II SA/Wa 653/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.) Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska Danuta Kania Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2013 r. sprawy ze skargi G. B. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia okresu zawieszenia w czynnościach służbowych - oddala skargę - Komendant Wojewódzki Policji w L. rozkazem personalnym z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...], na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.) w związku z § 1 ust. 1 pkt 2 lit. c i § 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 lipca 2002 r. w sprawie trybu zawieszania policjanta w czynnościach służbowych przez przełożonych (Dz. U. Nr 120, poz. 1029 ze zm.), zawiesił G.B. w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy, tj. od dnia [...] sierpnia 2012 r. do dnia [...] listopada 2012 r., nadając mu rygor natychmiastowej wykonalności. Wskazał, że postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w P. przedstawił policjantowi zarzuty popełnienia przestępstw umyślnych ściganych z oskarżenia publicznego - czynu określonego w art. 158 § 1 Kk oraz art. 190 § 1 Kk. Komendant Wojewódzki Policji w L., po rozpoznaniu wniosku Naczelnika Wydziału Konwojowego Komendy Wojewódzkiej Policji w L., rozkazem personalnym z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...], na podstawie art. 39 ust. 3 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy o Policji oraz § 1 ust. 1 pkt 2 lit. c i § 2 powołanego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie trybu zawieszania policjanta w czynnościach służbowych przez przełożonych, z dniem [...] listopada 2012 r. przedłużył G.B. okres zawieszenia w czynnościach służbowych do czasu ukończenia postępowania karnego, podając, że postawione zarzuty uniemożliwiają wykonywanie funkcjonariuszowi obowiązków służbowych bez uszczerbku dla interesu służby, a zatem w przedmiotowej sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 39 ust. 3 ustawy o Policji. Po rozpatrzeniu odwołania, Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w sprawie przedłużenia policjantowi okresu zawieszenia w czynnościach służbowych. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 39 ust. 3 ustawy o Policji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach okres zawieszenia w czynnościach służbowych można przedłużyć do czasu ukończenia postępowania karnego. Ustawodawca używając pojęcia "szczególnie uzasadnionego przypadku", pozwala organom Policji na odpowiednią ocenę zarówno samego faktu prowadzenia przeciwko policjantowi postępowania karnego, jak i charakteru stawianego mu w tym postępowaniu zarzutu, by w konsekwencji organy te mogły decydować o celowości dalszego trwania zawieszenia w czynnościach służbowych. Podkreślił, że organy Policji w ramach takiego postępowania nie są uprawnione ani zobowiązane do rozstrzygania o prawdopodobieństwie popełnienia przez policjanta zarzucanego mu czynu, czy też o jego winie w rozumieniu przepisów prawa karnego. Organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie bezsporne jest, że przeciwko G.B. prowadzone jest postępowanie karne, w którym jest oskarżony o udział wraz z innymi osobami w pobiciu M. D., gdzie z uwagi na siłę, intensywność i ukierunkowanie zadawanych ciosów stwarzał bezpośrednie zagrożenie dla życia i zdrowia wymienionego, tj. o przestępstwo z art. 158 § 1 Kk. W ocenie Komendanta Głównego Policji, organ I instancji słusznie uznał, że charakter postawionego policjantowi w postępowaniu karnym zarzutu obejmującego przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego, polegające na pobiciu człowieka stwarzającym bezpośrednie zagrożenie dla jego życia i zdrowia, ujemnie rzutuje na dobre imię Policji. Wobec tego rodzaju zarzutu, interes służby, który należy utożsamiać z interesem społecznym, góruje nad interesem funkcjonariusza, jako strony postępowania administracyjnego, co niewątpliwie uzasadnia dalsze trwanie zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych. Podniósł, że charakter zadań Policji, która jest uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego, nakłada na jej funkcjonariuszy szczególne obowiązki związane z przestrzeganiem prawa. Realizacja tych obowiązków ma na celu uwiarygodniać Policję w oczach społeczeństwa, bez wsparcia którego organy Policji nie mogą skutecznie realizować powierzonych jej zadań. Nie można zatem dopuścić do sytuacji, gdy osoba, na której ciąży zarzut pobicia człowieka, w którym narażono go na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia i zdrowia, następnie jako funkcjonariusz publiczny, może podejmować interwencje i prowadzić inne czynności związane z przestrzeganiem prawa przez inne osoby. Organ uzasadniając roztrzygnięcie, powołał się na uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Admimnistracyjnego w Warszawie z dnia 13 października 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 919/08. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie G.B. wniósł o uchylenie rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2013 r., ewentualnie stwierdzenie jego nieważności. Zaskarżonemu rozkazowi personalnemu zarzucił naruszenie: art. 39 ust. 3 ustawy o Policji (skarżący omyłkowo wskazał art. 36 ust. 3), przez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu przez organy Policji, że zachodzi przypadek uzasadniający dalsze zawieszenie; art. 7 k.p.a., przez przekroczenie granic uznania administracyjnego przy podjęciu decyzji dotyczącej przedłużenia zawieszenia oraz ewentualnie art. 156 § 1 k.p.a., przez rozstrzygnięcie w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych, pomimo że aktem wcześniejszym, tj. decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] umorzono postępowanie w sprawie zwolnienia ze służby w Policji, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. W ocenie wnoszącego skargę, twierdzenie organów rozpatrujących przedmiotową sprawę, że wykonywanie czynności zawodowych przez policjanta mogłoby istotnie podważać wizerunek Policji i mieć demoralizujący wpływ na pozostałych policjantów, jest niezasadne. Jego zdaniem, całość wywodu organu na temat ciążącego na nim zarzutu wskazuje na przekonanie o popełnieniu przestępstwa. Stwierdził, że organ przekroczył granice uznania administracyjnego, mając na względzie interes społeczny nie biorąc pod uwagę słusznego interesu skarżącego. Podał, że obawa o wpływ na wizerunek Policji ze względu na prowadzone przeciwko funkcjonariuszowi postępowanie karne istnieje zawsze i nie stanowi szczególnego przypadku z art. 39 ust. 3 ustawy o Policji. Argumentując, powołał się na orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 2 sierpnia 2011 r., sygn. akt IV SA/Gl 1012/10. Za chybione uznał odwołanie się przez organ do orzeczenia o sygn. akt II SA/Wa 919/08, które jego zdaniem dotyczyło innego stanu faktycznego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując się na swoje wcześniejsze ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpatrywana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia G.B. okresu zawieszenia w czynnościach służbowych nie narusza przepisów obowiązującego prawa. Podstawą materialnoprawną wydanych w sprawie rozkazów personalnych stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, normujące m.in. kwestie związane z zawieszeniem policjanta w czynnościach służbowych. Zgodnie z art. 39 ust. 1 tej ustawy, policjanta zawiesza się w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego - na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. Z kolei z ust. 2 przywołanego przepisu wynika, że policjanta można zawiesić w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, nieumyślne, ścigane z oskarżenia publicznego lub postępowania dyscyplinarnego, jeżeli jest to celowe z uwagi na dobro postępowania lub dobro służby - na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. Natomiast ust. 3 art. 39 przewiduje, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach okres zawieszenia w czynnościach służbowych można przedłużyć do czasu ukończenia postępowania karnego. W rozpoznawanej sprawie zostały wydane rozkazy personalne (decyzje) w przedmiocie przedłużenia skarżącemu okresu zawieszenia w czynnościach służbowych do czasu ukończenia postępowania karnego, na podstawie art. 39 ust. 3 ustawy o Policji. Z treści tego przepisu wynika, że decyzja o przedłużeniu policjantowi okresu zawieszenia w wykonywaniu obowiązków służbowych ma charakter fakultatywny i podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego, o czym świadczy użycie przez ustawodawcę sformułowania "można przedłużyć". Uznaniowy charakter decyzji sprawia, że dokonywana przez sąd administracyjny kontrola takich decyzji jest znacznie ograniczona. Sprowadza się ona zasadniczo do badania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej. W szczególności sąd kontroluje, czy w toku postępowania podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia, bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej oraz czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, to jest, czy nie nosi cech dowolności. W świetle art. 39 ust. 3 powołanej ustawy o Policji, warunkiem przedłużenia okresu zawieszenia funkcjonariusza jest wystąpienie w sprawie dwóch przesłanek, to jest "szczególnie uzasadnionego przypadku" oraz faktu prowadzenia wobec funkcjonariusza postępowania karnego - ukończenie tego bowiem postępowania jest zdarzeniem, z którym ustawodawca wiąże ostateczny upływ terminu do którego może nastąpić przedłużenie okresu zawieszenia. Fakt toczenia się przeciwko G.B. postępowania karnego w sprawie o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego jest bezsporny w sprawie, spór natomiast dotyczy, czy w sprawie zaistniał "szczególnie uzasadniony przypadek". Pojęcie "szczególnie uzasadnionego przypadku" nie zostało zdefiniowane w ustawie o Policji. Należy przyjąć, zważywszy na charakter prawny decyzji wydawanej na podstawie art. 39 ust. 3, że to od organu wydającego decyzję (rozkaz personalny) zależy, czy zaistniałe w odniesieniu do konkretnego funkcjonariusza Policji okoliczności, zostaną uznane za szczególnie uzasadniony przypadek. Obowiązkiem funkcjonariusza Policji, jak wynika z przepisów prawa oraz zakresu czynności jaki został mu powierzony, jest respektowanie godności ludzkiej oraz przestrzeganie i ochrona praw człowieka, a w tym zapewnianie bezpieczeństwa i porządku publicznego. W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwościom, że postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w P. przedstawił G.B. zarzuty popełnienia przestępstw umyślnych ściganych z oskarżenia publicznego, tj. o to, że w nocy z [...] na [...] sierpnia 2012 r. w pubie przy ul. [...] w P. wraz z innymi osobami brał udział w pobiciu M. D., gdzie z uwagi na siłę, intensywność i ukierunkowanie zadawanych ciosów stwarzał bezpośrednie zagrożenie dla życia i zdrowia wymienionego - czyn określony w art. 158 § 1 Kk oraz w tym samym miejscu i czasie używając słów wulgarnych i powszechnie uznawanych za obelżywe wypowiedział groźby karalne pozbawienia życia skierowane wobec pokrzywdzonego M. D., które to groźby wzbudziły w nim uzasadnioną obawę ich spełnienia - czyn określony w art. 190 § 1 Kk. W ocenie Sądu, przedstawione wyżej zarzuty umyślnego naruszenia porządku publicznego, w tym pobicia człowieka, w którym narażono go na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia i zdrowia wpływają negatywnie na wizerunek Policji oraz stan dyscypliny innych policjantów i z tych względów takie zachowanie skarżącego mogło być uznane za "szczególnie uzasadniony przypadek" stwarzający podstawę do podjęcia rozkazu o przedłużeniu okresu zawieszenia. W konsekwencji, przedłożenie dobra służby, jako interesu publicznego nad interes skarżącego zostało dokonane zasadnie, a stanowisko organów w tym zakresie czytelnie uzasadniono. Wśród służb mundurowych Policja wyróżnia się zakresem przydzielonych jej zadań, które mają charakter wieloaspektowy. Policja tworzy formację uzbrojoną służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do podstawowych jej zadań należy m.in. ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, inicjowanie i organizowanie działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym, wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców, współdziałanie z policjami innych państw oraz ich organizacjami międzynarodowymi, gromadzenie, przetwarzanie i przekazywanie informacji kryminalnych (art. 1 ust. 2 ustawy o Policji). Publiczny wymiar Policji powoduje, że w istotnym stopniu jej działania kształtują autorytet organów państwa i zaufanie do ich funkcjonariuszy. Stąd też wymagania w stosunku do funkcjonariuszy publicznych Policji i innych służb mundurowych muszą być tak wysokie, aby umacniały podstawy ich autorytetu. Popełnienie przez policjanta przestępstwa lub przewinienia dyscyplinarnego, choćby z winy nieumyślnej, naraża na szwank dobro (interes) służby, na który składa się dobre imię Policji, zaufanie obywateli do organów Policji, gwarancje praworządnego działania aparatu administracji, czy niezależności formacji zmilitaryzowanej od wpływów zewnętrznych. Osoba, która jest podejrzana o popełnienie czynu karalnego, nie tylko pogarsza obraz służby publicznej, ale też naraża tę służbę na kolejne szkody, jakie wynikają z faktu rażącego naruszenia wysokich wymogów stawianych funkcjonariuszom publicznym. Takim następstwom powinien przeciwdziałać przełożony służbowy właściwy w sprawie zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych (por. A. Korcz-Maciejko, W. Maciejko, Zawieszenie funkcjonariusza Policji w czynnościach służbowych, Służba Pracownicza z 2009 r., nr 10, s. 25). Bez wpływu na prawidłowość zaskarżonego rozkazu personalnego pozostaje powoływany przez skarżącego fakt wydania przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie zwolnienia go ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.