III SA/Wa 1113/13
WyrokWSA w Warszawie2013-10-31
Skład orzekający: Alojzy Skrodzki, Cezary Kosterna, Dariusz Kurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy świadczenie polegające na zaprojektowaniu, dopasowaniu i montażu komponentów tworzących trwałą zabudowę meblową wraz z elementami konstrukcyjnymi obiektu budowlanego lub jego części, wykonywane w obiektach budowlanych zaliczanych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym, stanowi usługę modernizacji opodatkowaną obniżoną stawką podatku od towarów i usług (8%) na podstawie art. 41 ust. 12 w związku z ust. 2 ustawy o VAT?Ratio decidendi
Świadczenie kompleksowe polegające na zaprojektowaniu, dopasowaniu i montażu komponentów tworzących trwałą zabudowę meblową wraz z elementami konstrukcyjnymi obiektu budowlanego lub jego części, wykonywane w obiektach budowlanych zaliczanych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym, stanowi usługę modernizacji opodatkowaną obniżoną stawką podatku od towarów i usług (8%). Elementem dominującym takiej transakcji jest ulepszenie lub unowocześnienie obiektu budowlanego lub jego części, a wydanie towaru w postaci elementów mebli ma charakter pomocniczy.Stan faktyczny
Skarżący prowadzi działalność gospodarczą polegającą na wykonywaniu trwałych zabudów z płyt wiórowych laminowanych, które są dopasowywane do konkretnych wnęk i przestrzeni w lokalach mieszkalnych, a następnie montowane. Skarżący uważał, że takie usługi, świadczone w obiektach budowlanych zaliczonych do budownictwa mieszkaniowego objętego społecznym programem mieszkaniowym, powinny być opodatkowane stawką VAT 8% jako modernizacja. Minister Finansów uznał jednak, że są to dostawy wyposażenia podlegające stawce 23%, ponieważ nie dotyczą substancji samego budynku i nie zmieniają jego parametrów technicznych ani użytkowych.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej oraz zasądzenie od Ministra Finansów na rzecz A. P. zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędziowie sędzia WSA Cezary Kosterna, sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Monika Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 października 2013 r. sprawy ze skargi A. P. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) zasądza od Ministra Finansów na rzecz A. P. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W dniu 27 września 2012 r. do Ministra Finansów wpłynął wniosek A. P. (dalej: "Skarżący") o wydanie interpretacji indywidualnej w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług.
Opisując stan faktyczny Skarżący wskazał, że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej wykonuje zabudowy z płyt wiórowych laminowanych, służących jako trwale wydzielona z lokalu lub budynku przestrzeń do przechowywania. W większości przypadków zabudowa ta jest zamykana drzwiami przesuwnymi lub uchylnymi. Stawka VAT jaką Skarżący stosował do tych transakcji, przy sprzedaży osobom fizycznym, w zakresie w jakim ich lokale mieszczą się w definicji budownictwa społecznego, to stawka 8% podatku. Procedura sprzedaży zabudowy wnęk i przestrzeni do przechowywania wygląda następująco:
1. Klient odwiedza jedną z ekspozycji, gdzie projektant zapoznaje go z ofertą firmy oraz wykonuje wstępny projekt zabudowy, doradzając optymalne rozwiązania funkcjonalne i konstrukcyjne. Po przygotowaniu projektu projektant przekazuje klientowi wydruk zabudowy wraz z wyceną.
2. Po akceptacji wstępnego projektu przez klienta, projektant ustala termin i miejsce wykonania pomiaru przestrzeni do wykonania zabudowy w lokalu klienta.
3. W trakcie pomiaru przestrzeni wnękowej u klienta projektant dopasowuje projekt zabudowy do wymiarów rzeczywistych, wprowadza wraz z klientem końcowe modyfikacje do projektu oraz przyjmuje zamówienie.
4. Zamówienie jest przekazywane do produkcji do firmy Komandor.
5. W wyznaczonym dniu montażu, ekipa monterska odbiera z firmy Komandor wyprodukowane elementy trwałej zabudowy (ścianki, półki, maskownice do wyrównania krzywizny ścian, drzwi) oraz dokonuje montażu zgodnie z projektem w lokalu klienta. Montaż jest niezbędnym i nierozłącznym elementem transakcji, gdyż klient - jeśli nie posiada odpowiednich narzędzi i przygotowania zawodowego w tym zakresie - samodzielnie nie jest w stanie tego poprawnie wykonać.
6. Po montażu następuje rozliczenie. Na fakturze transakcja zostaje uwidoczniona jako "dostawa i montaż trwałej zabudowy Komandor".
Skarżący wskazał, że faktycznie wykonuje usługi polegające na trwałym wydzieleniu z obiektu budowlanego przestrzeni do przechowywania, a nie dostarcza - jak to bywa traktowane potocznie - szafy. Przedmiotowa zabudowa jest zawsze połączona z elementami konstrukcyjnymi budynku (ściany, podłoga, sufit) w sposób uniemożliwiający jej przesunięcie w inne miejsce, a fakt każdorazowego idealnego dopasowywania wymiarów zabudowy do wymiarów konkretnej wnęki czy pomieszczenia czyni tą czynność dodatkowo niemożliwą do wykonania. Nie spełnia ona zatem kryterium "przenośności" czyli podstawowego kryterium z definicji mebla, którym zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego PWN jest "przenośny sprzęt będący częścią wyposażenia mieszkania, biura itp.". Trwała zabudowa wnęki czy innej przestrzeni do przechowywania nie może być więc dla celów podatkowych traktowana jako szafa czy inny mebel.
W związku z powyższym Skarżący zadał następujące pytanie.
Czy prawidłowe jest stosowanie stawki 8% w sprzedaży usług trwałej zabudowy wnęk i przestrzeni do przechowywania w obiektach budowlanych lub ich częściach, zaliczonych do budownictwa mieszkaniowego, objętego społecznym programem mieszkaniowym zgodnie z art. 41 ust. 2 w związku z ust. 12-12c ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r., Nr 177 poz. 1054 ze zm.) dalej jako: "ustawa o VAT"?
Zdaniem Skarżącego, przy wykonaniu ww. usługi zastosowanie ma obniżona stawka podatku VAT - 8%. Usługa ta spełnia wymogi dla uznania jej za "modernizację" obiektu budowlanego lub jego części, o której mowa w art. 41 ust. 2 w związku z ust. 12-12c ustawy o VAT. Ponieważ ustawa o VAT nie definiuje pojęcia "modernizacji", to należy sięgnąć do słownikowego rozumienia tego pojęcia, z którego wynika, że modernizacja to działania i prace zmierzające do uczynienia produktu czy miejsca bardziej nowoczesnym, pod względem funkcjonalnym i estetycznym. Modernizacja prowadzi zatem do ulepszeń. Działania modernizacyjne mają charakter trwały, gdyż wpływają na całościową zmianę wystroju.
Zdaniem Skarżącego, oczywistym jest zatem, że trwała zabudowa wnęk i przestrzeni służy zwiększeniu funkcjonalności tego mieszkania i poprawia jego walory estetyczne. Zakładając, że podstawowy stan mieszkania oddanego do użytku nie zawierał ww. rozwiązań, można uznać, że prace zwiększające jego funkcjonalność i estetykę są unowocześnieniem takiego mieszkania a zatem jego modernizacją.
Dokonanie wykładni literalnej przepisu 41 ust. 12 ustawy o VAT, przemawia bezwzględnie za uznaniem usług trwałej zabudowy wnęk i przestrzeni jako modernizacji obiektu budowlanego lub jego części. W ocenie Skarżącego również dokonanie wykładni celowościowej i systemowej tego przepisu wskazuje, że usługi trwałej zabudowy wnęk i przestrzeni powinny zostać uznane za "modernizację" obiektu budowlanego lub jego części dla potrzeb rozumienia 41 ust. 12 ustawy o VAT. Wypracowane bowiem na gruncie innych przepisów podatkowych rozumienie pojęcia "modernizacja" potwierdza w sposób jednoznaczny, że trwała zabudowa wnęki przestrzeni do przechowywania podnosi wartość techniczną i użytkową obiektu budowlanego lub jego części i w związku z tym, z całą pewnością jest modernizacją.
Zdaniem Skarżącego przestrzeń do przechowywania (rozumiana jako trwale wydzielona z lokalu, a nie w postaci mebla) jest jednym z głównych składników mieszkania jako obiektu budowlanego. Zgodnie zatem z zasadą zaufania obywatela do stanowionego prawa należy wnioskować, że jeżeli usługi trwałej zabudowy wnęki przestrzeni do przechowywania są świadczone w obiektach budowlanych lub ich częściach, zaliczonych do budownictwa mieszkaniowego, objętego społecznym programem mieszkaniowym w rozumieniu art. 41 ust 12a - 12c ustawy o VAT, ich opodatkowanie VAT powinno nastąpić z zastosowaniem stawki 8% podatku.
W interpretacji indywidualnej z [...] grudnia 2012 r. Minister Finansów stanowisko Skarżącego uznał za nieprawidłowe.
W uzasadnieniu z treści przepisów art. 41 ust. 12a, art. 41 ust. 12b i ust. 12c, art. 2 pkt 12 ustawy o VAT oraz § 7 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 oraz § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 kwietnia 2011 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 73, poz. 392 ze zm.) – dalej: "rozporządzenie z 14 kwietnia 2011 r.", organ wywiódł, że od dnia 1 stycznia 2011 r. zastosowanie stawki preferencyjnej (8%) możliwe jest jedynie dla dostawy, jak również usług budowy, remontu, modernizacji, termomodernizacji, przebudowy obiektów budowlanych lub ich części zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym. Ponieważ jednak przepisy ustawy o VAT nie definiują pojęć: budowa, remont modernizacja, termomodernizacja oraz przebudowa, to w tym zakresie organ odwołał się do przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623) tj. art. 3 pkt 6, pkt 7a, pkt 8 tej ustawy oraz do słownikowego znaczenia tych pojęć.
Następnie podkreślił, że ponieważ obniżone stawki podatku mają charakter wyjątkowy, to winny mieć zastosowanie do towarów i usług wskazanych wprost przez ustawodawcę w ustawie o VAT lub w przepisach wykonawczych do tej ustawy. Preferencyjna stawka podatku miała i ma zastosowanie do wskazanych w przepisach czynności związanych z budownictwem mieszkaniowym, jednakże nie do wszystkich usług dotyczących samego instalowania, czy montażu różnych towarów.
Mając na uwadze powyższe oraz treść ww. przepisów obowiązujących od dnia 1 stycznia 2011 r., stwierdził, że do opisanych czynności, polegających na trwałej zabudowie wnękowej w obiektach objętych społecznym programem mieszkaniowym, zastosowanie ma stawka 23%, bowiem czynności te nie stanowią czynności wymienionych w art. 41 ust. 12 ustawy o VAT, jak również robót, o których mowa w § 7 rozporządzenia z 14 kwietnia 2011 r. Czynności w zakresie wykonania stałej zabudowy wnękowej, nie można uznać za konserwację, remont, modernizację, a także przebudowę, bowiem czynności te nie dotyczą substancji samego budynku. Stałą zabudowę wnęk należy uznać za wyposażenie budynku (lokalu), a fakt trwałego ich przytwierdzenia do ścian, podłoża i sufitu pozostaje bez znaczenia, bowiem nie nastąpi zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego budynku (lokalu). Tym samym, przedmiotowe usługi nie mogą, korzystać z preferencyjnej 8% stawki podatku VAT.
W ocenie Ministra Finansów zasadnym jest przyjęcie, iż stała zabudowa wnęk jest jedynie wyposażeniem budynku (lokalu). Wobec powyższego świadczone przez Skarżącego usługi montażu trwałej zabudowy wnęk podlegają opodatkowaniu stawką podstawową, tj. 23%.
Skarżący nie zgadzając się z taką interpretacją wniósł wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z 12 lutego 2013 r. Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji.
Pismem z 2 kwietnia 2013 r. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niniejszą interpretację zarzucając jej naruszenie:
- art. 41 ust. 12 -12c ustawy o VAT - przez błędną interpretację, która doprowadziła do nieprawidłowego wniosku, że w przedstawionym stanie faktycznym wskazane przepisy nie znajdują zastosowania tj., że usługa polegająca na montażu trwałej zabudowy przestrzeni wnękowych w budownictwie objętym społecznym programem mieszkaniowym nie stanowi modernizacji i jako taka nie podlega opodatkowaniu wg stawki 8%,
- art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146a ust.1 ustawy o VAT - przez nieprawidłowe zastosowanie stawki podatku 23% do przedstawionego stanu faktycznego,
- art. 14b § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 1997 r., Nr 137, poz. 926 ze zm.) - dalej: "O.p." - przez naruszenie zasady działania w celu zapewnienia jednolitości wydawanych wiążących interpretacji, poprzez wydanie interpretacji indywidualnej sprzecznej z interpretacją indywidualną z dnia [...] kwietnia 2011 r. sygn. [...], czy też z [...] czerwca 2011 r., sygn. [...], z których wynika, że usługa montażu stałej zabudowy wnękowej i kuchennej z zakupionych płyt meblowych, blatów, luster, elementów dociętych na konkretny wymiar i stale zamontowanych w budynkach mieszkalnych PKOB 11, podlega opodatkowaniu obniżoną stawką podatku VAT tj. 8%, zgodnie z art. 41. ust. 12 ustawy o VAT,
- art. 14c § 1 i 2 oraz art. 14e § 1 O.p. - przez nieustosunkowanie się do argumentów przedstawionych przez Skarżącego we wniosku o interpretację indywidualną oraz niewyjaśnienia przyczyn odrzucenia stanowiska Skarżącego i podstaw prawnych i faktycznych rozstrzygnięcia organu,
- art. 121 w związku z art. 14 h O.p. - przez niewypełnienie nakazu pogłębiania zaufania do Organów podatkowych przez wydanie rozbieżnych interpretacji w tym samym stanie faktycznym oraz zastosowanie interpretacji zawężających uprawnienia Podatnika do zastosowania stawki 8% VAT,
- art. 120 O.p. - przez wydanie interpretacji indywidualnej rozbieżnej z interpretacjami wydanymi w tym samym stanie faktycznym,
- art. 125 w związku z art. 14 h O.p. - przez nie dość wnikliwe zbadanie sprawy i pobieżne ustalenie ogólnikowej definicji modernizacji,
- błąd w ustaleniach faktycznych poprzez uznanie, że montaż trwałej zabudowy wnękowej nie stanowi modernizacji w rozumieniu art. 41 ust. 12 ustawy o VAT, w konsekwencji czego Skarżący nie jest uprawniony do zastosowania stawki podatku 8%, co jest wyrazem korzystania przez organ z nieuzasadnionych domniemań w celu uzupełnienia stanu faktycznego na niekorzyść Skarżącego, w miejsce wezwania Skarżącego do uzupełnienia złożonego wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej,
- art. 7 Konstytucji RP ustanawiającego zasadę działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa oraz artykułu 32 Konstytucji RP ustanawiającego zasadę równego traktowania przez władze publiczne, w sytuacji, gdy różne podmioty gospodarcze prowadzące analogiczną działalność są naprzemiennie uprawniane lub pozbawiane możliwości korzystania z obniżonej stawki podatku VAT - 8%.
W ocenie Skarżącego, montaż trwałej zabudowy stanowi usługę modernizacji lokali mieszkalnych, nie zaś zaopatrzenie ich w dodatkowe, samodzielne wyposażenie. Minister Finansów nie przedstawił natomiast żadnych dowodów ani argumentów na poparcie zaprezentowanej przez siebie tezy przeciwnej. Jednocześnie zdaniem Skarżącego, dokonana przez organ interpretacja przepisów została wykonana w oderwaniu od celu, jaki przyświecał ustawodawcy oraz uprawnień wynikających z dyrektyw Unii Europejskiej. W świetle stanowiska organu, podstawową kategorią, która uprawnia, a jednocześnie nakazuje stosowanie 8% stawki podatku VAT jest modernizacja lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego (objętego społecznym budownictwem mieszkaniowym). Tymczasem użyte pojęcie "nakazuje" nie znalazło się zdaniem Skarżącego przypadkowo, ale wynika przede wszystkim ze społecznego celu zastosowanej preferencyjnej stawki VAT, która jest przywilejem i uprawnieniem dla ostatecznego odbiorcy usługi - konsumenta i użytkownika lokalu mieszkalnego. Organ wydając przedmiotową interpretację całkowicie pominął intencje ustawodawcy dotyczące społecznych konsekwencji uprzywilejowania podatkowego nabywców i użytkowników lokali mieszkalnych - myląc je z obciążeniem podatkowym przedsiębiorców. W ocenie Skarżącego, intencją ustawodawcy było stworzenie preferencji finansowych dla obywateli w zakresie modernizacji lokali mieszkalnych, a tym samym podnoszenia ich standardów. Nadmierne ograniczenie możliwości zastosowania stawki preferencyjnej VAT według Skarżącego godzi w konsumentów - właścicieli mieszkań i lokatorów, którzy zostaną w sposób niewynikający z przepisów prawa obciążeni podatkiem VAT w wysokości 23%.
W związku z tym Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej interpretacji w całości oraz zasądzenie od Ministra Finansów na jego rzecz kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna.
Problem, którego dotyczy spór zaistniały w przedmiotowej sprawie budził poważne wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych. Wątpliwości te spowodowały, że skład orzekający Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego postanowieniem z dnia 31 stycznia 2013 r., sygn. akt I FSK 306/12, w trybie art. 187 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a.", przedstawił to zagadnienie do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów tego Sądu. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 24 czerwca 2013 r., sygn. akt I FPS 2/13 uznał, że "... W stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2011 r. świadczenie kompleksowe polegające na zaprojektowaniu, dopasowaniu oraz montażu komponentów w sposób tworzący wraz z elementami konstrukcyjnymi obiektu budowlanego lub jego części trwałą zabudowę meblową, wykonywane w obiektach budowlanych zaliczanych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym stanowi usługę modernizacji opodatkowaną stawką obniżoną podatku od towarów i usług na podstawie art. 41 ust. 12 w związku z ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.)...". Uzasadniając swe stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż " ... W stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2011 r. jedynym przepisem, który może dawać podstawę do zastosowania preferencyjnej stawki podatku od towarów i usług do czynności opisanych w postanowieniu składu zwykłego, polegających na trwałej zabudowie meblowej z uprzednio nabytych komponentów, wykonywanej w obiektach budowlanych zaliczanych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym jest art. 41 ust. 12 ustawy o VAT. Przepis ten stanowi, że stawkę podatku, o której mowa w ust. 2, stosuje się do dostawy, budowy, remontu, modernizacji, termomodernizacji lub przebudowy obiektów budowlanych lub ich części zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym. Unormowanie krajowe, mimo pewnych różnic terminologicznych, w istocie odpowiada regulacji zawartej w pkt 10 załącznika III do Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L z 2006 r. Nr 347, ze zm.), zwanej dalej w skrócie "Dyrektywą 2006/112/WE, zawierającego "Wykaz dostaw towarów i świadczenia usług, do których można zastosować stawki obniżone, o których mowa w art. 98". Zgodnie z tym punktem państwa członkowskie mogą stosować stawki obniżone do dostawy, budowy, remontu i przebudowy budynków mieszkalnych w ramach polityki społecznej. Trzeba stwierdzić, że regulacja wspólnotowa w sposób syntetyczny ujmuje tę samą materię, którą ustawodawca krajowy rozwinął w ustawie o VAT w art. 41 ust. 12 w zw. z ust. 2, a także ust. 12a – 12c, definiującymi pojęcie budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym. Wykładnia celowościowa pozwala na przyjęcie, że zawarte w przepisie krajowym – art. 41 ust. 12 - pojęcia modernizacji i termomodernizacji nie wykraczają poza zakres przedmiotowy pkt 10 załącznika III do Dyrektywy 2006/112/WE.
Należy przy tym zauważyć, że rodzaje usług wymienionych w art. 41 ust. 12 ustawy o VAT, których wykonanie w obiektach budowlanych lub ich częściach zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym daje podstawę do stosowania preferencyjnej stawki podatku od towarów i usług, nie zostały zdefiniowane w tej ustawie. Ustawodawca nie odesłał również w tej materii do stosowania definicji zawartych w innych ustawach, w szczególności w Prawie budowlanym. Taki zabieg byłby zresztą wątpliwy z uwagi na konieczność autonomicznego traktowania przepisów o podatku od towarów i usług ze względu na potrzebę ich harmonizacji na poziomie wspólnotowym. Dlatego należy przyjąć, że czynności wymienione w art. 41 ust. 12 ustawy o VAT, w tym pojęcie modernizacji, zostały wprowadzone do tej ustawy w rozumieniu przyjętym w języku powszechnym. W takim znaczeniu modernizacja oznacza unowocześnienie, ulepszenie, udoskonalenie, podniesienie standardu obiektu budowlanego lub jego części.
W związku z tym podstawowy problem jaki należy wyjaśnić w celu udzielenia odpowiedzi na przedstawione przez skład zwykły zagadnienie prawne dotyczy kwestii czy opisane w postanowieniu składu zwykłego czynności mieszczą się w hipotezie normy prawnej wyprowadzonej z art. 41 ust. 12 w zw. z ust. 2 ustawy o VAT.
W omówionym wyżej orzecznictwie sądów administracyjnych, powołanym w postanowieniu składu zwykłego, odnoszącym się do czynności analogicznych lub zbliżonych nie budzi wątpliwości jedynie to, że mają one złożony charakter i stanowią świadczenie kompleksowe. Zasadnicza rozbieżność sprowadza się natomiast do zagadnienia postawionego w pytaniu czy czynności te można określić jako usługę modernizacji obiektu budowlanego lub jego części (lokalu mieszkalnego) objętego społecznym programem mieszkaniowym czy też w istocie czynności te sprowadzają się do dostawy towaru w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT. W zależności od dokonanej kwalifikacji zastosowanie będzie miała preferencyjna lub podstawowa stawka podatku od towarów i usług (art. 41 ust. 1 i 2 ustawy o VAT).
W przypadku świadczeń kompleksowych (złożonych) mamy do czynienia z szeregiem działań podejmowanych przez podatnika na rzecz konsumenta, które z gospodarczego punktu widzenia tworzą jedną całość. Taka transakcja, co potwierdza zarówno orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, jak i krajowych sądów administracyjnych z podatkowego punktu widzenia nie powinna być w sposób sztuczny dzielona. Natomiast o tym czy będziemy mieli do czynienia z dostawą towarów, czy świadczeniem usług powinien przesądzić element, który w ramach danego świadczenia ma charakter dominujący (zob. np. wyroki ETS: z dnia 2 maja 1996 r. w sprawie C -231/94, Faaborg – Gelting Linien; z dnia 25 lutego 1999 r. w sprawie C -349/96 Card Protection Plan Ltd p-ko Commissioners of Custom and Excise; z dnia 27 października 2005 r. w sprawie C - 41/04, Levob Verzekeringen BV,OV Bank NV v Staatssecretaris van Financien, z glosą P. Selera, opubl. Lex/el. 2010). Jeżeli elementem dominującym w ramach danej transakcji będzie wydanie towaru w celu przeniesienia prawa do rozporządzania nim jak właściciel, zaś pozostałe czynności będą miały charakter pomocniczy lub uboczny wówczas transakcja powinna być traktowana jako dostawa towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o VAT. Natomiast w przypadku gdy istotą transakcji będą inne czynności to mimo, że w ramach takiej transakcji może także wystąpić wydanie towaru, powinna być ona traktowana jako świadczenie usług. Mając na uwadze opisane w postanowieniu składu zwykłego czynności składające się na świadczenie kompleksowe polegające na trwałej zabudowie meblowej z uprzednio nabytych komponentów, które jak wynika ze stanu faktycznego zawartego we wniosku o udzielenie interpretacji, polega na montażu elementów mebli do zabudowy kuchennej, wnękowej, łazienkowej itp., przygotowanych na konkretny wymiar i wbudowanych w budynku mieszkalnym lub lokalu mieszkalnym w sposób trwały Naczelny Sąd Administracyjny w poszerzonym składzie stwierdza, że jeśli czynności te polegają na zaprojektowaniu, dopasowaniu oraz montażu komponentów w sposób tworzący wraz z elementami konstrukcyjnymi obiektu budowlanego lub jego części trwałą zabudowę meblową to mają one charakter usługi. Elementem dominującym jest bowiem w takim przypadku ulepszenie lub unowocześnienie obiektu budowlanego lub jego części (lokalu mieszkalnego), zaś wydanie towaru w postaci elementów mebli wykonanych i dopasowanych do konkretnego obiektu, które następnie zostaną trwale związane z tym obiektem, ma charakter pomocniczy, niezbędny do wykonania usługi, tak jak zamontowanie okien lub drzwi w obiekcie budowlanym lub jego części. Wykonane na wymiar do konkretnego budynku lub lokalu i trwale powiązane z jego elementami konstrukcyjnymi komponenty meblowe nie funkcjonują w obrocie tak, jak ma to miejsce w przypadku mebli wolnostojących. Z tego względu do celów podatkowych nie można ich utożsamiać z dostawą towarów w postaci gotowych mebli, które nie mają żadnego trwałego związku z obiektem budowlanym lub jego częścią. Obniżona stawka podatku od towarów i usług znajduje zatem zastosowanie wtedy, gdy montaż komponentów meblowych następuje z wykorzystaniem elementów konstrukcyjnych obiektu budowlanego (lokalu). W omawianym wypadku nie chodzi o jakiekolwiek wykorzystanie elementów konstrukcyjnych obiektu budowlanego (lokalu) przy wykonywaniu zabudowy meblowej, lecz jedynie takie, które przez konstrukcyjne połączenie komponentów meblowych i elementów obiektu budowlanego (lokalu) stworzy trwałą zabudowę spełniającą jako całość określoną funkcję użytkową. Tylko bowiem w takim zakresie można mówić o modernizacji obiektu budowlanego w rozumieniu art. 41 ust. 12 ustawy o VAT. Innymi słowy montaż komponentów meblowych niezależnie od stopnia ich przetworzenia, do którego nie zostaną wykorzystane w sposób istotny elementy konstrukcyjne obiektu budowlanego (lokalu) nie korzysta z obniżonej stawki przewidzianej w tym przepisie. Po trwałym połączeniu komponentów meblowych z elementami konstrukcyjnymi obiektu budowlanego lub jego części komponenty te podnoszą standard takiego obiektu. Dlatego też należy uznać, że czynności, polegające na zaprojektowaniu, dopasowaniu oraz trwałym montażu takich komponentów w obiekcie budowlanym lub jego części, mieszczą się w pojęciu modernizacji obiektów budowlanych lub ich części. W przypadku zaś gdy modernizacja dotyczy obiektów budowlanych lub ich części zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym to wymienione wyżej czynności są objęte hipotezą normy wyprowadzonej z art. 41 ust. 12 ustawy o VAT. Oznacza to, że do takich czynności ma zastosowanie preferencyjna stawka podatku, o której mowa w ust. 2 tego artykułu...".
Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko przyjęte w cytowanej uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 146 § 1, art. 200 oraz 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło