VI SA/Wa 579/14

WyrokWSA w Warszawie2014-12-03

Skład orzekający: Justyna Mazur, Artur Kot, Grzegorz Nowecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca posiadający zarejestrowane znaki towarowe dla kosmetyków w klasie 03 ma interes prawny do żądania stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na inny, podobny znak towarowy w tej samej klasie z powodu jego nieużywania?
Ratio decidendi
Wnioskodawca posiadający zarejestrowane znaki towarowe dla kosmetyków w klasie 03, które są podobne do znaku, którego wygaśnięcia domaga się z powodu nieużywania, ma interes prawny do złożenia takiego wniosku. Interes ten wynika z potencjalnego naruszenia jego praw do swobodnego prowadzenia działalności gospodarczej, gdyby sporny znak towarowy nie był używany, a jednocześnie mógłby kolidować z jego własnymi znakami. Samo nieużywanie znaku przez uprawnionego, bez ważnych powodów, uzasadnia stwierdzenie jego wygaśnięcia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy w części dotyczącej kosmetyków dla dzieci, z powodu jego nieużywania. Urząd Patentowy stwierdził wygaśnięcie prawa, uznając, że wnioskodawca ma interes prawny, a skarżąca nie wykazała ważnych powodów nieużywania znaku. Skarżąca argumentowała, że prowadzone negocjacje i spory o inne znaki stanowiły ważne powody nieużywania, a wnioskodawca nie wykazał bezpośredniego interesu prawnego. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko Urzędu Patentowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant ref. staż. Piotr Niewiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi T. S.A. z siedzibą w T. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] września 2013 r. nr Sp. [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę 1.1. Decyzją z [...] września 2013 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: "Urząd Patentowy", "UP" lub "Kolegium Orzekające"), w wyniku rozpoznania wniosku C. z siedzibą w W., Stany Zjednoczone Ameryki (dalej: "uczestnik" lub "wnioskodawca") o stwierdzenie wygaśnięcia w części prawa ochronnego na znak towarowy [...] o numerze [...] udzielonego na rzecz T. Spółka Akcyjna z siedzibą w T. (dalej: "skarżąca" lub "Spółka"), stwierdził wygaśnięcie prawa ochronnego na przedmiotowy znak towarowy w części dotyczącej towarów z klasy 03 Klasyfikacji Nicejskiej, tj. "kosmetyki dla dzieci takie jak oliwki, szampony, olejki" z dniem 5 sierpnia 2008 r. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia UP powołał między innymi przepisy art. 255 ust. 1 pkt 3, art. 169 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 6 oraz art. 171 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r., Nr 119 poz. 1117 ze zm.; dalej: "u.p.w.p."). 1.2. Postępowanie sądowe w niniejszej sprawie prowadzone jest w związku z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: "Sąd") z 2 czerwca 2011 r. (VI SA/Wa 633/11) uchylającym uprzednią decyzję UP z [...] maja 2010 r. o tożsamym rozstrzygnięciu, jako wydaną z naruszeniem art. 2558 ust. 2 w związku z ust. 1 u.p.w.p. Uzasadnienie decyzji nie zostało bowiem podpisane w sposób zgodny z tymi przepisami. Stanowi zatem projekt uzasadnienia, który nie podlega weryfikacji Sądu. 2. Stan faktyczny. 2.1. Pismem z [...] grudnia 2008 r. uczestnik wystąpił do UP z wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy [...] o numerze [...] w części dotyczącej towarów z klasy 03: "kosmetyki dla dzieci takie jak oliwki, szampony, olejki" z powodu nieużywania znaku we wskazanym zakresie. Uprawnionym do prawa ochronnego na sporny znak towarowy jest skarżąca. Znak przeznaczony jest do oznaczania towarów w klasach 03 i 16. Jako podstawę prawną swojego żądania wnioskodawca powołał przepis art. 169 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 315 ust. 1 i 2 u.p.w.p. Wskazał, że sporny znak towarowy dotychczas nie był używany na terytorium Polski w sposób rzeczywisty dla oznaczania towarów z klasy 03 objętych tym prawem. Wnioskodawca swój interes prawny wywiódł z faktu naruszenia, przez udzielenie prawa ochronnego na sporny znak towarowy, praw do zarejestrowanych na jego rzecz podobnych znaków towarowych ([...]) przeznaczonych do oznaczania wszelkiego rodzaju kosmetyków w klasie 03. Powołał się nadto na przepisy prawa gwarantujące swobodne prowadzenie działalności gospodarczej, tj. art. 20 i art. 22 Konstytucji RP oraz art. 6 i 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej na tle orzecznictwa sądów administracyjnych. Skarżąca jako uprawniona do spornego znaku towarowego wniosła o oddalenie wniosku uczestnika. Podniosła, że zaistniały ważne powody nieużywania przedmiotowego znaku towarowego, za które uznała toczące się przez Urzędem Patentowym sprawy o unieważnienie praw ochronnych na znaki towarowe [...] o numerze [...] (sygn. akt [...]),[...] o numerze [...] (sygn. akt [...]) oraz [...] o numerze [...] (sygn. akt Sp. [...]) udzielonych na jej rzecz, na skutek złożonych przez uczestnika sprzeciwów. Wskazała nadto na rozpoczęte na początku 2007 r. i trwające niemalże do końca listopada 2008 r. negocjacje pomiędzy skarżącą i uczestnikiem, dotyczące umowy o koegzystencji znaków "[...]". Jako racjonalny przedsiębiorca Spółka nie mogła więc wówczas sprzedawać towarów pod wskazaną marką. Oświadczyła nadto, że zakończyła proces przygotowania produkcji wyrobów kosmetycznych pod marką "[...]" i przystępuje do ich sprzedaży. Powołała się na poglądy prawne zaprezentowane w wyroku Sądu z 11 grudnia 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1571/06. Odnosząc się do powyższego uczestnik zauważył, że Spółka dotychczas nie przedstawiła żadnego dowodu na okoliczność używania spornego znaku towarowego [...] o numerze [...] w obrocie gospodarczym na terytorium RP w wymaganym okresie czasu. Podniesione zaś przez nią okoliczności nie stanowią ważnych powodów usprawiedliwiających nieużywanie spornego znaku towarowego we wskazanym przez wnioskodawcę zakresie. Powołał się przy tym na wyrok Sądu z 26 czerwca 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 81/09. Zauważył, że powołany przez skarżącą wyrok został wydany na tle innego stanu faktycznego, od tego, jaki występuje w niniejszej sprawie. Zdaniem wnioskodawcy, fakt prowadzenia negocjacji jako wyłącznie uzależniony od woli uprawnionego, nie stanowi podstawy do wniosku, że zaistniała "ważna przyczyna" usprawiedliwiająca nieużywanie przez skarżącą spornego znaku towarowego, o której mowa w art. 169 ust. 1 pkt 1 u.p.w.p. Skarżąca przystąpiła do negocjacji dobrowolnie oraz prowadziła je zgodnie z własną wolą, mając bezpośredni wpływ na długość trwania negocjacji oraz ich wynik. W dniu rozprawy administracyjnej 17 maja 2010 r. skarżąca oraz uczestnik podtrzymali dotychczasowe stanowiska w sprawie. 2.2. Decyzją z [...] maja 2010 r. Urząd Patentowy w trybie postępowania spornego stwierdził wygaśnięcie z dniem [...] sierpnia 2008 r. prawa ochronnego na znak towarowy [...] o numerze [...] w części dotyczącej towarów z klasy 3, tj.: "kosmetyki dla dzieci takie jak oliwki, szampony, olejki". Zauważył, że w realiach rozpoznawanej sprawy uprawniony (skarżaca) do prawa ochronnego na sporny znak towarowy nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających fakt używania znaku towarowego [...] o numerze [...] do oznaczania towarów z klasy 03 w sposób rzeczywisty na obszarze Polski. Nie wskazał nadto ważnych powodów usprawiedliwiających jego nieużywanie w pięcioletnim okresie, o którym mowa w art. 169 ust. 1 pkt 1 u.p.w.p., czyli w okresie od [...] sierpnia 2003 r. do [...] sierpnia 2008 r. 2.3. W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania, po usunięciu wad formalnych decyzji wskazanych przez Sąd w wyroku z 2 czerwca 2011 r. (VI SA/Wa 633/11), Urząd Patentowy decyzją z [...] września 2013 r., która została podpisana zgodnie z przepisami u.p.w.p., ponownie stwierdził wygaśnięcie z dniem [...] sierpnia 2008 r. prawa ochronnego na znak towarowy [...] o numerze [...] w części dotyczącej towarów z klasy 3, tj.: "kosmetyki dla dzieci takie jak oliwki, szampony, olejki". Uzasadniając rozstrzygnięcie zauważył, że celem postępowania w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy jest wyeliminowanie z obrotu gospodarczego znaków towarowych, które faktycznie w obrocie nie są używane. Zdaniem UP, w realiach niniejszej sprawy wnioskodawca posiada interes prawny w domaganiu się stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy w części dotyczącej towarów w klasie 03 (kosmetyki dla dzieci takie jak oliwki, szampony, olejki), gdyż porównywane znaki towarowe są kolizyjne, tj. są przeznaczone do oznaczania identycznych (lub/i podobnych) towarów (szeroko ujmowanych produktów kosmetycznych, ujętych w klasie 03 Klasyfikacji Nicejskiej). Towary te są używane w podobnych okolicznościach i zaspakajają podobne potrzeby konsumentów zaopatrujących się w nie na podstawie tych samych kanałów dystrybucji, przykładowo w drogeriach. Nadto znaki skarżącej i uczestnika posiadają wspólny element słowny [...]. UP powołał się na przepisy art. 153 ust. 1 i art. 154 u.p.w.p. określające treść prawa ochronnego na znak towarowy. Zauważył, że w analizowanym okresie sporny znak towarowy nie był używany przez skarżącą do oznaczania towarów ujętych w klasie 03. Skarżąca nie wykazała zaś, że istniały ważne powody jego nieużywania, o których mowa w u.p.w.p. Istniejący między skarżącą i uczestnikiem spór w zakresie praw ochronnych na znaki towarowe nie ma wpływu na wynik niniejszej sprawy. Skoro bezsporna jest okoliczność, że w analizowanym przedziale czasowym skarżącej przysługiwało prawo ochronne do spornego znaku towarowego, to zgodnie z art. 153 ust. 1 u.p.w.p., obowiązana była do jego używania. Nieużywanie przez skarżącą spornego oznaczenia we wskazanym we wniosku zakresie stanowiło wyłączną decyzję uprawnionego do powyższych znaków towarowych, której nie można nadać znaczenia zachowania podyktowanego ważnymi powodami. Prowadzone między stronami negocjacje również nie mogą zostać zaliczone do "ważnych powodów" w rozumieniu art. 169 ust. 1 pkt 1 u.p.w.p. Powołane przez skarżącą orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczyło zaś odmiennych stanów faktycznych. 3.1. Pismem [...] stycznia 2014 r. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję UP. Występując o uchylenie zaskarżonego aktu, autor skargi postawił zarzuty naruszenia przepisów: - art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 256 ust. 1 u.p.w.p.; - art. 169 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 i 6 u.p.w.p. 3.2. Obszernie uzasadniając skargę jej autor przedstawił przebieg postępowania w sprawie i podtrzymał zasadnicze elementy dotychczas prezentowanej argumentacji. W jego ocenie uczestnik nie wykazał, że posiada interes prawny w przedmiotowym postępowaniu, gdyż interes jego nie ma charakteru bezpośredniego, konkretnego i realnego. W szczególności nie jest on uzasadniony w świetle okoliczności faktycznych niniejszej sprawy. Sporne towary, do oznaczenia których służą znaki towarowe przez niego wskazane, są zaś tylko podobne do towarów skarżącej (zob. s. 8 – 12 skargi), do oznaczenia których służyć ma znak słowno-graficzny "[...]". Podobieństwo tych znaków wyklucza w ocenie autora skargi istnienie interesu prawnego uczestnika. Tylko taki zaś może być chroniony w świetle art. 169 ust. 2 u.p.w.p. Wskazane przez skarżącą fakty potwierdzają, że sfera prawna uczestnika nie jest i nie może być przez skarżącą naruszona, czy też w jakikolwiek sposób zagrożona. W toku postępowania nie wykazano, że skarżąca poprzez sporny znak towarowy wkroczy w zakres praw ochronnych uczestnika dla jakiejkolwiek grupy towarów oznaczonych jego znakami. Uczestnik nie prowadzi nadto w Polsce działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Fakt sprzedawania na terytorium Polski wyrobów oznaczonych znakami towarowymi uczestnika przez inne podmioty niż uczestnik, nie świadczy o powadzeniu przez niego działalności gospodarczej w Polsce. Skarżąca dodała, że podjęła kosztowne przygotowania celem wprowadzenie na rynek towarów oznaczonych spornymi znakami towarowymi, które zostały wstrzymane wobec wniesienia przez uczestnika opisanych sprzeciwów oraz groźby poniesienia realnych strat, w tym zwłaszcza finansowych, ale też rynkowych w razie stwierdzenia, że znaki uczestnika są podobne kolizyjnie do znaków skarżącej. Od dnia wszczęcia przez uczestnika postępowania o unieważnienie znaków skarżącej istniały w jej ocenie ważne powody nieużywania przez nią spornego znaku towarowego. Skarżąca zachowała się nadto racjonalnie unikając ewentualnych negatywnych dla siebie konsekwencji. 3.3. Odpowiadając na skargę UP podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wystąpił o jej oddalenie. Dodał, że szerokie rozumienie pojęcia interesu prawnego pozostaje w zgodzie z aktualnym orzecznictwem sądowoadministracyjnym. 3.4. W piśmie procesowym złożonym w dniu rozprawy poprzedzającej wydanie wyroku w niniejszej sprawie, pełnomocnik skarżącej podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, dodatkowo stawiając zarzut naruszenia art. 171 u.p.w.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 4.1. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji (podatkowe) w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "u.p.p.s.a."). Dodać należy, że zgodnie z art. 134 § 1 u.p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. 4.2. Sąd, w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie, nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nie dopatrzył się też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (podatkowego) lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. 5.1. Podkreślenia na wstępie wymaga, że istotnego wpływu na wynik niniejszej sprawy nie wywiera wyrok WSA w Warszawie z 2 czerwca 2011 r. (VI SA/Wa 633/11) uchylający pierwotną decyzję Urzędu Patentowego z [...] maja 2010 r. w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy skarżącej ([...] o numerze [...]) w części dotyczącej towarów z klasy 03, tj. kosmetyki dla dzieci takie jak oliwki, szampony, olejki" z dniem [...] sierpnia 2008 r. Sąd nie przedstawił bowiem wiążących w rozumieniu art. 153 u.p.p.s.a. wskazań, poza koniecznością podpisania decyzji w sposób odpowiadający przepisom u.p.w.p. Zaskarżona decyzja została wydana w zgodzie z art. 2558 ust. 1 u.p.w.p., a jej uzasadnienie spełnia wymogi ust. 2 powołanego przepisu, tj. zawiera podpisy członków składu orzekającego. 5.2. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny zasadności wydania decyzji w przedmiocie wygaśnięcia udzielonego na rzecz skarżącej prawa ochronnego na sporny znak towarowy (w części dotyczącej towarów oznaczonych w klasie 03), na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 u.p.w.p. UP przyjął, że wnioskodawca posiada interes prawny w przedmiotowym postępowaniu, gdyż udzielenie skarżącej prawa ochronnego na sporny znak towarowy może naruszać jego prawa do zarejestrowanych na jego rzecz podobnych, posiadających wspólny element [...], znaków towarowych przeznaczonych do oznaczania identycznych (podobnych) towarów w klasie 03, tak jak sporny znak towarowy. Przyznanie wnioskodawcy statusu podmiotu posiadającego interes prawny w złożeniu wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy zapewnia nadto możliwość prawidłowego stosowania przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Bezsporne przy tym jest, że skarżąca nie używała spornego znaku towarowego w pięcioletnim okresie przewidzianym w art. 169 ust. 1 pkt 1 u.p.w.p. Zdaniem UP, nie wskazała ważnych powodów tego stanu rzeczy. 5.3. Ramy prawne. Zgodnie z treścią art. 169 ust. 1 pkt 1 u.p.w.p., prawo ochronne na znak towarowy wygasa na skutek nieużywania zarejestrowanego znaku w sposób rzeczywisty dla towarów objętych prawem ochronnym w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat, po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego, chyba że istnieją ważne powody jego nieużywania. W świetle zaś art. 169 ust. 2 u.p.w.p., Urząd Patentowy RP, w przypadkach o których mowa w ust. 1 tego artykułu, wydaje decyzję stwierdzającą wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny. Jeżeli przyczyna wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy dotyczy jedynie niektórych towarów, wygaśnięcie prawa odnosi się tylko do tych towarów (art. 171 u.p.w.p.). Z treści powołanych przepisów, w szczególności z art. 169 ust. 2 u.p.w.p., wynika zatem, że możliwość stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy wiąże się z obowiązkiem wykazania interesu prawnego w żądaniu wygaśnięcia tego prawa. Czyli wskazania takiej normy prawa materialnego, która z uwagi na prawa lub obowiązki wnioskodawcy, bądź też sytuację w której się znalazł, stanowi podstawę do wystąpienia z takim wnioskiem. Podkreślenia wymaga, że przepisy u.p.w.p. nie posługują się własną definicją interesu prawnego. Stąd w postępowaniu spornym dotyczącym stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego zastosowanie znajduje przepis art. 28 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: "K.p.a."). Zgodnie z tym przepisem, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. 5.4. Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela poglądy wyrażone przez NSA w wyroku z 21 listopada 2012 r. (II GSK 1551/11; Lex nr 1258391), dotyczące wykładni art. 169 ust. 2 u.p.w.p. na tle orzecznictwa sądowego. I tak, istnienie interesu prawnego, opartego na normie prawa materialnego, decyduje o tym, czy określony podmiot może wystąpić z wnioskiem o eliminację z obrotu prawa do znaku towarowego, zatem interes prawny pozwala określić kto może wystąpić z wnioskiem, zaś inna norma prawa materialnego określa przesłanki tej eliminacji, a więc decyduje o tym, kiedy można skutecznie wystąpić z wnioskiem (por. wyrok NSA z 17 lipca 2003 r., sygn.. akt II SA 1165/02, publik. Wokanda 2004/3/31). Przyjmuje się, że źródłem interesu prawnego jest norma prawna, na podstawie której w postępowaniu administracyjnym określony podmiot, w określonym stanie faktycznym, może domagać się m.in. przeprowadzenia kontroli określonego aktu w celu ochrony jego sfery praw przed naruszeniami dokonanymi tym aktem i doprowadzenia tego aktu do stanu zgodnego z prawem (por. wyrok NSA z 30 stycznia 2003 r., II SA 81/02). Źródłem interesu prawnego do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia prawa do znaku towarowego mogą być nawet najbardziej ogólne normy prawne, tj. także przepisy prawa materialnego, z których wynika prawo do swobodnego prowadzenia działalności gospodarczej (np. art. 6 ust. 1 u.s.d.g., por. np. wyrok NSA z 8 lutego 2007 r., II GSK 252/06). Jeżeli należna przedsiębiorcy swoboda działalności gospodarczej jest zagrożona przez cudze prawo do znaku towarowego, to przedsiębiorca ten ma interes prawny do wystąpienia z wnioskiem o wyeliminowanie z obrotu tego prawa wyłącznego. Z tym, że ograniczenie swobody działalności gospodarczej innych podmiotów przez prawidłowo udzielone i prawidłowo funkcjonujące prawo wyłączne stanowi istotę tego prawa i sam fakt istnienia ograniczenia swobody nie uzasadnia interesu prawnego do zakwestionowania cudzego znaku towarowego (por. wyrok NSA z 6 kwietnia 2006 r., sygn. akt II GSK 13/06, Lex nr 202415). Interes prawny musi być bezpośredni, konkretny i realny. Gdy źródłem interesu prawnego jest tak ogólna norma prawna, jak norma kreująca swobodę działalności gospodarczej, wnioskodawca musi wykazać szczególne okoliczności faktyczne, które sprawiają, że to właśnie jemu cudze prawo wyłączne "przeszkadza" w realizowaniu tej swobody w sposób, który uzasadnia przyznanie mu prawa do żądania ochrony prawnej. Zatem nie wszyscy uczestnicy obrotu gospodarczego, którzy muszą respektować cudze prawo wyłączne mają interes prawny i legitymację do żądania jego eliminacji. Interes prawny do wystąpienia z żądaniem eliminacji cudzego prawa wyłącznego ma jedynie ten podmiot, którego sfera prawna doznaje ograniczenia większego niż to, które wynika z przewidzianej prawem konieczności respektowania cudzego prawa wyłącznego. Zatem, dla wykazania interesu prawnego opartego na bardzo ogólnej normie prawnej, należy wskazać okoliczności, z których wynika, że sfery prawne uprawnionego (jego prawo do znaku towarowego) i wnioskodawcy (jego prawo do swobody działalności gospodarczej) zazębiają się w szczególny sposób, który uzasadnia wystąpienie z wnioskiem o ochronę prawną polegającą na eliminacji znaku (por. np. wyrok NSA z 9 lutego 2010 r., sygn. akt II GSK 335/09). Oceniając istnienie interesu prawnego wnioskodawcy w sprawach o stwierdzenie wygaśnięcia prawa do znaku towarowego stwierdzić należy, że zgodnie z art. 20 i 22 Konstytucji RP społeczna gospodarka rynkowa oparta jest m. in. na wolności działalności gospodarczej, a ograniczenie tej wolności dopuszczalne jest tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny. Powyższą zasadę konkretyzuje art. 6 ust. 1 u.s.d.g. stanowiąc, że podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej jest wolne dla każdego na równych prawach z zachowaniem warunków określonych przepisami prawa. Zatem, zasadą jest swoboda działalności gospodarczej, jednak z zachowaniem warunków określonych przepisami prawa. Te przepisy prawa to m. in. przepisy ustawy u.p.w.p. ustanawiające wyłączność używania zarejestrowanego znaku towarowego przez uprawionego z rejestracji. Respektowanie cudzych praw wyłącznych stanowi określony ustawą warunek ograniczający swobodę działalności gospodarczej. Podmiot, który uprawdopodobni, że respektowanie cudzego prawa wyłącznego uniemożliwia wykonywanie działalności gospodarczej na równych prawach z podmiotem uprawnionym, przy jednoczesnym wskazaniu, że zarejestrowane oznaczenie nie funkcjonuje należycie, w tym nie pełni funkcji znaku towarowego, ma interes prawny do wszczęcia postępowania o stwierdzenie jego wygaśnięcia. 6.1. Zdaniem Sądu, Urząd Patentowy ustalił okoliczności faktyczne niniejszej sprawy w sposób pozwalający na prawidłowe zastosowanie przepisów art. 169 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 u.p.w.p., czyli stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy skarżącej ([...] o numerze [...]) w części dotyczącej towarów z klasy 03, tj. "kosmetyki dla dzieci takie jak oliwki, szampony, olejki" z dniem [...] sierpnia 2008 r. Zasadnie przyjął, że wnioskodawca posiada interes prawny, o jakim mowa w art. 169 ust. 2 u.p.w.p., w żądaniu stwierdzenia wygaśnięcia przysługującego skarżącej prawa ochronnego na znak towarowy w części dotyczącej towarów z klasy 03 z powodu jego nieużywania. Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela bowiem te poglądy prawne wyrażane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, zapoczątkowane wyrokiem NSA z 25 stycznia 2008 r. (II GSK 309/07; ONSAiWSA 2009/5/99), w świetle których wymogu wykazania interesu prawnego nie można rozumieć jako dodatkowej przesłanki materialnoprawnej stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że wnioskodawca wskazał własne prawo ochronne na znak towarowy, którego wygaśnięcia domaga się. Wskazał przy tym wspólny element słowny ([...]) w obu znakach towarowych, który świadczy o tym, że jego przekonanie o ich kolizyjności nie jest oczywiście bezzasadne. Źródłem interesu prawnego do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia prawa do znaku towarowego może być także art. 6 u.s.d.g. (zob. wyrok NSA z 8 stycznia 2014 r., II GSK 1500/12; wyrok dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, adres: www.cbois.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA"; Lex nr 1457646). Wnioskodawca posiada zarejestrowane znaki towarowe przeznaczone do oznaczania wszelkiego rodzaju kosmetyków w klasie 03. Czyli także w części dotyczącej towarów w postaci "kosmetyków dla dzieci takich jak oliwki, szampony, olejki". Jest to okoliczność faktyczna potwierdzająca posiadanie "interesu prawnego" z art. 169 ust. 2 u.p.w.p. 6.2. Skarżąca nie używała spornego znaku towarowego (we wskazanej wyżej części) na terytorium RP w okresie 5 lat od uzyskania prawa ochronnego na ten znak towarowy (okoliczność bezsporna). Istotne przy tym jest, że dobrowolnie zrezygnowała z jego używania, pomimo obowiązku wynikającego z art. 153 i art. 154 u.p.w.p. Prowadzenie negocjacji przez skarżącą i wnioskodawcę w sprawie koegzystencji poszczególnych znaków towarowych, w tym spornego, było bowiem dobrowolne. Dodać warto, że negocjacje zostały rozpoczęte w 2007 r. Skarżąca uzyskała zaś w sierpniu 2003 r. prawo ochronne, którego w żaden sposób nie używała także przed 2007 r., czyli przed rozpoczęciem negocjacji. Tym samym narażała się na konsekwencje prawne wynikające z możliwości zastosowania przepisów art. 169 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 u.p.w.p. Dodać należy, że prowadzenie przez skarżącą i uczestnika sporów dotyczących praw ochronnych na inne znaki towarowe nie jest "ważnym powodem nieużywania" spornego znaku towarowego, w rozumieniu art. 169 ust. 1 pkt 1 u.p.w.p. Podobnie jak i zamiar skarżącej wprowadzenia do obrotu gospodarczego towarów chronionych spornym znakiem towarowym. 7. W świetle powyższych rozważań zarzuty skargi Sąd uznał za chybione. Wnioskodawca wykazał bowiem istnienie własnego, bezpośredniego i aktualnego (realnego i konretnego) interesu prawnego, o jakim mowa w art. 169 ust. 2 u.p.w.p., składając wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy. Na etapie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy Urząd Patentowy obowiązany był ustalić, czy nie jest oczywiście bezzasadne przekonanie wnioskodawcy o kolizyjności jego znaku towarowego i spornego znaku towarowego skarżącej. Zdaniem Sądu, Urząd Patentowy wywiązał się z tego obowiązku i wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powody potwierdzające trafność jego stanowiska (zob. s. 10 – 12 zaskarżonej decyzji). Wnioskodawca posiada bowiem podobne znaki towarowe do spornego, zawierające wspólny element słowny "[...]", przeznaczone do oznaczania podobnych lub identycznych towarów w klasie 03 Klasyfikacji Nicejskiej, czyli "kosmetyki dla dzieci takie jak oliwki, szampony, olejki". Skoro źródłem interesu prawnego do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia prawa do znaku towarowego mogą być najbardziej ogólne normy prawne, w tym art. 20 i art. 22 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 u.s.d.g. (zob. powoływane wyżej wyroki NSA, w tym wyrok z 21 listopada 2012 r., II GSK 1551/11 i powołane w nim orzecznictwo; CBOSA), to organ nie był obowiązany szczegółowo badać, czy posiadane przez wnioskodawcę prawa do znaków towarowych są identyczne ze spornym. Tym bardziej, że uczestnik prowadzi działalność gospodarczą znacznych rozmiarów, o charakterze globalnym, w zakres której wchodzi także możliwość produkcji i sprzedaży towarów objętych spornym znakiem towarowym. Posiada zarejestrowane znaki towarowe przeznaczone do oznaczania wszelkiego rodzaju kosmetyków w klasie 03. Czyli także w części dotyczącej towarów w postaci "kosmetyków dla dzieci takich jak oliwki, szampony, olejki". Jest to okoliczność faktyczna potwierdzająca posiadanie "interesu prawnego" w rozumieniu art. 169 ust. 2 u.p.w.p. Tym samym, w świetle zasady swobody działalności gospodarczej, wpływu na wynik sprawy nie wywierają rozważania autora skargi dotyczące możliwych różnic pomiędzy towarami, które objęte są uzyskanymi już przez wnioskodawcę prawami do znaków towarowych, a tymi towarami, które są ujęte w klasie 03 Klasyfikacji Nicejskiej. Podobnie jak i wskazana w skardze okoliczność faktyczna dotycząca sposobu wprowadzania do obrotu gospodarczego na terytorium RP towarów handlowych wnioskodawcy oraz terminy uzyskania poszczególnych praw ochronnych. Urząd Patentowy przeprowadzając postępowanie administracyjne w rozpoznawanej sprawie nie naruszył zatem w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na jej wynik art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 256 ust. 1 u.p.w.p. Zdaniem Sądu, uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest zrozumiałe i zasadniczo zgodne z art. 107 § 3 K.p.a. Skoro skarżąca nie używała znaku towarowego [...] o numerze [...] w części dotyczącej towarów z klasy 03 (czyli kosmetyki dla dzieci takie jak oliwki, szampony, olejki") w wymaganym okresie czasu (okoliczność bezsporna), nadto nie wskazała okoliczności niezależnych od jej woli, które mogłyby zostać uznane za "ważne powody" w rozumieniu art. 169 ust. 1 pkt 1 u.p.w.p., to za chybione należało uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów art. 169 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 6 oraz art. 171 u.p.w.p. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, czyli oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło