II SA/Ol 726/13
WyrokWSA w Olsztynie2013-10-31
Skład orzekający: Alicja Jaszczak-Sikora, Marzenna Glabas, Bogusław Jażdżyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która wbrew ustaleniom studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego zmienia przeznaczenie terenu z mieszkaniowego na zieleń leśną, narusza prawo i podlega stwierdzeniu nieważności?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność uchwały rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ponieważ plan ten wbrew wiążącym ustaleniom studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego przeznaczył działkę skarżących pod zieleń leśną, podczas gdy studium określało ją jako teren mieszkaniowy. Naruszenie art. 9 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, polegające na sprzeczności planu ze studium, stanowi istotne naruszenie prawa skutkujące nieważnością uchwały.Stan faktyczny
Skarżący M.S. i R.S. oraz W.J. zaskarżyli uchwałę Rady Miasta Olsztyna w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący M.S. i R.S. zarzucili, że ich działka została przeznaczona pod zieleń leśną (ZL) w planie, podczas gdy w studium uwarunkowań była ona określona jako teren mieszkaniowy (M2), co uniemożliwia zabudowę i narusza ich prawo własności. Skarżący W.J. zarzucił, że plan przewiduje drogę przez jego działkę, co narusza jego prawo własności i jest sprzeczne z wcześniejszymi ustaleniami. Rada Miasta wniosła o oddalenie skarg.Rozstrzygnięcie
1/ Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały. 2/ Zasądzono od Gminy Olsztyn na rzecz skarżących M.S. i R.S. solidarnie kwotę 1.054 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 3/ Orzeczono, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 31 października 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędziowie sędzia WSA Marzenna Glabas sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 października 2013 roku sprawy ze skarg M. S. zu S. i R. S. zu S. oraz W. J. na uchwałę Rady Miasta Olsztyna z dnia 15 maja 2013 roku nr XXXVII/659/13 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1/ stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; 2/ zasądza od Gminy Olsztyn na rzecz skarżących M. S. zu S. i R. S. zu S. solidarnie kwotę 1.054 złotych (słownie: jeden tysiąc pięćdziesiąt cztery) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3/ orzeka, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu.
Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że pismem z dnia 22 maja 2013r. M. S. i R. S. wezwali Radę Miasta Olsztyna do usunięcia naruszenia prawa w związku z podjęciem uchwały Rady Miasta Olsztyn z dnia 15 maja 2013r. nr XXXVII/659/13 w sprawie uchwalenia "Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu w rejonie Oczyszczalni Ścieków Łyna, Os. Redykajny w Olsztynie" i zmiany planu o nazwie "Zmiana miejscowego planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego dzielnicy Redykajny w Olsztynie w obszarze ul. Hozjusza (obr .156, dz. 3/11 )".
Następnie skarżący wywiedli skargę na ww. uchwałę, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności w całości, ewentualnie, stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części, tj. co do § 1 ust. 1 uchwały stwierdzającej zgodność ustaleń planu ze studium oraz w zakresie tekstowym i graficznym odnośnie działki skarżących nr "[...]" położonej w obrębie geodezyjnym A w Olsztynie. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucili naruszenie:
- art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej u.p.z.p) poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na sporządzeniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wbrew wiążącym ustaleniom studium,
- art. 20 ust. 1 u.p.z.p poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezpodstawnym stwierdzeniu przez Radę Miasta Olsztyn że uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie narusza ustaleń studium, podczas gdy przeznaczenie działki skarżących nr "[...]", obręb A na cele ZL - zieleń leśna, stoi w oczywistej sprzeczności z przeznaczeniem tych terenów w studium, tj. strefie mieszkaniowej Redykajny,
- art. 140 Kodeksu cywilnego poprzez bezprawne ograniczenie prawa własności skarżących polegające na naruszeniu prawa własności w ten sposób, że zaskarżona uchwała wprowadza zakaz zabudowy terenów obiektami budowlanymi oraz prowadzenia innych robót budowlanych, a realizacja zabudowy mieszkaniowej jest dopuszczalna wyłącznie na podstawie pozwoleń na budowę, prawomocnych w chwili uprawomocnienia się planu, co istotnie ogranicza możliwości skarżących w korzystaniu z przedmiotu jego własności i czerpaniu z niego korzyści.
Skarżący podkreślili w uzasadnieniu skargi, że nabyli własność spornej działki mając na uwadze okoliczność, iż działka ta znajduje się w strefie mieszkaniowej. Skarżący poczynili w tym zakresie znaczącą inwestycję majątkową licząc, na możliwość
wybudowania na niej dwóch domów jednorodzinnych. Tymczasem uchwalenie planu miejscowego w obecnym kształcie narusza w sposób oczywisty i rażący interes prawny skarżących albowiem nie mogą oni prowadzić na tej działce przedmiotowej inwestycji, z uwagi chociażby na to, że na terenie ZL, gdzie znajduje się działka skarżących, wprowadza się zakaz zabudowy terenów obiektami budowlanymi oraz prowadzenia innych robót budowlanych, a realizacja zabudowy mieszkaniowej jest dopuszczalna wyłącznie na podstawie pozwoleń na budowę, prawomocnych w chwili uprawomocnienia się planu. W ocenie skarżących nie do zaakceptowania jest sytuacja, gdy dla określonej nieruchomości w planie ustala się przeznaczenie o charakterze zieleni parkowej, wyłączając w ten sposób możliwość zagospodarowania działki przez właściciela, zgodnie z jej podstawowym przeznaczeniem. Inne przeznaczenie konkretnego terenu w planie miejscowym niż przeznaczenie przyjęte w studium kwalifikowane jest w ocenie skarżącego jako istotne naruszenie prawa, tj. art. 9 ust. 4 u.p.z.p., zwłaszcza gdy przeznaczenie terenu w planie jest całkowicie odmiennie od ustalonego w studium.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ zaznaczył, że ze względu na skalę Studium, nie przesądza ono o przeznaczeniu w planie pojedynczych.
działek, a jedynie wyznacza kierunki rozwoju miasta. Włączenie zaś przedmiotowej działki do obrotu nieruchomościami, jako działki budowlanej, naraża jej potencjalnych mieszkańców na uciążliwości oczyszczalni, a miasto - na ewentualne
postępowania odszkodowawcze. Jest to realne ryzyko, zważywszy, że jeden z wniosków właścicieli o decyzję o ustaleniu warunków zabudowy dotyczył 16 domów mieszkalnych w zabudowie szeregowej. Dodano również, że działka została zakupiona jako gospodarstwo rolne i z powodu sąsiedztwa oczyszczalni, w żadnym z poprzednio obowiązujących planów nie była przeznaczona pod zabudowę. Porozumienie zaś między Gminą Olsztyn, a wnioskodawcami, dotyczące realizacji uzbrojenia przy ul. A nie jest wiążące dla procedury uchwalania planu miejscowego. Zgodnie z treścią § 4 porozumienia, przy ewentualnych sporach, stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego.
Natomiast pismem z dnia 28 maja 2013 r. W. J. wezwał Radę Miasta Olsztyna do usunięcia naruszenia prawa do jakiego w jego ocenie doszło uchwałą Rady Miasta Olsztyn z dnia 15 maja 2013r. nr XXXVII/659/13 w sprawie uchwalenia "Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu w rejonie Oczyszczalni Ścieków Łyna, Os. Redykajny w Olsztynie" i zmiany planu o nazwie "Zmiana miejscowego planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego dzielnicy Redykajny w Olsztynie w obszarze ul. Hozjusza (Obr .156, dz. 3/11 )". Wniósł o zlikwidowanie projektu przeprowadzenia drogi 4 KD przez jego działkę o nr "[...]". Stwierdził, że taka inwestycja narusza art. 112 § 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz konstytucyjną gwarancję prawa własności.
Następnie pismem z dnia 15 lipca 2013r. W. J. wywiódł skargę na ww. uchwałę. Skarżący podkreślił, że w pismach z 2 lutego 2012r. oraz 15 marca 2013r. wyraźnie wskazał, iż cele publiczne czyli w jego przypadku obsługa działek: obr. "[...]" oraz obr. "[...]", zaznaczonych w planie jako 1 U i 3 U - mogą być zrealizowane poprzez przeprowadzenie drogi przez drogę gminną zaznaczoną w poprzednim planie zagospodarowania przestrzennego pod numerem obr. "[...]" (zgodnie z kopią mapy ewidencyjnej z 23.01.12 r. załączoną do akt sprawy). Zaznaczono w skardze, że droga ta została w nowym planie wykreślona. Jednocześnie wskazano, że droga ta uznana została jako droga łącząca wspomniane wyżej działki z drogą publiczną w akcie notarialnym z dnia "[...]", dotyczącym zamiany ww. terenów między Gminą Olsztyn a A, w rezultacie czego właścicielami ww. gruntów stała się A.
W odpowiedzi na ww. skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że na przedmiotowej części działki nr "[..]" obr. "[..]" do momentu uprawomocnienia się skarżonego planu obowiązywał plan o nazwie "Zmiana miejscowego planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego dzielnicy Redykajny w Olsztynie w Obszarze ul. Hozjusza (obr. 156, dz.3/11)", który określał przeznaczenie terenu pod drogę K-10, wymienioną jako cel publiczny. Teren ten był przeznaczony pod drogę K -10 również w poprzednim "Miejscowym planie szczegółowym zagospodarowania przestrzennego Olsztyn - Redykajny" z 1994r. Droga w obu wymienionych dokumentach przewidziana była do obsługi terenów osiedli położonych na wschód od działki wnioskodawcy.
Organ wskazał dalej, że w zaskarżanym planie, przeznaczenie przedmiotowego terenu się nie zmienia. Drogę jedynie lekko skorygowano, aby mniej ingerowała w działkę. Ponadto realizację drogi w tym miejscu uzasadnia sytuacja w terenie - teren nie jest zalesiony i jest wykorzystywany jako dojazd. Właściciel ogrodził posesję, uwzględniając lokalizację drogi. Zmiana układu komunikacyjnego wymagałaby wytyczenia 2,5 razy dłuższego pasa drogowego, o szerokości 12 m, biegnącego przez las, co naruszałby art. 1 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, 2 i 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w którym jest mowa, że zakres i sposób postępowania w sprawach przeznaczenia terenów na określone cele przyjmują ład przestrzenny i zrównoważony rozwój za podstawę oraz, że w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się zwłaszcza wymagania ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury, walory
architektoniczne i krajobrazowe, wymagania ochrony środowiska, w tym gospodarowania wodami i ochrony gruntów rolnych i leśnych. Zapis zaś w zaskarżonym planie nie ingeruje w ocenie organu w prawo własności, ponieważ W. J. nie jest właścicielem działki z przeznaczeniem jej fragmentu pod drogę. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w art. 36 dopuszcza możliwość wystąpienia z roszczeniem w sytuacji, gdy w związku ze zmianą planu miejscowego korzystanie z nieruchomości zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe lub znacznie ograniczone, a taki przypadek w ocenie organu nie ma miejsca.
W piśmie procesowym z dnia 28 sierpnia 2013r. skarżący podkreślił, że zapis planu miejscowego mówiący o zaplanowaniu drogi przez jego teren ingeruje w jego prawo własności.
Natomiast w piśmie procesowym z dnia 14 października 2013r. skarżący stwierdził, że nie zgadza się z rozumowaniem Rady Miasta Olsztyn, która z jednej strony nie wyraża zgody na poprowadzenie drogi po linii już wytyczonej drogi "[...]" obr. A, argumentując to ochroną lasu, a z drugiej strony planuje drogę 4KD poprzez teren skarżącego, co wymusi wycięcie kilkuset metrów kwadratowych lasu.
W odpowiedzi w piśmie procesowym z dnia 28 października pełnomocnik organu podkreślił m.in., że zaskarżony plan nie zmienia sposobu wykonywania prawa własności nieruchomości W. J..
Na rozprawie w dniu 31 października 2013r. Sąd postanowił na podstawie art. 111 § 1 ustawy ppsa zarządzić połączenie do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt II SA/Ol 726/13 i II SA/Ol 727/13 i prowadzić pod wspólną sygnaturą II SA/Ol 726/13, a sprawę o sygn. II SA/Ol 727/13 zakreślić w Rep. SA.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami
a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że badaniu
w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa
w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów. Wskazać należy również na zapis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
z 2012r., poz. 270, ze zm.) zwana dalej: ustawą ppsa., zgodnie z którym sąd rozstrzyga
w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, jak również przepis art. 135, który obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.
W myśl art. 147 § 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane
z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012r., poz. 647 ze zm.) naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części.
Oceniając w pierwszym rzędzie zgodność zapisów planu miejscowego ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy trzeba wskazać, że studium jest nie tylko aktem określającym założenia lokalnej polityki przestrzennej, lecz zawiera ustalenia wiążące przy sporządzaniu miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (art. 9 ust. 4) oraz elementy regulacyjne w postaci lokalnych zasad zagospodarowania. Studium jest aktem wewnętrznie obowiązującym w gminie. Studium stanowi więc jeden z etapów poprzedzających uchwalanie planu. Jednocześnie skutki prawne uchwalenia studium są daleko idące – ustawa wymaga, aby miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego nie naruszały ustaleń studium. Jednym z założeń polityki przestrzennej gminy jest stopień związania planowania miejscowego przez ustalenia studium, który może być, w zależności od szczegółowości ustaleń studium – silniejszy lub słabszy (Komentarz pod redakcją prof. Z. Niewiadomskiego, Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne, 6 wydanie, str. 80, 89 i 202).
Zważyć należy w tym miejscu, że poprzez uchwalenie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego organy gminy podejmują podstawowe ustalenia w zakresie kształtowania polityki przestrzennej. W studium określa się w szczególności: kierunki zmian w strukturze przestrzennej gminy oraz w przeznaczeniu terenów (art. 10 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), kierunki i wskaźniki dotyczące zagospodarowania oraz użytkowania terenów, w tym tereny wyłączone spod zabudowy (pkt 2). W studium dokonuje się zatem kwalifikacji poszczególnych obszarów gminy i ich przeznaczenia i choć studium nie ma mocy aktu powszechnie obowiązującego oraz nie jest aktem prawa miejscowego, to jako akt planistyczny określa politykę przestrzenną gminy i bezwzględnie wiąże organy gminy przy sporządzeniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 9 ust. 4 u.z.p.). Określone obszary gminy mogą być zatem przeznaczone w planie miejscowym pod zabudowę danego rodzaju, jeśli wcześniej w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmina wskaże te obszary jako przewidziane pod taką zabudowę. Ustalenia planu miejscowego są konsekwencją zapisów studium. Tym samym skoro studium jest wiążące dla ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy, który stanowiąc akt prawa miejscowego nie może naruszać ustaleń studium, a więc ustanawiać sprzecznych rozwiązań (co wynika jednoznacznie
z treści art. 9 ust. 4, art. 15 ust. 1 i art. 20 ust. 1 u.p.z.p), to wprowadzenie w studium ograniczeń co do sposobu zagospodarowania danego terenu ma realne przełożenie na uprawnienia właścicielskie.
Rada gminy uchwalając określonej treści studium sama decyduje o zakresie (szczegółowości) związania, o jakim mowa w art. 9 ust. 4 u.p.z.p. Zakres i sposób tego związania uzależniony jest od ustaleń zawartych w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, a mianowicie od zakresu i szczegółowości ustaleń w części tekstowej studium, a także stopnia powiązania części tekstowej z częścią graficzną - "rozdziału" ustaleń pomiędzy część tekstową i część graficzną. Zawsze jednak - niezależnie od "rozdziału" ustaleń pomiędzy część tekstową i część graficzną studium - podstawę stwierdzenia niesprzeczności planu miejscowego z ustaleniami studium w rozumieniu art. 20 ust. 1 u.p.z.p. stanowią łącznie część tekstowa oraz część graficzna planu miejscowego i studium (por. wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2008r., sygn. akt II OSK 34/08, publ. w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).
W skarżonym planie miejscowym działka oznaczona nr "[...]" położona w obrębie geodezyjnym A w Olsztynie, będąca własnością skarżących S. została zlokalizowana na terenie oznaczonym jako 1 ZL, przeznaczonym pod zieleń leśną. Tymczasem ze "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego m. Olsztyna", uchwalonym uchwałą Rady Miasta Olsztyn Nr LXII/724/2010 z dnia 26 maja 2010r. wynika, że ww. działka położona jest w strefie oznaczonej jako M2 – strefa mieszkaniowa Redykajny. Z przedmiotowego studium można wyczytać, że strefa M2 położona jest w północno-zachodnie części miasta. Od południa ograniczona linia kolejowa, od zachodu przylega do strefy O1 otoczenia Jezior Redykajny i Żbik oraz granicy miasta z Gmina Jonkowo, od północy strefa ograniczona jest doliną rzeki Łyny, która stanowi naturalną granicę Miasta. Wschodnią granicą tej strefy jest kompleks Lasu Miejskiego. Zapisy te znajdują swoje odzwierciedlenie w części graficznej studium. Położenie spornej działki skarżących w strefie M2 potwierdził Prezydent Miasta w swoim zaświadczeniu z dnia 12 września 2012r., skierowanym do skarżących (akta adm., teczka nr 17). W piśmie tym zaznaczono również, że w Studium nieruchomości nr "[...]" leżą na obszarze mieszkalnictwa o niskiej intensywności – z przewagą zabudowy jednorodzinnej (mapa Nr 1 – kierunki przekształceń zagospodarowania przestrzennego). Powyższy fakt zlokalizowania spornej nieruchomości na obszarze M2 – strefa mieszkaniowa Redykajny, znajduje swoje odzwierciedlenie również w załączonym do akt sądowych, akcie notarialnym dotyczącym sprzedaży na rzecz skarżących S., działki o nr "[...]" (akta sądowe, k. – 20).
Z analizy akt planistycznych sprawy oraz pozostałych dokumentów, w szczególności z porównania rysunku planu stanowiącego załącznik nr 1 do zaskarżonej uchwały i mapy znajdującej się w studium (mapa Nr 1 – kierunki przekształceń zagospodarowania przestrzennego) bezsprzecznie wynika fakt zlokalizowania działki skarżących o nr "[...]" w "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego m. Olsztyna", w strefie M2 określonej jako strefa mieszkaniowa Redykajny, na obszarze mieszkalnictwa o niskiej intensywności – z przewagą zabudowy jednorodzinnej. Niewątpliwie też sporna działka została zlokalizowana w skarżonym planie miejscowym na obszarze oznaczonym jako 1 ZL, przeznaczonym pod zieleń leśną. Organ planistyczny dokonał więc zmiany przeznaczenia terenu, na którym zlokalizowana jest działka skarżących, eliminując funkcję mieszkaniową określonego obszaru i niwelując tym samym możliwość zabudowy spornej działki, będącej własnością skarżących. To samo dotyczy terenów leżących w sąsiedztwie działki skarżących S.
Trzeba w tym miejscu jeszcze raz podkreślić, że w studium kwalifikuje się poszczególne obszary gminy i określa się ich przeznaczenie, zgodnie z prowadzoną przez gminę polityką przestrzenną. Mimo że, nie jest ono aktem prawa miejscowego, to jako akt kierownictwa wewnętrznego określa politykę przestrzenną gminy i bezwzględnie wiąże organy gminy przy sporządzeniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jeżeli więc w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmina wskaże określone tereny jako przewidziane pod określoną zabudowę lub funkcję to obszary te powinny być przeznaczone w planie miejscowym pod zabudowę lub funkcję danego rodzaju.
Ustalenia poczynione w planie miejscowym winny zatem w istocie wynikać z zapisów studium. W ramach uprawnień wynikających z władztwa planistycznego gmina może wprawdzie zmienić w planie miejscowym dotychczasowe przeznaczenie określonych obszarów gminy, jednak wyłącznie w granicach zakreślonych ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Natomiast zmiany w planie miejscowym przeznaczenia terenów nie przewidzianych w studium do takiej zmiany, gmina może dokonać po uprzedniej zmianie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego - z zachowaniem trybu, w jakim studium jest uchwalane (art. 27 u.p.z.p.). Wynika to również jasno z obowiązku wójta, burmistrza albo prezydenta miasta dokonywania oceny aktualności studium i planów miejscowych (przeprowadzania w tym zakresie analiz zmian w zagospodarowaniu przestrzennym gminy z uwzględnieniem decyzji zamieszczonych w rejestrach, o których mowa w art. 57 ust. 1-3 i art. 67 u.p.z.p., oraz wniosków w sprawie sporządzenia lub zmiany planu miejscowego) co najmniej raz w czasie kadencji rady. W związku z tym rzeczą organu wykonawczego gminy było wszcząć procedurę zmiany studium w trybie art. 33 u.p.z.p. Nic nie stało na przeszkodzie, aby uaktualnić studium przed uchwaleniem planu, który miał być przecież z nim zgodny w momencie podjęcia uchwały o przyjęciu miejscowego planu.
Zdaniem składu orzekającego inne przeznaczenie określonego terenu w planie miejscowym niż w studium należy uznać jako istotne naruszenie prawa w postaci art. 9 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, szczególnie wtedy gdy, to "inne przeznaczenie terenu" w planie miejscowym jest odmienne od ustalonego w studium (por. wyrok NSA z dnia 31 maja 2010r., sygn. akt II OSK 575/10; wyrok NSA z 15 grudnia 2011r., II OSK 2080/11).
Zupełnie nie zasługuje na aprobatę argumentacja Rady Miasta wskazująca jakoby granice obszarów oznaczonych w Studium były płynne i wymagały dopracowania w planie. Nawet, gdy Studium dopuszcza korektę określonych granic pomiędzy wyodrębnionymi kategoriami terenów, nie oznacza to, że organy gminy mają "wolną rękę" przy uchwalaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i nie są związane ustaleniami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego (por. wyrok NSA z dnia 11 września 2012r., II OSK 1408/12). Tymczasem porównanie rysunku planu z opisaną wyżej mapą studium wskazuje, że organ znaczącą przesunął granicę pomiędzy obszarami zieleni nieurządzonej i obszarami przeznaczonymi pod budownictwo, zmieniając planem miejscowym przeznaczenie terenów określonych w Studium, co stanowi naruszenie zasad planistycznych.
Odnośnie zaś podnoszonej konieczności ustanowienia stref ochronnych oddzielających teren oczyszczalni ścieków od pozostałych obszarów, to należy zauważyć, że Studium przewiduje takie strefy ochronne. Jednakże nie występują one na obszarze, na którym położona jest sporna działka skarżących. Ponadto w Studium znajduje się zapis zgodnie z którym "utrzymanie i rozwój oczyszczalni ścieków Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji przy ul. B. – strefa ograniczonego użytkowania i oddziaływania w granicach działki oczyszczalni". Ten zapis dodatkowo wskazuje na to, że teren na którym leży działka nr "[...]" nie był przewidziany w Studium jako strefa ochronna oczyszczalni ścieków przeznaczona pod zieleń naturalną i wskazuje, że organ badając zgodność planu ze studium nie miał dowolności w zmianie przeznaczenia terenu w planie w stosunku do przewidzianego w studium.
Dostrzec trzeba również, że stosownie do art. 16 ust. 1 u.p.z.p plan miejscowy sporządza się w skali 1:1000, z wykorzystaniem urzędowych kopii map zasadniczych albo w przypadku ich braku map katastralnych, gromadzonych w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym. W szczególnie uzasadnionych przypadkach dopuszcza się stosowanie map w skali 1:500 lub 1:2000, a w przypadkach planów miejscowych, które sporządza się wyłącznie w celu przeznaczenia gruntów do zalesienia lub wprowadzenia zakazu zabudowy, dopuszcza się stosowanie map w skali 1:5000. Tymczasem sporny plan miejscowy został sporządzony w skali 1:2000, organ zaś w żaden sposób nie uzasadnił konieczności zastosowania tej wyjątkowej skali.
Reasumując, nie budzi wątpliwości Sądu, że wyznaczona w miejscowym planie strefa zieleni - ZL nie ma w dużej części oparcia w ustaleniach studium, co stanowi naruszenie zasady sporządzania planu miejscowego, skutkujące koniecznością stwierdzenia nieważności całego zaskarżonego aktu. Ponadto stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu w części nie byłoby zasadne również ze względu na niemożność precyzyjnego wyodrębnienia terenów, co do których plan miejscowy przewiduje teren zielony, a co do których studium określiło funkcje mieszkaniowe.
Z uwagi zaś na stwierdzenie nieważności całego aktu i jego wyeliminowanie z obrotu prawnego oraz nieznaną w tym momencie treść przyszłego planu miejscowego, przedwczesnym byłoby odnoszenie się do zarzutów zawartych w skardze przez skarżącego W. J..
W związku z powyższym, Sąd w pkt 1 sentencji wyroku na podstawie art. 147 § 1 ppsa stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały. O kosztach postępowania orzeczono w pkt 2 na zasadzie art. 200 p.p.s.a. W stosunku do skarżącego W. J. nie orzeczono o zwrocie kosztów postępowania z uwagi na brak złożenia przez skarżącego wniosku o zwrot kosztów postępowania przed zamknięciem rozprawy. Jednocześnie orzeczono w pkt 3, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu. Zgodnie bowiem z art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym i w razie uwzględnienia skargi Sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło