazał, że wnosi przede wszystkim o zbadanie zarzutów kwalifikujących decyzję rozbiórkową jako rażąco naruszającą prawo i niewykonalną.
GINB w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
W motywach wyroku oddalającego skargę WSA w Warszawie w pierwszej kolejności wskazał, że stosownie do uchwały NSA z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09, jeżeli oddalenie skargi nastąpiło w wyniku rozważenia przez sąd administracyjny także okoliczności odpowiadających wskazanym w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji przesłankom kwalifikującym do jej wzruszenia, wydany wyrok zamyka organowi administracji drogę do uruchomienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż wniesione żądanie wkraczałoby w zakres oceny objętej powagą rzeczy osądzonej.
Dalej sąd wojewódzki stwierdził, że odmowa wszczęcia postępowania z przyczyny przedmiotowej, czyli jak w niniejszej sprawie, na podstawie art. 61a § 1 K.p.a., może mieć miejsce właśnie w sytuacjach niespornego ustalenia przez organ co było przedmiotem rozstrzygnięcia sądu administracyjnego, a zatem czy jest on związany oceną prawną, która odnosi się do określonych elementów uzasadnienia zapadłego wyroku. Z uwagi na to, że wyrok NSA OZ w Krakowie z dnia 22 maja 2000 r. zawierał uzasadnienie, w niniejszej sprawie – zdaniem sądu I instancji − można było z całą pewnością stwierdzić, że organ mógł odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Zarzuty skarżącego były przedmiotem zarówno skargi w sprawie II SA/Kr 2657/98, jak i wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Nowosądeckiego. Dlatego, w ocenie tegoż sądu, prawidłowo organy odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności objętej wnioskiem decyzji.
Skargą kasacyjną S. R., działający przez fachowego pełnomocnika, zaskarżył ww. wyrok w całości i zarzucił mu w trybie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej Ppsa) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 5 K.p.a. poprzez oddalenie skargi i przyjęcie, że wyrok NSA OZ w Krakowie z dnia 22 maja 2000 r., sygn. akt II SA/Kr 2657/98 oddalający jego skargę na decyzję Wojewody Nowosądeckiego z dnia [...] listopada 1998 r. uniemożliwia wszczęcie postępowania nieważnościowego, ponieważ obecne zarzuty skarżącego były już przedmiotem oceny sądu administracyjnego; skarżący uważa, że zarzuty omówione przy wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nie były w pełni przedmiotem rozstrzygnięcia w wyroku z dnia 22 maja 2000 r., wobec czego zachodzą, na podstawie "art. 151 § 1 pkt 2 i pkt 5 K.p.a." przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji o nakazie rozbiórki;
2) art. 3 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 i art. 158 § 2 K.p.a. wobec niedostrzeżenia przez sąd I instancji, że decyzja o nakazie rozbiórki utrzymana w mocy ww. decyzją Wojewody Nowosądeckiego z dnia [...] listopada 1998 r. skierowana została do Burmistrza Miasta [...] jako osoby nie będącej stroną w sprawie. Zachodzić ma zatem przesłanka do stwierdzenia wydania decyzji o nakazie rozbiórki z naruszeniem prawa na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 i art. 158 § 2 K.p.a.
Z uwagi na powyższe S. R. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, oraz o zasądzenie kosztów niniejszego postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Zdaniem skarżącego kasacyjnie zarzuty, jakie podniósł we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nigdy nie były "w pełni" przedmiotem analizy i argumentacji, co w oczywisty sposób ma wynikać z uzasadnienia decyzji Wojewody Nowosądeckiego, jak i uzasadnienia wyroku NSA OZ w Krakowie z dnia 22 maja 2000 r. Organy wydające decyzje w sprawie dotyczącej rozbiórki nie przeanalizowały odrębnego charakteru poszczególnych obiektów, ich zlokalizowania w oznaczonych konturach planu zagospodarowania przestrzennego, wadliwie połączono rozstrzygnięcia odnośnie różnych obiektów, co naruszać ma rażąco przepisy art. 62, art. 77 i art. 80 K.p.a. Błędnie określono lokalizację oznaczonych obiektów, gdy idzie o wskazanie numerów działek, co powoduje brak pewności strony, co do przedmiotu nakazu rozbiórki, a w konsekwencji czyni go niewykonalnym. Wniesiono ponadto o uwzględnienie przy rozpatrywaniu skargi kasacyjnej uzasadnienia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Nowosądeckiego.
W ocenie strony skarżącej, powoływanie się przez sąd wojewódzki na uchwałę NSA z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. I OPS 6/09 jest całkowicie chybione. Porównanie uzasadnienia wyroku NSA OZ w Krakowie z dnia 22 maja 2000 r. oraz argumentacji zawartej we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Nowosądeckiego z dnia [...] listopada 1998 r. uprawniać ma skarżącego kasacyjnie do wywodzenia, że w powyższym wyroku, poza odniesieniem się do prawidłowości zastosowania przepisu art. 37 ustawy z 24 października 1974 r. – Prawo budowlane, nie sposób znaleźć w jego treści ocen, które by dotyczyły wszystkich aktualnie postawionych zarzutów wobec decyzji rozbiórkowej. W wyroku NSA OZ w Krakowie w ogóle nie badano wiarygodności faktów stwierdzonych przez organy administracyjne, lecz bezkrytycznie je przyjęto. WSA w Warszawie zaś lakonicznie i nieudolnie zinterpretował uzasadnienie źródłowego wyroku z 2000 r., w którym odniesiono się do norm zawartych w przywołanych przez stronę przepisach, jak art. 28, art. 77 czy art. 80 K.p.a. Zatem nie konstruowano w nim zwrotów stosunkowych do zachowań organów administracji, podważanych we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, "tym samym nie mogły być przedmiotem rozumowania sądu, które doprowadziło sąd do określonej konkluzji prawnej".
W trakcie rozprawy skarżący kasacyjnie podtrzymał zarzuty i wnioski zawarte w skardze kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 Ppsa rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 Ppsa, obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, opubl. ONSAiwsa z 2010 r., nr 1, poz. 1).
W niniejszej sprawie żadnej z wymienionych w art. 183 § 2 Ppsa przesłanek nieważności postępowania Sąd się nie dopatrzył, wobec czego kontrola ograniczyć się musiała wyłącznie do zbadania zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów. Dodać przy tym wypadnie, że zostały one sformułowane częściowo wadliwie, albowiem w pkt 1 skargi kasacyjnej jej Autor powołał się na przepisy "art. 151 § 1 pkt 2 i pkt 5 K.p.a.", jako mające stanowić o przesłankach stwierdzenia nieważności decyzji o nakazie rozbiórki. W rzeczywistości przepis art. 151 K.p.a. odnosi się do decyzji wydawanej we wznowionym postępowaniu, nie występuje ponadto w Kodeksie jednostka redakcyjna "art. 151 § 1 pkt 5".
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
W pierwszej kolejności wypada zauważyć, że przedmiotem kwestionowanego wyroku była ocena zgodności z prawem postanowienia GINB utrzymującego w mocy własne postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Nowosądeckiego z [...] listopada 1998 r. utrzymującego w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w Limanowej z [...] września 1998 r. nakazującej S. R. dokonanie rozbiórki oznaczonych obiektów budowlanych. Podstawą prawną postanowienia organu nadzoru budowlanego odmawiającego wszczęcia postępowania był przepis art. 61a § 1 K.p.a., wedle którego "Gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania". Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku za "inną uzasadnioną przyczynę" odmowy wszczęcia postępowania nadzwyczajnego, którego przedmiotem miała być decyzja Wojewody Nowosądeckiego z dnia [...] listopada 1998 r., GINB uznał to, że była ona uprzednio przedmiotem sądowej kontroli, zakończonej prawomocnym wyrokiem z dnia 22 maja 2000 r., II SA/Kr 2657/98 NSA OZ w Krakowie. Wyrokiem tym oddalono skargę S. R. na w/w decyzję Wojewody Nowosądeckiego. Przywołując uzasadnienie powyższego wyroku oraz zgromadzony materiał dowodowy, w szczególności treść wniosku S. R., a także powołując się na uchwałę składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r., I OPS 6/09, GINB uznał, że był zobligowany do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu wojewódzkiego. Stanowisko to co do zasady podzielił orzekający WSA w Warszawie. Sąd I instancji cytując fragmenty powyższej uchwały I OPS 6/09 i uzasadnienia wyroku II SA/Kr 2657/98 oraz argumenty zawarte we wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej w sprawie dotyczącej nakazu rozbiórki doszedł do przekonania, że trafnie z kolei GINB uznał, iż zarzuty zawarte we wniosku skarżącego były już ocenione w sprawie poddanej kontroli sądowoadministracyjnej. W świetle cyt. uchwały zamyka to organom możliwość uruchomienia trybu nadzwyczajnego weryfikacji decyzji, gdyż żądanie wkraczałoby w zakres objęty powagą rzeczy osądzonej. To doprowadziło sąd a quo do konkluzji, że prawidłowo w sprawie zastosowano przepis art. 61a § 1 K.p.a., a w konsekwencji oddalono skargę. Rekapitulacja istoty rozpoznanej przez sąd wojewódzki sprawy, przy braku sformułowania zarzutu naruszenia art. 61a § 1 K.p.a. jako przepisu dopełniającego podstawę kasacyjną, prowadzi do wniosku o nietrafności skargi kasacyjnej.
Stanowisko skarżącego kasacyjnie sprowadza się do tego, że WSA w Warszawie naruszyć miał wskazane w petitum skargi kasacyjnej przepisy, a to art. 3 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2, 4 i 5 K.p.a. oraz art. 158 § 2 K.p.a. przez to, że zaakceptował stanowisko GINB o istnieniu przeszkody do wszczęcia postępowania nadzwyczajnego – wyroku II SA/Kr 2657/98. Nietrafnie miał ponadto sąd I instancji powoływać się na motywy uchwały NSA z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. I OPS 6/09. Wszystkie te naruszenia w ocenie skarżącego kasacyjnie stanowiły uchybienia mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu tak określone podstawy skargi kasacyjnej nie są zasadne.
W judykaturze prezentowany jest pogląd, wedle którego uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 7 grudnia 2009 r., I OPS 6/09, zachowuje swą aktualność, pomimo zmiany stanu prawnego (por. wyroki NSA z dnia 4 lipca 2014 r., I OSK 2996/12, z dnia 24 lipca 2014 r., I OSK 1552/13, z dnia 6 marca 2015 r., II OSK 1896/13). Powyższa uchwała zapadła w chwili, kiedy obowiązywał w K.p.a. przepis art. 157 § 3, wedle którego "Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji następuje w drodze decyzji", cyt. przepis został uchylony z dniem 11 kwietnia 2011 r. na mocy przepisu art. 1 pkt 25 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r., Nr 6, poz. 18). Powyższą ustawą wprowadzono do K.p.a. art. 61a, którego § 1 stanowi, że "Gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania". Stanowisko zawarte w uchwale sygn. I OPS 6/09 sprowadzało się do tezy, wedle której "Żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji, na którą skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 K.p.a.) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie - ze względu na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych wypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty, stosując art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 K.p.a.". Z formalnego punktu widzenia cyt. uchwała nie mogła odnosić się do przepisu art. 61a § 1 K.p.a., który stanowił podstawę odmowy wszczęcia postępowania nadzwyczajnego (nieważnościowego) w przedmiotowej sprawie, ponieważ taki przepis nie obowiązywał w chwili podejmowania tej uchwały. Niemniej motywy w niej zawarte istotnie, jak wskazał to sąd wojewódzki, winny być wzięte pod rozwagę przy ocenie trafności odmowy wszczęcia postępowania nadzwyczajnego. W szczególności ocenie sądu a quo podlegało to, czy wobec oznaczonego żądania S. R. zawartego we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Nowosądeckiego z dnia [...] listopada 1998 r., prawomocny wyrok NSA OZ w Krakowie w sprawie o sygn. II SA/Kr 2567/98 stanowił "inną uzasadnioną przyczynę", dla której trafnie było odmówić wszczęcia postępowania z wniosku strony. Podzielić w tym względzie należy stanowisko sądu wojewódzkiego, akceptujące wywód zawarty w zaskarżonym postanowieniu, wedle którego cyt. wyrok NSA OZ w Krakowie sygn. II SA/Kr 2567/98 zamyka organowi administracji drogę do uruchomienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż wniesione żądanie strony wkraczałoby w zakres oceny objętej powagą rzeczy osądzonej. Powyższym wyrokiem uznano za bezsporne, że S. R. dopuścił się samowoli budowlanej, a obiekty ujęte w decyzji o nakazie rozbiórki zlokalizowano na terenie nie przeznaczonym w planie zagospodarowania przestrzennego na taki cel. Orzekający w 2000 r. sąd administracyjny stwierdził ponadto, że słusznie organy nakazując rozbiórkę tych obiektów zastosowały przepis art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane, a wydane decyzje odpowiadają prawu, a tylko stwierdzenie naruszenia prawa dające podstawę do uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji nakazywałoby uwzględnić ówczesną skargę S. R. Wniesienie w takiej sytuacji przez skarżącego wniosku o stwierdzenie nieważności prawomocnej decyzji, motywując to wadliwością zastosowanych przepisów prawa materialnego, wadliwością postępowania wyjaśniającego, nieprecyzyjnością określenia lokalizacji poszczególnych obiektów objętych jednym nakazem rozbiórki, brakiem tożsamości między wszczętym postępowaniem a treścią decyzji o rozbiórce, błędnym przyznaniem statusu strony Burmistrzowi Miasta [...], wobec prawomocnego wyroku oceniającego jako zgodną z prawem decyzję Wojewody Nowosądeckiego z [...] listopada 1998 r., słusznie spotkało się z oddaleniem skargi na postanowienie w przedmiocie odmowy wszczęcia przez GINB postępowania nadzwyczajnego. Ocena prawna wyrażona w wyroku NSA OZ w Krakowie wiązała WSA w Warszawie oraz organ orzekający w sprawie administracyjnej, wiąże także orzekający obecnie Sąd.
W judykaturze nie budzi wątpliwości, że wynikająca z przepisu art. 170 Ppsa moc wiążąca wcześniejszego orzeczenia w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dane zagadnienie, nie może być ono ponownie badane (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2014 r., II OSK 2423/12, LEX nr 1495290). Cyt. art. 170 Ppsa stanowi, że "Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby". Możliwość wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, której zgodność z prawem została już pozytywnie i prawomocnie zweryfikowana przez sąd administracyjny, podlegać będzie tylko takim ograniczeniom, które wyznacza zakres dokonanej przez sąd administracyjny kontroli oraz korzystanie przez prawomocny wyrok sądu administracyjnego z przymiotu powagi rzeczy osądzonej. Dodać przy tym należy, że oceny skutku pozostawania w obrocie prawomocnego wyroku II SA/Kr 2567/98 nie dezawuuje fakt, iż NSA OZ w Krakowie orzekał pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1994 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). Funkcją prawomocności wyroku sądowego jest stabilizacja tych aktów administracyjnych, które uprzednio poddane kontroli sądowej, zostały uznane za legalne, czyli zgodne z prawem. Uwzględnienie treści wyroku wydanego w sprawie o sygn. II SA/Kr 2567/98 wyłączało możliwość uruchomienia postępowania nadzwyczajnego przez organy administracji publicznej z przyczyn, które zostały podniesione w źródłowym wniosku S. R. Lektura skargi kasacyjnej wskazuje, że wnoszący zdaje się polemizować z powyższym prawomocnym wyrokiem i jego motywami.
Co się tyczy powoływania przez skarżącego kasacyjnie na podstawy stwierdzenia nieważności ujęte w przepisach art. 156 § 1 pkt 4 i 5 K.p.a. (tj. skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie oraz trwałą niewykonalność decyzji), jako tymi okolicznościami, których nie roztrząsać miał NSA OZ w Krakowie, to zauważyć wypada, że takich przesłanek stwierdzenia nieważności S. R. nie podnosił w toku postępowania administracyjnego ze swojego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji ani we wniesionej skardze do WSA w Warszawie, a sformułował je dopiero na użytek wniesionej skargi, a następnie skargi kasacyjnej. Niesporne przy tym jest, że nakaz rozbiórki skierowano do S. R., a nie do Burmistrza Miasta [...].
W konkluzji za uprawnione uznać należy stwierdzenie, że nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów Ppsa i K.p.a., którym miał uchybić sąd I instancji. Nie wskazano zresztą na czym miałoby polegać naruszenie przepisu art. 3 § 1 Ppsa, wedle którego "Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie", oraz naruszenie przepisu art. 134 § 1 Ppsa, z kolei wedle którego (uwzględniając stan prawny z daty wydania zaskarżonego wyroku) "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną", skoro sąd wojewódzki uznając skargę za nieuzasadnioną oddalił ją na podstawie przepisu art. 151 cyt. ustawy. Nie uchybiono w konsekwencji wskazanemu w skardze kasacyjnej przepisowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa stanowiącego jedną z podstaw uwzględnienia skargi sądowoadministracyjnej.
Te okoliczności nakazywały uznać skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, co uzasadniało jej oddalenie na podstawie przepisu art. 184 Ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło