IV SA/Wa 1661/13
WyrokWSA w Warszawie2013-11-07
Skład orzekający: Jakub Linkowski, Anna Szymańska, Agnieszka Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynek mieszkalny jednorodzinny, stanowiący część istniejącego siedliska rolnego i służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych rolnika, może być uznany za obiekt służący prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, a tym samym wyłączony spod zakazu lokalizowania obiektów budowlanych w pasie 100 m od linii brzegów wód w obszarze chronionego krajobrazu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły przepisy prawa procesowego, nie wyjaśniając dostatecznie stanu faktycznego sprawy. W ocenie Sądu, planowana inwestycja budowy domu jednorodzinnego na już zabudowanej działce stanowiącej siedlisko rolne, gdzie właściciele prowadzą działalność rolniczą, może być uznana za obiekt służący prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej. Tym samym, mogła istnieć podstawa do zastosowania wyjątku od zakazu lokalizowania obiektów budowlanych w pasie 100 m od linii brzegów rzeki, co nie zostało właściwie zbadane przez organy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Państwa C. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, które utrzymało w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce położonej we wsi P., w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu. Organy odmówiły uzgodnienia, wskazując na naruszenie zakazu lokalizowania obiektów budowlanych w pasie 100 m od linii brzegów rzeki, z którego wyłączone są obiekty służące racjonalnej gospodarce rolnej. Skarżący argumentowali, że budynek jest niezbędny do prowadzenia racjonalnej gospodarki rolnej, a działka jest już zabudowana i znajduje się w zwartej zabudowie wsi.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. Stwierdził również, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie sędzia WSA Anna Szymańska, sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2013 r. sprawy ze skargi K. C. i J. C. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013r. Nr [...] Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, po rozpatrzeniu zażalenia Państwa J. i K. C. na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. z dnia [...] czerwca 2012 r., znak: [...], odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego służącego prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, na terenie części działki o nr ewidencyjnym [...], położonej we wsi P., w gminie P., w granicach [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu organ wskazał, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W. odmówił uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla planowanej inwestycji wskazując, iż realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia narusza zakaz określony w § 3 ust. 1 pkt 8 Rozporządzenia nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. w sprawie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. Woj. [...] z 2005 r. nr [...] poz. [...] z późn. zm.), mówiący, iż na rzeczonym obszarze chronionym zakazuje się lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. Organ I instancji wskazał również w uzasadnieniu postanowienia, iż w okolicznościach niniejszej sprawy nie istnieje możliwość zastosowania żadnego z odstępstw od powyższego zakazu.
Na powyższe postanowienie zażalenie, pismem z dnia 6 lipca 2012 r., złożyli Państwo J. i K. C. wskazując, iż budowa domu mieszkalnego jednorodzinnego związana jest z prowadzonym gospodarstwem rolnym (uprawa zbóż). W ocenie Skarżących posiadanie budynku mieszkalnego w okolicy działek przez nich uprawianych jest niezbędne do prowadzenia racjonalnej gospodarki rolnej. Strona skarżąca wskazała ponadto, iż ukształtowanie przedmiotowej działki, położonej w ocenie Skarżących w granicach zwartej zabudowy wsi, nie pozwala na wybudowanie domu mieszkalnego w odległości większej niż 100 m od rzeki, ze
względu na rozmieszczenie budynków gospodarczych, meandrującą rzekę czy pagórkowatość terenu i drogę krajową. W zażaleniu wskazano, iż planowany budynek nie będzie przekraczał istniejącej linii zabudowy od rzeki na działkach sąsiednich. Skarżący wskazali również, iż według rozporządzeń dotyczących obszarów chronionego krajobrazu, zakaz związany z lokalizowaniem obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegu rzek, jezior i innych zbiorników wodnych nie dotyczy także - obszarów zwartej zabudowy miast i wsi, w granicach określonych w studiach uwarunkowań / kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin (lub w równorzędnych dokumentach pianistycznych), gdzie dopuszcza się uzupełnianie zabudowy mieszkaniowej i usługowej pod warunkiem wyznaczenia nieprzekraczalnej linii zabudowy od brzegu wód, określonej poprzez połączenie istniejących budynków na przyległych działkach; - siedlisk rolniczych - w zakresie uzupełniania istniejącej zabudowy o obiekty niezbędne do prowadzenia gospodarstwa rolnego, pod warunkiem nie przekraczania dotychczasowej linii zabudowy od brzegów wód" Skarżący podnieśli również, iż w myśl ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, w skład gospodarstwa rolnego wchodzą także budynki mieszkalne, a tym samym nietrafna jest ocena, że do prowadzenia racjonalnej gospodarki rolnej nie jest potrzebny budynek mieszkalny.
Rozpoznając przedmiotową sprawę organ odwoławczy wskazał, iż w niniejszej sprawie projekt decyzji o warunkach zabudowy nie zawierał odrębnej części graficznej analizy cech zabudowy i zagospodarowania terenu, tym samym w opinii organu odwoławczego projekt ten nie był kompletny, a wydanie postanowienia w niniejszej sprawie przez organ I instancji należy uznać za niewłaściwie. Niemniej jednak uchybienie to nie stanowiło przesłanki do uchylenia zaskarżonego postanowienia Organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, gdyż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala wydać rozstrzygnięcie bez konieczności jego uzupełniania.
Przechodząc do meritum sprawy organ wskazał, że w niniejszej sprawie istotne było wyjaśnienie, czy planowana inwestycja nie stoi w sprzeczności z regulacjami ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 z późn. zm.), wynikającymi z utworzenia [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, w szczególności w kontekście obowiązujących na tym obszarze zakazów związanych z ochroną przyrody.
W ocenie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, Organ I instancji
poprawnie rozpatrzył materiał dowodowy w przedmiotowej sprawie, a także przyjął prawidłowe rozstrzygnięcie. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika bezsprzecznie, iż działka na której planowana jest inwestycja zlokalizowana jest w pasie 100 m od linii brzegu rzeki [...]. Stan ten potwierdzają mapy sytuacyjno-wysokościowe, ortofotomapa oraz mapa topograficzna dostępne pod adresem www.geoportal.gov.pl, a także załącznik graficzny do przedłożonego projektu decyzji o warunkach zabudowy. Tym samym, planowana do realizacji inwestycja jest sprzeczna z zakazem określonym w § 3 ust. 1 pkt 8 ww. rozporządzenia, mówiącym, iż na rzeczonym obszarze chronionym zakazuje się lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej.
W opinii Organu odwoławczego pod pojęciem racjonalnej gospodarki rolnej należy rozumieć taką działalność, która prowadzona jest w sposób przemyślany i bez uszczerbku dla środowiska przyrodniczego, a obiekty z nią związane winny być niezbędne do jej prowadzenia w obszarze chronionym. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wyraża pogląd, iż w pojęciu obiektów służących prowadzeniu racjonalnej (ekstensywnej) gospodarki rolnej nie mieszczą się np.: obiekty służące do przechowywania sprzętu służącego do udoju zwierząt, pasz i komponentów, czy też stanowiące pomieszczenia dla zwierząt, ponieważ żaden z ww. celów związanych z działalnością hodowlaną nie może zostać uznany na racjonalny. W pojęciu obiektów służących prowadzeniu ekstensywnej gospodarki rolnej nie mieści się z pewnością budynek mieszkalny jednorodzinny. Tym samym zarzuty Strony skarżącej należy uznać za bezzasadne.
Dlatego też nie można uznać, iż obiekt budowlany służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych jest związany z prowadzeniem racjonalnej gospodarki rolnej, bowiem, co już wskazano, nie jest konieczne przy prowadzeniu tej gospodarki zamieszkiwanie właściciela nieruchomości w pasie 100 m od linii brzegu rzeki [...]. Ponadto w granicach istniejącego siedliska rolnego na przedmiotowej działce jest już zlokalizowany budynek mieszkalny.
Z materiałów dowodowych będących w posiadaniu tut. Organu wynika ponadto, iż w dniu wejścia w życie rozporządzenia nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. w sprawie [...] Obszaru Chronionego
Krajobrazu (Dz. Urz. Woj. [...] z 2005 r. nr [...], poz. [...] z późn. zm.), tj. w dniu [...] maja 2005 r., teren ww. działki nie był objęty ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a więc tym samym nie istnieje możliwość zastosowania odstępstwa od ww. zakazu, wyartykułowanego w § 3 ust. 4 ww. rozporządzenia. W tym miejscu należy także podkreślić, iż wymienione wyżej odstępstwa od naruszonego zakazu, stanowią jedyne wyjątki określone w rozporządzeniu Wojewody [...] umożliwiające odstąpienie od naruszonego zakazu. W świetle powyższego zarzuty Skarżących odnoszące się do wspomnianej kwestii, należy uznać za niezasadne.
Ponadto Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wskazał, iż ustalenia zawarte w przedłożonym do uzgodnienia projekcie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla ww. inwestycji są sprzeczne z zakazami określonymi w § 3 ust. 1 pkt 3, 5 i 6 ww. rozporządzenia stanowiących odpowiednio, iż w granicach [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu zakazuje się: ,"likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych, jeżeli nie wynikają one z potrzeby ochrony przeciwpowodziowej i zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego lub wodnego lub budowy, odbudowy; utrzymania, remontów lub naprawy urządzeń wodnych", "wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu, z wyjątkiem prac związanych z zabezpieczeniem przeciwpowodziowym lub przeciwosuwiskowym lub utrzymaniem, budową odbudową naprawą lub remontem urządzeń wodnych" oraz "dokonywania zmian stosunków wodnych, jeżeli służą innym celom niż ochrona przyrody lub zrównoważone wykorzystanie użytków rolnych i leśnych oraz racjonalna gospodarka wodna lub rybacka"
W pkt 2 lit b projektu decyzji wyszczególniono zakazy obowiązujące w granicach [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, a następnie wskazano, iż: "ustala się: potrzebę wprowadzania nasadzeń kompensujących gatunków rodzimych i właściwych dla siedlisk w przypadku konieczności usunięcia pojedynczych drzew lub krzewów z zadrzewień śródpolnych lub przydrożnych. Powyższe wynika z obowiązującego na terenie OChK i PK zakazu (...). Przez likwidację zadrzewień rozumie się wycięcie bez dokonania nasadzeń zastępczych gatunków rodzimych i właściwych dla siedlisk". Ponadto w projekcie decyzji wskazano: "w trakcie prac budowlanych inwestor realizujący przedsięwzięcie jest obowiązany uwzględnić ochronę środowiska na obszarze prowadzenia prac, a szczególności ochronę gleby, zieleni, naturalnego ukształtowania terenu i stosunków
wodnych. Przy prowadzeniu prac budowlanych dopuszcza się wykorzystywanie i przekształcanie elementów przyrodniczych wyłącznie w takim zakresie, w jakim jest to konieczne w związku z realizacją konkretnej inwestycji. Jeżeli ochrona elementów przyrodniczych nie jest możliwa, należy podejmować działania mające na celu naprawienie wyrządzonych szkód, w szczególności przez kompensację przyrodniczą"
Przytoczenie w treści projektu decyzji zakazów obowiązujących w granicach [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, a następnie zawarcie ustaleń pozwalających na usuwanie zadrzewień śródpolnych ( §3 ust. 1 pkt 3 ww. rozporządzenia) oraz przekształcanie elementów przyrodniczych w związku z realizacją inwestycji (przekształcanie naturalnego ukształtowania terenu i stosunków wodnych - § 3 ust. 1 pkt 5 i 6 ww. rozporządzenia), prowadzi do sytuacji, w której zapisy projektu decyzji są niejasne. Wymienione wcześniej zapisy projektu decyzji o warunkach zabudowy stanowią natomiast swego rodzaju sposób ominięcia zakazów ustanowionych w akcie prawa miejscowego, tymczasem projekt decyzji powinien gwarantować nienaruszalność zakazów obowiązujących na danym obszarze chronionym.
Kwestia naruszenia wskazanych wyżej zakazów na skutek realizacji przedmiotowej inwestycji powinna zostać wyjaśniona w trakcie oględzin terenu przedmiotowej działki, bowiem stan faktyczny na działce może wskazywać, iż mimo ww. zapisów nie dojdzie do naruszenia rzeczonych zakazów (np.: na działce nie występują zadrzewienia śródpolne, przydrożne ani nadwodne, a tym samym nie zajdzie konieczność ich usuwania). Z uwagi na bezsprzecznie naruszony zakaz określony w § 3 ust. 1 pkt 8 ww. rozporządzenia, tut. Organ odstąpił od przeprowadzania dowodu w postaci oględzin omawianego terenu.
Skargę na powyższe postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2013r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. C. i K. C., domagając się jego uchylenia.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono, że wydane zostało bez wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czy zachodzą przesłanki do wyłączenia stosowania zakazów obowiązujących na danym obszarze chronionym oraz czy istnieje możliwość zastosowania odstępstw od naruszonych zakazów.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że w sprawie bezspornym jest , iż działka na której planowana jest inwestycja polegająca na budowie budynku mieszkalnego zlokalizowana jest w pasie 100 m od linii brzegu rzeki. co w ocenie organu wklucza możliwość jej zabudowy budynkiem mieszkalnym, bowiem w jego ocenie "że nie jest niezbędne budowanie budynku mieszkalnego w pasie chronionym, skoro można go zlokalizować poza tą strefą". Organ powołuje się przy tym na orzeczenie WSA w Warszawie, które to orzeczenie dotyczy innego stanu faktycznego. Organ stwierdza "że nie jest niezbędne zamieszkiwanie właściciela nieruchomości rolnej w tym pasie ochronnym. Z takimi stwierdzeniami w ocenie skarżących należy się zgodzić "jednakże w ich przypadku z uwagi na kształt działki, a w szczególności jej szerokość, rozmieszczenie budynków gospodarczych, meandrującą rzekę pagórkowatość i konieczność zachowania pasa ochronnego od drogi krajowej, praktycznie nie ma możliwości wybudowania budynku mieszkalnego na działce w żadnym innym miejscu.
Ponadto planowany budynek nie będzie przekraczał istniejącej linii zabudowy od rzeki na działkach sąsiednich i ma być posadowiony w obszarze zwartej zabudowy wsi P.
Skarżący wskazują, że nie rozumieją jak planowana przez nich budowa budynku mieszkalnego drewnianego w istniejącej linii zabudowy może być oceniana negatywnie pod kątem ochrony przyrody lub też naruszać komponenty środowiska przyrodniczego na obszarze chronionym. Niezrozumiała jest też dla nich interpretacja definicji gospodarstwa rolnego bowiem wynika z niej, że do prowadzenia racjonalnej gospodarki rolnej nie jest potrzebny budynek mieszkalny, a rolnik może mieszkać w innym miejscu. Dla skarżących jest rzeczą całkowicie zrozumiałą że w skład gospodarstwa rolnego wchodzi również budynek mieszkalny w którym rolnik i jego rodzina zaspakajają swoje potrzeby mieszkaniowe. Gdzie bowiem mają zaspokoić swoje potrzeby mieszkaniowe w sytuacji gdy nie mogą postawić budynku mieszkalnego na obszarze naszej jedynej działki mimo że obok istnieją budynki mieszkalne rolników i osób nie prowadzących działalności rolniczej w tej samej linii od rzeki co planowany budynek.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2012, poz. 270 ze zm. zwanej w dalszej części p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest postanowienie z dnia [...] czerwca 2013r. Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, utrzymujące w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. z dnia [...] czerwca 2012 r., odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego służącego prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, na terenie części działki o nr ewidencyjnym [...], położonej we wsi P., w gminie P., w granicach [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy uznał, że zasadnie organ pierwszej instancji jako podstawę odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla planowanej inwestycji wskazał, iż realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia narusza zakaz określony w § 3 ust. 1 pkt 8 Rozporządzenia nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. w sprawie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. Woj. [...] z 2005 r. nr [...] poz. [...] z późn. zm.), zgodnie z którym na rzeczonym obszarze chronionym zakazuje się lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. Z akt sprawy wynika bowiem, iż planowana inwestycja zlokalizowana ma być w pasie szerokości 100 m od rzeki [...], co jest niedopuszczalne w świetle w/w przepisu. W ocenie zaś organu obiekt budowlany służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych nie jest związany z prowadzeniem
racjonalnej gospodarki rolnej, bowiem, nie jest konieczne przy prowadzeniu tej gospodarki zamieszkiwanie właściciela nieruchomości w pasie 100 m od linii brzegu rzeki [...]. W granicach istniejącego siedliska rolnego na przedmiotowej działce jest już zaś zlokalizowany budynek mieszkalny. Tym samym, w odniesieniu do planowanej inwestycji brak jest podstaw do zastosowania wyjątków wynikających z w/w przepisu.
W ocenie Sądu stanowisko organu w powyższej kwestii nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślić należy, iż Sąd nie kwestionuje stanowiska jakie zostało zaprezentowane w przywołanym przez organ wyroku tutejszego Sądu o sygn. akt IV SA/Wa 759/09 z dnia 9 lipca 2009r., należy mieć jednak na uwadze, że każda ze spraw która wpływa zarówno do organu, jak i do Sądu wymaga indywidualnego podejścia i rzetelnego rozpoznania w tym ustalenia stanu faktycznego. Dokonując analizy akt przedmiotowej sprawy nie można zatem nie odnieść się do okoliczności, iż planowana inwestycja- budowa domu jednorodzinnego, nie dotyczy nieruchomości niezabudowanej. Z akt sprawy wynika bowiem, że inwestycja ta polegać ma na rozbudowie istniejącego już siedliska. Na działce jak wynika z mapy stanowiącej załącznik do projektu decyzji znajdują się 4 budynki gospodarcze i budynek mieszkalny. Dodatkowo z oświadczeń złożonych przez skarżących wynika, iż prowadzą oni gospodarstwo rolne- uprawa zbóż, przy czym teren inwestycji znajduje się jak wskazują skarżący (patrz, treść zażalenia) w okolicy działek uprawianych. Bez wątpienia zatem teren planowanej inwestycji uznać należy za siedlisko rolne. Nie mamy tu zatem do czynienia z sytuacją gdy na działce rolnej, niezabudowanej, jej właściciel, chce posadowić jedynie budynek mieszkalny, który w rzeczywistości nie będzie stanowił siedliska rolnego, którego zadaniem jest zapewnie warunków bytowych osobom prowadzącym produkcję rolną, a tym samym nie będzie związany z prowadzeniem racjonalnej gospodarki rolnej.
Jak wyjaśniał Sąd Najwyższy w uchwale siedmiu sędziów z 30 maja 1988 r., III UZP 8/88, wpisanej do księgi zasad prawnych (OSNCP 1988 nr 12, poz. 166), powołując się na wcześniejszą judykaturę, że prowadzi gospodarstwo rolne ten, kto władając nim w sensie prawnym - jak właściciel, użytkownik, posiadacz samoistny lub zależny - wykonuje czynności natury funkcjonalnej, niezbędne dla racjonalnej gospodarki w konkretnym gospodarstwie rolnym. Z uwagi na różnorodną specyfikę gospodarstw rolnych zakres i rodzaj wykonywanych czynności może być różny,
jednakże w każdym przypadku chodzi o takie czynności, bez których funkcja gospodarstwa nie mogłaby być zrealizowana.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, iż Sąd nie podzielił stanowiska organu odwoławczego w zakresie utożsamienia pojęcia racjonalnej gospodarki rolnej z gospodarką ekstensywną. Powyższe w ocenie Sądu nie wynika ani z przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, ani z rozporządzenia nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. w sprawie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu. Zarówno w art. 24 ust. 1 pkt 8 w/w ustawy jak i w § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia mowa jest bowiem jedynie o zakazie lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. A nie o gospodarce ekstremalnej. Mając zaś na uwadze, iż zgodnie z art. 5 ust. 8 ustawy ochrona krajobrazowa ma na celu zachowanie cech charakterystycznych danego krajobrazu, w ocenie Sądu orzekające w sprawie organy, rozpoznając przedmiotową sprawie naruszyły przepisy prawa procesowego tj. art. 7, 77 § 1 k.p.a, poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, oraz nie odniesienie się i nie uwzględnienie słusznego interesu stron skarżących, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Całkowicie pominęły one bowiem okoliczność, iż planowana inwestycja- budowa domu jednorodzinnego zlokalizowana ma być na już zabudowanej, urządzonej działce stanowiącej siedlisko rolne (a więc bez wątpienia kształtującej cechy istniejącego na tym terenie krajobrazu). Nie odniosły się również do oświadczeń stron z których wynika, że prowadzą oni działalność rolniczą na tym terenie, zaś nowy dom ma jedynie zapewnić im godziwe warunki zamieszkania. Powyższe może więc wskazywać, iż w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienie z wyjątkiem o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia tj., możliwością usytuowania obiektu służącego prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej w pasie szerokości 100 m od linii brzegu rzeki, co nie zostało właściwie zbadane przez orzekające organy.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a uchylił oba zaskarżone postanowienia. Jednocześnie na podstawie art. 152 Sąd rozstrzygnął w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło