III SA/Wa 1050/13
WyrokWSA w Warszawie2013-11-14
Skład orzekający: Aneta Lemiesz, Jolanta Sokołowska, Waldemar Śledzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Finansów, wydając interpretację indywidualną dotyczącą podatku od towarów i usług, może modyfikować stan faktyczny przedstawiony przez wnioskodawcę we wniosku o interpretację?Ratio decidendi
Minister Finansów, wydając interpretację indywidualną, jest związany stanem faktycznym przedstawionym przez wnioskodawcę. Nie może samodzielnie modyfikować tego stanu faktycznego, a jeśli uzna go za niepełny lub wewnętrznie sprzeczny, powinien wezwać wnioskodawcę do jego uzupełnienia. W przypadku, gdy organ podatkowy dokona takiej modyfikacji, zaskarżona interpretacja powinna zostać uchylona.Stan faktyczny
Spółka P. S.A. zwróciła się do Ministra Finansów o wydanie interpretacji indywidualnej w sprawie opodatkowania podatkiem VAT bonusów oferowanych pracownikom w ramach pobytów w ośrodku wypoczynkowym. Spółka przedstawiła stan faktyczny, w którym rozróżniła sytuacje, gdy wczasy zamawia komisja socjalna, od sytuacji, gdy wczasy zamawia sam pracownik. Minister Finansów w zaskarżonej interpretacji uznał, że w obu przypadkach świadczenia nie podlegają opodatkowaniu VAT, modyfikując tym samym stan faktyczny przedstawiony przez Spółkę. Spółka wniosła skargę do WSA w Warszawie, zarzucając organowi naruszenie przepisów ustawy o VAT oraz modyfikację stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną i zasądził od Ministra Finansów na rzecz P. S.A. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Aneta Lemiesz, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Sokołowska (sprawozdawca), Sędzia WSA Waldemar Śledzik, Protokolant starszy referent Monika Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2013 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) zasądza od Ministra Finansów na rzecz P. S.A. z siedzibą w W. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
P. S.A. (dalej jako: "Spółka" lub "Skarżąca") wnioskiem z dnia 29 października 2012 r. zwróciła się do Ministra Finansów o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług. We wniosku Spółka przedstawiła następujący stan faktyczny:
Spółka w ramach swojej działalności prowadzi ośrodek wypoczynkowy M.. W celu zwiększenia atrakcyjności i konkurencyjności ośrodka, Spółka w cenie pobytu oferuje dodatkowe bonusy (np. bilety na przejazd kolejką górską, pobyt w parku dinozaurów, wycieczkę do Czech, wjazd wyciągiem na Szrenicę) swoim pracownikom korzystającym z dofinansowania z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych przebywającym na turnusach wypoczynkowych dłuższych niż 7 dni. Wczasowicze w dniu przyjazdu dokonują wyboru z jakich atrakcji chcieliby skorzystać w ramach należnego im bonusu. Wysokość bonusu zależy od długości pobytu np. przy pobytach 8-10 dni wartość bonusu wynosi 70 zł na osobę, zaś przy pobytach powyżej 11 dni 100 zł. Należy przy tym zauważyć, że cena skalkulowana za dobę pobytu jest stała bez względu na to, czy wczasowicz jest pracownikiem, czy korzysta z dofinansowania oraz czy przysługuje mu ww. bonus. Wartość wykorzystanego bonusu nie zwiększa więc ceny za pobyt.
Zamówienia składane przez pracowników Spółki oraz płatności mogą następować w dwojaki sposób:
1) wczasy zamawia Komisja socjalna - wówczas wystawiana jest nota informacyjna dla Komisji; pracownik zaś nie rozlicza się bezpośrednio z ośrodkiem wypoczynkowym lub
2) wczasy zamawia sam pracownik - wówczas pracownik wpłaca zaliczkę na poczet opłaty za pobyt, a pozostałą część reguluje w kasie ośrodka na podstawie otrzymanej faktury. Następnie pracownik sam rozlicza się z komisją socjalną na podstawie otrzymanej faktury.
W związku z powyższym zadano następujące pytania:
1. Czy Poczta prawidłowo rozlicza podatek od towarów i usług dotyczący przekazania pracownikom bonusów w związku ich pobytem na turnusach wypoczynkowych?
2. Czy Poczta ma prawo do odliczenia podatku naliczonego w związku zakupem przedmiotowych bonusów?
W ramach własnego stanowiska do pytanie nr 1, Spółka przytoczyła treść art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 8 ust. 1, art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, ze zm. – dalej jako: "ustawa o VAT") i stwierdziła, że w opisanym stanie faktycznym przekazanie bonusów stanowi odpłatne świadczenie usług o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przy czym podstawą opodatkowania jest cała kwota należna (netto) z tytułu świadczonej usługi pobytu na turnusie wypoczynkowym. Wartość wydawanego bonusu została bowiem skalkulowana w cenie pobytu.
Zdaniem Spółki, brak jest podstaw do odrębnego traktowania na podstawie przepisów podatkowych usługi przekazania bonusów. Nie można bowiem uznać tego świadczenia za nieodpłatne świadczenie usług, które na podstawie art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT traktowane jest jako odpłatne i tym samym podlegające opodatkowaniu jako odrębne świadczenie.
Według Spółki należy wziąć pod uwagę, że w przedmiotowej sprawie świadczenia następują po obu stronach stosunku prawnego. Z jednej strony Spółka świadczy usługi wypoczynkowe oraz ewentualnie dodatkowe usługi w cenie pobytu, z drugiej strony pracownik obowiązany jest do zapłaty tak skalkulowanego wynagrodzenia. Tym samym brak jest elementu nieodpłatności, o którym mowa powyżej.
Spółka zaznaczyła, że wskazany powyżej sposób rozliczeń nie będzie miał zastosowania, jeśli zamawiającym usługę jest komisja socjalna będąca dysponentem środków Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych. W tym przypadku działania pracodawcy podejmowane w ramach ZFŚS są przejawem działalności socjalnej zakładu pracy, a nie działalności gospodarczej podatnika VAT. W sytuacji, gdy pracodawca udziela pracownikom świadczeń finansowanych z ZFŚS, występuje on jedynie w roli administratora majątku ZFŚS.
W zakresie objętym pytaniem nr 2 Spółka powołała się na treść art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, po czym stwierdziła, że nabycie różnego rodzaju usług, które następnie są przekazywane pracownikom w formie bonusów, daje jej prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości, o ile sama czynność przekazania podlega opodatkowaniu. Tym samym prawo to będzie przysługiwało w przypadku przekazania bonusów pracownikom zamawiającym i rozliczającym pobyt na turnusie wypoczynkowym bezpośrednio ze Spółką. W przypadku zakupu bonusów na rzecz pracowników, którzy za pośrednictwem komisji socjalnej zamawiają usługę pobytową, Spółce nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu wydatków poniesionych na rzecz tych osób.
Spółka zaznaczyła, że ponieważ może wyodrębnić, które bonusy przekazuje pracownikom opłacającym pobyt samodzielnie, a które pracownikom rozliczającym się za pośrednictwem komisji socjalnych, zastosowanie znajduje art. 90 ust. 1 ustawy o VAT. Brak jest natomiast podstaw do odliczania podatku naliczonego strukturą, o której mowa w art. 90 ust. 2 ww. ustawy.
Zaskarżoną interpretacją indywidualną z dnia [...] stycznia 2013 r. Minister Finansów uznał, że stanowisko Skarżącej jest:
- prawidłowe w zakresie opodatkowania przekazania pracownikom korzystającym z dofinansowania z ZFŚS dodatkowych bonusów oferowanych w cenie pobytu w ośrodku wypoczynkowym, w sytuacji gdy wczasy zamawia Komisja socjalna oraz prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z zakupem przedmiotowych bonusów,
- nieprawidłowe w zakresie opodatkowania przekazania pracownikom korzystającym z dofinansowania z ZFŚS dodatkowych bonusów oferowanych w cenie pobytu w ośrodku wypoczynkowym w sytuacji, gdy wczasy zamawia sam pracownik oraz prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z zakupem przedmiotowych bonusów.
Minister Finansów przytoczył treść art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1 i 2, art. 8 ust. 1 i 2, art. 15 ust. 1 i 2, art. 106 ust. 1 ustawy o VAT. Wskazał, że obowiązek tworzenia Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych nakładają przepisy ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (Dz. U. z 2012 r. poz. 592), po czym zacytował treść art. 1 ust. 1, art. 2 pkt 1 i 5 i art. 12 tej ustawy.
Organ wskazał, że właścicielem środków zgromadzonych na rachunku bankowym Funduszu jest zakładowy fundusz świadczeń socjalnych, a nie zakład pracy. Tym samym podmiot nie rozpoczyna i nie prowadzi działalności gospodarczej w celu dysponowania funduszem socjalnym. Wykonuje te czynności tylko dlatego, że taki obowiązek nakłada na niego ustawa o Zakładowym Funduszu Świadczeń Socjalnych. W konsekwencji, podmiot wykonując na rzecz osób uprawnionych, wskazanych w ustawie o Zakładowym Funduszu Świadczeń Socjalnych, czynności w niej określone nie działa w charakterze podatnika podatku od towarów i usług w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT. Ponadto, w przypadku częściowego lub całościowego partycypowania w kosztach nabytych usług obcych przez pracownika, trudno uznać, że odpłatność czyniona przez tę osobę ma charakter wynagrodzenia za usługę pracodawcy, gdyż jego usługa w tym zakresie - jako administratora Funduszu - ma charakter jedynie pośredniczenia w udostępnianiu ww. osobom usługi obcej, sfinansowanej ze środków Funduszu, z tytułu którego to działania pracodawca nie uzyskuje żadnego wynagrodzenia, gdyż odpłatność pracownika przekazywana jest na rachunek ZFŚS.
Minister Finansów uznał, iż przez wzgląd na treść art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 tej ustawy oraz przepisy ustawy o Zakładowym Funduszu Świadczeń Socjalnych, Spółka, która w ramach wynikającego z ustawy o Zakładowym Funduszu Świadczeń Socjalnych obowiązku administrowania środkami Funduszu przeznaczonymi na sfinansowanie świadczeń socjalnych przyznaje pracownikom korzystającym z dofinansowania z ZFŚS dodatkowych bonusów oferowanych w cenie pobytu w ośrodku wypoczynkowym, nie działa jako podatnik podatku od towarów i usług, w związku z czym finansowane z Funduszu świadczenia nie będą podlegać opodatkowaniu tym podatkiem.
Zdaniem organu, w przedmiotowej sprawie nie ma znaczenia w jaki sposób następują płatności za ww. czynności. Zarówno w sytuacji, gdy wczasy zamawia Komisja socjalna jak i pracownik, który następnie sam rozlicza się z Komisją, Spółka (pracodawca) działa jako administrator ZFŚS, w związku z czym nie działa jako podatnik podatku od towarów i usług, zatem finansowane z Funduszu świadczenia nie podlegają opodatkowaniu tym podatkiem. W konsekwencji art. 106 ust. 1 ustawy o VAT nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie.
Odnosząc się do możliwości odliczenia przez Spółkę podatku VAT naliczonego związanego z zakupem bonusów będących przedmiotem świadczeń socjalnych, Minister Finansów wskazał na treść art. 86 ust. 1 i 2 ustawy o VAT i stwierdził, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest bezpośredni i bezsporny związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi, tzn. których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego). Podatnik w momencie nabycia towarów oraz usług określa, czy nabywane przez niego towary i usługi będą wykorzystywane w prowadzonej przez niego działalności opodatkowanej. W konsekwencji, podatnik może obniżyć kwotę podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w sytuacji, gdy występuje związek pomiędzy poniesionymi wydatkami, a wykonywanymi z tytułu prowadzonej działalności czynnościami opodatkowanymi.
Skoro działalność Spółki w zakresie administrowania funduszem socjalnym nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (Spółka nie występuje w tym przypadku jako podatnik podatku od towarów i usług), to nie przysługuje jej prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu poniesionych na rzecz osób uprawnionych wydatków sfinansowanych z ZFŚS.
Spółka złożyła wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, w odpowiedzi na które Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany ww. indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego.
Na ww. interpretację indywidualną Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wniosła o uchylenie interpretacji w części, w której uznano stanowisko przedstawione we wniosku za nieprawidłowe oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie art. 5 ust. 1, art. 8 ust. 1. art. 29 ust. 1 oraz art. 86 ust. 1 w zw. z art. 90 ust. 1 i art. 106 ust. 1 ustawy o VAT.
Skarżąca podniosła, iż w zaskarżonej interpretacji Minister Finansów nie odniósł się w ogóle do kwestii prawidłowego ustalenia podstawy opodatkowania stwierdzając, że w obu wskazanych przypadkach brak jest czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Skarżąca dowodziła, że stanowisko organu należy uznać za bezpodstawne. Jeżeli bowiem pracownik kupuje wczasy od Skarżącej, a następnie występuje do komisji socjalnej o dofinansowanie, w momencie wystawienia faktury z tytułu wykonanej usługi (ewentualnie otrzymania wcześniejszej zapłaty), zgodnie z art. 5 ust. 1 w zw. z art. 19 ust. 4 ustawy o VAT, powstaje obowiązek podatkowy. Tym samym, zgodnie z art. 106 ust. 1 ustawy o VAT Skarżąca ma obowiązek wystawienia faktury z tytułu wykonanych czynności. Należy bowiem odróżnić dwie sytuacje, jedną gdy Skarżąca działa jako administrator Funduszu i brak jest więzi prawnej łączącej Skarżącą jako podmiot gospodarczy i pracownika oraz drugą kiedy Skarżąca działa jako podmiot profesjonalnie prowadzący działalność gospodarczą, w ramach której zawiera umowę sprzedaży z pracownikiem, a więc pomiędzy tymi podmiotami istnieje stosunek prawny. W tym przypadku Skarżąca nie działa jako administrator Funduszu. Potwierdzeniem powyższego jest fakt, że w momencie sprzedaży Skarżąca nie posiada informacji, czy pracownik rzeczywiście wystąpi z wnioskiem o dofinansowanie wczasów z ZFŚS oraz czy takie dofinansowanie otrzyma i ewentualnie w jakiej wysokości.
Skarżąca utrzymywała, że w przypadku, gdy wczasy zamawia sam pracownik, podstawą opodatkowania jest cała kwota należna (netto) z tytułu świadczonej usługi pobytu na turnusie wypoczynkowym. Wartość wydawanego bonusu została bowiem skalkulowana w cenie pobytu i nie może stanowić odrębnej podstawy opodatkowania z tytułu nieodpłatnego przekazania. W konsekwencji błędne jest również twierdzenie organu podatkowego, że w powyższym zakresie Skarżącej nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego związanego z zakupem bonusów.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
W niniejszej sprawie zaskarżona została interpretacja indywidualna. Zgodnie z art. 14b § 3 O.p. składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Art. 14c § 1 i 2 O.p. stanowią, iż interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Można odstąpić od uzasadnienia prawnego, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie. W razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym.
Z przytoczonych przepisów wynika, że składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Z kolei obowiązkiem organu w postępowaniu o wydanie interpretacji indywidualnej jest dokonanie oceny stanowiska wnioskodawcy zawartego we wniosku, wyrażonej poprzez uznanie go za prawidłowe lub nieprawidłowe oraz uzasadnienie tej oceny. W przypadku, gdy ocena jest negatywna, organ wydający interpretację zobowiązany jest wskazać prawidłowe stanowisko wraz z uzasadnieniem prawnym. Zatem zakres interpretacji (jej przedmiot) wyznacza stan faktyczny, który musi być podany przez wnioskodawcę w sposób pełny, kompleksowy i wyczerpujący oraz stanowisko wnioskodawcy. Specyfika postępowania w sprawie wydania pisemnej interpretacji polega właśnie na tym, iż organ podatkowy rozpatruje sprawę tylko i wyłącznie w ramach stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę oraz wyrażonej przez niego oceny prawnej (stanowisko podatnika). Organ ogranicza się do analizy okoliczności podanych we wniosku i w stosunku tylko do tych okoliczności wyraża swoje stanowisko. Jeśli organ dokonujący interpretacji stwierdzi, że podany we wniosku stan faktyczny (zdarzenie przyszłe) jest niepełny, zawiera wewnętrzne sprzeczności itd., powinien zwrócić się do wnioskodawcy o jego uściślenie, aby możliwe było wywiązanie się przez ten organ z obowiązku określonego w art. 14b § 1 O.p. w sposób prawidłowy.
Uwagi te są istotne, gdyż zdaniem Sądu, Minister Finansów zmodyfikował stan faktyczny podany przez Skarżącą we wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji
Skarżąca jednoznacznie wskazała, że w ramach swojej działalności prowadzi ośrodek wypoczynkowy M. i w celu zwiększenia atrakcyjności i konkurencyjności ośrodka w cenie pobytu oferuje dodatkowe bonusy swoim pracownikom korzystającym z dofinansowania z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych (ZFŚS). Cena skalkulowana za dobę pobytu jest stała bez względu na to, czy wczasowicz jest pracownikiem, czy korzysta z dofinansowania oraz czy przysługuje mu bonus. Wartość wykorzystanego bonusu nie zwiększa więc ceny za pobyt. Przedstawiając swoje stanowisko Skarżąca uznała za istotne w sprawie, iż świadczenia następują po obu stronach stosunku prawnego, gdyż z jednej strony Skarżąca świadczy usługi wypoczynkowe oraz ewentualnie dodatkowe usługi w cenie pobytu, z drugiej strony pracownik obowiązany jest do zapłaty tak skalkulowanego wynagrodzenia. Tym samym brak jest elementu nieodpłatności. Zaznaczyła, iż taki sposób rozliczeń nie będzie miał zastosowania w sprawie, jeśli zamawiającym jest Komisja socjalna będąca dysponentem środków ZFŚS.
Natomiast Minister Finansów stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie ma znaczenia w jaki sposób następują płatności za ww. czynności. Zarówno w sytuacji, gdy wczasy zamawia Komisja socjalna jak i pracownik, który następnie sam rozlicza się z Komisją, Spółka (pracodawca) działa jako administrator ZFŚS, w związku z czym nie działa jako podatnik podatku od towarów i usług, zatem finansowane z Funduszu świadczenia nie podlegają opodatkowaniu tym podatkiem. W konsekwencji art. 106 ust. 1 ustawy o VAT nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie.
Stanowisko zajęte przez organ wskazuje, iż uznał on, że wczasy organizuje i opłaca Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych. Tymczasem Skarżąca podała, że wczasy organizuje i sprzedaje w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, a w niektórych przypadkach są one finansowane przez ZFŚS. W tym więc zakresie Minister Finansów przyjął inny stan faktyczny niż podany przez Skarżącą, a owa zmiana stanu faktycznego ma zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie.
Zauważenia wymaga, że Skarżąca przedstawiając stan faktyczny dokonała rozróżnienia dwóch sytuacji według kryterium zamawiającego wczasy: jedna, gdy wczasy zamawia Komisja socjalna i wówczas pracownik nie rozlicza się z ośrodkiem wypoczynkowym, druga, gdy wczasy zamawia sam pracownik i on płaci za wczasy, a później rozlicza się z Komisją socjalną.
Zważywszy na przepisy ustawy o VAT wskazać trzeba, że nie jest istotne kto zamawia wczasy, lecz czy występuje element odpłatności. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 tej ustawy opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Zatem dostawa towarów i świadczenie usług muszą mieć charakter odpłatny, czyli muszą być wykonywane za wynagrodzeniem (z zaznaczeniem, że niektóre czynności nieodpłatne zostały z mocy ustawy zrównane z odpłatnym świadczeniem usług). Poza tym dostawa towarów i świadczenie usług podlega opodatkowaniu tylko wówczas, gdy są wykonywane przez podatnika podatku od towarów i usług działającego dla tych czynności w takim charakterze. Wymóg ten nie wynika wprost z ustawy o VAT, gdyż normujący tę materię art. 15 ust. 1 ustawy o VAT stanowi, iż podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne mniemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą (...) bez względu na cel i rezultat tej działalności. Z kolei w myśl art. 15 ust. 2 ustawy o VAT działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy.(...). Wymóg ten wynika bezpośrednio z szóstej dyrektywy 77/388/EWG Rady WE z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich dotyczących podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (Dz. Urz. UE sp. 09-1-23) oraz obecnie obowiązującej dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347).
W związku z powyższym stwierdzić trzeba, że tylko wykonanie czynności podlegającej opodatkowaniu przez podatnika VAT może prowadzić do powstania obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług.
W niniejszej sprawie obie strony sporu zgodne są co do tego, że podmiot zobowiązany do utworzenia funduszu socjalnego i następnie administrowania nim, wykonując czynności do których obliguje go ustawa o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, nie działa w charakterze podatnika podatku od towarów i usług. Wobec braku sporu w tym zakresie wskazać można jednie, iż analiza przepisów ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych prowadzi do wniosku, iż pracodawca pełni rolę administratora środków funduszu, ZFŚS stanowi masę majątkową odrębną od majątku pracodawcy, swoboda pracodawcy w rozporządzaniu środkami ZFŚS ograniczona jest ustawowo, przede wszystkim poprzez obowiązek dokonywania uzgodnień z pracownikami (związkami zawodowymi).
Biorąc zatem pod uwagę zakres przedmiotowy i podmiotowy opodatkowania podatkiem od towarów i usług oraz charakter ZFŚS uprawnioną jest teza, że podmiot zobowiązany do utworzenia i administrowania zakładowym funduszem socjalnym podejmuje działania techniczne o charakterze nieodpłatnym, które pozostają całkowicie poza prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. Podmiot nie rozpoczyna i nie prowadzi działalności gospodarczej w celu dysponowania funduszem socjalnym, lecz wykonuje obowiązki, jakie nakłada na niego ustawa o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych. Nie jest więc podatnikiem podatku od towarów i usług.
W niniejszej sprawie, mając na uwadze, iż Skarżąca podała, że prowadzi ośrodek w ramach swojej działalności, zasadnicze znaczenie ma element odpłatności za wczasy, a nie źródło z jakiego wczasy są opłacane. Jeśli Skarżąca jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą, będący podatnikiem podatku od towarów i usług otrzymuje zapłatę za wczasy, wówczas kwota ta podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług ze wszystkimi konsekwencjami, jakie są przewidziane w ustawie o VAT ( m.in. we wskazanym w interpretacji art. 106 ust. 1 tej ustawy). Jeśli zaś Skarżąca pewną pulę wczasów udostępnia swoim pracownikom działając w ramach ZFŚS, wówczas świadczenie to nie podlega opodatkowaniu, o czym wyżej. Kwestia ta wymaga jednak wyjaśnienia, w szczególności odnośnie do tej części stanu faktycznego, który opisuje "zamawianie wczasów przez Komisję socjalną". Ten element stanu faktycznego jest bowiem niejasny. Nie wiadomo, czy Skarżąca sprzedaje przez siebie organizowane wczasy Zakładowemu Funduszowi Świadczeń Socjalnych, ten zaś dystrybuuje je pomiędzy pracowników, czyli czy czynność tę wykonuje jako ZFŚS.
Jak już to powiedziano, z punktu widzenia przepisów ustawy o VAT istotne jest, czy Skarżąca w każdym ze wskazanych we wniosku przypadków otrzymuje zapłatę za wczasy jako podmiot prowadzący w tym zakresie działalność gospodarczą. Bez znaczenia pozostaje skąd pracownik uzyskał fundusze na wczasy. Jak wiadomo ZFŚS może przeznaczyć środki na refunduje wczasów (w części lub w całości) i wówczas bez znaczenia jest, czy pracownik wczasy wykupił np. w biurze podróży, czy jak w przypadku opisanym we wniosku - u Skarżącej organizującej wczasy w ramach prowadzonej działalności.
Reasumując stwierdzić trzeba, iż stanowisko Ministra Finansów nie odnosi się do stanu faktycznego przedstawionego we wniosku Skarżącej, co szeroko przedstawiono powyżej i z tej przyczyny zaskarżona interpretacja indywidualna została uchylona.
Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę Minister Finansów powinien uwzględnić stanowisko Sądu, a przede wszystkim zwrócić się do Skarżącej o uzupełnienie stanu faktycznego w powyżej wskazanym zakresie. Oczywiście, jeśli organ dostrzeże inne braki stanu faktycznego jest on uprawniony żądać ich uzupełnienia.
Na koniec zauważenia wymaga, iż Skarżąca wskazała jako kwestię problematyczną związaną z prawem do odliczenia podatku naliczonego w związku z zakupem bonusów, a nie tylko z ich przekazaniem pracownikom, co winien mieć na względzie organ udzielający interpretacji indywidualnej.
Wyjaśnić jeszcze trzeba, że Sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej wyłącznie w aspekcie jej zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Podstawowym zadaniem sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej (rządowej i samorządowej). "Sprawowanie kontroli" oznacza pewnego rodzaju wtórność działań sądu wobec działań organów administracji. Rola sądu administracyjnego sprowadza się do badania (korygowania) działania lub zaniechania organów administracji publicznej, a nie zastępowania ich w załatwianiu spraw przez wydawanie końcowego rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd administracyjny ocenia zgodność z prawem zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, nie zastępuje go w czynnościach. Z natury rzeczy orzeczenia sądu administracyjnego, w razie uwzględnienia skargi, rozstrzygają o uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności zaskarżonego aktu oraz zobowiązują organ administracji do określonego zachowania się w toku dalszego załatwiania sprawy przez organ administracji. Przejęcie przez sąd administracyjny kompetencji organu administracji do końcowego załatwienia sprawy stanowiłoby wykroczenie poza konstytucyjnie określone granice kontroli działalności administracji publicznej. Poddanie działalności administracji publicznej kontroli sądu administracyjnego oznacza, że w sprawach objętych tą kontrolą nadal mamy do czynienia ze sprawami administracyjnymi, organ administracji zaś, jako podmiot administrujący, nadal nie przestaje być odpowiedzialny za administrowanie (por. R. Hauser, Założenia reformy sądownictwa administracyjnego, PiP 1999, z. 12, s. 23).
W wypadku, gdy zaskarżone orzeczenie interpretacyjne narusza prawo, sąd powinien to stwierdzić w wyroku uchylającym ten akt, nie może natomiast udzielać prawidłowych interpretacji za organy podatkowe, bowiem nie leży to w zakresie jego uprawnień i obowiązków. (Jacek Brolik, "Urzędowe interpretacje prawa podatkowego", Lexis Nexis 2010, str. 167-168).
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 146 § 1, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 2012 r., poz. 270, ze zm.), orzeczono jak w sentencji.
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło