II OSK 216/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-10-01
Skład orzekający: Barbara Adamiak, Grzegorz Czerwiński, Łukasz Krzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o oddaleniu skargi na bezczynność wierzyciela może zostać uznane za nieważne na podstawie stwierdzenia nieważności decyzji, która określała termin wykonania obowiązku, jeśli ta pierwsza decyzja została wydana przed stwierdzeniem nieważności drugiej?Ratio decidendi
Postanowienie o oddaleniu skargi na bezczynność wierzyciela nie może zostać uznane za nieważne z powodu stwierdzenia nieważności decyzji, która określała termin wykonania obowiązku, jeśli ta pierwsza decyzja została wydana przed stwierdzeniem nieważności drugiej. Kluczowe jest ustalenie wymagalności obowiązku w dacie wydania postanowienia o oddaleniu skargi, a nie późniejsze stwierdzenie nieważności decyzji modyfikującej termin wykonania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej W. T. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB). GINB odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WWINB) z marca 2013 r., które oddaliło skargę W. T. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w Krotoszynie. PINB pierwotnie nakazał wykonanie robót budowlanych, następnie decyzją z lutego 2013 r. przedłużył termin ich wykonania do końca 2013 r. WWINB oddalił skargę na bezczynność, uznając, że obowiązek nie był wymagalny z uwagi na przedłużony termin. W. T. domagał się stwierdzenia nieważności postanowienia WWINB, powołując się na późniejsze stwierdzenie nieważności decyzji PINB z lutego 2013 r. przez WWINB w kwietniu 2013 r.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędzia del. WSA Łukasz Krzycki Protokolant: asystent sędziego Tomasz Muszyński po rozpoznaniu w dniu 1 października 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej W. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1849/13 w sprawie ze skargi W. T. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 13 listopada 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1849/13, po rozpoznaniu sprawy ze skargi W. T. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2013 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia, oddalił skargę.
Wyrok zapadł w następującym stanie sprawy.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] czerwca 2013 r. znak: [...] na podstawie art. 157 § 1 i art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 oraz art. 126 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu wniosku z 4 kwietnia 2013 r. W. T. w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2013 r., znak: [...], oddalającego skargę W. T. na bezczynność wierzyciela, tj. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krotoszynie w podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, odmówił stwierdzenia nieważności ww. postanowienia Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2013 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krotoszynie po rozpatrzeniu sprawy wybudowania bez wymaganego pozwolenia na budowę obiektu budowlanego – dobudowania pomieszczenia handlowo-usługowego z tarasem i schodami do budynku mieszkalnego na nieruchomości w Krotoszynie przy ul. [...], dz. nr [...], decyzją z [...] maja 2012 r., nakazał właścicielowi nieruchomości M. W. wykonanie w terminie do dnia 30 sierpnia 2012 r. określonych robót budowlanych i czynności w celu doprowadzenia samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami.
Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego – po rozpatrzeniu odwołania W. T. decyzją z [...] czerwca 2012 r. utrzymał w mocy ww. decyzję.
Decyzja Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 2012 r. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który prawomocnym wyrokiem z dnia 8 listopada 2012 r. sygn. akt IV SA/Po 832/12 oddalił skargę.
M. W. wnioskiem z 26 lutego 2013 r. wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krotoszynie o przedłużenie terminu wykonania nakazanych robót do 31 grudnia 2013 r.
Po rozpatrzeniu wniosku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krotoszynie decyzją z [...] lutego 2013 r. zmienił, na podstawie art. 155 k.p.a., decyzję z [...] maja 2012 r., w ten sposób, że nakazany obowiązek należy wykonać do 31 grudnia 2013 r.
W. T. wniósł skargę na podstawie art. 6 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012 r. poz. 1015), na bezczynność wierzyciela – Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krotoszynie w podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych.
Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 6 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postanowieniem z [...] marca 2013 r., oddalił skargę na bezczynność.
Wnioskiem z 4 kwietnia 2013 r. W. T. wystąpił o stwierdzenie nieważności postanowienia Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2013 r.
Po rozpoznaniu ww. wniosku Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał wskazane na wstępie postanowienie z [...] czerwca 2013 r.
W uzasadnieniu wskazał, że na dzień wydawania postanowienia Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, tj. [...] marca 2013 r. w obrocie prawnym pozostawała decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krotoszynie z [...] lutego 2013 r., którą zmienił na podstawie art. 155 k.p.a., decyzję z [...] maja 2012 r., w ten sposób, że wykonanie nakazanego obowiązku przedłużono do 31 grudnia 2013 r. Zatem zdaniem organu nie można stwierdzić, że w dniu [...] marca 2013 r. istniał obowiązek podjęcia przez wierzyciela czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych.
Z tych względów Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2013 r., nie jest dotknięte wadą nieważności.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 2013 r., wniósł W. T..
Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] lipca 2013 r. znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 oraz z art. 144 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie własne z [...] czerwca 2013 r.
Organ podkreślił, że nie można stwierdzić, iż w dniu [...] marca 2013 r. istniał obowiązek podjęcia przez wierzyciela czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, gdyż na dzień wydawania postanowienia z [...] marca 2013 r. w obrocie prawnym pozostawała decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krotoszynie z [...] lutego 2013 r.
Odnosząc się do uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 listopada 2012 r. sygn. I OPS 2/12, w świetle której, stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą wydano inną przedmiotowo zależną decyzję, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, a nie do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., w ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego uchwała ta nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, gdyż dotyczy tzw. decyzji zależnych. W uzasadnieniu uchwały Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, że kwestię zależności między decyzjami, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., należy rozpatrywać na podstawie przepisów prawa materialnego, które wyznacza relacje między tymi decyzjami.
Organ wskazał także, że Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] kwietnia 2013 r., stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krotoszynie z [...] lutego 2013 r. Jednak nie ma przepisu prawa materialnego, który wyznaczałby relacje pomiędzy decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krotoszynie z [...] lutego 2013 r. a kontrolowanym w postępowaniu, postanowieniem Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2013 r.
Tym samym Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie.
Rozpoznając sprawę Sąd wskazał, że zaskarżone postanowienie zapadło w postępowaniu nadzwyczajnym prowadzonym w trybie nieważnościowym.
Skarżący składając wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia z [...] marca 2013 r. podniósł, że w sprawie powinno nastąpić stwierdzenie nieważności wskazanego postanowienia z uwagi na treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 listopada 2012 r. sygn. I OPS 2/12, w świetle której, stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą wydano inną przedmiotowo zależną decyzję, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, a nie do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.
Sąd stwierdził, co prawidłowo wskazał Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, że ww. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, gdyż dotyczy tzw. decyzji zależnych. W uzasadnieniu uchwały Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, że kwestię zależności między decyzjami, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., należy rozpatrywać na podstawie przepisów prawa materialnego, które wyznacza relacje między tymi decyzjami.
W tym kontekście nie można uznać, by pomiędzy decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krotoszynie z [...] lutego 2013 r. a postanowieniem Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2013 r., istniała tego typu zależność. Faktycznie, gdyby nie wydano decyzji z [...] lutego 2013 r. treść rozstrzygnięcia z [...] marca 2013 r. byłaby inna, jednakże okoliczność ta nie przesądza o istnieniu pomiędzy tymi orzeczeniami zależności.
Przechodząc do dalszych rozważań Sąd wskazał, że organ dokonując oceny, czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a. do stwierdzenia nieważności decyzji, bada stan faktyczny, jak i prawny z daty wydania decyzji/postanowienia.
Zgodnie z art. 6 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności, o których mowa w § 1, służy skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu wykonaniem obowiązku. Postanowienie w sprawie skargi wydaje organ wyższego stopnia. Na postanowienie oddalające skargę przysługuje zażalenie (§ 1a).
Analizując treść ww. przepisu w kontekście rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że ze stanu faktycznego sprawy wynika, że na dzień wydawania postanowienia Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, tj. [...] marca 2013 r. pozostawała w obrocie prawnym decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krotoszynie z [...] lutego 2013 r., mocą której organ przedłużył okres na wykonanie nakazanego obowiązku do 31 grudnia 2013 r. Zatem prawidłowo Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że nie można przyjąć, że w dniu [...] marca 2013 r. istniał obowiązek podjęcia przez wierzyciela jakichkolwiek czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych. Skoro w obrocie prawnym istniała decyzja przedłużająca wykonanie obowiązku wskazanego we wcześniejszej decyzji, to nie istniały podstawy do wszczynania postępowania egzekucyjnego w sprawie, a tym samym nie można było zarzucić organowi egzekucyjnemu bezczynności. Zasadniczą kwestią dla ustalenia, że istnieje obowiązek podjęcia przez wierzyciela czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, jest uprzednie stwierdzenie, że ma miejsce uchylanie się przez zobowiązanego od wykonania obowiązku. Organ przystępuje do podjęcia czynności mających na celu przymusowe wykonanie obowiązku ciążącego na zobowiązanym dopiero, gdy obowiązek jest wymagalny, a zobowiązany powstrzymuje się od jego wykonania. Tego w sprawie w dniu [...] marca 2013 r. organ nie mógł stwierdzić. Postanowienie z [...] marca 2013 r. miało zatem swoje uzasadnienie faktyczne i prawne. Ta okoliczność przesądza zatem, że nie można stwierdzić, że w dniu [...] marca 2013 r. istniał obowiązek podjęcia przez wierzyciela czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych. Tym samym nie można było w dniu [...] marca 2013 r. zarzucić organowi egzekucyjnemu bezczynności.
Okoliczności tej nie zmienia również fakt, iż Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] kwietnia 2013 r., stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krotoszynie z [...] lutego 2013 r., gdyż ww. rozstrzygnięcia nie było w obrocie prawnym w dniu [...] marca 2013 r., a jak wyżej zaznaczono dokonując oceny, czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a. do stwierdzenia nieważności decyzji, bada się stan faktyczny, jak i prawny z daty wydania decyzji/postanowienia.
Sąd zgodził się z Głównym Inspektorem Nadzoru Budowlanego, że postanowieniu z [...] marca 2013 r. nie można zarzucić rażącego naruszenia prawa gdyż wydane zostało przez właściwy organ, bez rażącego naruszenia prawa, nie zostało wydane bez podstawy prawnej, nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej innym postanowieniem ostatecznym, zostało skierowane do właściwych stron postępowania, było wykonalne w dniu jego wydania, a jego wykonanie nie wywołałoby czynu zagrożonego karą oraz nie zawiera wady powodującej jego nieważność z mocy prawa.
Mając na uwadze podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.
Skargę kasacyjną od wyroku, zaskarżając wyrok w całości wniósł W. T.. Skargę kasacyjną oparł na zarzucie przepisu prawa materialnego, tj. naruszenia art. 145 § 1 pkt 8 Kodeksu postępowania administracyjnego (traktowanego jako przepis prawa materialnego) polegające na jego niezastosowaniu ale tylko w kontekście badania zależności (związku przyczynowego) pomiędzy decyzją PINB w Krotoszynie znak: [...] z [...] lutego 2013 r. o zmianie decyzji a postanowieniem WWINB znak: [...] z [...] marca 2013 r. oddalającym skargę na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych; WSA w Warszawie popełnił błąd w subsumcji tzn. niewłaściwie uznał, że stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w tym przepisie prawa, innymi słowy WSA w Warszawie wadliwie uznał, że brak jest zależności (nie istnieje związek przyczynowy) pomiędzy ww. orzeczeniami PINB i WWINB, gdy w rzeczywistości taki związek istnieje i jest on nawet oczywisty.
Drugą podstawą skargi kasacyjnej jest zarzut naruszenie przepisów postępowania, tj. naruszenia art. 187 § 2 oraz art. 269 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez ich niezastosowanie – polegające na nie stwierdzeniu nieważności orzeczenia zależnego (o oddaleniu skargi na bezczynność wierzyciela znak: [...] z [...] marca 2013 r.) w sytuacji stwierdzenia nieważności decyzji (o zmianie decyzji znak: [...] z [...] lutego 2013 r.), w oparciu o którą oddalono skargę na bezczynność wierzyciela.
Trzecią podstawą skargi kasacyjnej jest zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 i art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 157 § 2 k.p.a. (traktowanych jako przepisy prawa materialnego) przez ich niewłaściwe zastosowanie w aspekcie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. w związku z art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Czwartą podstawą skargi kasacyjnej jest zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ oraz art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w aspekcie wskazanych wcześniej naruszeń prawa procesowego i materialnego polegające na nieuwzględnieniu skargi pomimo tego, że postanowienie GINB znak: [...] z [...] lipca 2013 r. o utrzymaniu w mocy postanowienia znak: [...] z [...] czerwca 2013 r. odmawiającego stwierdzenia nieważności postanowienia WWINB z [...] marca 2013 r. znak: [...] zostało wydane z naruszeniem prawa.
Na tych podstawach wnosił o:
1) uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie,
2) zasądzenie od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego w kwocie 560 zł [opłata kancelaryjna – 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika – 360 zł (3 x stawka minimalna – 120 zł, tj. zaledwie 1/2 kosztów dopuszczalnych), koszty sądowe – wpis 100 zł]. Zasądzając opłatę za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego Naczelny Sąd Administracyjny powinien wziąć pod uwagę wkład pracy pełnomocnika w przyczynieniu się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, która okazała się być dość zawiła i prawnie skomplikowana.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. W skardze kasacyjnej podstawy do zastosowania sankcji nieważności postanowienia Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2013 r. o oddaleniu skargi na bezczynność wierzyciela – Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krotoszynie w podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych wyprowadzono z art. 145 § 1 pkt 8 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w powiązaniu z art. 187 § 2 i art. 269 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Według art. 145 § 1 pkt 8 Kodeksu postępowania administracyjnego "W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione". W orzecznictwie sądowym wątpliwości interpretacyjne wywoływały następstwa prawne stwierdzenia nieważności decyzji, w oparciu o którą została wydana decyzja rozstrzygająca sprawę.
W uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 listopada 2012 r. sygn. akt I OPS 2/12 przyjęto: "Stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą wydano inną przedmiotowo zależną decyzję, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, a nie do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a." Dla wyprowadzenia podstaw nieważności podstawowe znaczenie prawne ma ustalenie zależności postanowienia o oddaleniu skargi na bezczynność wierzyciela z decyzją nakładającą obowiązek. Według art. 6 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1015. Obecnie obowiązuje tekst jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm.) "W razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych". Dla ustalenia bezczynności wierzyciela w zastosowaniu środków egzekucyjnych, które są formą przymusu państwowego, podstawowe znaczenie ma ustalenie czy obowiązek jest wymagalny. Przy ustaleniu wystąpienia przesłanki wymagalności obowiązku należy wskazać na odróżnienie wykonalności decyzji od wymagalności obowiązku. Wykonalne są decyzje ostateczne co nie oznacza wymagalności obowiązku. Jeżeli w decyzji został określony termin wykonania obowiązku, wymagany staje się obowiązek z upływem wyznaczonego terminu. Przy rozpoznaniu i rozstrzygnięciu skargi na bezczynność wierzyciela, organ egzekucyjny obowiązany jest ustalić, czy obowiązek jest wymagalny. Nie można skutecznie zarzucić bezczynności w stosowaniu środków egzekucyjnych jeżeli nie upłynął wyznaczony termin wykonania obowiązku, a zatem nie stał się wymagalny. Dla dopuszczalności stosowania środków egzekucyjnych ustalenie wymagalności obowiązku przesądza o podstawach prawnych prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a w konsekwencji braku podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 2 w związku z art. 35 § 1 i art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji).
Rozpoznając skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krotoszynie, Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego obowiązany był ustalić czy obowiązek jest wymagalny. Decyzja z [...] lutego 2013 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zmieniająca termin wykonania nakazanego obowiązku przesądzała, że nie było podstaw do zarzucenia bezczynności wierzyciela. Stwierdzenie nieważności tej decyzji nie daje podstaw do wyprowadzenia następstw prawnych wykonalności obowiązku, o którym rozstrzyga wiążąca zobowiązanego obowiązująca decyzja ustalająca termin wykonania obowiązku. To, że zastosowanie wobec decyzji z [...] lutego 2013 r. sankcji nieważności oznacza, że decyzja ta nie była zdolna do wywołania skutku prawnego nie oznacza, że są podstawy do stosowania sankcji nieważności wobec postanowienia Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2013 r. o oddaleniu skargi na bezczynność wierzyciela. W obowiązujących rozwiązaniach prawnych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przyjęto, że do postępowania egzekucyjnego, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego mają odpowiednie zastosowanie (art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Konsekwentnie ma to znaczenie dla stosowania uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 listopada 2012 r. sygn. akt I OPS 2/12, w której przyjęto, że stwierdzenie nieważności decyzji może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej. W postępowaniu egzekucyjnym nie ma podstaw do wyprowadzenia zależności bez uwzględnienia rozwiązań przyjętych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ograniczających dopuszczalność stosowania środków egzekucyjnych, w tym wyprowadzenia wymagalności obowiązku.
Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 8 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w powiązaniu z art. 187 § 2 i art. 269 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest zasadny.
Tym samym nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd nie miał podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, a zatem prawidłowo zastosował art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny, orzekł jak sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło