II SA/Kr 1066/11
WyrokWSA w Krakowie2011-11-17
Skład orzekający: Andrzej Niecikowski, Renata Czeluśniak, Ewa Rynczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, uznając, że wnioskodawcy nie posiadają interesu prawnego w tym postępowaniu?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, ponieważ wnioskodawcy nie wykazali posiadania interesu prawnego, a jedynie faktyczny. Obawy dotyczące uciążliwości związanych z budową i eksploatacją planowanej inwestycji, a także potencjalne zacienienie, nie stanowiły podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż nie naruszały bezpośrednio ich praw, a jedynie interes faktyczny.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Wnioskodawcy twierdzili, że inwestycja wpłynie na ich nieruchomości, powodując uciążliwości i naruszając komfort zamieszkania. Kolegium utrzymało w mocy decyzję o odmowie, uznając, że wnioskodawcy nie posiadają interesu prawnego w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na tę decyzję.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak (spr.) WSA Ewa Rynczak Protokolant: Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2011 r. sprawy ze skargi T.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 29 kwietnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
Decyzją nr [....] z dnia 19 października 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. odmówiło wszczęcia, na wniosek T.S. i M.P. , postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 26.10.2006r. nr [....] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego p.n.: budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego z funkcją usługową, z garażami podziemnymi i urządzeniami budowlanymi (bez przyłączy oraz sieci infrastruktury technicznej) na działkach nr nr [....] obr. [....] przy ul. [....] oraz wjazdem z działki nr [....] obr. [....] w K.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją T.S. i M.P. podtrzymali zgłoszone wcześniej żądanie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. o ustaleniu warunków zabudowy. Wnioskodawcy podnieśli, że w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji Kolegium Odwoławczego z dnia 19.10.2010 r. przyjęto, iż warunek dobrego sąsiedztwa, umożliwiający ustalenie warunków zabudowy jest spełniony nie tylko w przypadku działek zabudowanych graniczących z terenem inwestycji, lecz także dalej położonych, ale należących do tego samego układu urbanistycznego, co teren inwestycji. W związku z tym wskazali, iż działki nr nr [....] , stanowiące ich własność, znajdują się w najbliższym tak rozumianym sąsiedztwie terenu inwestycji, wobec czego, aby uznać wnioskodawców za strony postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy rozstrzygnięcia wymaga kwestia, czy działki te znajdują się w sferze oddziaływania zamierzenia inwestycyjnego, czy też nie. W związku z tym wnioskodawcy zakwestionowali pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż zakres oddziaływania planowanej inwestycji zamknie się po jej realizacji w granicach terenu wskazanego we wniosku i nie wpłynie na sferę ich uprawnień właścicielskich. W ich ocenie zakres i rozmiar inwestycji będzie jednak tak duży, że niewątpliwie będzie miał wpływ na nieruchomości będące ich własnością, zwłaszcza, że działki rozgraniczające nr nr [....] pozostają niezabudowane. Zdaniem wnioskodawców najważniejszymi czynnikami w tym zakresie są uciążliwości w fazie budowy, wywołane przez hałas i wibracje ciężkiego sprzętu budowlanego, a późniejsza eksploatacja wysokiego budynku (ok. 35 metrów) spowodować może naruszenie komfortu zamieszkania niewielkich budynków w sąsiedztwie, a tym samym naruszenie art. 112 i art. 115 ustawy Prawo ochrony środowiska. Wobec powyższego skarżący wywiedli, iż przysługuje im legitymacja do złożenia wniosku.
Decyzją z dnia 29 kwietnia 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. SKO. [....] działając na podstawie art. 127 § 3 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a oraz art. 156 § 1 k.p.a. w zw. z 61a § 1 k.p.a. i art. 3 ustawy z dnia 3.12.2010r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 6 z 2011 r., poz. 18) utrzymało w mocy ww. decyzję.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze zważyło, co następuje:
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej ma na celu ustalenie, czy decyzja, w tym przypadku o ustaleniu warunków zabudowy (art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27.03.2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - Dz. U. nr 80, póz. 717 z późn.zm.) dotknięta jest istniejącą w dacie jej wydania, jedną z wad, opisanych w art. 156 § 1 k.p.a., co uzasadniałoby stwierdzenie jej nieważności. Wskazano, że wyżej opisana instytucja jest wyjątkiem od ogólnej zasady stabilności decyzji administracyjnej, w związku z czym może mieć zastosowanie tylko wówczas, gdy decyzja jest dotknięta wadami z art. 156 § 1 k.p.a. w sposób niewątpliwy i niedwuznaczny. Stwierdzono, że w przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie ma stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 19.10.2009 r. sygn. akt II SA/Kr 995/09, uchylającym poprzednio wydane decyzje Kolegium z dnia 5.05.2009 r. i z dnia 8.12.2008 r. W wyroku tym Sąd wskazał, iż oddziaływanie inwestycji na sposób wykonywania prawa własności na nieruchomości wnioskodawców dotyczyć może wszelkiego rodzaju wpływu, w tym możliwości ewentualnego ograniczenia ich zabudowy, wskutek ustalenia warunków zabudowy dla nieruchomości sąsiedniej i zalecił w związku z tym przeprowadzenie, w toku ponownego rozpatrzenia sprawy, rozważań co do zakresu oddziaływania planowanej inwestycji. W związku z tym Kolegium dokonało analizy zgłoszonego żądania pod tym właśnie względem przyjmując, z powołaniem się na poglądy prezentowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, iż wskazane powody stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. o ustaleniu warunków zabudowy, nie uzasadniają wszczęcia oraz prowadzenia postępowania w tej sprawie. W szczególności materiały sprawy nie wskazywały, by inwestycja polegająca na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z funkcją usługową, miała wpływ na sposób korzystania z nieruchomości stanowiących własność wnioskodawców, tym bardziej, że inwestycja ta nie zalicza się do inwestycji uciążliwych dla środowiska, co uprawniałoby do stwierdzenia, że jej oddziaływanie przekroczy ramy bezpośredniego sąsiedztwa. Dodatkowo podano, że planowana inwestycja polegać ma na zabudowie typowej dla obszaru analizowanego, stąd trudno przyjąć, że planowana inwestycja będzie oddziaływać ponad przeciętna miarę na nieruchomości wnioskodawców, a w szczególności ograniczy możliwość ich zabudowy. Stwierdzono, że argumenty wnioskujących o ponowne rozpatrzenie sprawy są w znacznej mierze tej samej natury, co we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Odnosząc się do podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy argumentów dotyczących uciążliwości, jakie dla nieruchomości sąsiednich powodować może planowana inwestycja, SKO podniosło, że w decyzji o warunkach zabudowy z dnia 26.10.2006 r. nr [....] określone zostały warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, w tym także wymagania w zakresie ochrony interesów osób trzecich. W tym względzie wskazano między innymi, iż realizacja inwestycji nie może powodować ograniczenia w dopływie światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, jak również ograniczenia dostępu do drogi publicznej, czy też możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej oraz ze środków łączności, a ponadto, że winna być zapewniona ochrona przed uciążliwościami powodowanymi przez hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne i promieniowanie, a także przed zanieczyszczeniem powietrza, wody i gleby. Nie można zatem przyjąć, iż decyzja o warunkach zabudowy nie odnosi się do kwestii związanej z ochroną interesów osób trzecich, w szczególności właścicieli (użytkowników wieczystych) nieruchomości sąsiednich. Jakkolwiek ochrona ta odnosi się do interesów właścicieli nieruchomości sąsiadujących bezpośrednio z terenem inwestycji, to tym bardziej ewentualny wpływ planowanej inwestycji na grunty nieco dalej położone będzie mniejszy, skoro już nieruchomości sąsiednie winny być objęte ochroną przed hałasem, wibracjami, ograniczeniem dopływu światła dziennego itp. Szczegółowe rozwiązania techniczne w tym zakresie, nastąpią jednak dopiero na etapie postępowania w sprawie uzyskania pozwolenia na budowę. W tym bowiem postępowaniu przedmiotem badania przez właściwy organ będzie projekt budowlany zawierający odpowiednie rozwiązania techniczno-budowlane. W związku z tym, zdaniem Kolegium Odwoławczego, przyjąć należy, iż wnioskodawcy nie posiadają legitymacji procesowej (a tym samym interesu prawnego), w rozumieniu art. 28 k.p.a., do żądania stwierdzenia nieważności ustalającej warunki zabudowy decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 26.10.2006r., choć niewątpliwie posiadają interes faktyczny, oznaczający sytuację, w której dana osoba jest w zasadzie bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę żądania stosownych czynności organu administracji. W takim przypadku osobie tej nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym, ponieważ o charakterze strony nie może decydować jedynie sama wola osoby zainteresowanej, czy przyznanie jej takiego przymiotu przez organ administracji, lecz określony przepis prawny.
W skardze na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. skarżący T.S. wniósł o uchylenie ww. decyzji.
W uzasadnieniu skargi podniósł, że zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca, jest nieprawidłowa, ponieważ nie uwzględnia wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zawartych w wydanym w przedmiotowej sprawie wyroku z dnia 19 października 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 995/09. Zdaniem skarżącego, Kolegium Odwoławcze w sposób niewłaściwy wykonało zalecenia Sądu, co skutkuje ponowną odmową uznania go za stronę postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Zakwestionował stanowisko, iż posiada jedynie faktyczny, a nie prawny interes w rozstrzygnięciu sprawy i w tym zakresie wskazał, że zakres i rozmiar planowanej inwestycji będzie na tyle duży, że niewątpliwie będzie miał wpływ na działki sąsiednie, zwłaszcza na jego działkę nr [....] , który będzie zwielokrotniony ze względu na to, że działki "rozgraniczające" nr [....] i nr [....] pozostają niezabudowane. Skarżący ponownie zwrócił uwagę na okoliczności, które, w jego ocenie, wskazują na negatywne oddziaływanie zamierzenia inwestycyjnego na nieruchomości sąsiednie, tj. w postaci hałasu oraz wibracji spowodowanych pracą ciężkiego sprzętu budowlanego, możliwej zmiany poziomu wód gruntowych wywołanej robotami ziemnymi (głębokie wykopy) ze szkodą dla nieruchomości sąsiednich i usytuowanych na nich budynków, a także pogorszenia komfortu zamieszkania (zacienienie) wynikającego z przyszłej eksploatacji obiektu o znacznej wysokości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko. Podkreśliło, że w swoim rozstrzygnięciu odniosło się do wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 października 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 995/09 ponieważ w zaskarżonej decyzji rozważono zakres oddziaływania planowanej inwestycji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Mając powyższe na uwadze uznano skargę za niezasadną.
Wbrew zarzutom skargi, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wykonało zalecenia zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 października 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 995/09 ponieważ w zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej rozważono zakres oddziaływania planowanej inwestycji. Stwierdzono, m.in., że inwestycja polegająca na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z funkcją usługową, a zatem na zabudowie typowej dla obszaru analizowanego, nie będzie miała wpływu na sposób korzystania z nieruchomości stanowiących własność wnioskodawców, w szczególności nie ograniczy możliwość ich zabudowy, tym bardziej, że inwestycja ta nie zalicza się do inwestycji uciążliwych dla środowiska, co uprawniałoby do stwierdzenia, że jej oddziaływanie przekroczy ramy bezpośredniego sąsiedztwa. SKO słusznie zwróciło uwagę, że w decyzji o warunkach zabudowy z dnia 26.10.2006 r. nr [....] określone zostały warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, w tym także wymagania w zakresie ochrony interesów osób trzecich, w tym, że realizacja inwestycji nie może powodować ograniczenia w dopływie światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, ograniczenia dostępu do drogi publicznej, czy też możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej oraz ze środków łączności, a ponadto, że winna być zapewniona ochrona przed uciążliwościami powodowanymi przez hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne i promieniowanie, a także przed zanieczyszczeniem powietrza, wody i gleby.
Sąd zgadza się ze stanowiskiem organu, że wskazane przez T.S. i M.P. powody stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. o ustaleniu warunków zabudowy, nie uzasadniają wszczęcia prowadzenia postępowania w tej sprawie. Obawy skarżącego dotyczące uciążliwości w fazie budowy, wywołane przez hałas i wibracje ciężkiego sprzętu budowlanego, a także związane z późniejszą eksploatacją budynku tj. naruszenie komfortu zamieszkania wskazują, o ile stałyby się uzasadnione, na ewentualne naruszenie interesu faktycznego skarżącego, a nie jego interesu prawnego, mającego swe źródło w konkretnym przepisie prawa materialnego. Badając zakres możliwego oddziaływania planowanej inwestycji należy, jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 19 października 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 995/09, uwzględnić wszelkiego rodzaju oddziaływanie inwestycji na sposób wykonywania prawa własności na nieruchomości wnioskodawców, w tym możliwości ewentualnego ograniczenia ich zabudowy, wskutek ustalenia warunków zabudowy dla nieruchomości sąsiedniej. Przypomnieć zatem należy, że zgodnie z ustalonymi warunkami zabudowy, stanowiącymi załącznik nr 1 oraz mapą przedstawiającą teren planowanej inwestycji i wyznaczoną linią zabudowy -załącznik nr 2- decyzji objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności, planowana inwestycja polegająca na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z funkcją usługową zlokalizowana została na działkach nr nr [....] obr. [....] , oddzielonych od działki skarżącego o nr [....] niezabudowanymi działkami nr nr [....]. Realizacja planowanej zabudowy we wskazanych liniach rozgraniczających, przy uwzględnieniu wyznaczonej linii zabudowy i konieczności zachowania odległości planowanego budynku od granicy działek nr nr [....] z działką [....] wynikających z warunków określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie pozwala zatem na stwierdzenie, że planowana inwestycja nie będzie oddziaływać na nieruchomość skarżącego nr [....] . Za stanowiskiem tym przemawiają również ustalone warunki dotyczące wysokości projektowanego obiektu. Zgodnie z pkt II.1d " dla planowanego budynku ustala się zasadę gradacji wysokości przyjmując gabaryt najniższego fragmentu od ul. [....] w wysokości 16 m do attyki. Dla najwyższej części obiektu we wschodniej części terenu inwestycji (....) ustala się do 35 m do attyki, z pośrednią wysokością do 20 m w środkowej części obiektu".
Wynika z tego, że budynek, o ile zostanie zrealizowany, będzie usytuowany nie od linii istniejącego budynku mieszkalnego skarżącego na działce [....] , ale od linii jego budynku gospodarczego i będzie miał wysokość najpierw 16 m, potem 20m, a 35 m wysokości będzie miał w jego trzeciej części, graniczącej bezpośrednio z działką nr nr [....] , a następnie nr [....] , a nie działką skarżącego nr [....] . Realizacja planowanego budynku nie ograniczy zatem ani nowej zabudowy, ani rozbudowy istniejącej już zabudowy na działce skarżącego.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że brak interesu prawnego skarżącego słusznie spowodował odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 26.10.2006r. nr [....] . Zgodnie bowiem z art. 157 § 2 kpa postępowanie to wszczyna się z urzędu lub na wniosek strony. Orzeczono zatem jak w sentencji na podstawie art.151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło