II OSK 823/14

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-09-25

Skład orzekający: Włodzimierz Ryms, Zofia Flasińska, Zdzisław Kostka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może pozostawić bez rozpoznania wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie abolicji, jeśli wnioskodawca nie przedstawił dokumentu podróży ani innego dokumentu potwierdzającego tożsamość wraz z potwierdzeniem niemożności uzyskania dokumentu podróży, mimo że wnioskodawca jest bezpaństwowcem urodzonym w Polsce?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może pozostawić bez rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie abolicji z powodu braku dokumentu podróży, jeśli wnioskodawca jest bezpaństwowcem urodzonym w Polsce i nie ma możliwości uzyskania takiego dokumentu. Ocena, czy zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek i czy przedstawione dokumenty (np. akt urodzenia, legitymacja szkolna) są wystarczające do potwierdzenia tożsamości, należy do etapu merytorycznego rozpoznania sprawy, a nie do etapu uzupełniania braków formalnych.
Stan faktyczny
H. M., działając jako przedstawiciel ustawowy małoletniego syna A. M. (urodzonego w Polsce, bezpaństwowca), złożyła wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie abolicji. Wojewoda Małopolski dwukrotnie pozostawił wniosek bez rozpoznania, wzywając do przedstawienia dokumentu podróży lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość wraz z potwierdzeniem niemożności jego uzyskania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zobowiązał Wojewodę do załatwienia wniosku, stwierdzając bezczynność organu z rażącym naruszeniem prawa. Wojewoda Małopolski wniósł skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Wojewody Małopolskiego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędziowie NSA Zofia Flasińska (spr.) del. NSA Zdzisław Kostka Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Kuberska-Pellegrino po rozpoznaniu w dniu 25 września 2014r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Wojewody Małopolskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 listopada 2013 r. sygn. akt III SAB/Kr 52/13 w sprawie ze skargi A. M. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego H. M. na bezczynność Wojewody Małopolskiego w przedmiocie rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na czas oznaczony oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 20 listopada 2013 r., sygn. akt III SAB/Kr 52/13, po rozpoznaniu sprawy ze skargi małoletniego A. M., reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego H. M., na bezczynność Wojewody Małopolskiego w przedmiocie rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na czas oznaczony w ramach abolicji, zobowiązał Wojewodę do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 2 lipca 2012 r. w terminie 30 dni, stwierdził że bezczynność Wojewody miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: H. M., działając jako przedstawiciel ustawowy małoletniego syna A. M., pismem z dnia 2 lipca 2012 r. wystąpiła do Wojewody Małopolskiego o udzielenie dla syna zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w ramach abolicji. Pismem z dnia [...] lipca 2012 r. Wojewoda wezwał wnioskodawcę w trybie art. 64 § 2 k.p.a. do uzupełnienia wniosku w terminie do 7 dni poprzez przedstawienie kserokopii ważnego dokumentu podróży potwierdzonego notarialnie za zgodność z oryginałem lub kopii dokumentu wraz z oryginałem dokumentu podróży do wglądu, a także przez złożenie pięciu fotografii A. M. oraz uiszczenie opłaty skarbowej od wniosku w kwocie 340 zł. Odpowiadając na wezwanie pismem z dnia 23 lipca 2012 r. matka wnioskodawcy podała, że A. M. nie posiada dokumentu podróży oraz że nie posiada potwierdzenia żadnego obywatelstwa. W piśmie wyjaśniono, że A. M. urodził się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w dniu [...] grudnia 2001 r. i od tego czasu nieprzerwanie tu przebywa. H. M. w styczniu 2001 r. wjechała na terytorium RP na podstawie ważnej przez 90 dni wizy turystycznej i od tego czasu zamieszkuje na terytorium RP. Z powodu własnej nieuregulowanej sytuacji prawnej nie wszczęła postępowania o nadanie synowi obywatelstwa. Z tych też powodów A. M. nie jest w stanie uzyskać dokumentu podróży i żądanie organu w tym względzie nie jest możliwe do spełnienia. W odpowiedzi na wezwanie wskazano ponadto, że w sprawie zastosowanie powinien znaleźć art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach (Dz.U. Nr 191, poz. 1133 ze zm.), który odsyła do art. 60 ust. 6 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2011 r. Nr 264, poz. 1573), zgodnie z którym w szczególnie uzasadnionym przypadku, gdy cudzoziemiec nie posiada ważnego dokumentu podróży i nie ma możliwości jego uzyskania, może przedstawić inny dokument potwierdzający jego tożsamość. Zdaniem H. M., sytuację życiową skarżącego należy uznać jako "szczególnie uzasadniony przypadek" i w konsekwencji przyjąć, że dokumenty załączone do wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, czyli odpis skróconego aktu urodzenia i legitymacja szkolna wydana przez Szkołę Podstawową nr [...] w K., są wystarczające do orzeczenia o zezwoleniu na zamieszkanie. H. M. nadmieniła, że tożsamość małoletniego jest stwierdzona ponadto zarządzeniem Sądu Rejonowego dla K. K. z [...] października 2005 r., na mocy którego matce małoletniego H. M. udzielono pomocy w sprawowaniu opieki rodzicielskiej nad synem w postaci stałego nadzoru kuratora. W odpowiedzi podkreślono także, że małoletni A. M. spełnia na dzień złożenia wniosku podstawową przesłankę udzielenia mu zezwolenia na czas oznaczony na terytorium RP w trybie abolicji, wskazaną w art. 1 ust. 1 ustawy z 28 lipca 2011 r., gdyż przebywa nieprzerwanie od 23 grudnia 2001 r. na terytorium RP, a w dniu wejścia w życie tej ustawy (1 stycznia 2012 r.) jego pobyt był nielegalny. Wojewoda Małopolski pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r., na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., pozostawił bez rozpoznania przedmiotowy wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie abolicji ze względu na brak przedstawienia dokumentu podróży bądź innego ważnego dokumentu potwierdzającego tożsamość wnioskodawcy. Pismem z dnia 24 września 2012 r. H. M. wezwała Wojewodę do usunięcia naruszenia prawa polegającego na pozostawieniu przedmiotowego wniosku bez rozpoznania. Powyższe pismo organ potraktował jako zażalenie złożone w trybie art. 37 § 1 k.p.a. i przekazał do załatwienia Szefowi Urzędu do Spraw Cudzoziemców, który postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r. uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Wojewodzie Małopolskiemu dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 31 grudnia 2012 r. oraz zarządził wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie. Szef Urzędu wskazał na niekonsekwencje w rozstrzygnięciu sprawy, podnosząc, że Wojewoda pozostawił bez rozpoznania przedmiotowy wniosek z uwagi na to, że wnioskodawca nie przedłożył nie tylko dokumentu podróży, ale też innego dokumentu stwierdzającego tożsamość, podczas gdy w wezwaniu do usunięcia braków wniosku nie był wskazany wymóg przedstawienia innego dokumentu stwierdzającego tożsamość. Pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. Wojewoda wezwał wnioskodawcę do dostarczenia dokumentu podroży lub do przedstawienia innego dokumentu potwierdzającego jego tożsamość wraz z potwierdzeniem niemożności uzyskania dokumentu podróży, wskazując przykładowo, że może być nim stosowane zaświadczenie z placówki dyplomatycznej kraju pochodzenia matki. W odpowiedzi na to wezwanie H. M. wskazała, że wezwanie nie może być wykonane, gdyż wnioskodawca jest bezpaństwowcem i nie ma możliwości zwrócenia się o dokument podróży do jakiejkolwiek placówki dyplomatycznej. Zakwestionowano ponadto zasadność zwracania się do placówki o potwierdzenie niemożności uzyskania dokumentu podróży, wskazując, że okoliczności faktyczne związane z charakterem pobytu wnioskodawcy same w sobie stanowią "szczególnie uzasadniony przypadek" i nie ma potrzeby urzędowego stwierdzania tego faktu. Wnioskodawca nie widzi możliwości wystąpienia do Konsulatu U. w K. w sprawie uzyskania dokumentu podroży i wniósł o uznanie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Wojewoda Małopolski pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r., na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., pozostawił wniosek A. M. bez rozpoznania, uznając że nadal nie zostały uzupełnione braki wniosku, gdyż ten nie przedstawił dokumentu podróży, jak też innego dokumentu stwierdzającego tożsamość wraz z potwierdzeniem niemożności uzyskania dokumentu podróży. Organ wyjaśnił przy tym, że w dniu [...] marca 2013 r. przeprowadził rozmowę z Wicekonsulem U., w której ustalił, iż możliwym jest wydanie małoletniemu dziecku obywatelki U. dokumentu podróży, bądź innego dokumentu potwierdzającego tożsamość albo zaświadczenia o niemożności wydania takiego dokumentu na podstawie podania. A. M., działając przez matkę H. M., wezwał Wojewodę do usunięcia naruszenia prawa, powtarzając dotychczasowe argumenty, które to wezwanie Wojewoda ponownie potraktował jako zażalenie wniesione w trybie art. 37 § 1 k.p.a. i przekazał Szefowi Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Organ odwoławczy, postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r., uznał zażalenie za nieuzasadnione. Organ uznał racje Wojewody, że przedmiotowy wniosek zawierał braki formalne, które nie zostały przez wnioskodawcę uzupełnione. Organ wyjaśnił, że nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku w rozumieniu art. 60 ust. 6 ustawy o cudzoziemcach sytuacja, w której cudzoziemiec nie posiada ważnego dokumentu podróży i z uwagi na własny wybór, a nie obiektywną niemożność nie podejmuje działań zmierzających do jego uzyskania. A. M., działający przez matkę H. M., wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na bezczynność Wojewody Małopolskiego polegającą na pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie tzw. abolicji. W skardze zarzucono Wojewodzie naruszenie art. 64 § 2 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, wskutek czego niezasadnie pozostawiono wniosek bez rozpoznania oraz naruszenie art. 104 k.p.a. poprzez niewydanie w sprawie decyzji rozstrzygającej ją co do istoty. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie udzielenia mu zezwolenia na czas oznaczony w trybie abolicji i stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że skarga A. M. podlega uwzględnieniu, gdyż organ ten w sposób bezzasadny pozostawił bez rozpoznania jego wniosek z dnia 2 lipca 2012 r. Sąd podkreślił, że wezwanie wystosowane w trybie art. 64 § 2 k.p.a. powinno służyć wyłącznie usunięciu braków formalnych wynikających ze ściśle określonych przepisów i nie może zmierzać do merytorycznej oceny przedstawionego wniosku oraz jego załączników. W tej sprawie Wojewoda Małopolski wyszedł poza ramy postępowania, które mógł prowadzić na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., żądając od skarżącego dokumentu podróży, którego nie mógł on – jako bezpaństwowiec - przedstawić, dokumentów stwierdzających tożsamość, które skarżący już przedstawił oraz żądając dokumentu stwierdzającego niemożność uzyskania dokumentu podróży, którego wymóg dołączenia do wniosku nie wynika z żadnego z przepisów prawa. Sąd I instancji z treści przepisów art. 60 ust. 5 i 6 ustawy o cudzoziemcach (które znajdują zastosowanie w sprawie na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców) wywiódł, że dla nadania sprawie biegu i możliwości wydania decyzji nie stał na przeszkodzie brak dokumentu podróży ani też brak dokumentu, który stwierdzałby okoliczności uzasadniające niemożność uzyskania dokumentu podróży. Ocena okoliczności niemożności przedstawienia dokumentu podróży należy bowiem do etapu rozpoznania sprawy merytorycznie. Sąd zauważył ponadto, że skarżący już do wniosku z 2 lipca 2012 r. załączył dokumenty w postaci odpisu skróconego aktu urodzenia czy legitymacji szkolnej, które stwierdzały jego tożsamość w rozumieniu art. 60 ust. 6 ustawy o cudzoziemcach i stanowiły w całości wymagany materiał dowodowy. W ocenie Sądu I instancji, Wojewoda powinien był rozpoznać sprawę merytorycznie i wydać na podstawie art. 2 ust. 3 ustawy o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców (...) decyzję w sprawie. Poprzez pozostawienie wniosku skarżącego o zalegalizowanie pobytu bez rozpoznania organ naruszył zasadę załatwienia sprawy co do jej istoty decyzją (art. 104 § 1 k.p.a.), a przede wszystkim pozostaje w bezczynności. Organ odmówił rozpoznania sprawy, pozostając w przekonaniu wbrew przepisom prawa, że wniosek skarżącego obarczony jest brakami uniemożliwiającymi jego merytoryczne rozpatrzenie. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) uwzględnił skargę A. M. zobowiązując Wojewodę do załatwienia wniosku skarżącego z 2 lipca 2012 r. w terminie 30 dni. Sąd uznał, iż bezczynność organu w tej sprawie miała charakter rażący, bowiem pomimo przedstawionych przez skarżącego argumentów (iż jest bezpaństwowcem urodzonym w Polsce, nigdy nie opuszczał terytorium Polski, dlatego też nie może przedstawić dokumentu podróży, a jedynie odpis skrócony aktu urodzenia stanowiący dokument aktu stanu cywilnego) organ nie zastosował ani też nie wziął pod uwagę możliwości zastosowania przepisu art. 60 ust. 6 ustawy o cudzoziemcach. W konsekwencji wniosek skarżącego z dnia 2 lipca 2012 r. nie został do tej pory załatwiony zgodnie z prawem i był przedmiotem dwukrotnej analizy organu, zakończonej dwukrotnym bezprawnym pozostawieniem wniosku bez rozpoznania w dniu [...] sierpnia 2012 r. i [...] kwietnia 2013 r. Sąd podkreślił, że organ po uzupełnieniu wniosku o fotografie oraz opłatę skarbową posiadał niezbędny i wystarczający materiał dowodowy do wydania w sprawie decyzji, a uchylając się od jej wydania doprowadził do przedłużenia postępowania, podejmując się niepotrzebnej polemiki z argumentacją skarżącego, która doprowadziła do pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Wojewoda Małopolski, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie: 1) art. 60 ust. 5 i ust. 6 w zw. z art. 7 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach oraz w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. przez ich błędną wykładnię, co nastąpiło na skutek uznania przez Sąd I instancji, że: - przywołane przepisy art. 60 ust. 5 i ust. 6 ustawy o cudzoziemcach nie nakładają na stronę obowiązku przedłożenia organowi dokumentu podróży lub dokumentu stwierdzającego niemożność uzyskania takiego dokumentu; - dla nadania biegu sprawie nie stał na przeszkodzie brak dokumentu podróży ani też brak dokumentu, który stwierdzałby niemożność uzyskania dokumentu podróży; - zaniechanie przez stronę udokumentowania niemożności przedstawienia dokumentu podróży nie stanowiło podstawy do pozostawienia podania strony bez rozpoznania, lecz powinno zostać wyjaśnione na etapie merytorycznego rozpoznania sprawy; 2) art. 149 § 1 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie, do czego doszło na skutek nieuzasadnionego przyjęcia przez Sąd I instancji, że Wojewoda Małopolski popadł w bezczynność z rażącym naruszeniem prawa. Organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zdaniem organu, stanowisko Sądu, iż wyszedł on poza ramy postępowania, które mógł prowadzić na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. nie jest zasadne. Stanowisko to zostało przez Sąd uzasadnione posiadaniem przez wnioskodawcę statusu bezpaństwowca, co nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy. Materiał ten potwierdza, że małoletni A. M. ma przedstawiciela ustawowego posiadającego obywatelstwo ukraińskie, zatem nie ma podstaw by traktować go jako bezpaństwowca. Nie jest również zasadne twierdzenie Sądu, iż przepisy prawa nie nakładają na stronę obowiązku przedłożenia organowi dokumentu stwierdzającego niemożność uzyskania dokumentu podróży. Przepis art. 60 ust. 6 ustawy o cudzoziemcach jest tak zredagowany, że obowiązek wykazania niemożności uzyskania dokumentu podróży musi być wykonany, przy czym konsekwencją nieuzupełnienia braku formalnego (niewskazania niemożności uzyskania dokumentu podróży) jest pozostawienie wniosku bez rozpoznania. W skardze kasacyjnej podniesiono także, że organ wzywając stronę do przedstawienia dokumentu podróży zastosował art. 60 ust. 6 ustawy o cudzoziemcach, zatem stwierdzenie, że bezczynność miała charakter rażący, gdyż organ nie zastosował tego przepisu nie jest zasadne. Organ podkreślił, że matka skarżącego miała możliwość uzupełnienia wniosku, gdyż Konsulat U. potwierdził, że możliwe jest wydanie małoletniemu dziecku obywatela U. dokumentu podróży albo zaświadczenia o niemożności wydania takiego dokumentu na podstawie podania wniesionego przez przedstawiciela ustawowego małoletniego. Zrezygnowała ona jednak z wykonania wezwania organu, motywując to dobrem małoletniego. Z uwagi na powyższe organ stwierdził, że zaskarżony wyrok narusza przepisy art. 60 ust. 5 i 6 ustawy o cudzoziemcach, gdyż został wydany w oparciu o wadliwe uznanie, że przepisy te nie nakładają na stronę na etapie poprzedzającym merytoryczne rozpoznanie sprawy obowiązku przedłożenia organowi dokumentu podróży lub dokumentu stwierdzającego niemożność uzyskania dokumentu podróży. Wykładnia przywołanych przepisów zastosowana przez Sąd wskazuje natomiast niezasadnie, że możliwe jest merytoryczne rozpoznanie sprawy w sytuacji, gdy wnioskodawcą jest bezpaństwowiec a do wniosku inicjującego postępowanie wnioskodawca nie dołączył wskazanych dokumentów. W odpowiedzi na skargę kasacyjną, działająca w imieniu skarżącego H. M., wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. W piśmie tym podniesiono m.in., że w sprawie zachodził szczególny przypadek wskazany w art. 60 ust. 6 ustawy o cudzoziemcach, bowiem skarżący nigdy nie posiadał ani nie miał możliwości uzyskania dokumentu podróży, kwestia jego obywatelstwa jest nieuregulowana. Nie jest on zarejestrowany w jakichkolwiek rejestrach w państwie u., zaś akta stanu cywilnego wydane są przez organy państwa polskiego. Brak dokumentu podróży spowodowany był obiektywną niemożnością jego uzyskania. Nie był to jednak, w ocenie H. M., brak formalny w rozumieniu art. 64 § 2 k.p.a. oraz art. 60 ust. 6 ustawy o cudzoziemcach, który uniemożliwiałby nadanie wnioskowi biegu prawnego. Odnośnie zarzutu świadomej rezygnacji z możliwości uzupełnienia wniosku o brakujący dokument podróży przedstawicielka ustawowa skarżącego wskazała, że organ nie podał kiedy i w jakich okolicznościach dowiedział się o możliwości wydania małoletniemu A. M. dokumentu podróży albo wydania zaświadczenia o niemożności wydania powyższego dokumentu. Niniejsza informacja nie jest poparta żadnym oficjalnym stanowiskiem Konsulatu U. Wobec powyższego wiarygodność niniejszego argumentu jest wątpliwa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. A. M., reprezentowany przez matkę H. M., wystąpił w dniu 2 lipca 2012 r. z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres 2 lat na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach (Dz.U. Nr 191, poz. 1133 ze zm.). Przepis art. 2 ust. 1 powołanej ustawy w zakresie postępowania w tego rodzaju sprawach odsyła m.in. do przepisów art. 60 ust. 1, 3-5 oraz 6 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2011 r. Nr 264, poz. 1573). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego niezasadny jest zarzut skargi kasacyjnej dokonania przez Sąd I instancji błędnej wykładni art. 60 ust. 5 i ust. 6 w zw. z art. 7 ustawy z 2003 r. o cudzoziemcach i w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. Zgodnie z art. 60 ust. 5 ustawy z 2003 r. o cudzoziemcach, cudzoziemiec jest obowiązany uzasadnić wniosek o zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, przedstawić ważny dokument podróży oraz dołączyć do wniosku: fotografie osób objętych wnioskiem (pkt 1); dokumenty niezbędne do potwierdzenia danych zawartych we wniosku i okoliczności uzasadniających ubieganie się o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony (pkt 2). W myśl art. 60 ust. 6 tej ustawy w szczególnie uzasadnionym przypadku, gdy cudzoziemiec nie posiada ważnego dokumentu podróży i nie ma możliwości jego uzyskania, może przedstawić inny dokument potwierdzający jego tożsamość. Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że ocena okoliczności, o których mowa w art. 60 ust. 6 ustawy z 2003 r. o cudzoziemcach należy do oceny merytorycznej wniosku. Decyzja organu czy zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek i czy cudzoziemiec – w przypadku braku dokumentu podróży – ma możliwość jego uzyskania ma charakter ocenny i uznaniowy. Natomiast wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku w trybie art. 64 § 2 k.p.a. powinno służyć wyłącznie usunięciu braków formalnych wynikających ze ściśle określonych przepisów i nie może zmierzać do merytorycznej oceny przedstawionego wniosku oraz jego załączników. Przepisy ustawy nie wymagają w przypadku, o którym mowa w art. 60 ust. 6 ustawy o cudzoziemcach przedstawienia przez wnioskodawcę dokumentu stwierdzającego brak możliwości uzyskania dokumentu podróży, a więc nieprzedstawienie takiego dokumentu przez stronę nie może być traktowane jako brak formalny wniosku. Zatem to, czy zostały spełnione przesłanki z art. 60 ust. 6 ustawy o cudzoziemcach i czy tożsamość cudzoziemca może być stwierdzona na podstawie innych dokumentów niż dokument podróży organ powinien ocenić na etapie merytorycznego rozpoznania sprawy. W tej sprawie bezsporne jest, iż A. M. urodził się w Polsce i nie posiada dokumentu podróży. Organ, rozpoznając tę sprawę merytorycznie, powinien więc ocenić czy zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 60 ust. 6 ustawy z 2003 r. o cudzoziemcach i czy strona może przedstawić inny dokument potwierdzający jej tożsamość, a jeżeli tak – to czy przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty w postaci odpisu skróconego aktu urodzenia małoletniego, jego legitymacja szkolna i zarządzenie Sądu Rejonowego dla K. K. z [...] października 2005 r. są wystarczające do potwierdzenia tożsamości A. M. i wydania decyzji w przedmiocie zezwolenia na zamieszkanie. W związku z tym, że Wojewoda Małopolski dwukrotnie bezpodstawnie pozostawił wniosek skarżącego z dnia 2 lipca 2012 r. bez rozpoznania (pismami z dnia [...] sierpnia 2012 r. i z dnia [...] kwietnia 2013 r.) w wyniku czego od ponad dwóch lat sprawa ta nie została merytorycznie rozpatrzona, Sąd I instancji prawidłowo uznał, że organ ten pozostaje w bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zatem niezasadny jest zarzut skargi kasacyjnej błędnego zastosowania przez Sąd art. 149 § 1 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło