IV SA/Wa 671/13

WyrokWSA w Warszawie2013-11-14

Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Agnieszka Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ocenił, że związek małżeński cudzoziemca został zawarty w celu obejścia przepisów ustawy o cudzoziemcach, co uzasadnia odmowę udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności art. 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a., poprzez wadliwe wyjaśnienie okoliczności faktycznych i niewłaściwą ocenę materiału dowodowego. Zebrany materiał dowodowy nie pozwalał w sposób jednoznaczny stwierdzić, że małżeństwo zostało zawarte w celu obejścia przepisów, a stwierdzone rozbieżności w zeznaniach małżonków nie miały na tyle istotnego charakteru, aby uzasadnić stanowisko o fikcyjności związku.
Stan faktyczny
Skarżący, cudzoziemiec, ubiegał się o zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, powołując się na zawarcie związku małżeńskiego z obywatelką Polski. Organy administracji odmówiły udzielenia zezwolenia, uznając, że związek małżeński został zawarty w celu obejścia przepisów ustawy o cudzoziemcach, wskazując na rozbieżności w zeznaniach małżonków dotyczące ich wspólnego życia. WSA w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję, podzielając stanowisko NSA, że materiał dowodowy nie był wystarczający do jednoznacznego stwierdzenia fikcyjności małżeństwa.
Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącego F. C. kwotę 557 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2013 r. sprawy ze skargi F. C. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącego F. C. kwotę 557 (pięćset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją Prezes Urzędu do Spraw Cudzoziemców, na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] grudnia 2010 r. o odmowie p. F. C. – obywatelowi N. - udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Decyzja ta zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Cudzoziemiec wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony wskazując, że od [...] listopada 2008 r. pozostaje w związku małżeńskim z obywatelką Polski. Decyzją, wydaną na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 4 oraz pkt 6 lit. b w zw. z art. 53 ust. 1 pkt 6 oraz art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2006 r. Nr 234, poz. 1694 ze zm.), organ I. instancji odmówił udzielenia zezwolenia na zamieszkanie, gdyż stwierdził, że Cudzoziemiec zawarł związek małżeński w celu obejścia przepisów ustawy o cudzoziemcach. Powołując się na rozbieżności w zeznaniach strony i jego żony dotyczące ich wspólnego życia wojewoda stwierdził, że związek małżeński cudzoziemca i p. G. C. jest "swoistym rodzajem obustronnego układu, ukierunkowanego na umożliwienie cudzoziemcowi pobytu w Polsce". Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, organ II. instancji utrzymał w mocy decyzję wojewody. W jej uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że przeprowadzone wywiady środowiskowe oraz przesłuchania małżonków - w ramach których Cudzoziemiec każdorazowo składał wyjaśnienia przy udziale tłumacza języka angielskiego - ujawniły, że małżonkowie zamieszkują wspólnie i pomimo znacznego upływu czasu od momentu poznania się i podjęcia decyzji o wspólnym życiu nie porozumiewają się w języku zrozumiałym dla obojga w stopniu umożliwiającym swobodną komunikację. Skarżący nie pracuje i pozostaje na utrzymaniu żony, nie zna jednak nazwy jej zakładu pracy ani wysokości dochodów. Zeznania małżonków odebrane podczas przesłuchania przeprowadzonego [...] czerwca 2010 r. organ ocenił, jako zasadniczo zgodne w wielu kwestiach, jednakże ujawnione równocześnie niezgodności dotyczące wyjazdów zagranicznych cudzoziemca, wspólnych planów wakacyjnych, kwestii mieszkaniowych i zatrudnienia obywatelki polskiej, organ uznał za podważające prawdziwy charakter związku. Nie bez znaczenia jest również różnica wieku pomiędzy Cudzoziemcem a p. G. C. - wynosząca 18 lat. Organ stwierdził również, że wywiad środowiskowy przeprowadzony w miejscu zamieszkania matki p. G. C., pośród jej sąsiadów, nie potwierdził częstych odwiedzin zięcia u teściowej, gdyż obecność skarżącego w miejscu zamieszkania matki jego żony odnotowano wyłącznie na początku 2010 roku. Przesłuchanie małżonków C., które odbyło się [...] listopada 2010 r., ponownie ukierunkowane było na zebranie informacji dotyczących okoliczności towarzyszących podjęciu przez cudzoziemca oraz jego żonę decyzji o wspólnym życiu. Cudzoziemiec zeznał wówczas, że mieszka z żoną od ostatniego przyjazdu do Polski z kraju pochodzenia, tj. od października 2008 roku. Oświadczył ponadto, iż według jego wiedzy, żona nie była uprzednio mężatką oraz że nie wie, w jaki sposób nabyła mieszkanie. Podał, że nie uczestniczył w pogrzebie teścia, gdyż był wówczas poza granicami Polski. P. G. C. zeznała natomiast, że mąż zamieszkał z nią dopiero po ślubie, pod koniec listopada 2008 r., a wcześniej nie mieszkali wspólnie. Wskazała również, że była uprzednio zamężna, a także że nie pamięta, czy mąż był na pogrzebie jej ojca. Nie była również pewna, czy mąż wyjeżdżał poza granice Polski. Na podstawie odebranych oświadczeń organ odwoławczy ustalił, że małżonkowie poznali się w marcu 2008 r. i do dnia zawarcia związku małżeńskiego widzieli się kilka razy, gdyż w tym okresie cudzoziemiec trzykrotnie wyjeżdżał poza granice Polski. Szef Urzędu uznał, że zamieszkiwanie przez cudzoziemca w mieszkaniu należącym do jego żony służy jedynie uwiarygodnieniu zawartego związku małżeńskiego, a zgodności w zeznaniach małżonków są wynikiem uzgodnienia ich treści. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 10 sierpnia 2011 r. (sygn. akt V SA/Wa 117/12) oddalił skargę Cudzoziemca na tę decyzję. Stwierdził, że odmowa udzielenia skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie w Polsce była uzasadniona. Podzielił przekonanie organów administracji publicznej, że związek małżeński skarżącego wykazuje cechy świadczące o jego zawarciu w celu legalizacji pobytu cudzoziemca w Polsce, co nakazywało wydać decyzję o odmowie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. W następstwie wniesienia skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny orzeczeniem z 7 marca 2013 r. (sygn. akt II OSK 117/12) uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasdnieniu wskazano m.in.: - trafne są zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a., uzasadnione przez skarżącego: - dowolnym, jednostronnym i ukierunkowanym na zdyskredytowanie jego zeznań gromadzeniem materiału dowodowego, według z góry założonej tezy o domniemanym celu zawarcia związku małżeńskiego; - pominięciem udowodnionego faktu wspólnego pożycia małżonków, w tym prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego, - zgromadzony w sprawie przez organy administracji materiał dowodowy nie pozwala w sposób jednoznaczny stwierdzić, że małżeństwo skarżącego zostało zawarte w celu obejścia przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony; organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji nie kwestionował, że zeznania małżonków były zgodne w wielu kwestiach; poszanowanie prawa rodziny przed nieuzasadnioną ingerencją wymagało zatem rozważenia - z uwagi na ogólne stwierdzenie organu, akcentujące zasadniczą zgodność zeznań małżonków - czy dla stwierdzonych rozbieżności można znaleźć obiektywne uzasadnienie, a przede wszystkim czy dotyczą one, jak wymaga tego art. 55 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach, istotnych aspektów życia małżeńskiego (rodzinnego); wykazanie cechy "istotności" niespójnych zeznań łączy się z potrzebą oceny charakteru i wartościowania stwierdzonych niezgodności dokonaną z uwzględnieniem innych faktów ustalonych w sprawie, które wskazują na bliskie więzi łączące małżonków; na gruncie rozpoznawanej sprawy należało zbadać, czy stwierdzone rozbieżności, sprowadzające się do kwestii wyjazdów zagranicznych cudzoziemca, wspólnych planów wakacyjnych, kwestii mieszkaniowych i miejsca zatrudnienia żony skarżącego, mają na tyle istotny charakter, że uzasadniają stanowisko o fikcyjności zawartego małżeństwa; Skarżący zasadnie podnosił, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie jego wniosku o wydanie zezwolenia organy nie odniosły się w sposób rzetelny do jego wyjaśnień w sprawie rozbieżności złożonych w jego odwołaniu i w sposób nieuprawniony pominęły istotne fakty ustalone w sprawie, przemawiające na jego korzyść; w powyższy sposób należy ocenić ustalenia odnoszące się do wspólnego zamieszkiwania małżonków (wg protokołu z oględzin miejsca zamieszkania sporządzonego [...] czerwca 2010 r. w mieszkaniu p. G. C. znajdowały się rzeczy osobiste skarżącego), prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego (w ramach którego Skarżący, niemogący podjąć legalnie pracy w Polsce, pozostaje nadal na utrzymaniu żony), wyrażanej przez nich woli bycia razem, tj. okoliczności mogących wskazywać na istniejące między małżonkami więzi szczególnego rodzaju, fizyczne i ekonomiczne, których istnienia nie można w sposób mechaniczny podważyć powołując się na rozbieżności w zeznaniach małżonków dotyczące szczegółów życia codziennego, - nienależytą uwagę organy przywiązały do wyjaśnień skarżącego zawartych w odwołaniu, tłumaczącego rozdźwięk pomiędzy zeznaniami swoimi oraz żony barierą językową; nieścisłości w zeznaniach dotyczące miejsca pracy małżonki, planów wakacyjnych czy ewentualnych zamiarów (bądź ich braku) nabycia określonych przedmiotów stanowiących wyposażenie domu (tu: kosz do bielizny) mogą być bowiem w sposób obiektywny ocenione jako rzeczywiście wynikające z braku odpowiedniego stopnia znajomości wspólnego języka, a zatem z niezrozumienia się małżonków, zaś jakościowo – jako niewystarczające do zanegowania istnienia między małżonkami konstytuującej małżeństwo więzi psychicznej, fizycznej i ekonomicznej; w poczet niezgodności, które dotyczą małżonków i uzasadniają stwierdzenie przesłanki z art. 55 ust. 1 pkt 6 ustawy nie powinny być także zaliczane nieścisłości, które mogą być skutkiem konieczności udzielenia odpowiedzi na nieprecyzyjne pytania stawiane podczas przesłuchania oraz te, które można uznać za wynikające z błędnego odczytania intencji i wypowiedzi współmałżonka (tak np. mogą być potraktowane wyjaśnienia odnoszące się do wspólnych planów wakacyjnych); na marginesie Sąd odntował, że niezasadne jest powoływanie się przez organy na rozbieżności w kwestii wyjazdów zagranicznych skarżącego, gdyż z treści protokołu przesłuchania p. G. C. z [...] listopada 2010 r. wynika, że potwierdziła ona fakt wyjazdu jej męża za granicę, - co do rozbieżności dotyczących okoliczności poznania się małżonków zauważono: z akt sprawy wynika, że kwestia ta była przedmiotem analizy wojewody w postępowaniu wszczętym uprzednio złożonym wnioskiem skarżącego o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie, złożonym bezpośrednio po zawarciu przez niego związku małżeńskiego z obywatelką polską; postępowanie to zakończyło się wydaniem rozstrzygnięcia zgodnego z wnioskiem Cudzoziemca, gdyż decyzją z [...] maja 2009 r. Wojewoda [...] udzielił Skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony z terminem ważności do [...] maja 2010 r.; przeprowadzone na potrzeby tamtego postępowania czynności procesowe (m.in. przesłuchanie skarżącego oraz jego żony) skutkowały przyjęciem przez organ, że zawarte małżeństwo nie nosi cech pozorności; nieuzasadnione jest zatem kwestionowanie obecnie legalności małżeństwa w oparciu o stwierdzoną jednostkową różnicę w ocenie tamtych wydarzeń, sprowadzającą się do braku spójności co do tego, czy pierwsze spotkanie małżonków ograniczyło się jedynie do wymiany numerów telefonów, czy zaowocowało także wyjściem na kawę, - z powołanych względów przyjętą ocenę charakteru relacji małżeńskich skarżącego, jako świadczących o zawarciu przez niego związku małżeńskiego w celu obejścia przepisów ustawy, uznano za przedwczesną; wskazano na potrzebę rozważenia, czy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala przyjąć, że skarżący zawarł małżeństwo wyłącznie w celu obejścia przepisów ustawy, - zobowiązano Sąd I. instancji do oceny znaczenie ustaleń przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia Wojewody [...] z [...] maja 2009 r., na mocy którego skarżącemu uprzednio udzielono zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, w którym organ stwierdził, że małżonkowie zamieszkują wspólnie i łączą ich bliskie relacje. Natomiast w części zarzuty skargi kasacyjnej uznano za nie trafne wskazując m.in. - nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia przez Sąd I. instancji art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. (w wyniku oczywistej omyłki zamieszczono w uzasadnieniu przy tej jednostce redakcyjnej skrót "p.p.s.a.") oraz art. 28 i 10 § 1 K.p.a. przez naruszenie prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania w związku z pominięciem, że żona skarżącego - będąc stroną postępowania administracyjnego - bez swojej winy nie brała w nim udziału; zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji nie mógł z urzędu uwzględnić tego faktu przede wszystkim z tego względu, iż tylko podmiot, który uznaje, że bez swej winy nie brał udziału w postępowaniu jest uprawniony do podnoszenia tego zarzutu, co powoduje zaistnienie przesłanki wznowieniowej, określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.; inne podmioty, w tym strona wnosząca skargę w niniejszej sprawie, nie mogą się skutecznie na tę okoliczność powoływać; dotyczy to również Sądu rozstrzygającego sprawę ze skargi podmiotów biorących udział w postępowaniu, który nie miał podstaw do podnoszenia z urzędu, że podmiot niewnoszący skargi został pominięty w postępowaniu administracyjnym i z tej przyczyny nie był uprawniony do stosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zob. wyroki NSA o sygn. akt II OSK 51/08 i 796/09; przesłanka wznowienia postępowania w związku z niezapewnieniem stronie udziału w postępowaniu administracyjnym bez jej winy wiąże się ściśle z art. 147 K.p.a.; stosownie do niego wznowienie postępowania z tej przyczyny następuje tylko na żądanie strony; takie rozwiązanie ustawowe powoduje, że tylko od woli strony, która została pominięta w postępowaniu zależy, czy skorzysta z prawa do żądania wznowienia, ewentualnie podniesienia zarzutu zaistnienia przesłanki wznowieniowej w skardze wniesionej do sądu administracyjnego; inne podmioty nie mają prawa do zastępowania uprawnionej strony i korzystania z zarzutu wystąpienia podstaw do wznowienia, powołując się na to, że nie wszystkie podmioty, które powinny brać udział w postępowaniu, zostały do udziału w nim dopuszczone; z tych względów brak jest podstaw do stwierdzenia wadliwości zaskarżonego wyroku ze względu na pominięcie udziału w postępowaniu żony skarżącego cudzoziemca, skoro nie wniosła ona skargi i nie domagała się wznowienia postępowania, - za nieskuteczny uznano zarzut naruszenia art. 11c ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym w toku postępowań prowadzonych na podstawie przepisów ustawy funkcjonariusze Straży Granicznej mogą wykonywać czynności polegające m.in. na przeprowadzaniu wywiadu środowiskowego; przepis ten został wprowadzony do ustawy na mocy art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 24 października 2008 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2008 r., Nr 216, poz. 1367), zaś na jego podstawie zostało wydane rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 grudnia 2008 r. w sprawie wywiadu środowiskowego przeprowadzanego przez funkcjonariuszy Straży Granicznej w postępowaniach prowadzonych wobec cudzoziemców (Dz.U. z 2008 r., Nr 236, poz. 1647); Straż Graniczna nie jest organem właściwym w sprawach udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, zatem nie prowadzi postępowania i nie wydaje decyzji w tych sprawach; art. 11c ustawy o cudzoziemcach rozszerza jedynie zakres jej uprawnień w postępowaniach prowadzonych na podstawie przepisów ustawy o cudzoziemcach, a nie wyłącza kompetencji wojewody oraz Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w tych sprawach, przewidzianych wobec wojewody w art. 62 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, zaś wobec Szefa Urzędu - w art. 143 ust. 1 pkt 1 lit. a tej ustawy; nie można zatem również podzielić poglądu o wykonywaniu czynności przez organy prowadzące postępowanie w kontrolowanej sprawie z przekroczeniem uprawnień, gdyż uprawnienia do przeprowadzenia czynności procesowych w postępowaniu wszczętym na wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie organy te posiadają na mocy art. 55 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach; z uwagi na treść art. 7 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, w świetle którego do postępowań w sprawach uregulowanych w ustawie stosuje się przepisy K.p.a., o ile ustawa nie stanowi inaczej, wskazane powyżej organy prowadzące postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie związane są przepisem art. 75 § 1 K.p.a., który nakazuje dopuścić, jako dowód w sprawie wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem; w świetle regulacji kodeksowej, dowodem w szczególności mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych, a także oględziny (85 § 1 K.p.a.); znajdujące się w aktach sprawy protokoły z przeprowadzonych czynności (przesłuchania strony, świadka, oględzin dokonanych przy udziale przedstawiciela organu administracji publicznej), mające na celu ustalenie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, zostały sporządzone zgodnie z wymogiem określonym w art. 67 K.p.a.; nie można zatem podzielić stanowiska skarżącego, że charakter i sposób charakter podejmowanych w sprawie czynności (kilkukrotne żądania wejścia do mieszkania, przeglądanie zawartości szaf i schowków) dokonywanych za zgodą skarżącego świadczy o złamaniu zasady praworządności i nienaruszalności mieszkania, W trakcie rozprawy (k. 159-160) Pełnomocnik skarżącego – adwokat – oraz uczestniczki postępowania p. G. C. podniósł, że organ administracji pominął przy gromadzeniu środków dowodowych informacje, jakie mogły być zgromadzone w środowisku sąsiedzkim. Organ w sposób ukierunkowany zbierał materiał dowodowy w rodzinie uczestniczki postępowania licząc, iż uzyska tam informacje dyskredytujące prawdziwość związku małżeńskiego. Pominięcie uczestniczki postępowania sądowego w postępowaniu administracyjnym powinno także stanowić podstawę do uchylenia kwestionowanego aktu. Powinno być to wzięte pod uwagę, jako podstawa do wznowienia postępowania z urzędu. Gdyby uczestniczka wiedziała, że jest strona postępowania wykazałaby się inicjatywą dowodową np. przedłożyłaby fotografie, które zostały przedstawione dopiero w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Udział skarżącego w postępowaniu był ograniczony, ponieważ nie zna języka polskiego oraz szeregu uwarunkowań formalnych. Dowody ze sprawozdań z oględzin w miejscu zamieszkania nie powinny być brane pod uwagę w sprawie ponieważ zostały pozyskane nielegalnie bowiem pracownicy urzędu wojewódzkiego nie są uprawnieni do dokonywania oględzin w mieszkaniu. Mogłoby to się odbywać tylko w obecności Straży Granicznej po uprzednim poinformowaniu Cudzoziemca. Pełnomocnik wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Uwzględniając zasadę związania oceną prawną wyrażoną przez Sąd II. instancji, w myśl art. 190 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd w pierwszym rzędzie ocenił legalność zaskarżonej decyzji pod kątem kwestii wskazanych w orzeczeniu o sygn. akt II OSK 117/12. W tym świetle zaskarżona decyzja, została wydane z naruszeniem prawa procesowego, w zakresie właściwego wyjaśnienia okoliczności faktycznych i uzasadnienia orzeczenia, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd II. instancji wskazał mianowicie expressis verbis, w kontekście okoliczności podnoszonych przez Cudzoziemca (wadliwa ocena materiału dowodowego) że "zgromadzony w sprawie przez organy administracji materiał dowodowy nie pozwala w sposób jednoznaczny stwierdzić, że małżeństwo skarżącego zostało zawarte w celu obejścia przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony". Przywołano także szereg uwarunkowań faktycznych, które nie pozwalały w ocenie Sądu II. instancji uznać, że konkluzje organu, podzielane uprzednio przez Sąd w I. instancji, były uprawnione. Z uwagi na ich wcześniejsze szczegółowe zreferowanie, ponowne ich przytaczanie byłoby zbędne. Naruszanie przepisów postępowania, co do braku właściwego wyjaśnienia sprawy. w zakres czego wchodzi także stosowna ocena materiału dowodowego, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Prowadziło bowiem do błędnej konkluzji jakoby zgromadzony materiał dowodowy mógł być podstawę oceny skutkującej wydaniem decyzji odmownej. W takiej sytuacji stwierdzone przez Sąd naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a.) musi prowadzić do uchylenia zaskarżonego aktu. Wyrażona przez Sąd II. instancji ocena, wiążąca Sąd w niniejszej sprawie nie zamyka organowi administracji możliwości dalszego procedowania w sprawie w kierunku ustalenia, czy nie zachodzą w istocie przeszkody dla udzielenia zezwolenia np. z uwagi na przesłanki wskazane w art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach. Aby wysnuć jednak stosowne konkluzje organ musiałby zgromadzić dodatkowy materiał dowodowy, który potwierdziłby istnienie podstaw dla odmowy udzielenia zezwolenia. Dokonując, zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku sygn. akt II OSK 117/12, oceny znaczenia faktu wydania uprzednio zezwolenia cudzoziemcowi i nie podnoszenia wówczas przez organ administracji, aby małżeństwo zostało zawarte w celu obejścia prawa, wypada stwierdzić, że wyłącznie fakty znane wówczas organowi nie mogą stanowić obecnie samodzielnie podstawy do dokonania odmiennej oceny okoliczności zawarcia związku małżeńskiego przez Cudzoziemca, skoro ich ocena znalazła wyraz w wydaniu uprzednio zezwolenia. Jedynie ujawnienie nowych faktów (czy dokumentów), które rzucałyby światło na to zdarzenie może stanowić podstawę do odmiennych ocen. Zdaniem Sądu skoro ujawnienie nowych istotnych faktów mogłoby stanowić, w myśl art. 145 §. 1 pkt 5 K.p.a., podstawę zmiany decyzji w okresie jej obowiązywania – np. zezwolenia w okresie, gdy jest ono ważne – ujawnienie tego rodzaju faktów może być także podstawą wydania odmiennej decyzji w przedmiocie zezwolenia, gdy uprzednie wyekspirowało. Organ może się powoływać na okoliczności znane wcześniej w kontekście uzasadnienia wywodząc z nich odmienną konkluzję tylko gdy łącznie z nowo ujawnionymi faktami (dokumentami) mogą one właśnie prowadzić do odmiennych wniosków, I tak, drobne rozbieżności - czy też dotyczące kwestii błahych - w zeznaniach małżonków, mogą nie budzić wątpliwości organu w kontekście wystąpienia przesłanek z w art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach. Jednak w świetle później utajnionych faktów te sam okoliczności mogą dodatkowo przemawiać za trafnością określonych odmiennych niż uprzednio wniosków. Czy sytuacja taka ma miejsce w niniejszej sprawie oceni organ administracji ponownie analizując materiał dowodowy, ewentualnie po jego uzupełnieniu, jeżeli uzna, że zachodzi potrzeba dalszego ustalania, czy małżeństwo Cudzoziemca nie zostało zawarte w celu obejścia prawa. Natomiast nie są zasadne, podnoszone na rozprawie przez Pełnomocnika, zarzuty dotyczące wystąpienia podstaw do wznowienia postępowania z uwagi na brak zapewnienia stronie – małżonce cudzoziemca - udziału w sprawie jak i dotyczące wadliwości czynności dowodowych (brak uprawnień dla pracowników organu do dokonywania wizji w lokalu gdzie mieszkali małżonkowie C.). Co do tych kwestii stosownej oceny prawnej dokonał Sąd II. instancji i stanowisko to jest wiążące, w świetle art. 190 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wypada jedynie odnotować, że pomimo braku podstaw wznowieniowych, pominięcie udziału strony w postępowaniu może stanowić o istotnej wadliwości postępowania wyjaśniającego, gdy wykazano znaczenie tego faktu dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Jednak, w okolicznościach niniejszej sprawy, wobec wystąpienia przesłanek uchylenia zaskarżonego aktu wskazanych w wyroku o sygn. akt II OSK 117/12, rozważanie przez Sąd kwestii czy pominięcia strony mogło mieć istotne znaczenie nie byłoby zasadne. Kwestia ta nie ma żadnego znaczenia dla wyniku sprawy toczącej się obecnie przed Sądem, gdzie konieczne jest uchylenie zaskarżanego aktu z innych względów. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł, jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Koszty postępowania zasądzono w pkt 3 sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 i 2 tej ustawy oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461) uwzględniając wysokość uiszczonego przez skarżącego wpisu od skargi (300,00 zł), uiszczonej opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa (17,00 zł) oraz koszty zastępstwa procesowego (240,00 zł).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło