I SA/Gd 1037/13
WyrokWSA w Gdańsku2013-11-14
Skład orzekający: Małgorzata Gorzeń, Krzysztof Przasnyski, Irena Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zmienić wysokość przyznanej renty strukturalnej, jeśli pierwotna decyzja przyznająca świadczenie została wydana z naruszeniem prawa, a rolnik nie spełnił warunków do otrzymania świadczenia w pierwotnie ustalonej, wyższej wysokości?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest uprawniony do zmiany wysokości przyznanej renty strukturalnej, jeśli pierwotna decyzja została wydana z naruszeniem prawa, a ustalono, że rolnik nie spełnił warunków do otrzymania świadczenia w wyższej kwocie. Stwierdzenie naruszenia prawa w pierwotnej decyzji, nawet po upływie terminu do jej zaskarżenia, pozwala na korektę świadczenia w kolejnym postępowaniu, uwzględniając prawidłowe ustalenia faktyczne i prawne.Stan faktyczny
Skarżący S. K. kwestionował decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, która utrzymała w mocy decyzję o zmianie wysokości przyznanej mu renty strukturalnej. Pierwotnie renta została przyznana w wyższej wysokości (260% najniższej emerytury) na podstawie decyzji z 2006 r. Po postępowaniu wznowieniowym stwierdzono, że decyzja z 2006 r. została wydana z naruszeniem prawa, ponieważ skarżący przekazał jedynie 1,26 ha użytków rolnych, a nie 3,97 ha, co było warunkiem do przyznania renty w wyższej kwocie. W konsekwencji rentę zwaloryzowano do wysokości 210% najniższej emerytury.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 listopada 2013 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 26 czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zmiany wysokości renty strukturalnej oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 26 czerwca 2013 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu odwołania S. K., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. z dnia 1 marca 2013 r. o zmianie wysokości renty strukturalnej.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
Po weryfikacji złożonego przez skarżącego w dniu 31 lipca 2006 r. wniosku o przyznanie renty strukturalnej Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T., decyzją z dnia 11 października 2006 r. przyznał S. K. od września 2006 r. do sierpnia 2016 r. rentę strukturalną w wysokości 1.553,40 zł, płatną co miesiąc na konto wnioskodawcy. Przyznane świadczenie uwzględniało zwiększenie podstawowej wysokości renty w związku z przekazaniem przez rolnika przejmującemu – D. K.– gospodarstwa powyżej 3 ha użytków rolnych.
Po przeprowadzonym postępowaniu w trybie wznowieniowym, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia 22 października 2012 r. stwierdził, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia 11 października 2006 r. została wydana z naruszeniem prawa.
Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. decyzją z dnia 1 marca 2013 r. zmienił wysokość renty strukturalnej od miesiąca marca 2013 r. przyznając wnioskodawcy kwotę 1.745,42 zł z uwagi na fakt, iż przyznana renta uległa zmianie ze względu na waloryzację najniższej emerytury, a jej wysokość wynosi 210% najniższej emerytury, gdyż pierwotna decyzja - przyznająca rentę w wysokości 260% emerytury – wydana została z naruszeniem prawa.
Od powyższej decyzji skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, złożył odwołanie wnosząc o jej uchylenie w całości i ustalenie renty w prawidłowej, wyższej wysokości. W uzasadnieniu wskazał, że od dłuższego czasu kwestionuje obniżenie renty i "upieranie się" organu I instancji przy niższej rencie jest według skarżącego, co najmniej niezasadne.
Po przeprowadzonym postępowaniu odwoławczym Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu Dyrektor wskazał, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, nie znajduje uzasadnienia przyznanie renty w wysokości 260% najniższej emerytury.
Organ wyjaśnił, że w decyzji z dnia 22 października 2012 r. po uwzględnieniu wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie, w tym wyników z czynności kontrolnych na miejscu, oświadczenia strony z dnia 27 kwietnia 2010 r. (wraz z oświadczeniami dwóch rolników) oraz aktu notarialnego Rep. A nr [...] z 26 września 2006 r., Dyrektor stwierdził, iż strona przekazała trwale D. K. 1,26 ha użytków rolnych będących w uprawie w dniu złożenia wniosku, a nie jak wskazano we wniosku o przyznanie renty strukturalnej, co następnie znalazło odzwierciedlenie w pierwotnej decyzji z dnia 11 października 2006 r., 3,97 ha.
Wobec powyższego, skoro rolnik przekazał 1,26 ha użytków rolnych, czego skarżący nie kwestionuje, organ I instancji prawidłowo przyznał zwaloryzowaną podstawową rentę strukturalną w wysokości 210% najniższej emerytury, co wynika wprost z § 12 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie renty strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. nr 114, poz. 1191 oraz z 2005 r., nr 211, poz. 1759).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonej deczyji, jak również poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z dnia 1 marca 2013 r. i zasądzenie od strony przeciwnej kosztów niniejszego postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Ww. decyzjom skarżący zarzucił naruszenie przepisów § 12 ust. 1 rozporządzenia powołanego w podstawie prawnej decyzji I instancji oraz art. 16 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że zgodnie z § 12 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. renta winna być zwaloryzowana (ze względu na podwyżkę najniższej emerytury), przy czym nie może być dowolnie obniżana jej wysokość z 260 do 210% najniższej emerytury, gdyż narusza to trwałość decyzji administracyjnej z 11 października 2006 r.
Skarżący wskazał, że ww. decyzja z 11 października 2006 r. znajduje się nadal w obrocie prawnym tzn. nie została uchylona ani zmieniona.
W tej sytuacji skarżący winien otrzymywać nadal rentę strukturalną w wysokości 260% najniższej emerytury, a nie obniżoną zaskarżanymi decyzjami do wysokości 210%.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego AMiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako "P.p.s.a" – stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W tak określonym zakresie kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że decyzja będąca przedmiotem skargi nie narusza przepisów prawa materialnego, ani też procesowego, w sposób, który mógłby stanowić podstawę do jej uchylenia.
Przedmiotem skargi jest Decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 26 czerwca 2013 r., którą utrzymano w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. z dnia 1 marca 2013 r.
Wydanie tej decyzji poprzedzało postępowanie wznowieniowe, które zostało zakończone ostateczną decyzją z dnia 22 października 2012 r., którą stwierdzono, że decyzja z dnia 11 października 2006 r. przyznająca skarżącemu rentę strukturalną została wydana z naruszeniem prawa.
Jak bowiem ustalono w postępowaniu wznowieniowym skarżący przekazał trwale D. K. 1,26 ha użytków rolnych będących w uprawie w dniu złożenia wniosku, a nie jak wskazano we wniosku o przyznanie renty strukturalnej, co następnie znalazło odzwierciedlenie w pierwotnej decyzji z dnia 11 października 2006 r., 3,97 ha.
Jak wprost wynika z powyższego, skoro rolnik przekazał 1,26 ha użytków rolnych, czego skarżący nie kwestionuje, nie spełnił warunków do przyznania renty strukturalnej w powiększonej wysokości.
W myśl § 12 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. nr 114, poz. 1191 ze zm) wysokość renty strukturalnej zwiększa się o 50 % kwoty najniższej emerytury za przekazanie gospodarstwa rolnego o powierzchni co najmniej 3 ha użytków rolnych, w przypadku przeniesienia własności użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego.
Dokonując waloryzacji renty strukturalnej w związku z komunikatem Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 14 lutego 2013 r. w sprawie kwoty najniższej emerytury i renty, dodatku pielęgnacyjnego i dodatku dla sierot zupełnych oraz kwot maksymalnych zmniejszeń emerytur i rent (MP z 2013 r. poz. 95), organy prawidłowo przyjęły zatem, mając na uwadze ustalenia decyzji z dnia 22 października 2012 r., że skarżącemu przysługuje renta strukturalna w wysokości 210% najniższej emerytury, tj. w kwocie 1.745,42 zł.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących trwałości i ostateczności decyzji a także braku możliwości uchylenia w trybie wznowieniowym decyzji po upływie 5 lat od doręczenia pierwotnej decyzji, Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznał je za bezzasadne.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że po wydaniu pierwotnej decyzji wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu jej wydania, a nieznane organowi, który wydawał decyzję. Mianowicie, jak wskazano wyżej, skarżący nie był uprawniony do otrzymania renty w powiększonej wysokości.
Sprawa w postępowaniu administracyjnym była kilkakrotnie rozpatrywana zarówno przez organ I jak i II instancji, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji z dnia 22 października 2012 r., w której stwierdzono, ze decyzja z dnia 11 października 2006 r. przyznająca skarżącemu rentę strukturalna została wydana z naruszeniem prawa.
Jak zauważa się w judykaturze decyzja stwierdzająca wydanie decyzji z naruszeniem prawa nie eliminuje z obrotu prawnego decyzji ostatecznej, która nadal kształtuje stosunek prawny, ale stanowi podstawę do wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym, przed sądem powszechnym i na zasadach określonych prawem cywilnym. (por. np. wyrok WSA w Gdańsku sygn. akt II SA/Gd 323/12 – publ. LEX nr 1248753).
Decyzja z dnia 22 października 2012 r. stwierdzająca wydanie decyzji z dnia 11 października 2006 r. z naruszeniem prawa pozwoliła zatem na waloryzację przyznanego skarżącemu świadczenia (renty strukturalnej) w wysokości uwzględniającej ustalenie, że skarżącemu nie przysługuje zwiększenie świadczenia o 50% w związku z przekazaniem gospodarstwa rolnego o powierzchni co najmniej 3 ha.
Reasumując w ocenie Sądu organy były uprawnione do zmiany wysokości świadczenia od miesiąca marca 2013 r. wobec ustalonych nieprawidłowości w złożonym przez skarżącego wniosku i prawidłowo przyznały stronie rentę strukturalną w kwocie 1.745,42 zł stanowiącą na dzień wydania decyzji przez organ I instancji 210% najniższej emerytury.
Mając na uwadze wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 P.p.s.a oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło