II OSK 1191/14

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-01-15

Skład orzekający: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński, Sędzia WSA del. Iwona Bogucka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, w którym doręczenie decyzji nastąpiło w trybie art. 49 k.p.a. (przez obwieszczenie), biegnie od daty upublicznienia informacji o wydaniu decyzji, czy od daty faktycznego dowiedzenia się o niej przez stronę?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z powodu pozbawienia strony udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 148 § 2 k.p.a.) biegnie od daty faktycznego dowiedzenia się przez stronę o wydaniu decyzji, a nie od daty jej doręczenia w trybie zastępczym (art. 49 k.p.a.) lub daty podania informacji o wydaniu decyzji do publicznej wiadomości w ramach procedury udziału społeczeństwa w postępowaniu środowiskowym. Sąd podkreślił, że fikcja prawna doręczenia w trybie art. 49 k.p.a. oraz informowanie społeczeństwa o decyzji nie są tożsame z faktycznym dowiedzeniem się o niej przez stronę postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A. spółka z o.o. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na postanowienie SKO w Warszawie. SKO uchyliło postanowienie Wójta Gminy Brochów o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji. Wnioskodawcy (mieszkańcy) domagali się wznowienia postępowania, twierdząc, że nie dowiedzieli się o wydanej decyzji środowiskowej z powodu wadliwego jej doręczenia w trybie art. 49 k.p.a. WSA w Warszawie uchylił poprzednie postanowienie SKO, wskazując na wadliwe doręczenie decyzji. Następnie SKO uchyliło postanowienie Wójta i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. WSA oddalił skargę spółki, a NSA oddalił skargę kasacyjną spółki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędzia WSA del. Iwona Bogucka /spr./ Protokolant: starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. spółka z o.o. z siedzibą w M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 listopada 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 1677/13 w sprawie ze skargi A. spółka z o.o. z siedzibą w M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z 14 listopada 2013 r., sygn. IV SA/Wa 1677/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. Sp. z o.o. z siedzibą w M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...], którym uchylono postanowienie Wójta Gminy Brochów z dnia [...] maja 2011 r. o odmowie wznowienia postępowania zakończonej decyzją Wójta Gminy Brochów nr [...] z dnia [...] października 2010 r. o środowiskowych uwarunkowaniach i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym przyjętym przez Sąd I instancji: Pismem z dnia 27 kwietnia 2011 r. mieszkańcy zabudowy mieszkaniowej w M. – A.K. i inni wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy Brochów nr [...] z dnia [...] października 2010 r. ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla inwestycji polegającej na budowie budynku produkcyjnego, trafostacji wnętrzowej, złącza kablowego, ogrodzenia terenu, utwardzenia dróg wewnętrznych, podziemnego zespołu podczyszczania ścieków technologicznych, przyłącza wodociągowego i kanalizacyjnego, podziemnego zbiornika na olej. Postanowieniem z [...] maja 2011 r. Wójt Gminy Brochów odmówił wznowienia tego postępowania. Zażalenie na to postanowienie pismem z 31 maja 2011 r. wnieśli A.K. i inni. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie w pkt 1 uchyliło rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, a w pkt 2 w stosunku do G.D. i J.S. umorzyło postępowanie zażaleniowe. P.J. i R.K. wnieśli zażalenia po terminie, o czym Kolegium orzekło osobnym postanowieniem. Po rozpatrzeniu skargi B. Sp. z o.o. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 marca 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 35/12 uchylił postanowienie SKO w części dotyczącej uchylenia postanowienia organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zażalenia osób, którym doręczono postanowienie z dniu [...] maja 2011 r. zostały złożone z uchybieniem ustawowego terminu. Organ drugiej instancji nie mógł ich więc rozpoznać merytorycznie, zobowiązany był natomiast stwierdzić uchybienie terminu. Rozpoznaniu merytorycznemu podlegają wyłącznie zażalenia wniesione w terminie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu zażaleń A.K. i innych uchyliło postanowienie organu I instancji z [...] maja 2011 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu podkreśliło, że postępowanie wznowieniowe składa się z dwóch etapów. Pierwszy z nich rozpoczyna się od momentu złożenia podania o wznowienie i trwa do wydania odpowiednio, postanowienia o wznowieniu postępowania lub decyzji o odmowie wznowienia. Na tym etapie organ nie bada przesłanek wznowienia, co ma dopiero miejsce po wznowieniu postępowania. Zgodnie z art. 148 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. W ocenie Kolegium rozstrzygnięcie organu I instancji jest wadliwe, ponieważ organ ten nie podjął kroków, aby w pełni wyjaśnić kiedy wnioskodawcy dowiedzieli się o decyzji, i w konsekwencji czy termin na złożenie wniosku o wznowienie został dochowany. Organ pierwszej instancji założył, że wnioskodawcy termin ten przekroczyli, ponieważ złożyli wniosek po upływie miesiąca od podania do publicznej wiadomości informacji o wydanej decyzji środowiskowej. Takie założenie jest zdaniem organu odwoławczego przedwczesne i nie poparte dowodami. W zażaleniu skarżący zakwestionowali stanowisko organu I instancji odnośnie ustalenia terminu dowiedzenia się o decyzji, wskazując, że powzięli informację o zamierzeniach inwestycyjnych niedługo przed dniem złożenia protestu. Wskazali ponadto, że z samego faktu zareagowania na obwieszczenie tylko jednej osoby wynika, że do skarżących nie doszła informacja o toczącym się postępowaniu i wydaniu przedmiotowej decyzji. Nadto Kolegium zauważyło, że o tym czy wnioskodawcy mają status strony, organ winien orzec nie w pierwszej, lecz w drugiej fazie postępowania wznowieniowego, po zbadaniu ich interesu prawnego. W skardze do sądu administracyjnego A. Sp. z o.o. z siedzibą w M. (dawniej B. Sp. z o.o.) wniosła o uchylenie postanowienia SKO i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie art. 148 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że dla stwierdzenia przekroczenia jednomiesięcznego terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania koniecznym jest ustalenie konkretnej daty zapoznania się z treścią zakwestionowanej decyzji środowiskowej mimo publicznego obwieszczenia o jej treści na tablicy ogłoszeń urzędu, stronie internetowej gminy (BIP) oraz przekazaniu obwieszczenia i decyzji sołtysowi wsi M. celem zapoznania mieszkańców o jej treści. Podniosła, że z uwagi na szczególny charakter decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach ustawodawca poddał ich wydanie szczególnemu reżimowi prawnemu określonemu w ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku. W ramach działań poprzedzających wydanie decyzji z dnia [...] października 2010 r. Wójt Gminy Brochów umieścił na tablicy ogłoszeń urzędu oraz na stronie internetowej gminy zawiadomienie o uprawnieniach stron postępowania i wezwaniu do czynnego w nim udziału oraz udostępnieniu akt w siedzibie urzędu. Sama decyzja została również wraz z obwieszczeniem z dnia 14 października 2010 r. wywieszona na tablicy ogłoszeń urzędu, stronie BIP gminy i przekazana sołtysowi celem zapoznania z nią mieszkańców w sposób zwyczajowo przyjęty. Skarżąca spółka podkreśliła, że idąc tokiem rozumowania SKO w Warszawie podawanie do publicznej wiadomości w formie zawiadomienia i obwieszczeń byłoby bezprzedmiotowe. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Uzasadniając wyrok oddalający skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnił zakres i kryteria sądowej kontroli administracji publicznej określone w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.). Zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji w trybie art. 138 § 2 k.p.a. jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy. Dopuszczalność wydania przez organ odwoławczy tego typu decyzji jest ograniczona wymogiem spełnienia określonych przesłanek. Sąd I instancji zwrócił uwagę, że kluczowym zagadnieniem w sprawie jest kwestia zachowania terminu przez wnioskodawców do złożenia podania o wznowienie postępowania z tego względu, że bez swej winy nie brali udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji przez Wójta Gminy Brochów nr [...] z dnia [...] października 2010 r. o środowiskowych uwarunkowaniach. Postępowanie administracyjne zakończone powyższą decyzją ostateczną prowadzone było z zastosowaniem normy art. 49 k.p.a. Przepis ten stanowi, że strony mogą być powiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania. W tych przypadkach doręczenie uważa się za dokonane po upływie 14 dni od dnia publicznego ogłoszenia. Doręczenie decyzji nastąpiło właśnie poprzez obwieszczenie zamieszczone na tablicy ogłoszeń urzędu oraz na stronie internetowej gminy. Wniosek dotyczy natomiast wszczęcia postępowania nadzwyczajnego w oparciu o przesłankę pozbawienia strony udziału w postępowaniu. Jak wskazał NSA w wyroku z 23 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 2517/10, przyjęcie zgodnie z art. 49 k.p.a. skutku doręczenia stronie decyzji nie jest tożsame z dowiedzeniem się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 kpa). Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Wnioskodawcy twierdzą i wywodzą, że nie dowiedzieli się z obwieszczenia o wydaniu decyzji i z tego powodu nie powzięli wiadomości o wydaniu takiego orzeczenia. Natomiast w terminie późniejszym dowidzieli się o wydaniu decyzji i złożyli pismo o wznowienie postępowania. Tym samym w niniejszym wypadku nastąpiło rozdzielenie tych dwóch zdarzeń tj. momentu doręczenia stronie decyzji oraz chwili dowiedzenia się o wydaniu tej decyzji. Fikcja prawna przyjęta w art. 49 k.p.a. mająca na celu usprawnienie postępowania administracyjnego w pewnych konkretnych sytuacjach podlega weryfikacji. Sąd I instancji stwierdził, że nie jest możliwie utożsamianie daty doręczenia w trybie art. 49 k.p.a. z datą rzeczywistego dowiedzenia się o wydaniu decyzji. Konieczne zatem było uchylenie decyzji organu I instancji, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. W skardze kasacyjnej Spółka zaskarżyła wyrok Sądu I instancji w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Sądowi I instancji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię: - art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, - art 174 pkt 1 p.p.s.a. w związku art. 148 § 2 i art. 49 k.p.a. przez uznanie, że dla stwierdzenia przekroczenia miesięcznego terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania koniecznym jest ustalenie konkretnej daty zapoznania się z treścią decyzji środowiskowej mimo publicznego obwieszczenia o jej treści na tablicy ogłoszeń urzędu, stronie internetowej gminy (BIP) oraz przekazaniu obwieszczenia i decyzji sołtysowi wsi M. celem zapoznania mieszkańców z jej treścią. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzono, że będąca przedmiotem postępowania wznowieniowego decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach inwestycji jest rozstrzygnięciem wydanym na podstawie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz.1235 ze zm., dalej ustawa). Zgodnie z art. 3 pkt 11 ustawy, przez podanie informacji do publicznej wiadomości rozumie się m.in. udostępnienie informacji na stronie Biuletynu Informacji Publicznej organu właściwego w sprawie, ogłoszenie informacji w sposób zwyczajowo przyjęty w siedzibie organu właściwego w sprawie, a także ogłoszenie informacji przez obwieszczenie w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscu planowanego przedsięwzięcia. Przepis art. 38 ustawy stwierdza, że organ właściwy do wydania decyzji podaje do publicznej wiadomości informację o wydanej decyzji i o możliwości zapoznania się z jej treścią. Jak wynika z akt sprawy, w ramach działań poprzedzających wydanie decyzji organ I instancji umieścił na tablicy ogłoszeń Urzędu oraz na stronie internetowej gminy zawiadomienie z dnia 13 kwietnia 2010 r. o uprawnieniach stron postępowania i wezwaniu do czynnego w nim udziału oraz udostępnieniu akt sprawy w siedzibie Urzędu. Następnie w dniu 2 sierpnia 2010 r. obwieścił na tablicy ogłoszeń Urzędu, na stronie internetowej gminy (BIP) oraz przekazał wymienione Obwieszczenie sołtysowi wsi B. i M. celem zapoznania z nim mieszkańców w sposób zwyczajowo przyjęty, w którym poinformował o możliwości zapoznania się z dokumentacją sprawy, możliwością składania uwag i wniosków w formie pisemnej i ustnie do protokołu oraz za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Sama decyzja została również wraz z obwieszczeniem z dnia 14 października 2010 r. wywieszona na tablicy ogłoszeń Urzędu, stronie BIP gminy i przekazana sołtysowi celem zapoznania z nią mieszkańców w sposób zwyczajowo przyjęty. W tych okolicznościach trudno uznać za prawidłowe i zgodne z doświadczeniem życiowym stanowisko, że mieszkańcy niewielkiej wsi nie wiedzieli o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji środowiskowej, a następnie o wydaniu tej decyzji. Postępowanie w sprawie wydania decyzji środowiskowej, a następnie pozwolenia na budowę, były tematem rozmów mieszkańców wsi, ich nadziei jak i obaw związanych z planowaną inwestycją. Błędne jest powoływanie przez Sąd regulacji zawartej w art. 49 k.p.a. in fine, albowiem ustawa z dnia 3 października 2008 r. szczegółowo określa w jaki sposób organ administracji winien postępować - jak informować mieszkańców o podjętym postępowaniu i treści wydanej w sprawie decyzji. Wskazywany w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji wyrok NSA z 23 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 2517/10 został wydany w całkowicie odmiennym stanie faktycznym, bo dotyczył co prawda decyzji środowiskowej, ale wydanej dla Dzielnicy m.st. Warszawy, a więc znacznej liczby mieszkańców, a nie niewielkiej wsi. W tamtym stanie faktycznym ogłoszenie decyzji nastąpiło przez jej wywieszenie na tablicy ogłoszeń oraz na stronie internetowej (BIP), w niniejszej sprawie organ administracji dokonał tego jeszcze dodatkowo przez przekazanie decyzji sołtysowi. Organ I instancji obowiązki w zakresie zapoznania mieszkańców z faktem wszczęcia postępowania i wydania decyzji środowiskowej wykonał, a co za tym idzie wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu, o którym mowa w art.148 § 2 k.p.a. W odpowiedzi na skargę A.K. i inni wnieśli o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Stosownie do przepisu art.176 p.p.s.a skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania Sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej. Skargę kasacyjną oparto na zarzucie naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię. Uzasadnienie zarzutu błędnej wykładni związane jest z wykazaniem, że przyjęte przez Sąd I instancji rozumienie określonego przepisu narusza uznane dyrektywy interpretacyjne. Wymaga zatem z jednej strony wskazania, na czym polega błąd Sądu w interpretacji przepisu, jakie dyrektywy zostały naruszone, zaś z drugiej strony wykazania, jakie winno być prawidłowe rozumienie przepisu. Argumenty te muszą przy tym odnosić się do wskazanych przepisów prawa materialnego. W skardze zarzucono błędną wykładnię art. 2 Konstytucji, nie określono jednak, na czym ta wadliwość interpretacji polega. Przepis art. 2 Konstytucji zawiera przy tym kilka norm (standardów) odnoszących się do ustrojowej zasady państwa prawnego, skarga nie wskazuje, które z nich i w jaki sposób zostały przez Sąd I instancji naruszone. Tak sformułowany zarzut skargi kasacyjnej nie odpowiada zarzutowi kasacyjnemu określonemu w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. i nie jest wystarczający do merytorycznego rozpoznania. Nie mógł odnieść skutku również zarzut naruszenia art. 174 pkt 1 p.p.s.a. określający jedną z podstaw kasacyjnych. Nie jest to przepis prawa materialnego, a Sąd I instancji nie stosował go i nie mógł go stosować, albowiem na etapie rozpoznawania skargi przez ten sąd nie znajdują zastosowania przepisy odnoszące się do skargi kasacyjnej i jej wymogów. Także zatem ten zarzut nie jest prawidłowy. Przepisy art. 148 § 2 i 49 k.p.a. są przepisami postępowania, a nie przepisami prawa materialnego. Jakkolwiek w skardze kasacyjnej nie powołano art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzut ten podlega rozpoznaniu ze względu na uchwałę pełnego składu NSA z 26 października 2009 r., sygn. I OPS 10/09, zgodnie z którą przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 p.p.s.a, obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych. Zgodnie z art. 148 § 2 k.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Ponieważ termin ten dotyczy strony, która zarzuca pozbawienie jej udziału w postępowaniu, dla ustalenia początku biegu tego terminu istotne jest określenie daty faktycznego dowiedzenia się strony (pobawionej udziału w postępowaniu) o fakcie wydania decyzji. Nie ma na tę datę wpływu moment faktycznego zapoznania się z treścią decyzji czy jej doręczenia w trybie zastępczym, ale moment powzięcia informacji o jej wydaniu. Natomiast to, czy doszło istotnie do pominięcia strony w postępowaniu stanowi już przesłankę wznowienia, podlegającą merytorycznemu rozpoznaniu na kolejnym etapie postępowania. Zupełnie innej instytucji dotyczy natomiast przepis art. 49 k.p.a., reguluje on zawiadamianie stron o decyzjach i innych czynnościach organu poprzez dokonanie obwieszczeń i w inny zwyczajowo przyjęty sposób, w sytuacjach gdy przepis szczególny tak stanowi. Przepis ten dotyczy zatem realizowania zasady zapewnienia stronie udziału w postępowaniu w pewnych, określonych przepisami przypadkach. Przepis ten odnosi się, co należy podkreślić, do zawiadamiania stron, a możliwość taka musi wynikać z przepisu szczególnego. Upływ terminu 14 dniu od daty publicznego ogłoszenia rodzi skutek zawiadomienia (doręczenia), co nie jest tożsame z dowiedzeniem się o decyzji w rozumieniu art. 148 § 2 k.p.a. Jeszcze innego przypadku dotyczą natomiast powołane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej przepisy art. 3 pkt 11 i art. 38 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku (...). Ustawa ta przewiduje procedurę udziału społeczeństwa w postępowaniu środowiskowym w przypadku, gdy przeprowadzana jest ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanej inwestycji była przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko, zatem zgodnie z art. 79 ust 1 ustawy organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach winien był zapewnić udział społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego dokonywano oceny oddziaływania przedsięwzięcia. Przepis art. 38 ustawy dotyczy udziału społeczeństwa w podejmowaniu decyzji i przewiduje podanie do publicznej wiadomości informacji o jej wydaniu, co następuje w sposób określony w art. 3 ust. 1 pkt 11 ustawy. Należy jednak zastrzec, że procedura ta odnosi się do udziału społeczeństwa, nie zaś podmiotów będących stronami postępowania administracyjnego, którym przysługuje własny interes prawny w sprawie, a w konsekwencji ich prawa procesowe są chronione i realizowane w sposób odmienny. W szczególności podanie do publicznej wiadomości informacji o wydaniu decyzji w trybie art. 85 ust. 3 ustawy nie zwalnia organu z doręczenia decyzji stronom postępowania. Inna też jest pozycja stron postępowania, mogą one składać środki zaskarżenia, a także inicjować postępowania nadzwyczajne, w tym o wznowienie postępowania. W tym ostatnim przypadku bieg terminu do złożenia wniosku o wznowienie liczony jest, zgodnie z art. 148 § 2 k.p.a. od powzięcia przez stronę informacji o wydaniu decyzji. Jeżeli względem danego podmiotu, mającego w sprawie status strony, organ zaniedbał swoich obowiązków i nie zapewnił mu udziału w postępowaniu, to może on wnosić o wznowienie postępowania w terminie miesiąca od dowiedzenia się o decyzji. Fakt ten i data podlegają wykazaniu w stosunku do każdego zainteresowanego. Niewątpliwie natomiast nie można z faktu publicznych obwieszczeń czynionych w toku postępowania z udziałem społeczeństwa i służących informowaniu społeczeństwa, wyprowadzać skutków dla stron polegających na wprowadzeniu domniemania dowiedzenia się o decyzji. W szczególności do podania informacji o wydaniu decyzji do publicznej wiadomości w trybie art. 85 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji (...) nie stosuje się art. 49 k.p.a., albowiem ten ostatni przepis dotyczy informowania stron o czynnościach procesowych. W myśl art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20, stosuje się przepis art. 49 k.p.a. Kwestia ustaleń faktycznych przyjętych przez Sąd I instancji, w szczególności zastosowania w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną art. 49 k.p.a nie została objęta zarzutami skargi kasacyjnej i nie mogą być weryfikowana przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przedstawiona w skardze kasacyjnej argumentacja oparta jest zatem na wadliwym zatarciu różnicy pomiędzy instytucjami służącymi zapewnieniu udziału społeczeństwa w postępowaniu środowiskowym, a instytucjami gwarantującymi zachowanie praw procesowych stron postępowania w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań. To, że w postępowaniu środowiskowym organ dopełnił obowiązku informowania społeczeństwa o wszczętym postępowaniu, możliwości składania uwag czy w końcu o wydanej decyzji i możliwości zapoznania się z jej treścią, nie rodzi automatycznie skutku w postaci powzięcia informacji o decyzji przez stronę postępowania, zaś data upublicznienia informacji nie jest datą powzięcia wiedzy o wydaniu decyzji przez stronę postępowania. Sąd I instancji nie naruszył art. 148 § 2 i art. 49 k.p.a. przyjmując, że w postępowaniu o wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. należy ustalić datę dowiedzenia się przez wnioskodawcę o wydaniu decyzji, a datą tą nie jest data podania do publicznej wiadomości faktu wydania decyzji w trybie zapewnienia udziału społeczeństwa w postępowaniu, jak też data ustalona w oparciu art. 49 k.p.a., będąca datą doręczenia decyzji. Równocześnie stanowisko Sądu I instancji nie przesądza, czy w sprawie zaistniała przesłanka wznowienia polegająca na pozbawieniu którejś ze stron udziału w postępowaniu w charakterze strony. Mając na uwadze podane argumenty, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji o oddaleniu skargi kasacyjnej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło