II SA/Gd 784/12
WyrokWSA w Gdańsku2013-10-30
Skład orzekający: Dorota Jadwiszczok, Janina Guść, Katarzyna Krzysztofowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów predysponowanych pod lokalizację siłowni wiatrowych jest zgodna z prawem, w szczególności z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków rozwoju gminy oraz czy została sporządzona z zachowaniem wymaganych procedur?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność uchwały rady gminy w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów pod lokalizację siłowni wiatrowych. Uzasadniono to istotnym naruszeniem zasad i trybu sporządzania planu, w tym sprzecznością planu z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków rozwoju gminy, niewłaściwym wyznaczeniem nieprzekraczalnej linii zabudowy, naruszeniem procedury zmian w projekcie planu po jego wyłożeniu do publicznego wglądu oraz wadliwym sporządzeniem prognozy oddziaływania na środowisko, która nie uwzględniała skumulowanego oddziaływania sąsiednich inwestycji. Dodatkowo, plan nie został uzgodniony z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska, mimo że teren objęty planem znajduje się w otulinie Parku Krajobrazowego.Stan faktyczny
Wojewoda wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy dotyczącą uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów pod lokalizację siłowni wiatrowych. Wojewoda zarzucił planowi sprzeczność ze studium, naruszenie przepisów dotyczących przeznaczenia terenów rolnych, brak wydzielenia linii rozgraniczających, brak uwzględnienia stref ochronnych, wadliwe wyznaczenie linii zabudowy, istotne zmiany w projekcie planu po wyłożeniu do publicznego wglądu, a także naruszenia procedury planistycznej związane z brakiem uzgodnień i prognozą oddziaływania na środowisko. Rada Gminy nie zgodziła się z zarzutami, argumentując zgodność planu ze studium i prawidłowość procedury.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały Rady Gminy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Janina Guść, Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Pellowska, po rozpoznaniu w dniu 16 października 2013 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Gminy B. z dnia 26 czerwca 2012 r., [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów predysponowanych pod lokalizację siłowni [...] w południowej części obrębu geodezyjnego Ch. w gminie B. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały.
Wojewoda wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na uchwałę Rady Gminy nr [...] z 26 czerwca 2012 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów predysponowanych pod lokalizację siłowni wiatrowych w południowej części obrębu geodezyjnego C. w gminie B., wnosząc o stwierdzenie jej nieważności.
Wojewoda zarzucił naruszenie art. 15 ust.1, art. 17 pkt 7 lit. c i art. 20 ustawy z dni 27 marca 2003 o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U z 2012 poz.647 ze zm., dalej zwana u.p.z.p.) oraz art.16 ust. 7 i art. 23 ust 5 ustawy z dnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U z 2009 nr 151, poz. 1220 ze zm.) w związku z art. 28 ust.1 u.p.z.p.. Wskazał, że w jego ocenie plan miejscowy jest sprzeczny z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków rozwoju gminy , przyjętymi uchwałą nr XXIV/111/01 z 30 kwietnia 2001 r. Zwrócił uwagę na zawarte w studium zapisy:
• na str. 144: 4) "szczegółowe rozmieszczenie punktowych terenów w obszarze nastąpi na etapie sporządzania planów miejscowych",
• na str. 146: 2) "ostateczne usytuowanie, zasady i warunki budowy wież elektrowni wiatrowych, których rejony potencjalnej lokalizacji wskazano na rysunku studium na podstawie ww. analiz i studiów syntetycznych, zostanie ustalone w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego sporządzonych dla terenów lokalizacji elektrowni wiatrowych, zgodnie z wytycznymi określonymi w rozdz. 3.6.88. "Energetyka wiatrowa",
• na stronie 103 w odniesieniu do "wytycznych do ustaleń mpzp" zawartych na str. 109-112 wskazano, że szczegółowa lokalizacja wież elektrowni wiatrowych zostanie ustalona w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego sporządzonym dla terenu lokalizacji elektrowni wiatrowych, którego granice określono na ujednoliconym rysunku studium,
• na str. 108 "w wyniku przeprowadzonych analiz i studiów (w tym w formie wykorzystania i sporządzenia materiałów planistycznych na potrzeby niniejszego opracowania wg załączonego wykazu) dotyczących wprowadzenia zmian w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy dla potrzeb siłowni wiatrowych, poza wyżej wymienionymi, określono i uwzględniono w ustaleniach studium następujące uwarunkowania przestrzenne lokalizacji elektrowni wiatrowych na terenie gminy w jej granicach administracyjnych, stwarzające ograniczenia obszarowe (wyłączenie z możliwości lokalizacji elektrowni wiatrowych): ....trasy przebiegu dróg publicznych (krajowych i powiatowych) stanowiących ciągi ruchu turystycznego wraz ze strefą ochronną przedpola widokowego, wody powierzchniowe wraz ze strefą ochronną. lasy i tereny planowanych zalesień wraz ze strefą ochronną od kompleksów leśnych.
W ocenie Wojewody powyższe zapisy studium zobowiązywały Wójta do wskazania w sposób jednoznaczny rozmieszczenia terenów pod lokalizację konkretnej elektrowni wiatrowej, co uwzględniałoby wytyczne zawarte w studium, odnoszące się do ustaleń planów miejscowych. Plan nie zawiera szczegółowej lokalizacji wież elektrowni wiatrowych. Zdaniem Wojewody powoduje to brak zgodności planu ze studium.
Wojewoda zarzucił także naruszenie przepisu art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. oraz § 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164,poz.1587 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem ustalenia dotyczące przeznaczenia terenów powinny zawierać określenia przeznaczenia poszczególnych terenów lub zasad ich zagospodarowania, a także symbol literowy i numer wyróżniający go spośród innych terenów. Zgodnie natomiast z § 7 pkt 7 cytowanego rozporządzenia projekt planu powinien zawierać linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania oraz ich oznaczenia. Naruszenia powyższych przepisów Wojewoda upatruje w rozgraniczeniu terenów o symbolu "R" oraz terenów o symbolu "EW/R". Zarówno tereny oznaczone w planie "EW/R", jak i "R" są terenami rolnymi, pomimo przeznaczenia ich pod budowę elektrowni wiatrowych. W ocenie Wojewody niedopuszczalna jest budowa na terenach rolnych obiektów przemysłowych nie związanych z rolnictwem i przetwórstwem rolnym. Siłownia wiatrowa jest obiektem produkcyjnym, nie związanym z produkcją rolną ani z przetwórstwem rolnym. Wraz z drogami i placami manewrowymi wymaga usytuowania na terenie o innym przeznaczeniu niż rolnicz, wydzielonym od niego liniami rozgraniczającymi, które należy nanieść na rysunek planu zgodnie z zasadami sporządzania planów i obowiązującej normy. Wojewoda powołał się na stanowisko Ministra Rolnictwa zawarte w piśmie z 11 stycznia 2012 r., nr GZ.tr.075-1/120, skierowanym do Wojewody Dolnośląskiego. Brak wydzielenia liniami rozgraniczającymi terenów dla zabudowy przemysłowej godzi w dyspozycję obowiązku wynikającego z art. 15 ust. 2 u.p.z.p., tym samym, w sposób istotny, narusza zasady i tryb sporządzenia planu, co daje podstawę do zastosowania art. 28 u.p.z.p. i uchylenia uchwały.
Zaniechanie obowiązkowego wydzielenia liniami rozgraniczającymi terenów o różnym przeznaczeniu jest ponadto zatajeniem przed społeczeństwem zamierzeń inwestora, przez co godzi w dyspozycję art. 36 u.p.z.p., co skutkuje brakiem rzetelnych podstaw do określenia wzrostu lub spadku wartości nieruchomości objętych tymi obszarami. Taka sytuacja może zachodzić w przypadku sprzedaży gruntu przed upływem 5 lat od daty wejścia w życie uchwalonego planu lub roszczeń z tytułu utraty wartości. Na obszarach uchwalanego planu znajdą się zarówno działki rolne, na których może być różny stopień zainwestowania, jak i działki bez zainwestowania, których wartość ewidentnie spadnie z tytułu uciążliwego sąsiedztwa i ograniczeń narzuconych planem. Projekt budowlany, który określi położenie obiektów na konkretnych działkach może być wykonany po pięciu latach, czyli po upływie terminu zgłaszania roszczeń do gminy. W ocenie Wojewody, zapis dotyczący opłaty w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości dla których w planie nie ma szczegółowych ustaleń przeznaczenia terenów staje się zapisem niewykonalnym i godzi w prawa właścicieli gruntów.
Wojewoda kolejną niezgodność planu ze studium upatruje w braku w planie miejscowym zapisów odnoszących się do stref ochronnych dla dróg publicznych, wód powierzchniowych, lasów i terenów planowanych zalesień. W jego przekonaniu z tekstu studium jednoznacznie wynika, że studium utworzyło strefę dróg publicznych, strefę wód powierzchniowych oraz strefę lasów i terenów planowanych zalesień. Tekst planu nie odnosi się w żaden sposób do tych stref, co stanowi o braku zgodności ze studium. W przedmiotowym planie drogi publiczne oraz tereny leśne znajdują się w strefach oddziaływania wiatraków.
Oceniając rysunek planu Wojewoda dostrzegł, że w nieznacznym stopniu różni się on od rysunku studium. W jego przekonaniu jest to brak realizacji zasady, że plan stanowi realizację i konkretyzacje ustaleń studium. Dodatkowo Wojewoda wskazał, że odległość miedzy granicą strefy ochronnej elektrowni wiatrowych i linią zabudowy dla planu C. Południe pokrywa się z granicą planu i granicą strefy. Taka sytuacja jest nie do przyjęcia w świetle treści art. 15 ust. 3a u.p.z.p., gdzie wprowadzono wymóg określenia w planie miejscowym stref ochronnych, w badanym przypadku dla elektrowni wiatrowych. Pokrywanie się linii zabudowy z granicą strefy i granicą planu, oznacza brak wyznaczenia strefy ochronnej dla tak poprowadzonej linii zabudowy, co stanowi naruszenie wyżej wymiennego przepisu. Ustalenie odległości w planie jest elementem obowiązkowym i wiążącym wszystkich właścicieli gruntów, niezależnie od tego czy będą jakieś kolejne opracowania na dalszych etapach postępowania, raporty czy projekt budowlany. Przepisy u.p.z.p. nie dają przyzwolenia na zamieszczanie w planie obietnic, wyjaśnień, uzasadnień, czy prognoz, że będzie dokonane coś, co powinien obowiązkowo zawierać plan miejscowy. Przepis planu winien być jasno sformułowany, jednoznaczny i zrozumiały dla każdego. Po uchwaleniu planu nikt nie ma prawa czegoś dopowiadać czy tworzyć własnej interpretacji jego zapisów. Wzajemna odległość pomiędzy linią zabudowy a granicą strefy nie została poparta dowodem wynikającym z przeprowadzenia rzetelnej analizy uciążliwości elektrowni. Brak normatywnych ustaleń dla wprowadzonych odległości nie zwalnia z obowiązku jakiegokolwiek uzasadnienia wyznaczonych w planie odległości. W związku z tym, że precyzyjne ustalenie stref uciążliwości jest obowiązkowe w planie, należy uzasadnić prawidłowość naniesionych linii zabudowy, czego w planie (prognozie oddziaływania na środowisko, materiałach planistycznych) brakuje.
Nowelizacja u.p.z.p. wprowadziła w art. 10 ust. 2a zapis, że "jeżeli na obszarze gminy przewiduje się wyznaczenie obszarów, na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kV, a także ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu w studium ustala się ich rozmieszczenie." Zdaniem Wojewody zapis ten oznacza, że powstałe plany w myśl nowych wytycznych dla studiów, muszą konkretyzować tereny lokalizacji elektrowni.
Brak w planie obowiązkowego rozmieszczenia terenów pod wiatraki stwarza dodatkowe zagrożenie polegające na wystąpieniu uciążliwości poza granicą strefy i granicami planu, co jest niedopuszczalne. Odległość minimalna 400 m, zapisana w planie, między wiatrakiem i budynkiem mieszkalnym, mająca pełnić rolę bufora akustycznego w sytuacji, gdy linia zabudowy położona jest bliżej niż 400 m od granicy opracowania planu, stwarza dodatkowe problemy interpretacyjne związane z uciążliwością oddziaływania tylko do granic planu.
Za naruszenie procedury sporządzania planu uznał Wojewoda wskazywanie przez Radę na konieczność uzyskania potwierdzenia zgodności projektu planu z opracowaniami regionalnymi sporządzonymi przez marszałka województwa w sytuacji, gdy z treści studium wynika, że zalecenia zawarte w Studium Ochrony Krajobrazu Województwa ego został przyjęte w studium;
Zarzucił także brak ustaleń w planie w zakresie ochrony ładu przestrzennego i krajobrazu kulturowego, które w przepisach art. 15 ust. 2 pkt 2 i 3 u.p.z.p. wskazane są jako elementy obowiązkowe zagospodarowania przestrzennego. Zapis w uchwalonym planie miejscowym w § 4 ust. 1 odsyłający do Rozdziału 3 "Ustalenia dla terenów" wskazuje, że zasady ochrony i kształtowania ładu przestrzennego znajdują się w Rozdziale 3. Jednak znajduje się tam treść, wynikającą ze spełnienia wymogu art. 15 ust. 2 pkt. 6 i § 4 pkt. 6 tj. zapisy dotyczące kształtowania zabudowy, a nie krajobrazu. Przedmiotowe zapisy odnoszą się do obiektów (elektrowni), które będą osadzone w krajobrazie, a nie do krajobrazu, co nie zmienia postaci rzeczy, że będą one kształtować krajobraz.
Ponadto z przesłanej organowi nadzoru dokumentacji prac planistycznych wynika, że w zakresie wynikającym z art. 17 pkt 7 lit. c u.p.z.p. ( w brzmieniu sprzed 1 października 2010 r.) odsyłającym do art. 58 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w związku z art. 12 ust.1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 14 marca 1985 o Państwowej Inspekcji Sanitarnej brak jest uzgodnień projektu planu z państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym w zakresie uwarunkowań i przebiegu trasy linii 110 kV t.j w zakresie higieny radiacyjnej. Pomimo informacji zawartej w postanowieniu Powiatowego Inspektora Sanitarnego z 22 sierpnia 2011 r. oraz opinii z 3 sierpnia 2010 r., o konieczności dokonania uzgodnienia spraw związanych z higieną radiacyjną z Państwowym Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym jako organem właściwym w tym zakresie, Wójt Gminy nie wystąpił o taką opinię. W ocenie Wojewody wskutek działań organu sporządzającego projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pod lokalizację siłowni wiatrowych doszło do sytuacji, w której procedowano sporządzenie miejscowego planu bez uzyskania opinii właściwego organu.
W toku sprawdzania prawidłowości procesu planistycznego stwierdzono także niespójność części tekstowej z rysunkiem planu, a mianowicie nie została zachowana opisana w § 5 ust. 2 pkt 7 uchwały "minimalna odległość elektrowni wiatrowych od budynków mieszkalnych, która nie może być mniejsza niż 400 m", co stanowi naruszenie nieprzekraczalnej linii zabudowy.
Wojewoda zauważył, że z analizy porównawczej uchwały wyłożonej do publicznego wglądu i treści zaskarżonej uchwały podjętej na sesji 26 czerwca 2012 r. wynika, że dokonano zmian planu w stosunku do projektu tego planu podlegającego wyłożeniu do publicznego wglądu dotyczących opłat w następującym zakresie:
- w rozdziale 3 § 5 ust. 4pkt 1 w wyłożonym projekcie było 30% - Rada Gminy zmieniła na 20%
- w § 6 ust. 4 - w wyłożonym projekcie było 30% - Rada zmieniła na 20%
- w rozdziale 4 § 14 - w wyłożonym projekcie było 30% - Rada Gminy zmieniła na1%.
Podkreślił Wojewoda, że zmiana stawki procentowej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości już po etapie wyłożenia uchwały do publicznego wglądu jest zmianą istotną i należało w związku z tym ponowić w niezbędnym zakresie czynności zgodnie z art. 19 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W ocenie organu nadzoru dokonywanie istotnych zmian w części opisowej lub graficznej przy uchwalaniu planu zagospodarowania przestrzennego bez powtórzenia w niezbędnym zakresie czynności proceduralnych stanowi istotne naruszenie trybu w rozumieniu art. 28 cyt. ustawy.
Podczas badania procesu planistycznego organ nadzoru ustalił, że do publicznego wglądu został wyłożony plan w innej skali (tj:1:15000) niż projekt planu przedstawiony do uchwalenia Radzie (tj.1:2000). Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz .U .Nr 164, poz.1587) i zawartym w nim §2 słowniczkiem, przez projekt rysunku planu miejscowego należy rozumieć projekt części graficznej, który mocą § 5 sporządza się w formie rysunku kopii mapy o której mowa w art. 16 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zawierającej obszar objęty projektem planu wraz z jego niezbędnym otoczeniem. Z kolei § 7 rozporządzenia informuje co powinien zawierać projekt rysunku planu, w tym m.in. wyrys ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy z oznaczeniem obszaru objętego projektem planu, a także określenie skali projektu rysunku planu miejscowego w formie liczbowej i liniowej. Dodatkowe wymagania w tym zakresie zawiera § 8 rozporządzenia stanowiąc, że projekt rysunku planu sporządza się w czytelnej technice graficznej, zapewniającej możliwość wyłożenia go do publicznego wglądu, sporządzenia jego kopii, a także ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa. Zgodnie z § 2 pkt 4 poprzez projekt planu miejscowego należy rozumieć projekt tekstu i projekt rysunku planu miejscowego, który na mocy art. 17 pkt 10 zostaje wyłożony do publicznego wglądu wraz z dodatkowymi, szczegółowo wymienionymi dokumentami. Jak zatem wynika z analizy przytoczonych przepisów niezbędne jest sporządzenie i wyłożenie do publicznego wglądu załącznika do uchwalanego planu miejscowego w skali określonej w art. 16 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym tj. 1:1000. Wyłożenie planu miejscowego w skali 1:15000 stanowi istotne naruszenie ustawowo określonych zasad sporządzania planu w rozumieniu art. 28 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Nie zmniejsza tego naruszenia fakt uchwalania na sesji planu w prawidłowej skali.
Reasumując, organ nadzoru stwierdził, że Rada Gminy na sesji 28 czerwca 2012 r. podjęła uchwałę w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów predysponowanych pod lokalizację siłowni wiatrowych w południowej części obrębu geodezyjnego C. w gminie z istotnym naruszeniem zasad i trybu sporządzania planu miejscowego. Uzasadnia to wniosek o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości.
Odpowiadając na powyższą skargę Rada Gminy nie zgodziła się z zarzutem braku zgodności planu ze studium. Wskazała, że u podstaw sporządzenia i uchwalenia niniejszego planu leży zawarty w studium zapis o znaczącym wzroście produkcji energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych, szczególnie z wykorzystaniem energii wiatru. Przez pryzmat tego celu należy interpretować zgodność planu ze studium. Rada podkreśliła, że w studium oznaczono rejony potencjalnej lokalizacji wież elektrowni wiatrowych na terenie gminy, zaś w planie w sposób precyzyjny i jednoznaczny wskazano granice terenów przewidzianych pod lokalizację elektrowni wiatrowych. Ponadto w studium dopuszczono możliwość ustalenia szczegółowej lokalizacji elektrowni wiatrowej na etapie projektu budowlanego, zaś w uchwalonym planie nadano temu rozwiązaniu normatywny kształt. W § 5 ust. 2 pkt 5 uchwały odzwierciedla prawidłowe założenie, że plan miejscowy nie określa szczegółowej lokalizacji elektrowni wiatrowych.
Nie zgodziła się Rada z twierdzeniem Wojewody dotyczącym braku wydzielenia liniami rozgraniczającymi terenu pod elektrownie. Zgodnie z § 4 ust. 7 planu - ustala się granice lokalizacji wież elektrowni wiatrowych jako terenu przeznaczonego pod budowę urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł o mocy przekraczającej 100 kW - zgodnie z rysunkiem planu, tożsame z liniami rozgraniczającymi terenów 01.EW/R, 02.EW/R, 03 .EW/R oraz granice ich stref ochronnych, tożsame z granicami - oznaczonych na rysunku planu - terenów związanych z lokalizacją elektrowni wiatrowych objętych zakazem lokalizacji budynków mieszkalnych (rysunek planu jest zgodny z tymi ustaleniami). Zastosowanie na rysunku planu oznaczeń graficznych kolorowych, literowych i cyfrowych jest zgodne z zapisem § 9 rozporządzenia MI w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Niezasadne jest stwierdzenie Wojewody, jakoby ustalenie przeznaczenia terenów bądź linii rozgraniczających miało nastąpić w projekcie budowlanym. Przeznaczenie poszczególnych terenów, w tym terenów przeznaczonych pod lokalizację elektrowni wiatrowych, jako również linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu, zostały w planie jednoznacznie określone. Wskazano, że należy odróżniać określenia przeznaczenia terenu pod elektrownie wiatrowe, co zostało dokonane w planie, od określenia miejsc posadowienia poszczególnych elektrowni wiatrowych, co nastąpi na etapie projektu budowlanego.
W ocenie Rady błędne jest twierdzenie Wojewody, jakoby możliwość budowy elektrowni wiatrowych na terenach rolnych rodziła konieczność uznania terenów pod elektrowniami za teren o innym niż rolne przeznaczeniu, gdyż żaden przepis prawa nie wyklucza mieszanego przeznaczenie terenu. Zaś na obszarze objętym planem brak jest terenów rolnych o klasie gruntu od I do III, wobec których konieczne jest wdrożenie procedury zmiany przeznaczenia z rolnych na cele nierolne.
Jako nieuzasadnione oceniono uwagi Wojewody odnośnie rzekomego zatajenia przed społeczeństwem informacji dotyczących "zamierzeń inwestora". Postępowanie planistyczne prowadzone było z bardzo szerokim udziałem społeczeństwa. Jest sprawą oczywistą, że podjęcie przez Gminę strategicznej decyzji odnośnie promowania na obszarze gminy inwestycji z zakresu energetyki wiatrowej było związane ze stwierdzeniem korzystnych warunków naturalnych (wiatrowych) na obszarze gminy oraz zainteresowaniem inwestorów lokalizowaniem parków wiatrowych. Nie oznacza to, że organy Gminy są uprawnione bądź zobligowane do badania zamierzeń inwestycyjnych prywatnych przedsiębiorców, w szczególności w zakresie stosunków cywilnoprawnych z osobami trzecimi (np. co do dzierżawy gruntów), a następnie ich ujawniania opinii publicznej. Tego rodzaju działania pozbawione byłyby jakiejkolwiek podstawy prawnej. Rada podkreśliła, że plan miejscowy nie decyduje o podmiotowym, ale o przedmiotowym zakresie korzystania z terenów nim objętych. Plan rozstrzyga o tym, w jaki sposób można zagospodarować nieruchomość, nie zaś kto może tę nieruchomość zagospodarować. Niewłaściwe jest zatem dokonywanie oceny ustaleń planu z punktu widzenia zamierzeń jakiegokolwiek inwestora.
Odnosząc się do zarzutów Wojewody odnośnie zastosowania przepisu art. 36 u.p.z.p. wskazał pełnomocnik Rady, że jest rzeczą oczywistą w przypadku każdego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, że projekty budowlane dotyczące inwestycji, których realizacja jest dopuszczalna zgodnie z ustaleniami danego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, mogą być sporządzone po upływie 5 lat od dnia wejścia w życie planu. Bardzo często jest zatem tak, że przesądzenie, które konkretnie działki gruntu zostaną zainwestowane i w jaki sposób, nastąpi już po upływie powyższego pięcioletniego okresu. Zdarza się również tak, że dane nieruchomości nigdy nie zostaną zagospodarowane zgodnie z przeznaczeniem określonym w planie miejscowym. Okoliczności te nie mają jednak wpływu na prawidłowość procedury planistycznej i na zastosowanie art. 36 u.p.z.p. Wojewoda nie poparł jakąkolwiek analizą swego twierdzenia, jakoby wartość działek gruntu znajdujących się w granicach planu miała spaść wskutek podjęcia zaskarżonej uchwały.
Rada uznała za bezzasadny także zarzut braku ustalenia stref ochronnych dróg publicznych, wód powierzchniowych i terenów leśnych, bowiem zgodnie z przedmiotowym planem miejscowym nie jest możliwa lokalizacja elektrowni wiatrowych w trasach przebiegu dróg publicznych (krajowych i powiatowych) stanowiących ciągi ruchu turystycznego wraz ze strefą ochronną przedpola widokowego, jak również nie jest możliwa lokalizacja elektrowni wiatrowych na terenach wód powierzchniowych wraz ze strefą ochronną, lasach i terenach planowanych zalesień wraz ze strefą ochronną od kompleksów leśnych. Okoliczność ta jest niesporna. Zatem ustalenia planu w sposób prawidłowy uwzględniają strefy ochronne, a brak dosłownego sformułowania nie oznacza, że strefy te nie zostały w planie uwzględnione.
Odpierając zarzut braku szczegółowości rysunku planu Rada wskazała, że jest to kwestia skali w jakiej został sporządzony rysunek oraz kwestia obiektów, które znajdują się na terenach objętych rysunkiem oraz elementów, które należy na rysunku umieścić zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Rysunek planu został sporządzony w skali 1:2000, a zatem zgodnie z art. 16 ust.1 u.p.z.p
W ramach ustosunkowania się do zarzutu braku granic stref ochronnych terenu przeznaczonego pod budowę wież elektrowni wiatrowych Rada wskazała, że są one tożsame z granicami oznaczonych na rysunku planu terenów związanych z lokalizacją elektrowni wiatrowych objętych zakazem lokalizacji budynków mieszkalnych. Ustalona strefa ochronna elektrowni nie wychodzi poza granice ustalone w planie. W planie nie zostały wskazane miejsca usytuowania poszczególnych elektrowni wiatrowych, ponadto określono, że kwestie te będą ustalane na etapie projektu budowlanego. Czyni to przedwczesnym zarzut, jakoby lokalizacji elektrowni miała oddziaływać na teren pozostający poza regulacją przedmiotowego planu. Ponadto zostało wprost w planie określone, że minimalna odległość elektrowni od budynków mieszkalnych nie może być mniejsza niż 400 m, zaś w granicach objętych planem nie występuje żadna zabudowa, nie jest także projektowana, natomiast wskutek uwzględnienia zabudowy istniejącej i projektowanej zostały wyznaczone nieprzekraczalne linie zabudowy. Przy czym w błędzie pozostaje, zdaniem Rady, organ nadzoru skoro domaga się ustalenia strefy ochronnej ze względu na hałas jaki mogą wytwarzać elektrownie wiatrowe. Bez wątpienia przy lokalizacji elektrowni czynnik poziomu hałasu zostanie wzięty pod uwagę. Parametr odległości w postaci 400 m od budynków mieszkalnych jest dodatkowym obostrzeniem dotyczącym potencjalnej lokalizacji elektrowni wiatrowej. W większości obszaru objętego regulacją planu linia zabudowy wynosi powyżej 400 metrów od granicy planu, jedynie w części graniczącej z jeziorem Chotkowskim jest to mniejsza odległość. Jezioro nie jest jednak obszarem chronionym akustycznie, a ponadto projekt planu uzyskał pozytywne uzgodnienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. W południowej części obszary oznaczone "01.EW/R’ i "02.EW/R" przylegają do granicy administracyjnej gminy Tuchomie. Od strony gminy Tuchomie z tymi obszarami sąsiaduje teren przeznaczony również pod lokalizację elektrowni wiatrowych. Rady obu gmin współpracowały przy tworzeniu planów dotyczących przedmiotowych lokalizacji elektrowni wiatrowych.
Nie zaakceptowała Rada zasadności zarzutu dotyczącego braku zasad ochrony i kształtowania krajobrazu, wskazując w pierwszej kolejności, że organ nadzoru nie odróżnił zapisów studium dotyczących rozważań od zapisów, gdzie zostały ustanowione wytyczne dla uchwalanych w przyszłości planów. Wbrew twierdzeniu Wojewody "Studium ochrony krajobrazu województwa ego" nie zawiera jakichkolwiek wytycznych do ustaleń miejscowych planów, jedynie zostało zacytowane w treści studium. Projekt planu uzyskał pozytywne uzgodnienie Zarządu Województwa ego w zakresie zgodności z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego województwa ego oraz w zakresie zgodności z opracowaniami regionalnymi sporządzonymi przez Marszałka Województwa ego. Na etapie sporządzenia wszystkich planów dla terenów predysponowanych pod lokalizacje siłowni wiatrowych w gminie sporządzono szczegółowe studium krajobrazowe dla nowych elementów wysokościowych, w tym również opracowanie "Studium krajobrazowe do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów predysponowanych pod lokalizacje elektrowni wiatrowych w południowej części obrębu geodezyjnego C. w gminie ", w którym została dokonana szczegółowa analiza istniejącego krajobrazu kulturowego. Opracowanie to stanowi element dokumentacji planistycznej.
Odnosząc się do zarzutu braku opinii Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego pełnomocnik Rady wskazał, że nie była ona wymagana, wobec czego nie było podstaw prawnych do wystąpienia o taką opinie. Podkreślono, że postanowieniem z 22 sierpnia 2011 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny uzgodnił bez zastrzeżeń projekt planu.
Dalej wyjaśniono, że zgodnie z art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2008 r., Nr 199, poz. 1227 ze zmianami; dalej: "ustawa środowiskowa") organ opracowujący projekt dokumentu, o którym mowa w art. 46 lub 47, poddaje projekt, wraz z prognozą oddziaływania na środowisko, opiniowaniu przez właściwe organy, o których mowa w art. 57 i 58. Właściwe organy wydają opinię w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku o wydanie opinii. Z przepisu art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy środowiskowej wynika, że przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania na środowisko wymaga min. projekt planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z art. 58 ust. 1 pkt 3 ustawy środowiskowej organem Państwowej Inspekcji Sanitarnej właściwym w sprawach opiniowania i uzgadniania w ramach strategicznych ocen oddziaływania na środowisko w przypadku miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin jest państwowy powiatowy inspektor sanitarny. W oparciu o powyższe przepisy projekt planu przedstawiono do uzgodnienia inspektorowi sanitarnego szczebla powiatowego, a nie wojewódzkiego. Nie znajduje w ocenie Rady Gminy uzasadnienia zarzut naruszenia procedury sporządzania planu poprzez brak wymaganych uzgodnień i opinii.
Pełnomocnik Rady nie zgodził się z zarzutem niespójności tekstu planu z rysunkiem planu wskazując, że rysunek planu koreluje z ustaleniami zawartymi w tekście uchwały.
Podobnie za chybiony uznano zarzut braku ponowienia czynności planistycznych. Przyznał pełnomocnik Rady, że w planie miejscowym ustala się obowiązkowo stawki procentowe mające odniesienie do opłat związanych z uchwaleniem planu. W projekcie planu wyłożonym do wzglądu stawki procentowe były określone. Na sesji rady Gminy w trybie art. 19 u.p.z.p. dokonano ich obniżenia. Prawo kształtowania zapisów planu odnoszących się do wysokości stawek procentowych stanowi wyłączną kompetencje rady gminy, nie podlega uzgodnieniu z żadnym organem, stąd w ocenie pełnomocnika Rady po zmianie, a właściwie obniżeniu wysokości stawek procentowych nie pojawiła się konieczność ponownego wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu. Interes właścicieli nie może zostać ani naruszony ani zagrożony w przypadku zmniejszenia wysokości stawek procentowych stanowiących podstawę naliczenia, skutkować to może co najwyżej zmniejszeniem należnej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości przy jej sprzedaży. W tym stanie rzeczy brak było podstaw do ponawiania jakichkolwiek czynności planistycznych.
Zakwestionował pełnomocnik Rady ustalenia Wojewody dotyczące wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu w skali 1:15000 wskazując, że projekt planu do publicznego wglądu został wyłożony w skali 1:2000, natomiast rysunek załączony do prognozy oddziaływania na środowisko został sporządzony w skali 1:8000. Według pełnomocnika Rady rysunek planu został wykonany pod względem skali, techniki graficznej i czytelności w sposób odpowiadający wymogom wynikającym z rozporządzenia MI w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Zaprzeczył pełnomocnik Rady zarzutowi naruszenia art. 16 ust. 1 i art. 23 ust. 5 ustawy o ochronie przyrody w trakcie procedury uchwalania planu. Przepisy te odnoszą się do obowiązku dokonania uzgodnienia przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska projektu planu. Ponadto w treści planu w § 4 ust. 2 pkt 10 wskazano, że obowiązują wymagania wynikające z położenia obszaru objętego planem w otulinie Parku Krajobrazowego "Dolina Słupi". Brak jest zatem zarzucanego naruszenie przepisów.
W ocenie Gminy skarga Wojewody jest całkowicie bezzasadna, a wobec tego zasługuje na oddalenie w całości. Wbrew twierdzeniu organu nadzoru zaskarżony plan miejscowy jest w pełni zgodny z ustaleniami studium. Zdaniem pełnomocnika Rady nie zostało wykazane, aby w toku uchwalenia planu doszło do naruszenia jakiegokolwiek przepisu prawa, a tym bardziej Wojewoda nie wykazał naruszenia, które stanowiłoby "istotne naruszenie trybu sporządzania planu" w rozumieniu art. 28 ust. 1 u.p.z.p. Podkreślono, że w przypadku większości zarzutów Wojewoda bądź nie przytoczył treści przepisu, który jego zdaniem, miał zostać naruszony w toku procedury planistycznej, bądź nie przeprowadził analizy przepisu w świetle okoliczności sprawy.
W załączniku do protokołu rozprawy z dnia 16 października 2013 r. pełnomocnik Rady Gminy, odnosząc się do kwestii uwzględnienia w prognozie oddziaływania na środowisko sąsiedztwa innych inwestycji tego typu wskazał, że sporządzona na potrzeby procedury uchwalania planu prognoza oddziaływania na środowisko uwzględnia wszelakie oddziaływania na otaczające środowisko, w tym także na obszar Natura 2000. W prognozie uwzględniono, że projektowane elektrownie wiatrowe na terenie objętym planem miejscowym są związane z innymi tego typu inwestycjami planowanymi w bezpośrednim sąsiedztwie, na obszarze gmin i T. i dokonano także oceny wpływu skumulowanego uwzględniającej to sąsiedztwo w rozdziale 5.6. prognozy zatytułowanym "Ocena wpływu skumulowanego").
Odpierając zarzuty dotyczące braku należytego zaopiniowania projektu planu przez właściwe organy pełnomocnik Rady podkreślił, że organami właściwymi do wydania opinii są regionalny dyrektor ochrony środowiska i państwowy powiatowy inspektor sanitarny. Opinia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku w sprawie projektu planu miejscowego wraz z prognozą, przedstawiona z uwzględnieniem okoliczności, iż obszar objęty planem jest zlokalizowany w otulinie Parku Krajobrazowego "Dolina Słupi", jest w niniejszej sprawie bardzo istotna dlatego, że jest ono pozytywna, ale również dlatego, że została wydana przez organ wyspecjalizowany w zakresie ochrony środowiska.
Przyznał pełnomocnik, że plan miejscowy obejmuje obszar zlokalizowany w otulinie Parku Krajobrazowego "Dolina Słupi", jednak podkreślił, że otulina parku nie stanowi formy ochrony przyrody w rozumieniu art. 6 ustawy o ochronie przyrody. Żadna część obszaru objętego planem nie jest położona w granicach Parku Krajobrazowego. Dla Parku obowiązuje plan ochrony stanowiący załącznik do rozporządzenia Wojewody ego nr 15/2003 z 23 czerwca 2003r. w sprawie ustanowienia planu ochrony Parku Krajobrazowego "Dolina Słupi". Zaskarżony plan jest zgodny z przepisami rozporządzenia i w żaden sposób nie narusza wyższych standardów ochrony terenu wynikających z zakazów i nakazów gospodarowania w otulinie Parku. Zaakcentował pełnomocnik, że lokalizacja elektrowni wiatrowych na terenie objętym planem miejscowym w żadnym razie nie będzie stanowiła degradacji walorów przyrodniczych lub krajobrazowych Parku Krajobrazowego "Dolina Słupi". Zasadność takiej oceny potwierdza uzyskanie przez plan miejscowy, wraz z prognozą, pozytywnej opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku. Ponadto nie istnieje żadna norma zakazująca lokalizacji w otulinie Parku przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W trakcie procedury planistycznej dokonano szczegółowej analizy możliwości lokalizacji elektrowni wiatrowych w części otuliny Parku Krajobrazowego "Dolina Słupi" w południowej części obrębu geodezyjnego C. w gminie w formie opracowania materiałów planistycznych na potrzeby projektu planu. Wnioski płynące z prognozy pozwalały na podjęcie decyzji o lokalizacji elektrowni wiatrowych w granicach otuliny parku. Ewentualne naruszenie krajobrazu nie może być kwalifikowane jako zabronione, gdyż problem ochrony krajobrazu przed oddziaływaniem elektrowni wiatrowych nie został uregulowany prawnie, co powoduje brak kategorycznych zakazów, a ponadto eksploatacja elektrowni wiatrowej wynosi 20 do 30 lat, a zatem skutki ingerencji w krajobraz są odwracalne.
Potwierdzając zgodność planu z ustaleniami studium wskazał pełnomocnik Rady, że Wojewoda dokonał wybiórczej analizy zapisów studium odnoszących się do lokalizowania elektrowni wiatrowych w sporządzanych planach miejscowych, a ponadto jego interpretacja zapisów studium jest błędna.
Zgodnie z wytycznymi zawartymi w studium dotyczącymi ustalenia granic obszaru objętego planem, określone na rysunku studium "granice terenów lokalizacji elektrowni wiatrowych, dla których gmina zamierza sporządzić MPZP" stanowią granice sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, o których mowa w art. 14 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (str. 109 studium). Całkowicie błędne jest odczytywanie studium w ten sposób, jakoby wymagało ono wskazania w planie miejscowym rozmieszczenia terenów pod lokalizację danej elektrowni wiatrowej, co uwzględniałoby wytyczne zawarte w studium, odnoszące się do ustaleń planów miejscowych. Skarżący przyznaje wprawdzie, że zapisów studium nie można odczytywać jako wymogu wskazania w planie konkretnych miejsc posadowienia elektrowni wiatrowych, nie dostrzega jednak, że konsekwencją implementacji postulatu skarżącego odnośnie "rozmieszczenia terenów pod lokalizację danej elektrowni wiatrowej, " byłaby właśnie konieczność określenia lokalizacji poszczególnych elektrowni wiatrowych już w planie miejscowym, co jest nie tylko niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa (w planie określa się przeznaczenie terenów, a nie miejsca lokalizacji obiektów), całkowicie nieracjonalne, ale przede wszystkim uniemożliwiłoby realizację wytycznych studium. Cytowane przez skarżącego na str. 2 skargi zdania ze studium nie stanowią wytycznych. Fragmenty ze str. 144 i 146 zostały zamieszczone w Rozdziale 5.4. Studium zatytułowanym "Objaśnienia", dotyczącym rysunku studium. Zdania te muszą być odczytywane w kontekście wytycznych studium dotyczących sporządzania planów miejscowych, a nie w oderwaniu od nich. W końcowej części przywołanego przez skarżącego zdania ze str. 146 studium wyraźnie akcentowane jest sporządzenie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego zgodnie z wytycznymi określonymi w rozdz. 3.6.8. "Energetyka wiatrowa". Zdanie ze str. 103 studium zamieszczone jest w podrozdziale 3.6.7 "Elektroenergetyka", a zatem również nie zostało zaliczone do wytycznych studium. Wytyczne studium do ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego sporządzanych dla potrzeb lokalizacji elektrowni wiatrowych znajdują się w innym podrozdziale 3.6.8 "Energetyka wiatrowa" i zaczynają się dopiero na str. 109 Studium od słów: "Określa się następujące wytyczne do ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego sporządzanych dla potrzeb lokalizacji elektrowni wiatrowych:". Podkreślił pełnomocnik Rady, że plan miejscowy jest zgodny również ze wzmiankowanym wyżej zdaniem znajdującym się na str. 103 studium, bowiem w planie precyzyjnie i szczegółowo wyznaczone zostały tereny lokalizacji elektrowni wiatrowych. Kierowano się przy tym wytycznymi ze studium, które zawierają wymóg dopuszczenia ustalenia szczegółowej lokalizacji poszczególnych wież elektrowni wiatrowych oraz towarzyszącej infrastruktury, wchodzących w skład projektowanego parku wiatrowego, na etapie projektu budowlanego (str. 112). W świetle wytycznej o takiej treści wręcz wykluczone było określenie w planie rozmieszczenia terenów pod lokalizację danej elektrowni wiatrowej.
W planie miejscowym należało w sposób konkretny określić tereny, spośród orientacyjnie wskazanych w studium (vide str. 112 studium), na których mogą zostać zlokalizowane elektrownie wiatrowe, przy czym powyższa konkretyzacja jest dokonywana zarówno na rysunku planu miejscowego, jak i poprzez zapisy w części tekstowej planu. Taka rozumiana konkretyzacja została w planie miejscowym dokonana. Na rysunku planu miejscowego precyzyjnie wskazano obszar lokalizacji elektrowni wiatrowych, poprzez zastosowanie linii rozgraniczających (na niektórych odcinkach mających przebieg tożsamy z linią zabudowy lub granicą administracyjną Gminy ) oraz poprzez określenie terenów symbolem "EW/R". oznaczającym według legendy Planu tereny rolnicze przeznaczone pod lokalizację wież elektrowni wiatrowych.
Zdaniem Gminy mieszane przeznaczenie zostało w planie ustalone w odniesieniu do terenu oznaczonego symbolem "EW/R". Do tego właśnie sprowadza się istota problemu, a nie do rzekomego braku linii rozgraniczających, rzekomego braku wyznaczenia w planie terenów pod elektrownie wiatrowe bądź rzekomego braku określenia w planie przeznaczenia terenów. Takimi wadami bowiem plan miejscowy niewątpliwie nie jest dotknięty. Wydzielenie w Planie liniami rozgraniczającymi terenów oznaczonych symbolem "EW/R" i określenie ich przeznaczenia jako tereny rolnicze pod lokalizację elektrowni wiatrowych jest w pełni prawidłowe i nie narusza żadnego z obowiązujących przepisów prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola taka sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego, zgodnie z art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.".
W przedmiotowej sprawie skarga Wojewody ego na uchwałę Rady Gminy nr [...] z 26 czerwca 2012 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów predysponowanych pod lokalizację siłowni wiatrowych w południowej części obrębu geodezyjnego C. w gminie okazała się być uzasadniona.
Zasadny okazał się w szczególności zarzut sprzeczności przedmiotowego planu z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków rozwoju gminy , przyjętymi uchwałą nr XXIV/111/01 z 30 kwietnia 2001 r..
W ocenie Wojewody zapisy studium zobowiązywały Radę do wskazania w planie w sposób jednoznaczny rozmieszczenia terenów pod lokalizację każdej elektrowni wiatrowej. Kontrolowany plan nie zawiera ustaleń dotyczących szczegółowego wyznaczenia terenu pod lokalizację wież elektrowni wiatrowych, co powoduje brak zgodności planu ze studium. Uzasadniając ten zarzut Wojewoda powołał się na przytoczone w skardze zapisy studium.
W odpowiedzi na ten zarzut Rada podniosła, że w studium oznaczono jedynie rejony potencjalnej lokalizacji wież elektrowni wiatrowych na terenie gminy, zaś w planie w sposób precyzyjny i jednoznaczny wskazano granice terenów przewidzianych pod te lokalizację. Ponadto w studium dopuszczono możliwość ustalenia szczegółowej lokalizacji elektrowni wiatrowej na etapie projektu budowlanego. Dodatkowo wskazano, że konsekwencją spełnienia postulatu skarżącego odnośnie "rozmieszczenia terenów pod lokalizację danej elektrowni wiatrowej, " byłaby konieczność określenia lokalizacji poszczególnych elektrowni wiatrowych w planie miejscowym, co jest niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa, ponieważ w planie określa się przeznaczenie terenów, a nie miejsca lokalizacji obiektów. Ponadto powołane przez Wojewodę fragmenty ze str. 144 i 146 studium zostały zamieszczone w Rozdziale 5.4. zatytułowanym "Objaśnienia", dotyczącym rysunku studium. Zdania te muszą być odczytywane w kontekście wytycznych studium dotyczących sporządzania planów miejscowych, a nie w oderwaniu od nich. W końcowej części przywołanego przez skarżącego zdania ze str. 146 studium wyraźnie akcentowane jest sporządzenie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego zgodnie z wytycznymi określonymi w rozdz. 3.6.8. "Energetyka wiatrowa". Zdanie ze str. 103 studium zamieszczone jest w podrozdziale 3.6.7 "Elektroenergetyka", a zatem również nie zostało zaliczone do wytycznych studium. Wytyczne studium do ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego sporządzanych dla potrzeb lokalizacji elektrowni wiatrowych znajdują się w podrozdziale 3.6.8 "Energetyka wiatrowa" i zaczynają się na str. 109 studium.
Stanowisko to jest w przekonaniu Sądu bezzasadne. Przytoczone w treści skargi fragmenty studium uwarunkowań i kierunków rozwoju gminy , przyjętego uchwałą nr XXIV/111/01 z 30 kwietnia 2001 r., jednoznacznie wskazują na konieczność wskazania w planie "szczegółowego rozmieszczenia punktowych terenów w obszarze" jak też "ostatecznego usytuowania, zasad i warunków budowy wież elektrowni wiatrowych, których rejony potencjalnej lokalizacji wskazano na rysunku studium".
Analiza studium, w szczególności rozdziału 5.4 "Objaśnienia", wbrew twierdzeniom pełnomocnika Rady prowadzi do wniosku, że dział ten zawiera zapisy istotne z punktu widzenia uchwalanych na terenie gminy planów miejscowych. Dział ten zawiera między innymi definicje pojęcia "granic terenów lokalizacji elektrowni wiatrowych, dla których gmina zamiesza sporządzić MPZP", określa, co w rozumieniu studium należy rozumieć jako "elektrownie wiatrowe" i "park wiatrowy", przesądza, że w granicach obszaru objętego sporządzeniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego winna zawierać się strefa oddziaływania zespołu elektrowni wiatrowych na środowisko w zakresie hałasu, wskazuje także, że wytyczne dla ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego sporządzanych dla potrzeb lokalizacji elektrowni wiatrowych określone są w rozdziale 3.6.8. "Energetyka wiatrowa". Znajdujący się na str. 143 studium zdanie "określone na rysunku studium granice terenów lokalizacji elektrowni wiatrowych, dla których gmina zamiesza sporządzić MPZP stanowią granice obszarów sporządzenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego dla ustalenia lokalizacji elektrowni wiatrowych, w rejonach potencjalnej lokalizacji wież elektrowni wiatrowych wchodzących w skład poszczególnych parków wiatrowych" w zestawieniu z definicją elektrowni wiatrowych, za które zgodnie ze studium uznaje się "stanowiący budowlę wraz z niezbędnymi urządzeniami i infrastruktura techniczną zespół prądotwórczy przetwarzający energię mechaniczna wiatru na energię elektryczną" pozwala na przyjęcie, że studium nakazywało wskazanie w planach miejscowych lokalizacji poszczególnych elektrowni wiatrowych, a nie wskazanie obszaru lokalizacji tych elektrowni przeniesionego do przedmiotowego planu bezpośrednio z części graficznej studium. Wbrew stanowisku Rady brak sprzeczności pomiędzy powyższym rozumieniem zapisów studium, a zawartym na str. 112 zdaniu o dopuszczeniu ustalenia szczegółowej lokalizacji poszczególnych wież elektrowni wiatrowych oraz towarzyszącej infrastruktury na etapie projektu budowlanego. Należy bowiem odróżnić określenia przeznaczenia terenu pod poszczególne elektrownie wiatrowe, co powinno zostać dokonane w planie, od określenia miejsc posadowienia konkretnych budowli, co nastąpi na etapie projektu budowlanego.
Zasadny jest także, w przekonaniu Sądu, zarzut dotyczący niewłaściwego wyznaczenia w planie nieprzekraczalnej linii zabudowy, pokrywającej się z granicą obszarów oznaczonych "EW/R", na których możliwa jest lokalizacja elektrowni wiatrowych. Zgodnie z planem możliwa jest także lokalizacja wież na samej linii zabudowy, o czym świadczą zapisy dotyczące możliwości lokalizacji fundamentów elektrowni oraz łopat wirnika (§ 6 ust 1 pkt 3 i 4) na granicy obszarów "R" i "EW/R". W takim przypadku strefa ochronna lokalizacji wież wiatrowych, która została zarówno w studium jak i w planie na określona na 400 m. wykraczać będzie poza obszar objęty planem, co jest sprzeczne ze studium, które zawiera obowiązek ustalenia, że strefa oddziaływania zespołu elektrowni wiatrowych na środowisko w zakresie hałasu winna zawierać się w granicach obszaru objętego planem. Ponadto zgodnie z planem (§ 6 ust 1 pkt 9) zakaz lokalizacji budynków mieszkalnych obowiązuje jedynie w strefie ochronnej lokalizacji wież, czyli w granicach lokalizacji wież elektrowni wiatrowych (§ 4 ust 7). W tej sytuacji wyznaczenie strefy ochronnej lokalizacji wież jest w planie pozorne. W konsekwencji należy przyjąć, że taka strefy ochronna dla potencjalnej zabudowy nie została wyznaczona, co stanowi naruszenie przepisu art. 15 ust. 2 pkt. 3 lit a u.p.z.p..
Zgodnie z przepisem art. 19 ust. 1 u.p.z.p., jeżeli rada gminy stwierdzi konieczność dokonania zmian w przedstawionym do uchwalenia projekcie planu miejscowego, w tym także w wyniku uwzględnienia uwag do projektu planu - czynności, o których mowa w art. 17, ponawia się w zakresie niezbędnym do dokonania tych zmian. Z analizy porównawczej przedmiotowej uchwały wyłożonej do publicznego wglądu z treścią uchwały podjętej na sesji 26 czerwca 2012 r. wynika, że dokonano zmian planu w stosunku do projektu tego planu podlegającego wyłożeniu do publicznego wglądu dotyczących zmiany stawki opłaty planistycznej, w rozdziale 3 § 5 ust. 4 pkt 1 w wyłożonym projekcie było 30% - Rada Gminy zmieniła na 20%, w § 6 ust. 4 w wyłożonym projekcie było 30% - Rada zmieniła na 20% oraz w rozdziale 4 § 14 w wyłożonym projekcie było 30% - Rada Gminy zmieniła na1%..
Zmiana stawki procentowej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości już po etapie wyłożenia uchwały do publicznego wglądu jest, w przekonaniu Sądu, zmianą istotną i należało w związku z tym ponowić w niezbędnym zakresie czynności zgodnie z art. 19 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ponowienie nie dotyczy w tym przypadku konieczności ponownego uzyskania opinii i uzgodnień, w zakresie wynikających z art. 17 u.p.z.p.. Jednakże zaniechanie wyłożenia zmienionej uchwały do publicznego wglądu uniemożliwia wniesienie uwag do zmienionego projektu planu, które to uprawnienie wynika z art. 18 ustawy. Zmiany wymaga także prognoza skutków finansowych uchwalenia planu miejscowego, którą sporządza się z uwzględnieniem art. 36 u.p.z.p.. Dokonywanie istotnych zmian w części opisowej przy uchwalaniu planu zagospodarowania przestrzennego bez powtórzenia w niezbędnym zakresie czynności proceduralnych stanowi natomiast istotne naruszenie trybu w rozumieniu art. 28 ustawy.
Ponadto dokonując kontroli przedmiotowego planu Sąd zauważył, że w trakcie procedury planistycznej naruszony został przepis art. 17 pkt 6 lit. a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 51 ust. 2 pkt. 2 lit. e ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r., Nr. 199, poz. 1227), ponieważ sporządzona w sprawie prognoza oddziaływania na środowisko nie analizuje i nie ocenia oddziaływania na środowisko zaskarżonego planu oraz planów uchwalonych dla terenów sąsiadujących: C. – Zachód i S. – C. na terenie gminy i M. w gminie T. Zgodnie z powołanym przepisem, prognoza oddziaływania na środowisko powinna m.in. określać, analizować i oceniać przewidywane znaczące oddziaływania na środowisko, w tym oddziaływania bezpośrednie, pośrednie, wtórne, skumulowane, krótkoterminowe, średnioterminowe i długoterminowe, stałe i chwilowe. Ustawa nie wyjaśnia, jak należy rozumieć oddziaływanie skumulowane. Z potocznego znaczenia tego zwrotu wynika, że chodzi o oddziaływanie, które nakłada się na inne oddziaływanie (oddziaływanie kumuluje się). Z map załączonych do prognozy oddziaływania na środowisko sporządzonej w związku z uchwaleniem zaskarżonego planu oraz do prognozy oddziaływania na środowisko sporządzonej w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla lokalizacji elektrowni wiatrowych w gminie i T. wynika, że obszary przeznaczone we wszystkich tych planach miejscowych na parki elektrowni wiatrowych graniczą ze sobą. Zaskarżony plan przylega bezpośrednio do obszaru objętego planem dla M. w gminie T. W bliskiej odległości (oddzielone drogą) znajdują się tereny objęte planem C. – Zachód. W prognozach oddziaływania na środowisko jako główne problemy związane z realizacją funkcjonowania elektrowni wiatrowych wskazuje się oddziaływanie na awifaunę i walory krajobrazowe oraz oddziaływanie hałasu. W prognozie oddziaływania na środowisko sporządzonej w rozpoznawanej sprawie nie uwzględnia się tego, że w bezpośrednim sąsiedztwie, na podstawie równolegle uchwalonych planów miejscowych, też będą realizowane elektrownie wiatrowe. Mając powyższe na uwadze nie sposób nie zauważyć, że prognoza oddziaływania na środowisko sporządzona w rozpoznawanej sprawie została sporządzona niezgodnie z przepisami. Nieuwzględnienie w prognozie oddziaływania na środowisko sąsiednich planów miejscowych powoduje, że nie można też stanowczo stwierdzić, że oddziaływanie wszystkich parków elektrowni wiatrowych razem wzięte (skumulowane) nie będzie takie, że wpłynęłoby na rezygnację realizacji jednego z nich lub ograniczenie jego zakresu. Pominięcie tej kwestii w prognozie oddziaływania na środowisko sporządzonej w rozpoznawanej sprawie powoduje też powstanie wątpliwości czy oddzielne sporządzenie planów, przewidujących przeznaczenie sąsiadujących terenów na elektrownie wiatrowe, nie było zabiegiem celowym, służącym ukryciu ich skumulowanego oddziaływania na środowisko.
Ponadto należy zauważyć, że teren objęty planem znajduje się całkowicie na terenie otuliny Parku Krajobrazowego Dolina Słupi. Teren ten objęty jest ochroną zgodnie z Rozporządzeniem Nr 15/2003 Wojewody ego z 23 czerwca 2003 r. w sprawie ustanowienia "Planu Ochrony Parku Krajobrazowego Dolina Słupi". Dział VII Rozporządzenia określa zasady gospodarowania w otulinie Parku. Zgodnie z pkt. 1 na terenie otuliny Parku nie należy lokalizować obiektów i podejmować przedsięwzięć mogących degradować walory przyrodnicze i krajobrazowe Parku. Natomiast zgodnie z ust. 6 pkt 3 rozdziału 3, w celu ochrony walorów krajobrazowych Parku na terenie Parku i w strefie ekspozycji widokowej Parku nie należy lokalizować elektrowni wiatrowych.
Zgodnie z art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody projekty miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w części dotyczącej parku krajobrazowego i jego otuliny wymagają uzgodnienia z właściwym miejscowo regionalnym dyrektorem ochrony środowiska w zakresie ustaleń tych planów, mogących mieć negatywny wpływ na ochronę przyrody parku krajobrazowego. Przepis ten, w powiązaniu z przytoczonymi wyżej przepisami Rozporządzenia w sprawie ustanowienia planu ochrony przesądza, w przekonaniu Sądu, o obowiązku uzgodnienia projektu przedmiotowego planu z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska. Rada Gminy nie uzyskała takich uzgodnień, w związku z czym naruszyła przepis art. 17 ust. 6 lit. b, nakazujący wystąpienie o uzgodnienie projektu planu do organu właściwego na podstawie przepisów odrębnych, co stanowi naruszenie zasad uchwalania planu.
Wbrew twierdzeniom Rady pozytywna opinia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska co do prognozy oddziaływania projektu planu na środowisko nie wyczerpuje obowiązków Rady będących konsekwencją położenia obszaru objętego planem w otulinie parku krajobrazowego. Nie jest także spełnieniem takich obowiązków wskazanie w § 4 ust. 2 pkt 10 planu, że na obszarze objętym planem obowiązują wymagania wynikające z położenia obszaru objętego planem w otulinie Parku Krajobrazowego "Dolina Słupi". Zapewnienia pełnomocnika Rady, że lokalizacja elektrowni wiatrowych na terenie objętym planem miejscowym nie będzie stanowiła degradacji walorów przyrodniczych lub krajobrazowych Parku Krajobrazowego "Dolina Słupi", a ewentualne naruszenie krajobrazu nie może być kwalifikowane jako zabronione, gdyż problem ochrony krajobrazu przed oddziaływaniem elektrowni wiatrowych nie został uregulowany prawnie, co powoduje brak kategorycznych zakazów, a ponadto eksploatacja elektrowni wiatrowej wynosi 20 do 30 lat, a zatem skutki ingerencji w krajobraz są odwracalne nie mogą odnieść zamierzonego skutku w świetle wymienionych wyżej przepisów.
Nie zasługuje na uwzględnienie zawarty w skardze zarzut dopuszczenia w planie budowy na terenach rolnych obiektów przemysłowych nie związanych z rolnictwem i przetwórstwem rolnym. W przekonaniu Wojewody siłownia wiatrowa jest obiektem produkcyjnym, nie związanym z produkcją rolną ani z przetwórstwem rolnym. Wraz z drogami i placami manewrowymi wymaga usytuowania na terenie o innym przeznaczeniu niż rolniczym, wydzielonym od niego liniami rozgraniczającymi, które należy nanieść na rysunek planu zgodnie z zasadami sporządzania planów i obowiązującej normy. W przekonaniu Wojewody nie jest dopuszczalne mieszane przeznaczenie jednego terenu, który ma w planie różne przeznaczenie. Zaniechanie obowiązkowego wydzielenia liniami rozgraniczającymi terenów o różnym przeznaczeniu przez Radę Gminy, jest także zatajeniem przed społeczeństwem zamierzeń inwestora, co skutkuje brakiem rzetelnych podstaw do określenia wzrostu lub spadku wartości nieruchomości na obszarach objętych planem. Także i ten zarzut nie zasługuje na uwzględnienie. Wykładnia art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p., jak też regulujących szczegółowo zakres projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 sierpnia 2003 r., odnoszących się do sposobu zapisywania ustaleń w projekcie tekstu i rysunku planu miejscowego wskazuje, że jest dopuszczalne z punktu widzenia obowiązującego prawa również takie określenie w planie miejscowym przeznaczenia terenów, które umożliwia realizację na tym samym terenie zadań o różnych funkcjach, pod warunkiem, że wzajemnie się one nie wykluczają (por. wyrok NSA z 9 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 1962/11). W przekonaniu Sądu realizacja na terenie rolniczym przewidzianych w planie 7 wież elektrowni wiatrowych wraz z infrastruktura co do zasady nie uniemożliwia rolniczego wykorzystania pozostałej części tego obszaru.
Niezasadny okazał się także zawarty w skardze zarzut braku uzgodnień projektu przedmiotowego planu z państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym w zakresie uwarunkowań i przebiegu trasy linii 110 kV t.j w zakresie higieny radiacyjnej. Z analizy części tekstowej i graficznej planu wynika, że na obszarze objętym planem nie przewidziano takiej linii.
W przekonaniu Sądu niezasadny jest także zarzut dotyczący wyłożenia do publicznego wglądu planu w innej skali (tj:1:15000) niż projekt planu przedstawiony do uchwalenia Radzie (tj.1:2000). Powyższe nie znalazło potwierdzenia w przedłożonej przez Radę dokumentacji dotyczącej procedury uchwalania planu. Rysunek planu został sporządzony w skali 1:2000, a zatem zgodnie z art. 16 ust.1 u.p.z.p..
Reasumując, Rada Gminy na sesji 28 czerwca 2012 r. podjęła uchwałę w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów predysponowanych pod lokalizację siłowni wiatrowych w południowej części obrębu geodezyjnego C. w gminie z istotnym naruszeniem zasad i trybu sporządzania planu miejscowego. Uzasadnia to stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości na podstawie 28 ust 1 u.p.z.p..
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło