III SA/Wa 398/13
WyrokWSA w Warszawie2013-10-31
Skład orzekający: Alojzy Skrodzki, Cezary Kosterna, Dariusz Kurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprawozdanie kościelnej osoby prawnej o przeznaczeniu darowizny na cele charytatywno-opiekuńcze, aby umożliwić darczyńcy odliczenie darowizny od dochodu, musi spełniać dodatkowe wymogi szczegółowości ponad te wynikające z ustawy o stosunku Państwa do Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego, w szczególności dotyczące danych osobowych beneficjentów?Ratio decidendi
Przepis art. 40 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego nie nakłada na sprawozdanie kościelnej osoby prawnej dodatkowych wymogów szczegółowości ponad te wynikające z ustawy, w szczególności nie wymaga podawania danych osobowych beneficjentów. Wymagania organów podatkowych przekraczające ustawowe mogą prowadzić do naruszenia prawa materialnego i procesowego.Stan faktyczny
Skarżący odliczył od dochodu darowizny przekazane na cele kultu religijnego oraz na cele charytatywno-opiekuńcze. Organy podatkowe zakwestionowały możliwość odliczenia darowizny na cele charytatywno-opiekuńcze, uznając, że przedłożone przez skarżącego sprawozdanie kościelnej osoby prawnej nie spełnia wymogów szczegółowości, w szczególności nie zawiera danych osobowych beneficjentów. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędziowie sędzia WSA Cezary Kosterna (sprawozdawca), sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, Protokolant starszy referent Monika Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 października 2013 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz W. P. kwotę 1537 zł (słownie: jeden tysiąc pięćset trzydzieści siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 4) zwrócić z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjne w Warszawie na rzecz W. P. kwotę 85 zł (słownie: osiemdziesiąt pięć złotych) jako różnicę pomiędzy wpisem uiszczonym a wpisem należnym.
1. Decyzją z [...] grudnia 2012 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania W.P. (dalej: "skarżący"), Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej: "organ odwoławczy" lub "Dyrektor IS") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] października 2012 r., nr [...] wydanej w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r..
Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy.
Jak wynika z akt sprawy w dniu 8 maja 2007r. (data nadania - 25 kwietnia 2007r.) do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. wpłynęło zeznanie
o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej starty) za 2006r. skarżącego.
W powyższym zeznaniu Podatnik wykazał dochód ze stosunku pracy w kwocie 301.032,65 zł, od którego odliczono składki na ubezpieczenie społeczne w kwocie 19.310,86 zł, darowiznę na cele kultu religijnego w wysokości 16.000,00 zł oraz darowiznę wynikającą z odrębnych ustawy w kwocie 20.000,00 zł. Podstawę opodatkowania stanowiła kwota 245.722,00 zł, od której podatek obliczony zgodnie
z obowiązującą w 2006r. skalą podatkową wyniósł 86.281,28 zł. Natomiast podatek należny, po odliczeniu składek na ubezpieczenie społeczne w wysokości 21.753,39 zł, stanowił kwotę 64.528,00 zł. Różnica pomiędzy podatkiem należnym po zastosowaniu 1% zmniejszenia z tytułu wpłaty na rzecz organizacji pożytku publicznego (63.882,80 zł) a sumą zaliczek pobranych przez płatników (76.965,00 zł) stanowiła nadpłatę
w wysokości 13.082,20 zł, która została zwrócona w całości w dniu 23 lipca 2007r.
Z uwagi na dokonanie odliczenia od dochodu darowizny na cele kultu religijnego w kwocie 16.000,00 zł oraz darowizny wynikającej z odrębnych ustaw na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą w kwocie 20.000,00 zł Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wezwał skarżącego do okazania dokumentów,
na podstawie których dokonano odliczeń z tytułu darowizn, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący przedłożył do protokołu weryfikacji z dnia 10 lipca 2007r.:
potwierdzenie dokonania przelewu kwoty 16.000,00 zł tytułem darowizny
na cele kultu religijnego na rzecz Parafii [...], ul [...] w W.,
potwierdzenie dokonania przelewu kwoty 20.000,00 zł tytułem darowizny
na cele charytatywno-opiekuńcze na rzecz [...] Parafii [...],W. oraz
potwierdzenie dokonania przelewu kwoty 645,20 zł tytułem wpłaty 1% na rzecz organizacji pożytku publicznego (Fundacja Polsat).
Następnie w toku czynności sprawdzających, organ pierwszej instancji, pismem z dnia 14 grudnia 2011 r. wezwał Stronę do przedłożenia dokumentów potwierdzających zasadność dokonanych odliczeń od dochodu i podatku w zeznaniach podatkowych PIT-37 za lata 2005-2006, m.in. z tytułu darowizny na cele kultu religijnego oraz darowizny wynikającej z odrębnych ustaw na działalność charytatywno-opiekuńczą tj. dowodu wpłaty na rachunek obdarowanego, pokwitowania odbioru darowizny przez obdarowanego, sprawozdania z przeznaczenia darowizny sporządzonego przez obdarowanego. Jednocześnie organ pierwszej instancji
w wezwaniach skierowanych do Podatnika zaznaczył, iż w przypadku przekazanej darowizny na cele charytatywno-opiekuńcze sprawozdanie powinno szczegółowo wskazywać cele spożytkowania darowizny przez kościelną osobę prawną.
W odpowiedzi na wyżej wymienione wezwanie pełnomocnik skarżącego przedłożył:
potwierdzenie dokonania w dniu 11 grudnia 2006r. przelewu kwoty 20,000,00 zł tytułem darowizny na cele charytatywno-opiekuńcze na rzecz [...] Parafii [...] W.
potwierdzenie dokonania w dniu 13 grudnia 2006r. przelewu kwoty 16.000,00 zł tytułem darowizny na cele kultu religijnego na rzecz Parafii [...] w W.,
pismo proboszcza [...] Parafii [...] w W. z dnia 28.12.2012r. nr 53/2007 stanowiące rozliczenie otrzymanej w 2006r. darowizny przez obdarowanego.
Jak wynikało z treści przedłożonego przez Stronę rozliczenia, darowizna została przeznaczona na cele charytatywno-opiekuńcze, tj.:
dofinansowanie paczek świątecznych (szt. 45) dla rodzin słabo sytuowanych - 6.000,00 zł,
drobne datki pieniężne dla osób bezdomnych i ubogich, w okresie styczeń-kwiecień 2007r. - 3.500,00 zł,
dofinansowanie śniadania wielkanocnego dla 40 osób - 4.500,00 zł,
- dofinansowanie zakupu opału dla Klasztoru [...] N. - 6.000,00 zł.
Po dokonaniu analizy przedłożonych przez Stronę dokumentów, kwestionując zasadność zastosowanego odliczenia darowizny na cele charytatywno-opiekuńcze, postanowieniem z dnia [...] maja 2012r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe
w sprawie określenia skarżącemu wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006r.
Z uwagi na fakt, iż przedłożone przez Stronę rozliczenie darowizny na cele charytatywno-opiekuńcze zawierało ogólnikowe informacje na temat rozdysponowania darowizny, pismem z dnia 21 maja 2012r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wystąpił do Proboszcza [...] w W. z prośbą o podanie dodatkowych informacji pozwalających
na zweryfikowanie poszczególnych celów wykazanych w sporządzonym dla skarżącego sprawozdaniu nr 53/2007 z dnia 28 grudnia 2007r. tj.:
przedłożenie dowodów zakupu artykułów na paczki świąteczne dla rodzin słabo sytuowanych wraz z danymi osób korzystających z pomocy,
przedstawienie dowodów przekazania środków na zakup opału dla Klasztoru [...] G.,
okazanie wykazu osób korzystających z datków pieniężnych w okresie styczeń - kwiecień 2007,
przedstawienie dowodów dofinansowania śniadania wielkanocnego wraz
z danymi osób korzystających z tej formy pomocy.
W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 12 czerwca 2012r. proboszcz [...] poinformował, iż zgodnie z art. 40 ustawy o stosunku Państwa do Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego z dnia 4 lipca 1991r. (Dz. U. z 1991r., nr 66, poz. 287 ze zm.) nie ma obowiązku prowadzenia dokumentacji finansowej i takowej nie prowadzi. Parafia nie gromadzi również danych osobowych osób korzystających z różnych form pomocy doraźnej. Odnośnie natomiast opału dla Klasztoru [...] G. zakup został dofinansowany w formie gotówkowej, lecz Parafia nie posiada pokwitowania odbioru gotówki przez Klasztor.
Z uwagi na fakt, iż postanowienie o wszczęciu postępowania zostało skierowane na adres pełnomocnika Strony, Naczelnik Urzędu Skarbowego W. uznał, iż postępowanie to zostało wszczęte nieprawidłowo i postanowieniem z dnia [...] lipca 2012r. nr [...] skierowanym na adres Strony, wszczął
z urzędu postępowania podatkowe w sprawie określenia skarżącemu wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006r.
Z uwagi na powyższe postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012r. nr 1[...] organ pierwszej instancji włączył do akt sprawy pismo z dnia 12 czerwca 2012r. nr [...] [...] Parafii [...]w W. oraz pismo z dnia 16 lipca 2012r. nr 23/12 Prawosławnego Domu [...]w G.
Następnie, w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, pismem z dnia 30 sierpnia 2012r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. zwrócił się do Klasztoru Prawosławnego [...] G. z prośbą o przekazanie wszelkiej posiadanej dokumentacji potwierdzającej otrzymanie kwoty 6.000,00 zł na dofinansowanie zakupu opału od [...] Metropolii Prawosławnej w okresie od 11 grudnia 2006r. do 28 grudnia 2007r.
W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 5 września 2012r. nr [...] Klasztor poinformował, iż od Metropolii [...] otrzymywał i otrzymuje darowizny pozwalające na jego funkcjonowanie. Jednakże Klasztor nie jest przedsiębiorstwem
i nie prowadzi dokumentacji księgowej w związku z czym nie jest możliwe przekazanie do Urzędu Skarbowego dokumentacji potwierdzającej otrzymanie darowizny
w gotówce, tym bardziej, że obdarowujący nie żądali pokwitowania za przekazane środki pieniężne.
Następnie, decyzją z dnia [...] października 2012r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego W. określił skarżącemu wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006r. w kwocie 72.528,00 zł. Jak wynikało z uzasadnienia podjętej decyzji, organ pierwszej instancji zakwestionował zasadność zastosowanego przez Stronę odliczenia od dochodu darowizny przekazanej na cele charytatywno-opiekuńcze kościoła. Organ podatkowy wskazał, iż przedłożone przez Stronę sprawozdanie z wykorzystania darowizny nie spełnia wymogów szczegółowości przez co uniemożliwia zbadanie faktycznego przeznaczenia darowizny. W ocenie organu pierwszej instancji sprawozdanie ograniczone tylko do opisu przedmiotowego uniemożliwiającego faktyczne zbadanie przeznaczenia darowizny nie uprawnia Podatnika do odliczenia przekazanej darowizny od dochodu. Powyższą decyzję doręczono w dniu 8 października 2012r.
Nie zgadzając się z wyżej wymienioną decyzją pismem z dnia 22 października 2012r. podatnik odwołał się w terminie ustawowym do Dyrektora Izby Skarbowej
w W. Decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. zarzucił naruszenie:
przepisu art. 40 ust. 7 ustawy z dnia 4 lipca 1991r. o stosunku Państwa do Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego (dalej zwana: ustawą kościelną) poprzez błędne zastosowanie tego przepisu przy wskazaniu przez Naczelnika Urzędu Skarbowego warunków, jakie musi spełnić przedstawione darczyńcy sprawozdanie kościelnej osoby prawnej o przeznaczeniu darowizny na działalność charytatywno -opiekuńczą
przepisów art. 120 w zw. z art. 121 § 1, art. 122, art. 123 oraz art. 125 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niewykonanie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w przeprowadzonym postępowaniu podatkowym wszelkich niezbędnych działań zmierzających do rozstrzygnięcia sprawy zgodnie z przepisami prawa, przede wszystkim w zakresie braku ustalenia, czy wyznaczony przez Naczelnika Urzędu Skarbowego wymóg wykazania w sprawozdaniu z dnia 28 grudnia 2007r. kościelnej osoby prawnej, na rzecz której darowizna została udzielona, wydania środków pochodzących z udzielonej przez Podatnika darowizny na działalność charytatywno -opiekuńczą danych osobowych beneficjentów darowizny, jest zgodne z przepisami prawa, przede wszystkim przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o ochronie danych osobowych.
przepisów art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez nie wykorzystanie wszystkich możliwych środków dowodowych w prowadzonym postępowaniu (np. instytucji świadka), skoro w wyniku podjętych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego działań nie udało mu się niczego ustalić.
W świetle powyższych naruszeń Strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz orzeczenie co do istoty sprawy, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Po rozpatrzeniu odwołania i zapoznaniu się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził, co następuje:
Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2000r., Nr 14, poz. 176 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym w roku podatkowym 2006, podstawę obliczenia podatku, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 3, art. 28-30 oraz art. 30a-30c, stanowi dochód ustalony zgodnie z art. 9, art. 24 ust. 1, 2, 4, 4a-4e, ust. 6 lub art. 24b ust. 1 i 2 lub art. 25, po odliczeniu kwot darowizn przekazanych na cele:
a) określone w art. 4 ustawy o działalności pożytku publicznego, organizacjom,
o których mowa w art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o działalności pożytku publicznego prowadzącym działalność pożytku publicznego w sferze zadań publicznych określonych w tej ustawie, realizującym te cele,
b) kultu religijnego - w wysokości dokonanej darowizny, nie więcej jednak niż kwoty stanowiącej 6 % dochodu. Poza wyżej wymienionymi darowiznami istnieje również możliwość odliczenia od dochodu darowizn, których podstawę stanowią przepisy ustawy z dnia 4 lipca 1991 r. o stosunku Państwa do Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego (Dz. U. z 1991r., nr 66, poz. 287, dalej także: ustawa kościelna).
Stosownie do art. 40 ust. 7 tej ustawy, darowizny na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą są wyłączone z podstawy opodatkowania darczyńców podatkiem dochodowym i podatkiem wyrównawczym, jeżeli kościelna osoba prawna przedstawi darczyńcy pokwitowanie odbioru oraz w okresie dwóch lat od dnia przekazania darowizny sprawozdanie o przeznaczeniu jej na tę działalność.
Powołany wyżej przepis art. 40 ust. 7 ustawy kościelnej stanowi przepis szczególny w stosunku do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a zwłaszcza do art. 26 tej ustawy w kwestii limitowania odliczeń od dochodu z tytułu darowizn.
Darowizny osób fizycznych na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą są bowiem w całości wyłączone z podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Oznacza to, że od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym odliczona może być pełna kwota darowizny przekazanej na tę działalność, a warunkiem koniecznym do wyłączenia z podstawy opodatkowania darowizny na działalność charytatywno-opiekuńczą kościelnych osób prawnych jest spełnienie łącznie dwóch przesłanek:
- posiadanie przez podatnika pokwitowania odbioru darowizny i
- otrzymanie przez niego, najpóźniej w okresie dwóch lat od dnia przekazania darowizny, od obdarowanego sprawozdania dotyczącego przeznaczenia otrzymanej darowizny na w/w cele.
Stosownie do art. 26 ust. 6b cyt. wyżej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podatnicy korzystający z odliczenia darowizn, o których mowa w ust. 1 pkt 9 oraz wynikających z odrębnych ustaw, są obowiązani wykazać w zeznaniu, o którym mowa w art. 45 ust. 1, kwotę przekazanej darowizny, kwotę dokonanego odliczenia oraz dane pozwalające na identyfikację obdarowanego, w szczególności jego nazwę i adres.
W myśl art. 26 ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wysokość wydatków na cele określone w ust. 1 ustala się na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie. Jednakże w przypadku odliczeń, o których mowa
w ust. 1 pkt 9, odliczenie stosuje się, jeżeli wysokość darowizny jest udokumentowana dowodem wpłaty na rachunek bankowy obdarowanego, a w przypadku darowizny innej niż pieniężna - dokumentem, z którego wynika wartość tej darowizny, oraz oświadczeniem obdarowanego o jej przyjęciu. Zgodnie z art. 26 ust. 6d ustawy
o podatku dochodowym od osób fizycznych przepis ust. 7 stosuje się odpowiednio do darowizn odliczanych na podstawie odrębnych ustaw, co oznacza, że odliczenie z tego tytułu stosuje się, jeżeli wysokość darowizny udokumentowana jest dowodem wpłaty na rachunek bankowy obdarowanego.
Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że kwestią zasadniczą w niniejszej sprawie jest zakwestionowanie przez organ pierwszej instancji przedłożonego przez Stronę rozliczenia darowizny przekazanej w 2006r. na cele charytatywno-opiekuńcze Prawosławnej Parafii [...] w W. Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego sprawozdanie obdarowanej kościelnej osoby prawnej o przeznaczeniu wartości darowizny na działalność charytatywno-opiekuńczą jest w rozumieniu prawa dokumentem prywatnym. Odnosi się ono bowiem do czynności cywilnoprawnej, jaką jest darowizna dokonana na rzecz kościelnej osoby prawnej.
Stosownie natomiast do art. 194 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej dokument urzędowy, aby korzystał ze zwiększonej mocy w zakresie tego, co zostało w nim stwierdzone, musi spełniać łącznie określone warunki. Musi być sporządzony w przepisanej formie i przez powołany do tego organ władzy publicznej bądź inną jednostkę, uprawnioną na podstawie odrębnych przepisów do jego wystawienia. Cechą dokumentu urzędowego jest więc wystawienie go w ramach kompetencji przysługujących organowi lub jednostce.
Nie ma tego przymiotu dokument dotyczący czynności dokonanych przez dany podmiot jako uczestnika obrotu cywilnoprawnego. Sprawozdanie jako dokument prywatny, na podstawie art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, może stanowić dowód
w postępowaniu podatkowym, nie jest jednak wyposażone w domniemanie zgodności
z prawdą złożonych w nim oświadczeń. Winno ono zatem zawierać dane na tyle dokładne i konkretne, aby umożliwić podatnikowi samoobliczenie podatku, a następnie organowi podatkowemu w późniejszym (ewentualnym) postępowaniu podatkowym ustalenie, sprawdzenie i zweryfikowanie danych o przeznaczeniu darowizn na działalność charytatywno-opiekuńczą.
Dalej organ odwoławczy zauważył, iż złożenie sprawozdania w rozumieniu art. 40 ust. 7 ustawy kościelnej jest obowiązkiem prawnym Strony, a dla zrealizowania tego obowiązku może ona wykorzystać instytucję prawną polecenia w rozumieniu art. 893 k.c. Strona może uznać, że niezłożenie szczegółowego sprawozdania umożliwiającego jej spełnienie swego prawa do odliczenia darowizny od podstawy opodatkowania
i w konsekwencji narażenie jej przez obdarowanego na obowiązek uiszczenia podatku będzie aktem rażącej niewdzięczności (art. 898 § 1 k.c). Podkreślenia wymaga także fakt, iż żaden z przepisów powyższej ustawy nie daje podstaw do uchylania się od przedstawienia w sprawozdaniu danych dotyczących działalności charytatywno-opiekuńczej finansowanej ze środków uzyskanych z darowizny przekazanej na ten cel.
Nie może również stanowić skutecznej podstawy do uchylania się od przedstawienia danych dotyczących udzielonej pomocy powoływanie się na ochronę prywatności obdarowanych ostatecznie osób oraz szczególną misję i posłannictwo Kościoła. Organy podatkowe mogą bowiem zbadać przeznaczenie darowizny na cel zgodny z art. 40 ust. 7 ustawy kościelnej bez naruszania uprawnień kościelnej osoby prawnej oraz wkraczania w sferę prywatności osób, które skorzystały z pomocy charytatywno-opiekuńczej.
Reasumując, to na Stronie ciąży nałożony przez ustawę kościelną obowiązek przedłożenia organowi podatkowemu sprawozdania z przekazanej darowizny, które spełniać powinno wymogi określone przez ustawodawcę w art. 40 ust. 7 ustawy kościelnej, tj. zostać sporządzone w taki sposób, by organ podatkowy miał możliwość zweryfikowania spełnienia celu na jaki darowizna została przeznaczona przez obdarowaną Parafię. Bez względu bowiem na sposób określenia obowiązku sprawozdawczego oczywistym jest, iż dopełnienie go ma umożliwić weryfikację rzeczywistego przeznaczenia darowizny na cele działalności charytatywno-opiekuńczej kościoła.
Nie można jednak stwierdzić, iż to wyłącznie Strona posiada wiedzę na temat powyższej okoliczności, tj. zgodnego z przeznaczeniem wykorzystania darowizny przez kościelną osobę prawną. Wiedzę na ten temat posiada bowiem przede wszystkim ksiądz, działający w imieniu obdarowanej kościelnej osoby prawnej z racji pełnienia funkcji proboszcza. Dlatego też w sytuacji, gdy Strona nie jest w stanie przedstawić dowodów pozwalających na przeprowadzenie czynności kontrolnych w zakresie wykorzystania przekazanych środków na cele ustawowe, ponieważ nie zostały jej udostępnione przez obdarowanego, organ podatkowy powinien podjąć działania zmierzające do wyjaśnienia tej okoliczności. Choć na organach podatkowych ciąży obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, nie oznacza to nieograniczonego obowiązku poszukiwania faktów rodzących dla podatnika korzystne skutki w zakresie rozliczenia jego zobowiązania podatkowego i wykazania zasadności i słuszności ulg podatkowych stanowiących wyjątek od zasady powszechności opodatkowania.
Z uwagi na to, iż Strona nie przedstawiła w trakcie postępowania żadnych, poza sprawozdaniem z dnia 28 grudnia 2007r. nr 53/2007, dowodów umożliwiających zweryfikowanie spełnienia celu charytatywno-opiekuńczego przez obdarowaną Prawosławną Parafię [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wystąpił zarówno do Proboszcza Parafii o przekazanie danych pozwalających na taką weryfikację, jak również do Klasztoru [...] G. (przekazana darowizna finansowała pomoc dla tego Klasztoru). Działania organu podatkowego nie przyniosły jednak oczekiwanego skutku, gdyż Proboszcz Parafii nie był w stanie przedstawić żądanych informacji wyjaśniając, że zgodnie z art. 40 ustawy kościelnej Parafia nie ma obowiązku prowadzenia dokumentacji finansowej i takowej nie posiada, jak również Przełożona Klasztoru poinformowała, że Klasztor nie jest przedsiębiorstwem i nie prowadzi dokumentacji księgowej. Organ podatkowy pierwszej instancji, dysponując sprawozdaniem proboszcza i wyjaśnieniami, w których powołując się na przepisy ustawy kościelnej wprost wskazano, iż dane takie nie istnieją, bez dalszej inicjatywy dowodowej Strony, nie miał możliwości bardziej wnikliwej weryfikacji przedstawionych dowodów, niż dokonana próba zweryfikowania przez zwracanie się do ww. instytucji. Przedłożone sprawozdania, podlegające jak każdy dowód w postępowaniu podatkowym ocenie na podstawie art. 191 § 1 Ordynacji podatkowej, nie pozwalały na zweryfikowanie, czy istotnie darowizna została wykorzystana na ustawowe cele.
W tej sytuacji, w której ani Strona, ani obdarowany nie byli w stanie dostarczyć dowodów pozwalających na przeprowadzenie czynności kontrolnych umożliwiających zweryfikowanie spełnienia celu charytatywno-opiekuńczego przez obdarowaną kościelną osobę prawną, a bezskuteczne okazały się również działania organu podatkowego w tym zakresie, organ odwoławczy stwierdził, iż nie jest możliwe potwierdzenie wykorzystania darowizny zgodnego z przepisem art. 40 ust. 7 ustawy kościelnej, co czyni zarzut naruszenia wyżej wymienionego przepisu za bezzasadny.
Odpowiadając na zarzut naruszenia przepisów art. 120 w zw. z art. 121 § 1, art. 122, art. 124 oraz art. 125 § 1 Ordynacji podatkowej polegający na niewykonaniu przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w przeprowadzonym postępowaniu podatkowym wszelkich niezbędnych działań zmierzających do rozstrzygnięcia sprawy zgodnie z przepisami prawa, oraz zarzut naruszenia przepisów art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej polegający na nie wykorzystaniu wszystkich możliwych środków dowodowych w prowadzonym postępowaniu, Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że jak zostało już wcześniej wyjaśnione Naczelnik Urzędu Skarbowego zwrócił się do Proboszcza obdarowanej Parafii z prośbą o podanie dodatkowych informacji, które pozwoliłyby na zweryfikowanie poszczególnych celów wskazanych w sprawozdaniu z dnia 28 grudnia 2007r. Nr [...]. Oprócz kwestionowanego przez Stronę żądania dotyczącego podania danych osobowych osób korzystających z pomocy Parafii, zostały wskazane także inne dowody pozwalające na weryfikacje celów przeznaczenia darowizny, tj. dowody zakupu artykułów na paczki świąteczne dla rodzin słabo sytuowanych, dowody potwierdzające dofinansowanie śniadania wielkanocnego. Stosownie do art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Jednak ani obdarowany, ani darczyńca nie dysponowali żadnymi dowodami pozwalającymi na sprawdzenie rzetelności przedłożonego sprawozdania. W odpowiedzi na wezwanie Proboszcz obdarowanej Parafii wprost poinformował, iż nie prowadzi dokumentacji księgowej i dodatkowych dokumentów mogących doprecyzować sprawozdanie nie posiada. W tej sytuacji nie było potrzeby dodatkowego przesłuchiwania świadków.
Odnosząc się do kwestionowanego przez Stronę żądania organu pierwszej instancji dotyczącego podania danych osobowych osób korzystających z pomocy, Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że organy podatkowe zobowiązane są do przestrzegania przepisów o ochronie danych osobowych. Dlatego też dane osobowe zebrane w toku postępowania podlegają szczególnej ochronie.
Odnosząc się natomiast do wniosku z dnia 5 grudnia 2012r. o włączenie dowodu z dokumentu, tj. pisma Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych nr [...] z dnia [...] listopada 2012r., Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, iż organ ten nie jest uprawniony do dokonywania wiążących interpretacji przepisów prawa podatkowego. Wymóg sprawdzalności sprawozdania, jak również konieczność przedłożenia dodatkowych dokumentów umożliwiających dokonanie weryfikacji sprawozdania, m.in. list beneficjentów pomocy, został wielokrotnie potwierdzony przez Naczelny Sąd Administracyjny, co potwierdza słuszność działania organów podatkowych w tym zakresie. Organy podatkowe dokonując weryfikacji danych osobowych zobowiązane są do ich ochrony stosownie do przepisów ustawy o ochronie danych osobowych. Jednakże z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że obdarowany nie dysponował takimi informacjami, bowiem nie prowadził ewidencji osób korzystających z pomocy.
Pomimo działań podejmowanych przez organ pierwszej instancji zmierzających do sprecyzowania złożonego sprawozdania z dnia 28 grudnia 2007r. nr [...], organ odwoławczy zauważył, że złożenie sprawozdania zostało ograniczone nieprzekraczalnym, dwuletnim terminem. Wnioskować z tego należy, że wolą ustawodawcy było, aby wszelkie informacje o wykorzystaniu darowizny, uzasadniające prawo do skorzystania z ulgi podatkowej zawarte zostały w sprawozdaniu, przedstawionym podatnikowi w ściśle oznaczonym, nieprzekraczalnym terminie. Po tym terminie dopuszczalne jest jedynie postępowanie dowodowe zmierzające do zweryfikowania danych wskazanych w sprawozdaniu, ale nie do jego uzupełnienia. Nie można bowiem przy dokonywaniu wykładni treści tegoż przepisu zapominać, że wszelkie normy dotyczące zwolnień podatkowych winny być interpretowane w sposób ścisły, gdyż stanowią wyjątek od ustanowionej w art. 84 Konstytucji RP zasady powszechności i równości opodatkowania. Skoro zatem ustawodawca ustanowił określone wymogi dla zachowania prawa do skorzystania z ulgi, to muszą one zostać spełnione, a wszelkie odstępstwa od ustanowionych zasad uznać należy za niedopuszczalne.
Na marginesie Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, iż odwoływanie się przez Stronę do jednostkowych wyroków, w szczególności nieprawomocnych, zawierających błędną w ocenie organu, wykładnię analizowanego przepisu, nie mogło wpłynąć na pozytywne rozpatrzenie odwołania.
2. Z ostatecznym w administracyjnym toku instancji rozstrzygnięciem organu odwoławczego nie zgodził się skarżący. Pismem z 10 stycznia 2013 r. wniósł zatem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.
Pełnomocnik skarżącego zaskarżonej decyzji zarzucił:
naruszenie przepisu art. 40 ust. 7 ustawy z dnia 4 lipca 1991 r. o stosunku Państwa do Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego (Dz. U. z 1991 r. Nr 66, poz. 287 ze zm.; dalej: "Ustawa AKP") poprzez błędne zastosowanie tego przepisu przez Dyrektora IS przy potwierdzeniu warunków wyznaczonych przez Naczelnika US, jakie według nich musi spełnić przedstawiane darczyńcy sprawozdanie kościelnej osoby prawnej o przeznaczeniu darowizny na działalność charytatywno-opiekuńczą;
naruszenie przepisów art. 120 w zw. z art. 121 § 1, art. 122, art. 124 oraz art. 125 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. Nr 749 ze zm., dalej: "Ordynacja podatkowa") poprzez niewykonanie przez Dyrektora IS w przeprowadzonym postępowaniu odwoławczym wszelkich niezbędnych działań zmierzających do rozstrzygnięcia sprawy zgodnie z przepisami prawa, które zostały pominięte przez Naczelnika US, a które zostały wykazane Dyrektorowi IS przez Skarżącego w Odwołaniu;
naruszenie przepisów art. 229 oraz art. 200a § 1 pkt 1 w zw. z art. art. 122, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez nieprzeprowadzenie przez Dyrektora IS dodatkowego postępowania dowodowego, skoro w wyniku podjętych przez Naczelnika US działań nie udało się niczego w sprawie ustalić oraz niewykorzystanie w takim postępowaniu dowodowym wszystkich możliwych środków dowodowych dostępnych w prowadzonym postępowaniu (np. instytucji świadków, a przede wszystkim dostępnej wyłącznie organowi odwoławczemu instytucji rozprawy);
naruszenie przepisów art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) Ordynacji podatkowej poprzez niewydanie decyzji uchylającej w całości decyzję Naczelnika US i umarzającej postępowanie w sprawie.
Prawidłowa wykładnia naruszonego przez Dyrektora IS, a wcześniej przez Naczelnika US, przepisu art. 40 ust. 7 Ustawy AKP wskazuje, że jedynymi warunkami, jakie prawo wyznacza wobec sprawozdania kościelnej osoby prawnej, na rzecz której została udzielona darowizna na cele działalności charytatywno-opiekuńczej, są:
- po pierwsze, wymóg sporządzenia tego sprawozdania i przekazanie go darczyńcy w ciągu dwóch lat od udzielenia darowizny oraz
- po drugie, wymóg opisania w sprawozdaniu przeznaczenia udzielonej darowizny na wskazaną działalność charytatywno-opiekuńczą.
Norma wynikająca z tego przepisu prawa nie ustanawia jakichkolwiek szczegółowych wymagań wobec takiego sprawozdania, w szczególności zaś nie wskazuje na konieczność zawarcia w nim jakichkolwiek z góry określonych danych lub informacji. Tym samym, zważywszy na treść tej normy prawnej, nikt (w tym również organy podatkowe) nie może tworzyć dodatkowych wymogów wobec takich sprawozdań. Mając powyższe na uwadze, sprawozdanie kościelnej osoby prawnej, na rzecz której została udzielona darowizna na cele działalności charytatywno-opiekuńczej, spełniające oba wskazane powyżej warunki, powinno być uznane za wystarczające do możliwości odliczenia kwoty udzielonej darowizny od przychodu darczyńcy (przy posiadaniu przez niego dowodu przelewu kwoty darowizny), co Skarżący uczynił.
Tym samym, zarzut braku wskazania w sprawozdaniu kościelnej osoby prawnej sporządzonym w celu spełnienia warunku z art. 40 ust. 7 Ustawy AKP rodzaju danych, zdefiniowanych arbitralnie post factum (tj. już po sporządzeniu sprawozdania) przez organ podatkowy w sposób niejasny i nieprecyzyjny, jeżeli obowiązek podania takich danych nie wynika z przepisu prawa (art. 40 ust. 7 Ustawy AKP lub innego), nie tylko nie znajduje oparcia w prawie i tym samym jest bezzasadny, lecz także nie broni się na gruncie logiki. W żaden sposób nie można bowiem oczekiwać, by darczyńca lub podmiot sporządzający takie sprawozdanie (tj. kościelna osoba prawna) posiadał z góry wiedzę, jakie dane muszą być - w ocenie organu podatkowego - zawarte w takim sprawozdaniu. Przyjmując argumentację Naczelnika US, bez względu na to, jak dokładne dane zawarłby podatnik w takim sprawozdaniu, nigdy nie powinien być pewny tego, że organ podatkowy uzna je za wystarczające dla zaakceptowania - wedle własnej arbitralnej oceny - takiego sprawozdania. Darczyńca musiałby więc zakładać ryzyko, że dokonane przez niego odliczenie darowizny na cele charytatywno-opiekuńcze może zawsze zostać zakwestionowane przez organ, co prowadziłoby do nieakceptowalnej niepewności prawnej darczyńcy jako podatnika.
Mając na uwadze, że zarzut stawiany przez Naczelnika US Podatnikowi był, jak wykazano powyżej, bezzasadny i bezprawny, także jego decyzja nie miała podstawy
w prawie materialnym i powinna zostać uchylona w Decyzji przez Dyrektora IS.
Niezależnie od tego, w przekonaniu skarżącego, zarówno w postępowaniu podatkowym prowadzonym przez Naczelnika US (na co skarżący wskazywał Dyrektorowi IS w postępowaniu odwoławczym), jak i w postępowaniu odwoławczym prowadzonym przez Dyrektora IS, zostały naruszone przepisy proceduralne Ordynacji podatkowej dotyczące zasad prowadzenia postępowania podatkowego, sposobu przeprowadzania postępowania dowodowego oraz inicjatywy dowodowej w sprawie podatkowej.
Skoro bowiem - pomijając na chwilę niezasadność tego żądania - organy podatkowe uważają za niezbędne uzyskanie określonych danych w celu weryfikacji prawdziwości informacji wskazanych w sprawozdaniu kościelnej osoby prawnej
i w wyniku postępowania dowodowego nie uzyskały takich danych w formie dokumentów (z prostej przyczyny - żaden przepis prawa nie wymaga ani od darczyńcy, ani od kościelnej osoby prawnej sporządzania, uzyskiwania lub posiadania takich dokumentów, o jakie wnosiły organy), to organy podatkowe powinny podjąć próbę uzyskania tych danych (w ich ocenie niezbędnych) za pomocą innych środków dowodowych dostępnych w danej sprawie, przede wszystkim instytucji świadków.
Brak przekonania organów podatkowych o zasadności przeprowadzania takich dowodów i traktowanie tego "odczucia" organów jako argumentu wystarczającego do nieprzeprowadzenia takiego dowodu z urzędu - w świetle przyznania z ich strony, że nie udało im się zebrać jakiegokolwiek wartościowego materiału dowodowego w sprawie -jest, zdaniem Skarżącego, w świetle obowiązków w tym zakresie nałożonych prawem na te organy, całkowicie niedopuszczalne.
3. Odpowiadając na skargę, Dyrektor IS podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wystąpił o jej oddalenie.
4. Pismem z dnia 16 października 2013 r. pełnomocnik skarżącego ustosunkował się do odpowiedzi na skargę.
Pełnomocnik wskazał, że przedłożone sprawozdanie zawiera szczegółowe informacje dotyczące konkretnych działań prowadzonych przez kościelną osobę prawną w ramach działalności charytatywno - opiekuńczej. Podniósł, że przepisy prawa nie przewidują konieczności przedkładania faktur czy listy osób biorących udział
w przedsięwzięciach. Brak jest również instrumentów umożliwiających "wymuszenie"
na organizacji kościelnej prowadzenia dokumentacji o stopniu szczegółowości wymaganej przez organy podatkowe, której nie wymagają żadne przepisy prawa. Podsumowując pełnomocnik skarżącego wskazał, że przepis art. 40 ust. 7 ustawy AKP, w zakresie w jakim nie wskazuje precyzyjnie warunków do skorzystania z wyłączenia
z podstawy opodatkowania kwoty darowizny, nie spełnia standardu poprawności legislacyjnej, jaka dotyczy przepisów daniowych, powołując się przy tym na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013 r., sygn. akt SK 18/09. Jednocześnie sposób w jaki organy podatkowe interpretują ww. przepis uniemożliwia skorzystanie
z niego przez podatników, co podważa sens istnienia omawianej normy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
skarga zasługuje na uwzględnienie.
5.1. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji (podatkowe) w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "u.p.p.s.a.").
Przepis art. 40 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego przewiduje możliwość wyłączenia z podstawy opodatkowania darczyńców podatkiem dochodowym darowizn na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą. Jednocześnie w powołanej ustawie prawodawca nie przewidywał jakiegokolwiek limitu tego rodzaju wyłączenia z podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym. Przepisy ustawy kościelnej wymagają, dla prawidłowości dokonania odliczenia, przedstawienia darczyńcy przez kościelna osobę prawną pokwitowania odbioru oraz, w okresie dwóch lat od dnia przekazania darowizny, sprawozdania o przeznaczeniu jej na tę działalność. Takiego zastrzeżenia nie zawierały nigdy przepisy u.p.d.o.f. Natomiast przepisy u.p.d.o.f. wskazywały, że wysokość darowizn ustala się na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie. Przy czym od 1 stycznia 2002 r. w przepisie art. 26 ust. 7 u.p.d.o.f. wprowadzono obowiązek dokumentowania darowizn pieniężnych dowodami wpłaty na rachunek bankowy obdarowanego (por. art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 listopada 2001 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, Dz. U. Nr 134, poz. 1509 ze zm.) Tego
z kolei wymogu nie zawierały nigdy wskazane wyżej przepisy ustaw kościelnych.
Darowizny na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą, podlegają wyłączeniu z podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych bez konieczności spełniania przesłanek przewidzianych w art. 26 ust. 1 u.p.d.o.f. Warunkiem ich zastosowania jest bowiem wyłącznie spełnienie przesłanek, o których mowa w art. 40 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego. W szczególności kościelna osoba prawna ma obowiązek przedstawić darczyńcy pokwitowanie odbioru oraz - w okresie dwóch lat od dnia przekazania darowizny - sprawozdanie o przeznaczeniu darowizny na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą. Jednocześnie, z uwagi na zawarte we wskazanych wyżej przepisach ustawy kościelnej wyraźne wyłączenie zastosowania ogólnych przepisów u.p.d.o.f., do darowizn na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą nie ma zastosowania 10-procentowy limit odliczenia, o którym mowa w art. 26 ust. 1 tej ustawy (por. podobnie chociażby W. Modzelewski, red., Komentarz do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, Warszawa 2003, s. 444; natomiast odmiennie chociażby A. Gomułowicz w: A. Gomułowicz, J. Małecki, Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych. Komentarz, Warszawa 2004, s. 552).
Sąd zwraca uwagę na fakt, że termin "sprawozdanie", według reguł języka polskiego, oznacza ustne lub pisemne przedstawienie przebiegu jakiejś działalności, szczegółowe zdanie sprawy z czegoś, opis jakichś zdarzeń, wypadków; relacja, raport. Jednocześnie należy podkreślić, że w przepisie tym nie zostało określone, jakie warunki powinno spełnić sprawozdanie, zatem wymagania organów podatkowych w tym względzie nie powinny przekraczać tych, oczekiwanych przy powszechnym użyciu terminu sprawozdanie. Uwaga ta jest tym bardziej trafna, że w przypadku podobnej ulgi, której zastosowanie rozważano w tej sprawie, uregulowanej we wskazanych powyżej przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, także nie zostały ustanowione szczególne wymogi dokumentacji przeznaczenia uzyskanych środków. Nie bez znaczenia jest także to, że z ulgi podatkowej korzysta podatnik, a nie podmiot, na rzecz którego została dokonana darowizna, zatem niespełnienie przez niego żądań organów podatkowych nie może, w braku wyraźnych przepisów prawa, kształtować sytuacji prawnej podatnika, który wszelkich wymogów prawa względem niego dopełnił. Zdaniem Sądu niedopuszczalne jest nakładanie na podatnika i na podmioty z nim związane, dodatkowych obowiązków, które nie są przewidziane w sposób jednoznaczny w przepisach prawa, a tym bardziej obciążanie negatywnymi konsekwencjami zachowań osoby trzeciej podatnika, jeżeli oczekiwane zachowania nie zostały precyzyjnie określone w przepisach prawa. Arbitralny charakter rozstrzygnięć przez organy administracji podatkowej jest niedopuszczalny w państwie, w którym prawa i obowiązki podatnika powinny wynikać z treści przepisów prawa.
W sprawie rozpoznawanej przez Sąd zostało przedstawione sprawozdanie, który to wymóg wynika z treści ustawy "kościelnej" oraz materiały uzupełniające sprawozdanie, zatem dyspozycja wynikająca z art. 40 ust. 7 przywołanej ustawy została wypełniona, także w ocenie Sądu Administracyjnego rozpatrującego sprawę.
Ze złożonego sprawozdania wynika na co pieniądze zostały przeznaczone,
co wyczerpuje wymogi wynikające ze słownikowej definicji sprawozdania i wymaganego w przepisach prawa celu przeznaczenia środków pieniężnych. Tak sformułowane sprawozdanie co do zasady pozwala w ocenie sądu na weryfikację jego prawdziwości, bo niewątpliwie sprawozdanie takie, aby spełniało skutki w zakresie zastosowania ulgi podatkowej, musi być prawdziwe.
Na problem nieprecyzyjności sformułowań przepisów i następstw takiego stanu rzeczy wielokrotnie zwracały uwagę Sądy Administracyjne. Zgodnie z jego orzecznictwem wszelkie przepisy o charakterze ograniczającymi zwłaszcza w razie użycia sformułowań niejasnych, czy nieprecyzyjnych, winny być zaś wykładane w kierunku zawężenia, nie zaś zwiększenia skali ograniczeń (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2003 r. IV SA 4044/01). W podobny sposób wypowiedział się co do tych zagadnień Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (wyrok z 1 marca 2004, sygn. I SA/Wr 1950/01), który stwierdził, że przy stosowaniu przepisów prawa materialnego organ podatkowy nie może rozstrzygać na niekorzyść strony wszelkich niejasnych przepisów.
Mając na uwadze przedstawione powyżej rozważania, według oceny Sądu, niewykonanie, w tej sprawie, dodatkowych wezwań organów podatkowych dotyczących szczegółowych informacji o wykorzystaniu środków z darowizny, przy nie kwestionowaniu przez organy faktu przekazania darowizny na zadeklarowane cele, nie może powodować negatywnych konsekwencji dla podatnika, dlatego tylko, że w ocenie organów przedłożone sprawozdanie nie ma cech sprawozdania w rozumieniu wskazanych przepisów. Takie bliżej nieokreślone, arbitralne rozumienie wymienionych wyżej przepisów prawa materialnego co do nie mających ustawowego umocowania wymogów co do określenia stopnia szczegółowości sprawozdania obdarowanego
o wydatkowaniu środków z darowizny, stanowiło naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i zastosowanie przepisu art. 40 ust. 7 ustawy
z dnia 4 lipca 1991 r. o stosunku Państwa do Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego. Konsekwencją tego było naruszenie wskazanych w skardze przepisów postępowania polegające na braku stosownych ustaleń opartych na możliwych do zgromadzenia dowodach dla ustalenia prawdziwości sprawozdania.
Zaskarżona decyzja została zatem wydana z naruszeniem wyżej powołanych przepisów prawa materialnego oraz procesowego, i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a należało ja uchylić.
Ponownie rozpoznając sprawę organy podatkowe przyjmą interpretację przepisów art. art. 40 ust. 7 ustawy z dnia 4 lipca 1991 r. o stosunku Państwa do Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego przedstawiona przez Sąd co do możliwości uznania przedstawionego sprawozdania za odpowiadające wymogom tego przepisu. Organy w razie kwestionowania prawdziwości tego sprawozdania powinny przedsięwziąć możliwe do przeprowadzenia środki dowodowe uwzględniając,
że przepisy prawa państwowego nie przewidują obowiązków prowadzenia sprawozdawczości finansowej przez kościelne osoby prawne. Przy próbach uzyskiwania informacji co do danych osób korzystających z działalności charytatywnej muszą też brać pod uwagę ustawowe ograniczenia co do gromadzenia i przetwarzania takich danych osobowych przez kościelne osoby prawne.
Mając na względzie powyższe, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. sąd orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 2 wyroku. Orzekając o kosztach sąd wziął pod uwagę, że wartością przedmiotu sporu była kwota 8000 zł, to jest różnica między podatkiem deklarowanym przez skarżącego a określonym w decyzji. Uwzględniając to o kosztach orzeczono na podstawie na mocy art. 200, art. 205 § 2 oraz art. 209 u.p.p.s.a. w związku z § 2 i § 3 ust. 1 pkt 1 lit d rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 31 stycznia 2011 r. w sprawie opłat za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. Nr 31 poz. 153).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło