I OZ 1182/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Morys po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 4 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 1086/13 o oddaleniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] lipca 2013 r., [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami postanawia: oddalić zażalenie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 4 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 1086/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił wniosek P. B. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] lipca 2013 r. w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu Sąd podał, że P. B. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] lipca 2013 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Szczecin z dnia [...] kwietnia 2013 r. orzekającą o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami wg kategorii A i B prawa jazdy, do czasu uzyskania wymaganych kwalifikacji. Jednocześnie w skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania skarżonej decyzji z uwagi na fakt prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej, podnosząc, że jej wykonanie spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie nie przychylił się do wniosku P. B. W motywach zaskarżonej decyzji przytoczył treść art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a., zgodnie z którym wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W myśl art. 61 § 3 tej ustawy, po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie zaskarżonego aktu jest uzasadnione. Sąd podkreślił, iż na stronie skarżącej spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, tak aby przekonać Sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 666/06). Na podstawie analizy zebranego materiału w przedmiotowej sprawie, Sąd stwierdził brak podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący nie uprawdopodobnił bowiem okoliczności potwierdzających wystąpienie niekorzystnych, z punktu widzenia jego interesów, następstw wykonania decyzji, poza wskazaniem, że jej wykonanie może spowodować niebezpieczeństwo wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Nie sprecyzował jednak, na czym skutki te miałyby polegać. W niniejszej sprawie skarżący w żaden sposób nie wykazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji pozbawi go jedynego źródła utrzymania. W zażaleniu P. B. zaskarżył powyższe postanowienie w całości. Zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na wadliwym przyjęciu, iż zachodzi brak podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia lub jego zmianę poprzez orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, iż podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r. o sygnaturze akt GZ 138/04). W ocenie skarżącego taka właśnie sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie, albowiem prowadzi on działalność gospodarczą, która zgodnie z danymi zawartymi w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej polega między innymi na: sprzedaży hurtowej niewyspecjalizowanej - 46.90.; wykonywaniu instalacji elektrycznych - 43.21; wykonywaniu instalacji wodno-kanalizacyjnych, cieplnych, gazowych i klimatyzacyjnych - 43.22. Ze wskazanych wyżej okoliczności faktycznych jasno wynika, iż uprawnienie do prowadzenia pojazdów jest niezbędne skarżącemu do wykonywania w/w działalności, a ich brak co najmniej pogorszy sytuację finansową przedsiębiorcy, a w najgorszej sytuacji może spowodować konieczność zawieszenia lub zamknięcia prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. W ocenie skarżącego okoliczności faktyczne jego sprawy wypełniają przesłanki wskazane w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2008 r. o sygnaturze akt II OZ 1386/07, które zostało przywołane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym postanowieniu. Ponadto niezrozumiałym jest dla skarżącego, dokonana przez ten Sąd ocena całości sprawy na tym etapie postępowania poprzez wskazanie, iż postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest rozstrzygnięciem tymczasowym, tj. postanowienie tego rodzaju ma charakter wpadkowy, a jego byt prawny kończy się z chwilą wydania przez sąd wyroku. Zdaniem skarżącego można domniemywać, iż Sąd dokonał już oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie i orzekł już, choć nieformalnie, co do istoty sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z brzmieniem art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi Sąd może – na wniosek skarżącego – wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, o czym stanowi art. 61 § 3 wskazanej wyżej ustawy. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty. Podkreślenia wymaga także, iż na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia, Sąd nie bada zasadności samej skargi. W doktrynie i orzecznictwie nie budzi też wątpliwości, że analizą objęte są argumenty podane przez stronę, toteż winne one być przekonujące, rzetelne i wiarygodne. Jedną z przesłanek wstrzymania danego aktu lub czynności jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, przy czym ustalenie, czy grożąca szkoda jest szkodą znaczną jest możliwe tylko w oparciu o okoliczności konkretnej sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że o znacznej szkodzie można mówić wówczas, kiedy rozmiar szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego jest większy niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju, a oceniając rozmiar ewentualnej szkody należy uwzględnić okoliczności obiektywne i subiektywne– indywidualne dotyczące strony. Przesłanka spowodowania trudnych do odwrócenia skutków obejmuje taką materię, którą niełatwo jest zmienić w razie wykonania aktu. Zatem musi być także rozważana w kontekście specyfiki aktu administracyjnego, którego dotyczy wniosek o wstrzymanie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w obecnym składzie skarżący nie uprawdopodobnił dostatecznie, że wykonanie zaskarżonej decyzji wywoła skutki trudne do odwrócenia. Skarżący łączy je z prowadzoną działalnością gospodarczą. Utrata uprawnień do kierowania pojazdami nie jest jednak jednoznaczna z koniecznością zaprzestania aktywności polegającej na świadczeniu wyżej opisanych usług. Przyjmując nawet, iż fakt utraty uprawnień do kierowania pojazdami może mu utrudnić prowadzenie działalności gospodarczej, to nie oznacza to konieczności jej zaprzestania. Skarżący może bowiem skorzystać z usług transportowych innej firmy. Może to wprawdzie zmniejszyć jego dochody, jednakże nie jest to równoznaczne z ich całkowitym pozbawieniem. Należy podkreślić, że gdyby nawet w wyniku utraty uprawnień do prowadzenia pojazdów działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącego musiałaby zostać ograniczona, to i tak okoliczności tej nie można uznać za dostateczne spełnienie przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Według bowiem orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, jedynie w wypadku, gdy wykonanie zaskarżonej decyzji skutkowałoby całkowitym zakończeniem prowadzonej działalności gospodarczej, nie zaś tylko jej ograniczeniem, a w konsekwencji utratą jedynego źródła utrzymania strony skarżącej, spełniona zostaje przesłanka wyrządzenia znacznej szkody (por. postanowienia z dnia 16 stycznia 2008 r., sygn. akt II OZ 1386/07, oraz z dnia 27 listopada 2009 r., sygn. akt I OZ 1078/09, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpatrywanej sprawie natomiast sytuacja taka nie występuje. Nadto należy podkreślić, iż nie bez znaczenia jest również okoliczność, że wstrzymanie wykonania decyzji cofającej uprawnienie do kierowania pojazdami powinno być, z uwagi na zapewnienie bezpieczeństwa ruchu drogowego, uzasadnione okolicznościami wyjątkowymi, które w niniejszej sprawie nie zostały wykazane. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, Sąd nie dokonuje oceny zarzutów skargi. Czym innym jest ocena legalności zaskarżonej decyzji przez Sąd dokonywana na podstawie akt sprawy w toku rozprawy, a czym innym badanie, czy istnieją przesłanki do udzielania ochrony tymczasowej w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. A zatem, Sąd pierwszej instancji rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie orzekał co do istoty sprawy. W związku z powyższym uznać należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie prawidłowo uznał, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji określone w art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 tej ustawy, orzekł jak w postanowieniu