I OZ 1179/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rajewska po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. B. na postanowienie zawarte w pkt 4 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 7 listopada 2013 r., sygn. akt II SAB/Ol 73/13 w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania sądowego w sprawie ze skargi P. B. na bezczynność Dziekana Wydziału [...] w przedmiocie informacji publicznej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania. Wyrokiem z dnia 7 listopada 2013 r., sygn. akt II SAB/Ol 73/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, po rozpoznaniu skargi P. B. na bezczynność Dziekana Wydziału [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej, stwierdził w pkt 1, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, orzekł o niewymierzaniu organowi grzywny (pkt 2), umorzył postępowanie sądowe w pozostałym zakresie (pkt 3). Ponadto w punkcie 4 wyroku Sąd I instancji zawarł postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania i zasądził od Dziekana Wydziału [...] na rzecz skarżącego kwotę 357 zł. Wysokości kosztów postępowania uzasadniono treścią art. 201 § 1 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490). Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie w części dotyczącej kosztów postępowania wniósł P. B. W uzasadnieniu wskazano że Sąd nie uwzględnił wszystkich kosztów postępowania bowiem nie wziął pod uwagę ani wpisu od uwzględnionej skargi kasacyjnej w sprawie rozstrzygniętej postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 1144/13, ani też kosztów zastępstwa procesowego w tej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyn określonych w art. 54 § 3 P.p.s.a., czyli w sytuacji gdy organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, w zakresie swojej właściwości uwzględni skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy (art. 201 § 1 P.p.s.a.). Stosownie natomiast do art. 205 § 2 i § 4 P.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Przenosząc powyższe rozważania na okoliczności rozpatrywanej sprawy należy wskazać, że rację ma wnoszący zażalenie, że Sąd I instancji, wbrew wyraźnej dyspozycji art. 200 P.p.s.a., nie zasądził na rzecz strony zwrotu wszystkich kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie orzekał bowiem w sprawie dwukrotnie. Postanowieniem z 21 marca 2013 r., sygn. akt II SAB/Ol 13/13 umorzono postępowanie sądowe a wyrokiem z dnia 7 listopada 2013 r., sygn. akt II SAB/Ol 73/13, po przekazaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny sprawy do ponownego rozpoznania, stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, orzeczono o niewymierzaniu organowi grzywny oraz umorzono postępowanie sądowe w pozostałym zakresie. W tej sytuacji Sąd I instancji nieprawidłowo uwzględnił wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania częściowo. Orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie w przedmiocie kosztów nie uwzględnia kosztów wynagrodzenia pełnomocnika poniesionych w związku z celowym dochodzeniem praw w czasie dwukrotnego postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym a także kosztów postępowania kasacyjnego. W sytuacji uwzględnienia skargi kasacyjnej na postanowienie o umorzeniu postępowania (z przyczyn określonych w art. 54 § 3 P.p.s.a.), poniesione przez skarżącego koszty postępowania kasacyjnego podlegały zaliczeniu do poniesionych kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw i powinny być uwzględnione w wyroku z dnia 7 listopada 2013 r. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny aprobuje stanowisko wyrażane w orzecznictwie jak i doktrynie, zgodnie z którym jeżeli profesjonalny pełnomocnik reprezentuje stronę w obu instancjach, stawki wynagrodzenia odnoszą się do każdej instancji oddzielnie. Podobnie, jeżeli orzeczenie sądu administracyjnego I instancji zostanie uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania, za ponowny udział przed sądem I instancji przysługuje odrębne wynagrodzenia (tak M. Niezgódka-Medek; Komentarz do art. 205 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz; LEX, 2013; B. Dauter, Zarys metodyki pracy sędziego sądu administracyjnego, LexisNexis, Warszawa 2008, s. 446). Pogląd ten wielokrotnie był także wyrażany w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2009 r., sygn. akt II FZ 38/09 oraz z dnia 21 października 2011 r., sygn. akt II FZ 490/11). Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.