I SA/Wa 1996/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. K. i M. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżących solidarnie kwotę 374 (trzysta siedemdziesiąt cztery) złote, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...], po rozpoznaniu wniosku B. K. i M. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy, uchyliło własne postanowienie z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] i zawiesiło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...]. Postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym: Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. stwierdziło, że decyzja Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] grudnia 1983 r. nr [...] wydana została z naruszeniem prawa lecz nie można stwierdzić jej nieważności ponieważ wywołała ona nieodwracalne skutki prawne. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] uchyliło decyzję z dnia [...] stycznia 2004 r. w części, w której powołuje ona decyzję Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] grudnia 1983 r. i w to miejsce powołało orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] listopada 1951 r. nr [...] odmawiające dotychczasowym właścicielom prawa własności czasowej do nieruchomości położonej w [...]. przy ul. [...] oznaczonej nr hip. [...], oraz uchyliło uprzednio wydaną decyzję w tej części, w której wskazano położenie nieruchomości przy ul. [...] i w to miejsce powołano oznaczenie [...]. W pozostałej części decyzję z dnia [...] stycznia 2004 r. utrzymano w mocy. Prokurator Prokuratury Okręgowej [...]. pismem z dnia [...] grudnia 2008 r. wniósł sprzeciw od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 r., działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), powoływanej dalej jako "k.p.a.", zawiesiło postępowanie nadzorcze wywołane powyższym sprzeciwem do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd lub inny organ, tj. ustalenia spadkobierców po R. K. i A. K. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy powyższe postanowienie. Na skutek skargi B. K. i M. W., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 393/12 stwierdził nieważność postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., wskazując że zostało ono wydane z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., bowiem skierowano je do osób nieżyjących. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. uchyliło własne postanowienie z dnia [...] stycznia 2011 r. i na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawiesiło przedmiotowe postępowanie nadzorcze do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd lub inny organ, tj. ustalenia spadkobierców po R. K., A. K., A. W., S. i J. P. Jednocześnie, na podstawie art. 100 § 1 k.p.a., organ zobowiązał kolejno R. K., H. K., D. W. i Z. P. do wystąpienia w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania tego postanowienia do właściwego sądu powszechnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, ewentualnie wystąpienia do innego organu, tj. do notariusza o sporządzenie aktu dziedziczenia po ww. zmarłych stronach postępowania. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły B. K. i M. W., zarzucając organowi naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez przyjęcie, że rozpatrzenie sprawy zależy od uprzedniego ustalenia kręgu spadkobierców po zmarłych właścicielach i współwłaścicielkach lokali w budynku posadowionym w części nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn niż w niej wskazane. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ponadto zgodnie z treścią art. 119 pkt 1 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli decyzja lub postanowienie dotknięte są wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 k.p.a. lub w innych przepisach albo wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania. W niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym, bowiem postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Z akt sprawy wynika bowiem, że skierowane zostało ono do osoby nieżyjącej – R. K., który zmarł w dniu [...] stycznia 2012 r. (akt zgonu k-[...] akt sądowych). W doktrynie i orzecznictwie sądowym utrwalił się pogląd, zgodnie z którym prowadzenie postępowania administracyjnego w stosunku do osoby zmarłej i wydanie decyzji ocenione być musi jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jest to bowiem uchybienie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Ażeby można było mówić o postępowaniu musi istnieć organ administracyjny mający zdolność prawną do jego prowadzenia oraz strona, o prawach której organ orzeka w danym postępowaniu. Osoba fizyczna może być stroną postępowania, jeżeli ma zdolność prawną. Zgodnie z art. 8 Kodeksu cywilnego każdy człowiek od chwili urodzenia ma zdolność prawną. Zdolność ta kończy się z chwilą śmierci. Oznacza to, że w stosunku do osoby zmarłej nie można wszcząć postępowania i wydać decyzji. Gdyby zaś doszło do wydania decyzji w stosunku do osoby zmarłej należy przyjąć, że jest ona obarczona wadą nieważności i nie wywołuje skutków prawnych (por. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2001 r. sygn. akt I SA 2462/99, Lex nr 82653; wyrok WSA z dnia 12 lipca 2005 r. sygn. akt I SA 2422/03, Lex nr 190564; wyrok NSA z dnia 20 września 2002 r. sygn. akt I SA 428/01, OSP 2004, z. 3, poz. 33). Powyższe oznacza, że R. K. zmarły w dniu [...] stycznia 2012 r. nie mógł być adresatem postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., jak również nie mógł zostać zobowiązany przez organ, na podstawie art. 100 § 1 k.p.a., do przeprowadzenia postępowania o stwierdzeniu nabycia spadku po R. K., czy też wystąpienia do notariusza o sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia po ww. osobie. Tego rodzaju uchybienie wypełnia jednocześnie przesłankę upoważniającą Sąd zgodnie z art. 119 pkt 1 P.p.s.a. do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Rozpoznając ponownie sprawę organ weźmie pod uwagę powyższe ustalenia, których treść ma istotne znaczenie dla przedmiotowej sprawy i określi właściwe osoby, do których należy skierować podjęte w sprawie rozstrzygnięcia. Mając na uwadze, że zaskarżone postanowienie podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego ze wskazanej wyżej przyczyny, Sąd nie badał go merytorycznie pod względem zgodności z prawem, uznając to za przedwczesne. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 119 pkt 1 i art. 120 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.