IV SA/Wa 1862/13

WyrokWSA w Warszawie2013-11-20

Skład orzekający: Wanda Zielińska-Baran, Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Agnieszka Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek wszcząć postępowanie administracyjne w celu zmiany wpisów w ewidencji gruntów i budynków, jeśli wnioskodawca nie przedstawił dokumentów jednoznacznie potwierdzających jego prawo własności lub współwłasności, a stan prawny nieruchomości jest uregulowany w księgach wieczystych?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo odmówiły wszczęcia postępowania administracyjnego. Wnioskodawca nie wykazał posiadania interesu prawnego, który uzasadniałby zmianę wpisów w ewidencji gruntów i budynków, ponieważ nie przedstawił dokumentów jednoznacznie potwierdzających jego prawo własności lub współwłasności. Ewidencja gruntów ma charakter techniczno-deklaratoryjny, a spory o własność rozstrzygane są przed sądami powszechnymi, a nie administracyjnymi.
Stan faktyczny
Pan L.S. złożył wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w celu wpisania go jako współwłaściciela kilku działek ewidencyjnych, twierdząc, że istniejące wpisy są nieprawidłowe i niezgodne ze stanem prawnym wynikającym z postanowienia Sądu Powiatowego z 1971 r. Prezydent Miasta O. odmówił wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., wskazując, że wnioskodawca nie przedstawił dokumentów potwierdzających jego prawo własności, a stan prawny nieruchomości jest uregulowany w księgach wieczystych. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie szeregu przepisów k.p.a. oraz przepisów prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2013 r. sprawy ze skargi L. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego - oddala skargę - W dniu [...] kwietnia 2013r. wpłynął do Prezydenta miasta O. wniosek Pana L. S. o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie dokonania wpisów w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Prezydenta Miasta O. prawidłowych danych dotyczących współwłaścicieli działek nr [...], [...], [...], [...], tj.: 1. wpisanie jako współwłaścicieli łącznych działki nr [...] - Skarb Państwa oraz L.S., 2. wpisanie jako współwłaścicieli łącznych działki nr [...]- Skarb Państwa oraz L.S., 3. wpisanie jako współwłaścicieli łącznych działki nr [...] - Miasto O. oraz L.S., 4. wpisanie jako współwłaścicieli łącznych działki nr [...] - Miasto O. oraz L.S.. W uzasadnieniu wniosku strona wskazała, że obecnie istnieją nieprawidłowe wpisy dotyczące w/w działek w zakresie określenia ich właścicieli w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Prezydenta Miasta O.. Zgodnie bowiem ze stanem prawnym tych nieruchomości, który to stan jest znany organowi prowadzącemu ewidencję gruntów i budynków, działki te stanowią współwłasność łączną Skarbu Państwa i L.S. (tj. działki nr [...] i [...]), oraz współwłasność łączną Miasta O. i L.S. (tj. działka nr [...] i [...]). Współwłasność ta wynika z postanowienia Sądu Powiatowego w O. z dnia [...] czerwca 1971 roku, sygn. akt [...], które dotyczyło nieruchomości z których powstały w/w działki (przedmiotowych działek dotyczą pkt. 2 i 4 tego postanowienia Sądu). W/w postanowienie Sądu jest jedynym dokumentem prawnym, który kreował stan prawny nieruchomości z której powstały przedmiotowe działki. Nie ma późniejszych aktów prawnych, które skutecznie zniosłyby współwłasność działek o aktualnych numerach [...], [...], [...] i [...] z działką numer [...] stanowiącą zgodnie z danymi ewidencji gruntów własność L.S.. Fakt braku istnienia dokumentów prawnych znoszących współwłasność w/w działek potwierdził wielokrotnie organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków, tj. Prezydent Miasta O., w postanowieniach z dnia [...] stycznia 2008r, [...] kwietnia 2011r, i [...] maja 2011r. Wszystkie istotne w sprawie przedmiotowych działek fakty oraz historia kształtowania się ich powierzchni oraz numerów, ustalone są w sposób profesjonalny w analizie ewidencji gruntów i budynków dla nieruchomości z której pochodzi działka L.S. nr [...], sporządzonej w dniu [...].03.2006r. przez Wojewódzkie Biuro Techniki i Nadzoru Geodezyjno - Kartograficznego w W., na zlecenie [...] Urzędu Wojewódzkiego w W. Wydział Rozwoju Regionalnego oraz w piśmie z dnia [...].07.2006r. stanowiącym uzupełnienie tej analizy. Z dokumentów tych wynika w sposób jednoznaczny, że nieruchomość z której powstały działki nr [...], [...], [...] i [...], stanowiła przedmiot współwłasności, która nigdy nie została zniesiona. Stwierdzone to jest szczególnie wyraźnie w pkt. 3, pkt. 4 a), b) i w pkt. 7 analizy z dnia [...].03.2006r.. Natomiast w uzupełnieniu analizy stwierdzono wyraźnie: - w pkt 5: W wyniku założenia ewidencji gruntów powstał w 1972 roku stan władania działkami nr [...], [...] i [...] (z których powstały działki będące przedmiotem niniejszego wniosku) niezgodny z ustalonym stanem prawnym wynikającym z postanowienia Sądu [...]". - w pkt. 6: "Poprzez wpis w ewidencji gruntów dla działki [...] własności A. L., a dla działki [...] M. M. dokonano zniesienia współwłasności, która nie wynika z żadnego dokumentu administracyjnego lub sądowego". Powyższe stanowisko potwierdza także treść aktu notarialnego z dnia [...].01.1996r. repertorium A nr [...], którym M. M. przeniósł na C. S. własność działki która teraz stanowi własność L.S.. W § 1 tego aktu notarialnego wyraźnie stwierdzono, że własność przedmiotowych działek nabył M. M. na podstawie w/w postanowienia z 1971 r. Po rozpoznaniu powyższego wniosku Prezydent Miasta O. postanowieniem z dnia [...].04.2013 r. znak [...] powołując się na art. 61 a § 1 k.p.a odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu organ wskazał, że działki o numerach ewidencyjnych [...] i [...] stanowią własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym osób fizycznych. Wydział IV Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w O. dla powyższych nieruchomości prowadzi księgę wieczystą [...]. Działki o numerach ewidencyjnych [...] i [...] stanowią własność Miasta O. Wydział IV Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w O. dla powyższych nieruchomości prowadzi księgę wieczystą [...]. Stan prawny powyższych nieruchomości uregulowany jest w księgach wieczystych i pokrywa się z zapisem w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta O. Pan L. S. w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta O. figuruje jako właściciel działek o numerach ewidencyjnych [...] i [...] na podstawie aktu darowizny [...] z dnia [...].06.2003 r. Działki te objęte są księgą wieczystą KW [...]. Wnioskując o dopisanie go jako współwłaściciela działek [...], [...], [...], [...] nie przedstawił dokumentów prawnych, z których wynikałoby to prawo. W związku, z powyższym, organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków miasta O. nie ma podstaw do zmiany stanu prawnego działek o numerach: [...],[...],[...] i [...]. Wykazywanie swojego interesu powinno być uzasadnione realnym rzeczywistym powiązaniem sytuacji prawnej podmiotu i przedmiotu postępowania. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, po rozpatrzeniu zażalenia Pana L. S. z dnia [...].04.2013 r. na postanowienie Prezydenta Miasta O. z dnia [...].04.2013 r. znak [...], postanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że po zapoznaniu się z wnioskiem skarżącego organ I instancji uznał, że w sprawie zastosowanie ma artykuł 61 "a" § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, z uwagi na to, że Pan L. S. nie przedstawił żadnych nowych dokumentów. Dokumenty, na które powołuje się zainteresowany były wnikliwie analizowane we wcześniejszych licznych postępowania administracyjnych i nie stwierdzono nieprawidłowości w zapisach podmiotowych w operacie ewidencji gruntów i budynków. Stąd w sposób oczywisty wynika, że zasadnie organ I instancji wskazał, iż wnioskodawca nie wykazał, że ma w sprawie interes prawny. Skargę na powyższe postanowienie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Pan L. S., zarzucając mu: 1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 6 kpa, poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia bez oparcia go na przepisach prawa, tj. dowolne pomijanie przepisów które mają zastosowanie w niniejszej sprawie, i opieranie się na przepisach które nie powinny być stosowane w niniejszej sprawie, b) art. 7 kpa, poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia w sposób nie pozostający w związku z praworządnością, poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy skarżącego, przy zupełnym nie uwzględnieniu słusznego interesu skarżącego, tj. akceptując istnienie błędnych wpisów w operacie ewidencji gruntów niezgodnych z rzeczywistym stanem prawnym oraz uniemożliwiając skarżącemu doprowadzenie wpisów w ewidencji gruntów i budynków do stanu zgodnego z rzeczywistym stanem prawnym oraz poprzez przyznawanie lub nieprzyznawanie statusu strony skarżącemu w różnych postępowaniach dotyczących tego samego przedmiotu sprawy, c) art. 8 i 9 kpa, poprzez prowadzenie postępowania oraz wydanie zaskarżonego postanowienia w sposób nie budzący zaufania skarżącego do władzy publicznej poprzez przyznawanie lub nieprzyznawanie statusu strony skarżącemu w różnych postępowaniach dotyczących tego samego przedmiotu sprawy, oraz poprzez nieinformowanie skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie praw będących przedmiotem niniejszego postępowania oraz poprzez brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, d) art. 11 kpa, poprzez niewyjaśnienie zasadności przesłanek które spowodowały wydanie zaskarżonego postanowienia w sposób przekonujący i wskazujący na zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia, e) art. 28 kpa, poprzez błędne uznanie, iż postępowanie objęte zaskarżonym postanowieniem, nie dotyczyło interesu prawnego i obowiązku skarżącego, co spowodowało nieuprawnione nieuznanie go przez organ za stronę prowadzonego postępowania; f) art 61 § 1 kpa, poprzez jego niezastosowanie i nie wszczęcie postępowania administracyjnego wnioskowanego przez podmiot któremu przysługiwał status strony, g) art. 61a§ 1 kpa, poprzez jego zastosowanie, gdy w stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy przepis ten nie miał zastosowania, h) art. 75 § 1 kpa, poprzez niedopuszczenie wnioskowanych przez skarżącego dowodów z dokumentów, tj. postanowienia Sądu Powiatowego w O. z dnia [...].06.1971 r. sygn. akt [...] oraz analizy sporządzonej przez Wojewódzkie Biuro Techniki i Nadzoru Geodezyjno - Kartograficznego w W. na zlecenie [...] Urzędu Wojewódzkiego w W. Wydział Rozwoju Regionalnego z dnia [...].03.2006r. nr L.dz. [...] oraz z uzupełnienia analizy z dnia [...].07.2006r. L.dz. [...], które przyczyniłyby się do wyjaśnienia sprawy, a których wynikała przysługująca w skarżącemu w stosunku do przedmiotowych działek współwłasność, i) art. 77§ 1 i 4 kpa, poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz nie uwzględnienie faktów znanych organowi z urzędu, które nie wymagały dowodu, polegające na nieuwzględnieniu znajdujących się w operacie ewidencji gruntów dokumentów prawnych z których wynika współwłasność przedmiotowych działek, co organ I instancji sam przyznawał w licznych swoich pismach, tj. postanowienia Sądu Powiatowego w O. z dnia [...].06.1971 r. sygn. akt [...] oraz analizy sporządzonej przez Wojewódzkie Biuro Techniki i Nadzoru Geodezyjno - Kartograficznego w W. na zlecenie [...] Urzędu Wojewódzkiego w W. Wydział Rozwoju Regionalnego z dnia [...].03.2006r. nr L.dz. [...] oraz z uzupełnienie analizy z dnia [...].07.2006r. L.dz. [...], j) art. 78 kpa, poprzez nie uwzględnienie żądania skarżącego dotyczącego przeprowadzenia dowodu z dokumentów, którego przedmiotem była okoliczność mająca istotne znaczenie dla sprawy, tj. nie ustosunkowanie się do postanowienia Sądu Powiatowego w O. z dnia [...].06.1971 r. sygn. akt [...] oraz analizy sporządzonej przez Wojewódzkie Biuro Techniki i Nadzoru Geodezyjno - Kartograficznego w W. na zlecenie [...] Urzędu Wojewódzkiego w W. Wydział Rozwoju Regionalnego z dnia [...].03.2006r. nr L.dz. [...] oraz z uzupełnienia analizy z dnia [...].07.2006r. L.dz. [...], z których to dokumentów wynikała przysługująca skarżącemu w stosunku do przedmiotowych działek współwłasność, k) art. 80 kpa, poprzez nie dokonanie oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i dodatkowo znanego organowi z urzędu, co doprowadziło do uznania że okoliczności podnoszone przez skarżącego nie są udowodnione, 1) art. 107 §1 i 3 w zw. z art 126 kpa, poprzez nie zawarcie w zaskarżonym postanowieniu uzasadnienia faktycznego i prawnego w odniesieniu do wniosków i argumentów skarżącego oraz powoływanych przez niego przepisów prawa, co uniemożliwia ocenę przesłanek którymi kierował się organ wydając zaskarżone postawienie, oraz poprzez brak uzasadnienia dlaczego wskazane przez skarżącego okoliczności nie stanowią o jego interesie prawnym, ponadto jeszcze dodatkowo: ł) art. 6, 7, 8, 61 § 1, 75, 77 §1 i 4, 80 kpa, poprzez nie załatwienie sprawy polegające na wszczęciu przedmiotowego postępowania z urzędu, niezależnie od wniosku strony lub nawet odmawiając statusu strony skarżącemu w obliczu rażących nieprawidłowości dotyczących błędnych wpisów w ewidencji gruntów i budynków, oraz poprzez niedostateczne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności nie wzięcie pod uwagę faktu (mimo posiadania o tym fakcie wiedzy) że w operacie ewidencji gruntów i budynków widnieją wpisy dotyczące przedmiotowych działek niezgodne z rzeczywistym stanem prawnym, oraz poprzez pogłębianie braku zaufania obywateli do organów administracji publicznej polegające na nie usuwaniu znanych z urzędu nieprawidłowości we wpisach w ewidencji gruntów i budynków, co powiększa dodatkowo skale nieprawidłowości związanych z obrotem prawnym dotyczącym przedmiotowych działek, 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: a) art.20 ust. 2 w zw. z art. 22 ust. 1 i 2 oraz art. 23 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne, poprzez nie wszczęcie postępowania administracyjnego zgodnie z wnioskiem skarżącego w celu wpisania w operacie ewidencji gruntów prawidłowych danych dotyczących współwłaścicieli przedmiotowych działek, gdy w stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy było to obowiązkiem organu, b) art. 24 ust. 4 i 5 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne, poprzez umożliwienie uzyskiwania przez osoby trzecie błędnych informacji na temat danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków dotyczących przedmiotowych działek, przez co wprowadza się je w błąd co do rzeczywistego stanu prawnego przedmiotowych działek, c) § 44 pkt. 2 i § 46 rozporządzenia ministra rozwoju regionalnego i budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, poprzez nie utrzymywanie przez organ operatu ewidencji gruntów i budynków w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi oraz uniemożliwianie skarżącemu jako współwłaścicielowi przedmiotowych działek, doprowadzenia wpisów w ewidencji gruntów i budynków do stanu zgodności z rzeczywistym stanem prawnym. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zarówno zaskarżonego postanowienia jak i postanowienia wydanego przez Prezydenta Miasta O. z dnia [...].04.2013r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2012, poz. 270 ze zm. zwanej w dalszej części p.p.s.a. ), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane ustawie. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego jak i procesowego w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji i w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa wyeliminowanie takiego aktu z obrotu prawnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sąd zwraca uwagę na to, że podstawa prawną wydania zaskarżonych postanowień był przepis art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) - Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.), który stanowi: "Art. 61 a. § 1. Gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. § 2. Na postanowienie, o którym mowa w § 1, służy zażalenie." Należy podkreślić, że z treści art. 61 a § 1 k.p.a. wynikają dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z ich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, a drugą przesłanką jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania, przy czym przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Zdaniem Sądu, do takich przyczyn należą sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie. Na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. W tej sytuacji należy przyjąć, że w postanowieniu wydanym w trybie art. 61 a § 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym (podobnie: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 332/12 - opubl. LEX nr 1216728). Tak więc, co jeszcze raz Sąd podkreśla, odmowa wszczęcia postępowania ma charakter formalny, a nie merytoryczny. Dokonując kontroli zaskarżonych w sprawie postanowień Sąd uznał, iż zasadnie orzekające w sprawie organy uznały, iż skarżący nie wykazał, że posiada interes prawy uprawniający go do żądania dokonania wnioskowanych przez niego zmian w ewidencji gruntów i budynków. Rozważając kwestię interesu prawnego Pana L.S. na gruncie rozpoznawanej sprawy, w oparciu o przywołane przez niego dokumenty, należy wskazać, iż postanowienie Sądu Powiatowego w O. sygn. akt [...] z dnia [...] czerwca 1971 r. dotyczy podziału spadku po A. i A. L. W wyniku podziału spadku Pan M. M. otrzymał ",na wyłączną własność działki gruntu oznaczone na planie numerami: [...] - o pow. 0.7409 ha, [...] - o pow. 0. 1094ha i połowę działki nr [...] wzdłuż o pow. ta połowa 1.3328 ha od strony zachodniej - razem 2.1831 ha powierzchni gruntów". W dniu [...] stycznia 1996r. umową darowizny Rep. [...] nr [...] Pan M. przekazał działki oznaczone numerami [...] i [...] o łącznej pow. 0.3045 ha (zmiana numeracji działek nastąpiła po odnowieniu ewidencji gruntów obrębu Nr [...] Miasta O.) na własność siostrze C. S. W § 1 tegoż aktu notarialnego znajduje się oświadczenie Pana M. M., że jest właścicielem m.in. działki nr [...] o pow. 0.1439 ha - wykazanej na okazanych wykazie zmian gruntowych i wyrysie z mapy, wpisanych do ewidencji w dniu [...] stycznia 1996r.. Ponadto w powołanym akcie znajduje się zapis, iż "darczyńca oświadcza, że nie jest właścicielem ani współwłaścicielem innych nieruchomości, które graniczyłyby z przedmiotowymi działkami i zapewnia, że zbywane nieruchomości wolne są od obciążeń, ograniczeń i praw osób trzecich". Natomiast obdarowana oświadczyła, że darowiznę tę przyjmuje. Na podstawie wymienionych dokumentów została założona w 1996r. w Wydziale Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w O. księga wieczysta Nr [...]. W dziale I ww. księgi wpisano między innymi działkę [...] o pow. 0.1439 ha a w dziale Il księgi wpisano właściciela Panią C. S. Następnie umową darowizny z dnia [...] czerwca 2003r. Rep. [...] nr [...] Pani C. S. przekazała synowi Panu L. S. działki gruntu oznaczone numerami [...] i [...] o łącznej powierzchni 0.3086 ha, zgodnie z okazanym wykazem zmian gruntowych i wypisem z rejestru gruntów wydanymi przez Urząd Miejski w O. dnia [...].05.2003r. za numerem [...], z których wynika, że działka oznaczona numerem [...] ma powierzchnię 0.1606 ha, zaś działka [...] (dawniej [...]) powierzchnię 0.1480 ha. Akt umowy darowizny został podpisany przez Pana S. przed notariuszem i zgodnie z dyspozycją zawartą w 10 tegoż aktu, na jego podstawie obdarowany wnosi do Sądu Rejonowego Wydziału Ksiąg Wieczystych w O. o dokonanie zmian w dziale I- O Kw [...] - zmiana numeracji i pow. działki i w dziale lI Kw wpisanie jako właściciela Lucjana L. S. Pomimo zapisu w akcie notarialnym darowizny oraz w księdze wieczystej, Pan S. domaga się na podstawie postanowienia spadkowego sygn. akt [...] z dnia [...] czerwca 1971r., które dotyczy m. in gruntów Pana M. M., a nie skarżącego uznania go dodatkowo za współwłaściciela wskazanych we wniosku działek. Tymczasem wskazać należy, iż skarżącemu na podstawie umowy darowizny z dnia [...] czerwca 2003r. Rep. [...] nr [...] przysługuje jedynie prawo własności do wskazanych w niej nieruchomości. Skarżący wbrew podnoszonym przez niego zarzutom, nie przedstawił żadnych innych dokumentów z których wynikałoby w sposób nie budzący wątpliwości, iż to jemu jako L. S. przysługuje prawo własności (współwłasności) działek gruntów wskazanych we wniosku. Tymczasem jak słusznie podnoszą organy działki o numerach ewidencyjnych [...] i [...] stanowią własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym osób fizycznych. Wydział IV Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w O. dla powyższych nieruchomości prowadzi księgę wieczystą [...]. Działki o numerach ewidencyjnych [...] i [...] stanowią własność Miasta O. Wydział IV Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w O. dla powyższych nieruchomości prowadzi księgę wieczystą [...]. Stan prawny powyższych nieruchomości uregulowany jest zatem w księgach wieczystych i pokrywa się z zapisem w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta O. Wskazać zatem należy, iż zarówno orzecznictwo sądowoadministracyjne, jak i doktryna akcentują wyłącznie techniczno-deklaratoryjny charakter zapisów w ewidencji gruntów, co wynika z treści art. 20 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne zgodnie z którym ewidencja gruntów i budynków jest jedynie zbiorem informacji o gruntach i budynkach. Co do gruntów zawiera ona dane o ich położeniu, granicach, powierzchni, rodzajach użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ich ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, właścicielach i władających. Podkreślić przy tym trzeba, że zmiany w ewidencji gruntów w zakresie tytułów własności dokonuje się wyłącznie na podstawie dokumentów urzędowych. Ewentualne zaś kwestionowanie tych dokumentów może odbywać się wyłącznie w przepisanym trybie i nie należy do organów ewidencji gruntów. Konsekwencją tego jest uznanie, że wpis w rejestrze określonej osoby jako właściciela nie przesądza absolutnie o jej prawach do danej nieruchomości w zakresie powierzchni lub granic. Wpis ewidencyjny co do osoby właściciela danej nieruchomości ani nie korzysta z domniemania prawdziwości (jak odpowiednie wpisy w księdze wieczystej), ani też nie mówi się o rękojmi wiary publicznej tych wpisów (w przeciwieństwie do rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych). Z tego też względu za pomocą zmian w ewidencji gruntów w zakresie tytułów prawnych do konkretnych działek nie można dochodzić i udowadniać praw właściciela. Moc wiążącą zarówno dla obywateli, jak i dla organów państwowych mają tylko dane dotyczące opisu gruntów (ich położenia, konkretnych granic, rodzaju użytków i ich jakości - klasy bonitacyjnej). Ewidencja służy nie ochronie praw poszczególnych podmiotów do gruntów, ale polityce fiskalnej państwa, prawu budowlanemu, ochronie gruntów rolnych, scalaniu, gospodarce przestrzennej itp. W rolnictwie pełni w tym zakresie funkcję informacyjną i dokumentacyjną. Natomiast do ochrony i rejestracji praw podmiotowych na nieruchomościach służą księgi wieczyste, a spory na tle własności mogą być dochodzone przed sądami powszechnymi - nie zaś administracyjnymi. W rezultacie decyzja w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów nie może rozstrzygać żadnej kwestii spornej związanej z ustaleniem tytułu własności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lutego 1993 r., sygn. akt II SA 1155/92, ONSA 1994/2/61, Lex nr 10448). Odnosząc się do obszernej argumentacji zawartej w skardze należy wyjaśnić skarżącemu, że wszelkie spory zaistniałe w wyniku przeprowadzonych zmian ewidencyjnych dotyczące między innymi przebiegu granic, ustalenia własności nie mogą być rozstrzygane w postępowaniu z zakresu ewidencji gruntów - a jedynie w postępowaniu cywilnym - co przesądza o całkowitej nietrafności zarzutów podniesionych w skardze. Do czasu zatem ewentualnego uzgodnienia treści ksiąg wieczystych czy też przedłożenia aktualnych dokumentów, które mogłaby stanowić podstawę do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków, stan wykazany w tej ewidencji nie może zostać zmieniony. Reasumując Sąd uznał, że zasadnie orzekające w sprawie organy uznały, że składając wniosek skarżący nie wykazał, że posiada interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a, który uprawniały go do uznania za stronę postępowania a co za tym idzie wszczęcia postępowania administracyjnego w żądanym przez niego zakresie. Sąd nie podzielił tym samym zarzutów w zakresie naruszenia przez organ wskazanych w skardze przepisów k.p.a poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz przepisów prawa materialnego. Mając na uwadze powyższe należy wskazać, iż dokonując kontroli zgodności zaskarżonego postanowienia zarówno w zakresie podniesionych zarzutów, jak również z urzędu, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością jego uchylenia, w tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na mocy art. 151 p.p.s.a ustawy, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło