III SA/Łd 990/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie: Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.) Protokolant: Asystent sędziego Paweł Pijewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2013 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii C uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] nr [...]. Decyzją z dnia [...]., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu K. W. zatrzymanego prawa jazdy kat. C do czasu wygaśnięcia decyzji Starosty [...] z dnia [...]., nr [...] o cofnięciu K. W. uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi kat. A, B, B+E. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu 26 czerwca 2013r. K. W. złożył w Starostwie Powiatowym w K. wniosek o zwrot zatrzymanego prawa jazdy kat. C. W wyniku przeprowadzonej weryfikacji stwierdzono, że prawomocnym wyrokiem z dnia [...]., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w K. VII Zamiejscowy Wydział Karny w Ł. orzekł wobec K. W. zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych z wyłączeniem pojazdów kategorii C w ruchu lądowym na okres dwóch lat. W dniu 14 marca 2013r. K. W. złożył w siedzibie organu prawo jazdy nr [...] seria [...] wydane przez Starostę [...] w dniu 10 marca 2003r. Decyzją z dnia [...]., nr [...] Starosta [...] cofnął K. W. uprawnienia do kierowania pojazdami kat. A, B, B+E na okres od dnia 14 marca 2013r. do dnia 14 marca 2015r., zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego w K. VII Zamiejscowy Wydział Karny w Ł. z dnia [...]., sygn. akt [...]. Decyzją z dnia [...] r. Starosta [...] na podstawie art. 12 ust. 3 pkt 1 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (Dz.U nr 30, poz. 151 ze zm.) oraz § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 31 lipca 2012r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2012r., poz. 1005 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku z dnia 28 czerwca 2013r. odmówił K. W. zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kat. C do czasu wygaśnięcia decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...]. W uzasadnieniu decyzji organ odwołując się do treści art. 12 ust. 3 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami podkreślił, że prawo jazdy kat. C1, C, D1, D nie może być wydane osobie w okresie obowiązywania decyzji o cofnięciu lub zatrzymaniu prawa jazdy obejmującej uprawnienia w zakresie prawa jazdy kat. B. Od powyższej decyzji K. W. złożył odwołanie wskazując, że nie zgadza się z treścią decyzji, ponieważ zgodnie z prawomocnym wyrokiem Sądu Rejowego w K. VII Zamiejscowy Wydział Karny w Ł. nie został pozbawiony prawa jazdy kat. C. Decyzją z dnia [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami, prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której wydano decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami lub zatrzymaniu prawa jazdy - w okresie i zakresie obowiązywania tej decyzji. Przepis ust. 1 pkt 3 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy kategorii C1, C, D1, lub D - w okresie obowiązywania decyzji o cofnięciu lub zatrzymaniu prawa jazdy obejmującej uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B (ust. 3, pkt l ). Bezspornym jest, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w K. - VII Zamiejscowy Wydział Karny w Ł. z dnia [...]., sygn. akt [...] orzeczono wobec K. W. środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych z wyłączeniem pojazdów kat. C w ruchu lądowym na okres dwóch lat nakładając na oskarżonego obowiązek zwrotu do Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w K. prawa jazdy wydanego w dniu 10 marca 2003 r. W wyroku Sąd nie orzekł o zakazie prowadzenia pojazdów kat. C i nie nakazał wydania prawa jazdy tej kategorii. Stosownie jednak do treści art. 182 § 1 i 2 Kodeksu karnego wykonawczego, w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. Jeżeli skazany prowadził pojazd wykonując prace zarobkową, o orzeczeniu sąd zawiadamia ponadto pracodawcę, u którego skazany jest zatrudniony. Organ, do którego przekazano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. Rozpatrując wniosek w przedmiotowym zakresie organ zobligowany jest do dokonania weryfikacji i stwierdzenia, czy w świetle obowiązujących przepisów wnioskodawca spełnia wszystkie przewidziane prawem warunki. W niniejszej sprawie organ I instancji rozpatrując wniosek o zwrot zatrzymanego prawa jazdy kat. C zasadnie odmówił jego zwrotu wskazując na treść art. 12 ust. 1 pkt 3 i ust. 3 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący podkreślił, że organ odmawiając zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kat. C ukarał go po raz drugi za to samo przewinienie. Wskazał, że prawo jazdy kat. C jest dla niego niezbędne do wykonywania pracy zarobkowej i utrzymania rodziny. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Stosowne do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2102.270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd ocenia, czy orzeczenie organu jest zgodne z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Analiza w tym zakresie dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji (postanowienia). Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, iż kontrola sądowa sprawowana jest w granicach sprawy administracyjnej zakończonej zaskarżoną decyzją, a sąd administracyjny ma obowiązek uwzględnić każde dostrzeżone naruszenie prawa, o ile miało lub mogło mieć wpływ na treść wydanej decyzji. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie wykazała, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja wydane zostały z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...]r. w przedmiocie odmowy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii C do czasu wygaśnięcia decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi kat. A, B, B+E. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2011 r. nr 30, poz., 151 ze zm.). Starosta [...] oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. zastosowały wobec skarżącego art. 12 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 3 ww. Ustawodawca w treści powyższej regulacji wskazał przypadki, w których prawo jazdy nie może być wydane danej osobie. I tak prawo jazdy nie może zostać wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu oraz osobie, w stosunku do której wydano decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami lub zatrzymaniu prawa jazdy - w okresie i zakresie obowiązywania tej decyzji (art. 12 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy). Jeżeli więc o wydanie prawa jazdy określonej kategorii zwróci się osoba z orzeczonym zakazem prowadzenia pojazdu lub wydaną decyzją o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami lub zatrzymaniu prawa jazdy, to organ związany regulacją art. 12 ust. 1 pkt 2 lub pkt 3 ustawy będzie zobowiązany wydać decyzję odmowną. W pozostałych jednostkach redakcyjnych art. 12 ustawy zamieszczono zakaz wydawania prawa jazdy innych kategorii niż ta kategoria, której dotyczy sądowy zakaz prowadzenia pojazdu mechanicznego, czy też decyzja o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami lub zatrzymaniu prawa jazdy. Zgodnie z art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami przepis art. 12 ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B. Natomiast w myśl art. 12 ust. 3 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami przepis art. 12 ust. 1 pkt 3 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy kategorii C1,C,D1 lub D - w okresie obowiązywania decyzji o cofnięciu lub zatrzymaniu prawa jazdy obejmującej uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B. W konsekwencji, jeżeli osoba, w stosunku do której orzeczono zakaz prowadzenia pojazdu mechanicznego obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B, zwróci się o wydanie prawa jazdy kategorii C, to organ związany treścią art. 12 ust. 2 pkt 2 lub art. 12 ust. 3 pkt 1 ustawy obowiązany będzie wydać rozstrzygnięcie o odmowie wydania prawa jazdy kategorii C. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że wyrokiem z dnia [...] r. o sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w K., VII Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą w Ł.orzekł w stosunku do K. W. środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, z wyjątkiem pojazdów do prowadzenia, których uprawnia prawo jazdy kategorii "C" w lądowej strefie ruchu na okres dwóch lat. Ponadto decyzją z dnia [...] r. Starosta [...] cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii A,B,B+E. Wobec treści ww. prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego oraz ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. organ administracji nie może w takiej sytuacji wydać względem strony innego rozstrzygnięcia niż odmowa wydania prawa jazdy kategorii C, o ile strona zwróciła się do organu o wydanie prawa jazdy kategorii C. Przy czym w tym przypadku wydanie prawa jazdy odpowiedniej kategorii należy rozumieć jako wydanie uprawnienia do kierowania pojazdami określonej kategorii. Należy zwrócić uwagę, że w niniejszej sprawie, we wniosku z dnia 28 czerwca 2013 r. K. W. zaznaczył w odpowiedniej rubryce, że żąda zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii C. Wobec powyższego skarżący ubiegał się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a nie o wydanie prawa jazdy (wydanie uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii C). Skoro wniosek z dnia 28 czerwca 2013 r. był wnioskiem o zwrot zatrzymanego prawa jazdy kategorii C, to stwierdzić należy, że nie miał do niego zastosowania art. 12 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami. Zauważyć w tym miejscu należy, że z art. 1 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy wynika, iż określone zostały w niej nie tylko zasady uzyskiwania i cofania uprawnień do kierowania pojazdami, ale również zatrzymywania i zwrotu zatrzymanych dokumentów stwierdzających posiadanie uprawnienia do kierowania pojazdami. Przesłanki zatrzymania prawa jazdy oraz zwrotu zatrzymanego prawa jazdy zostały określone w art. 102 ust. 1 i 2 ustawy o kierujących pojazdami. Stosownie do treści art. 102 ust. 2 ustawy zwrot zatrzymanego prawa jazdy następuje po ustaniu przyczyny zatrzymania oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Jeżeli od dnia zatrzymania prawa jazdy upłynął co najmniej rok, warunkiem wydania prawa jazdy jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. W niniejszej spawie wprawdzie organy orzekły o odmowie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy, ale rozważyły przypadki odmowy wydania prawa jazdy. Wypada przy tym zauważyć, że decyzja administracyjna jest aktem, który składa się z dwóch istotnych elementów: rozstrzygnięcia, zwanego również osnową lub sentencją oraz uzasadnienia. Obie te części stanowią jedność w znaczeniu materialnym oraz formalnym i żadna z nich nie może istnieć oddzielnie w obrocie prawnym. Rozstrzygnięcie zawarte w decyzji wyraża rezultat stosowania normy prawa materialnego do konkretnego przypadku, w kontekście okoliczności faktycznych i materiału dowodowego. W rozpoznawanej sprawie rozstrzygnięcie pozostaje w sprzeczności z normą prawa materialnego oraz z uzasadnieniem. Organy orzekające w sprawie rozważyły przypadki odmowy wydania prawa jazdy, a nie przypadki odmowy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy. Istnieje więc sprzeczność między sentencją decyzji, a jej uzasadnieniem, co stanowi naruszenie art. 107 § 1 i 3 w związku z art. 140 k.p.a. Treść sentencji decyzji organu I instancji wskazuje inny przedmiot rozstrzygnięcia, niż uzasadnienie. Organ II instancji zaś utrzymał w mocy "zaskarżoną decyzję". Stwierdzić więc należy, że w sytuacji, gdy sentencja decyzji pozostaje w sprzeczności z uzasadnieniem zachodzi konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego i wydania decyzji zgodnej z przepisami prawa. W razie zaś wątpliwości co do treści żądania strony na organie spoczywa obowiązek ustalenia rzeczywistej woli wnioskodawcy. Zauważyć także należy, że w stosunku do skarżącego nie została wydana decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy, ale decyzja o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami odpowiedniej kategorii, a w związku z prawomocnym wyrokiem sądu karnego został zobowiązany do zwrotu dokumentu - prawa jazdy kategorii B,C nr [...]. W ponownie prowadzonym postępowaniu rzeczą organów będzie uwzględnienie powyższych wskazań, w tym ustalenie w sposób nie budzący wątpliwości żądania skarżącego. Z tych wszystkich względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym orzekł jak w sentencji. e.o.