II SA/Gl 1386/13

WyrokWSA w Gliwicach2013-11-21

Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Elżbieta Kaznowska, Włodzimierz Kubik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie polegające na utrudnianiu przeprowadzenia kontroli, ale nie jej całkowitym uniemożliwieniu, może stanowić podstawę do nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 92a ust. 1 i 3 ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 1.5 załącznika nr 3 do tej ustawy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Organy oparły swoje decyzje na wadliwie ustalonym stanie faktycznym i nie rozpatrzyły wyczerpująco materiału dowodowego. Ponadto, Sąd uznał, że naruszono przepisy prawa materialnego, a konkretnie art. 92a ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 1.5 załącznika nr 3, ponieważ użyte w przepisie zwroty "niepoddanie się" lub "uniemożliwienie" przeprowadzenia kontroli odnoszą się do zdarzeń przeszłych dokonanych i nie mają zastosowania do sytuacji, w której osoby działające w imieniu spółki wprawdzie utrudniały przeprowadzenie czynności kontrolnych, ale ostatecznie umożliwiły ich przeprowadzenie.
Stan faktyczny
Spółka "A" sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną za uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w jej siedzibie. Spółka kwestionowała ustalenia organów, twierdząc, że nie prowadzi działalności transportowej i nie utrudniała kontroli. Organ I instancji nałożył karę, a Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał ją w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji. Sąd uznał, że organy wadliwie ustaliły stan faktyczny i błędnie zastosowały przepisy prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Orzekł także, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2013 r. sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. w K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w K. z dnia [...] r. nr [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. na rzecz skarżącej Spółki kwotę 400 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w K. ( dalej zwany [...]WITD) przesłał na adres "A" Sp. z o.o. z siedzibą w K. zawiadomienie o wszczęciu wobec tej Spółki postępowania w zakresie naruszenia obowiązku ujętego pod lp. 1.5 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 o transporcie drogowym (j.t. Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.). Z akt sprawy wynika, że przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte w związku z uniemożliwieniem przeprowadzenia kontroli w siedzibie tego przedsiębiorcy w [...]r. oraz [...]r. Z uwagi na brak zwrotnego potwierdzenia odbioru tego zawiadomienia przez adresata organ ponownie skierował do Spółki zawiadomienie w tej sprawie w dniu [...]r. oraz w dniu [...]r. To trzecie zawiadomienie zostało odebrane przez Prezesa Spółki A. C. w dniu [...]r. Następnie pismem z dnia [...]r. [...]WITD działając w oparciu o art. 10 § 1 k.p.a. zawiadomił Spółkę o zakończeniu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów. Pismem z dnia [...]r. swój udział w sprawie zgłosił pełnomocnik "A" Sp. z o.o., radca prawny P. M., kwestionując ustalenia organu dotyczące uniemożliwienia przeprowadzenia kontroli w siedzibie Spółki. W piśmie tym pełnomocnik powołał się na swoje pełnomocnictwo złożone do akt sprawy znak: [...] i wskazał, że jego udział w tym innym postępowaniu prowadzonym przez [...]WITD wobec Spółki "A" dowodzi gołosłowności twierdzeń o utrudnianiu przez Spółkę kontroli. Pełnomocnik wyjaśnił, że adres przy ul. [...] jest jedynie adresem korespondencyjnym, pod którym nikt nie przebywa. Dodał także, że Spółka "A" nie prowadziła i nie prowadzi działalności z zakresu transportu drogowego, a potrzeby Spółki w zakresie transportu są realizowane przez inne podmioty. Spółka nie zatrudniała także i nie zatrudnia kierowców oraz nie jest posiadaczem, ani właścicielem jakichkolwiek środków transportu drogowego, a dysponuje jedynie koparkami i ładowarkami. Pełnomocnik zażądał także kierowania na adres jego kancelarii wszelkiej korespondencji w sprawie. Decyzją z dnia [...]r., Nr [...][...]WITD nałożył na "A" Sp. z o.o. karę pieniężną w kwocie [...] zł. W podstawie prawnej tej decyzji wskazany został art. 92a ust. 1 i ust. 3, art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 1.5 załącznika nr 3 do tej ustawy. W uzasadnieniu organ podał, że w dniach [...] i [...] r., a także w dniach [...],[...] i [...]r. inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w K. usiłowali doręczyć osobiście przedstawicielom Spółki upoważnienia do przeprowadzenia kontroli oraz podjąć kontrolę w siedzibie przedsiębiorcy w K. przy ul. [...]. Pod adresem wskazanym w KRS-ie nie zastali jednak osób wchodzących w skład zarządu Spółki, a także innych osób związanych w jakikolwiek sposób z tą Spółką. Inspektorzy 3 -krotnie udali się także na ul. [...] w K., gdzie zgodnie ze stroną internetową powinien znajdować się główny zakład Spółki. Nie dostali się jednak na teren tego zakładu z uwagi na zamkniętą bramę. Odnosząc się do twierdzeń zawartych w piśmie pełnomocnika Spółki z dnia [...]r. organ I instancji stwierdził, że zebrane w sprawie dowody w postaci faktur VAT z dnia [...],[...] oraz [...]r. dowodzą, że Spółka "A" wykonywała usługi transportowe na rzecz innej firmy. Usługi te w okresie od [...]r. do [...] wykonywało kilku kierowców. Te zebrane dowody świadczą, że Spółka wykonywała przewozy drogowe korzystając ze środków transportu oraz kierowców zatrudnionych przez innego przedsiębiorcę (PHU "B" A. C.), będącego nota bene Prezesem Zarządu "A" Sp. z o.o. W podsumowaniu swojej decyzji [...]WITD stwierdził, że niepoddanie się kontroli przez podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub części podlega karze w wysokości [...] zł. Odwołanie od tej decyzji wniosła "A" Sp. z o.o., reprezentowana przez Prezesa Zarządu A. C., kwestionując ustalenia faktyczne organu I instancji. W szczególności Prezes podał, że nie podejmował żadnych czynności, które można byłoby w jakikolwiek sposób uznać za niepoddanie się czy uniemożliwianie przeprowadzenia kontroli. Spółka podtrzymała także swoje wcześniejsze wyjaśnienia wskazujące, że nie prowadzi działalności w zakresie transportu drogowego, lecz jedynie kupuje usługi transportowe u innych podmiotów, w tym także od PHU "B" A. C. Zarzuciła również, że ustalenia faktyczne, na jakich organ oparł swoją decyzję obejmują okres [...] r., natomiast zastosowany przepis wszedł w życie dopiero w dniu [...]r. Wreszcie w ocenie Spółki wadliwe było zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli kierowane na adres korespondencyjny Spółki, pod którym nikt nie przebywa, a także zamiar osobistego doręczenia przez inspektorów upoważnienia do przeprowadzenia kontroli pod tym adresem. Spółka zarzuciła wreszcie, że wydana decyzja była co najmniej przedwczesna albowiem w piśmie z dnia [...]r. Prezes jej Zarządu złożył wyjaśnienia w sprawie oraz wniosek dowodowy w postaci przesłuchania strony. Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej zwany GITD) decyzją z dnia [...]r., nr [...], utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji. W podstawie prawnej tego orzeczenia wskazany został art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. art. 50, art. 55, art. 89c, , art. 92a ustawy o transporcie drogowym, lp 1.5 załącznika nr 3 do tej ustawy, a także art. 79a i art. 80 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (j.t. Dz. U. Nr 155, poz. 1095 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji organ II instancji omówił podstawę prawną decyzji o nałożeniu kary administracyjnej wynikającą z art. 92 a ustawy o transporcie drogowym oraz zamieszczone w tym przepisie odesłanie do wykazu naruszeń zamieszczonych w załączniku nr 3 do ustawy. Zanalizował także inne przepisy ustawy o transporcie drogowym określające zadania realizowane przez inspekcję transportu drogowego, a także przysługujący jej inspektorom zakres uprawnień kontrolnych. Wreszcie organ ten omówił przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej regulujące tryb wykonywania kontroli podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Oceniając wartość zebranego przez organ I instancji materiału dowodowego GITD stwierdził, że wskazuje on, iż mimo skutecznego zawiadomienia strony o zamiarze wszczęcia kontroli, nie dopuściła ona do jej przeprowadzenia. Dodał, że w piśmie zawiadamiającym o zamiarze wszczęcia kontroli pouczono przedsiębiorcę o obowiązku pisemnego wskazania osoby upoważnionej do reprezentowania go w razie jego nieobecności. Tymczasem inspektorzy WITD nie zastali w siedzibie przedsiębiorcy, ani w zakładzie głównym osób związanych z tą firmą. Ustalenie to dowodzi zasadności nałożenia kary pieniężnej określonej w lp. 1.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. GITD podkreślił także, że zgromadzone w sprawie faktury VAT dowodzą, że skarżąca Spółka sprzedawała usługi transportowe, a kontrola miała na celu m.in. weryfikację tych ustaleń. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach "A" Sp. z o.o., reprezentowana przez jej Prezesa Zarządu, domagała się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania. Zarzuciła nieprawidłowe zastosowanie wobec niej sankcji określonej w art. 92a ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 1.5 załącznika nr 3 do tej ustawy. Rozwijając ten zarzut Spółka powtórzyła wszystkie argumenty, jakimi posłużyła się w odwołaniu od decyzji organu I instancji, a to: że nie dokonywała żadnych czynności, które można byłoby uznać za niepoddawanie się czy uniemożliwianie przeprowadzenia kontroli, nie prowadzi działalności w zakresie transportu lecz jedynie kupuje usługi transportowe, a także, iż ustalenia faktyczne obejmują okres sprzed wejścia w życie przepisów pozwalających na nałożenie przedmiotowej kary, wreszcie także brak uwzględnienia wyjaśnień złożonych w piśmie z dnia [...]r. i zawartego w nim wniosku dowodowego. W ocenie skarżącej Spółki ponadto organ nie wyznaczył jej 7 dniowego terminu do wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Strona skarżąca stwierdziła także, że zawiadomienie o wszczęciu kontroli było datowane nie na dzień [...]r., lecz na dzień [...]r. i zostało doręczone osobiście jej pełnomocnikowi. Na dowód tych twierdzeń do skargi zostało dołączone zostało zawiadomienie z dnia [...]r. kierowane do "A" Sp. z o.o. oznaczone znakiem: [...].Wreszcie Spółka stwierdziła, że organ II instancji nie zwrócił uwagi, że [...]WITD przeprowadził kontrolę u skarżącego, na dowód czego powołał się na akta postępowań oznaczonych sygnaturą [...] oraz [...]. Dodał także, że kontrola była przeprowadzona w jego siedzibie przez inspektorów [...]WITD w [...]r., a zatem przed wydaniem decyzji z dnia [...]r. W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że podniesione w skardze zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Organ ten stwierdził także, że w aktach sprawy brak jest pisma skarżącej Spółki z dnia [...]r. Stwierdził też, że strona wcześniej nie podnosiła kwestii przesłania tego pisma do [...]WITD. Fakt zaś przeprowadzenia kontroli w siedzibie przedsiębiorstwa w późniejszym czasie nie może mieć wpływu na wynik niniejszego postepowania. Organ podkreślił, że również ten zarzut nie był podnoszony we wniesionym odwołaniu. Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2013 r. , sygn. akt II SA/Gl 100/13, WSA w Gliwicach odrzucił wniesioną skargę z uwagi na nieuiszczenie w terminie przez skarżącą Spółkę wpisu od skargi. Kolejnym postanowieniem z dnia 8 lipca 2013 r., II SA/Gl 100/13, Sąd przychylił się do wniosku skarżącego i przywrócił mu termin do uiszczenia wpisu od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przeprowadzona zgodnie z dyspozycją art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola legalności zaskarżonej decyzji dowiodła konieczności jej usunięcie z obrotu prawnego, aczkolwiek Sąd nie podzielił części podniesionych w skardze zarzutów. W szczególności Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz poprzedzająca ją decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, a to art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Orzekające w sprawie organy oparły bowiem swoje decyzje na wadliwie ustalonym stanie faktycznym, a w szczególności nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Zauważyć bowiem należy, że w tym samym okresie toczyły się przed organem równolegle dwa postępowania , przy czym jedno z nich zakończone zostało decyzją z dnia [...]r., znak: [...], którą nałożono na aktualnie skarżącą Spółkę karę pieniężną w wysokości [...] zł z tytułu wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji. Decyzja ta została oparta na wynikach kontroli przeprowadzonej przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w K. w siedzibie "A" Sp. z o.o. w K. Dodać należy, że decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją GITD z dnia [...]r. znak: [...]. Zapadła w tej sprawie decyzja organu II instancji była kontrolowana także przez WSA w Gliwicach, który prawomocnym wyrokiem z dnia 4 lipca 2013 r. , sygn. akt II SA/Gl 275/13, oddalił skargę "A" Sp. z o.o. z siedzibą w K. Mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności faktyczne należało uznać także, że orzekające w sprawie organy obu instancji naruszyły również przepisy prawa materialnego, a to art. 92a ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 1.5 załącznika nr 3 do tej ustawy uznając, że skarżąca Spółka nie poddała się czy uniemożliwiła przeprowadzenie kontroli przez co naruszyła obowiązki związane z wykonywaniem transportu drogowego. Wykładnia językowa przepisu zawartego w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, oznaczonego lp. 1.5 dowodzi tymczasem, że ustawodawca określając naruszenie obowiązków, o jakich mowa w tym przepisie użył zwrotów "niepoddanie się" lub "uniemożliwienie" przeprowadzenia kontroli, nadając im mających formę imiesłowów czasownikowych odnoszących się do zdarzeń przeszłych dokonanych. Tym samym przepisy te nie znajdą zastosowania do sytuacji, w których osoby działające w imieniu skarżącej Spółki "A" (Prezes Zarząd i pełnomocnik) wprawdzie utrudniały przeprowadzenie w jej siedzibie czynności kontrolnych, jednak w efekcie umożliwiły jej przeprowadzenie upoważnionym inspektorom WITD. Dodać też należy, że z akt sprawy wynika, iż pierwsze pismo, z którego Prezes Zarządu Spółki powziął informację o wszczęciu przeciwko Spółce postępowania w sprawie niepoddania się lub uniemożliwienia przeprowadzenia w jej siedzibie kontroli zostało skutecznie doręczone dopiero w dniu [...], a pierwsza kontrola w siedzibie Spółki z udziałem jej pełnomocnika miała miejsce w dniu [...], druga zaś w dniu [...]r. Mając na uwadze powyższe okoliczności w innym świetle należy odczytać pismo pełnomocnika Spółki z dnia [...]r., w którym wyraża on zdziwienie w związku z wszczęciem przeciwko Spółce kontrolowanego aktualnie postępowania. Sąd zwraca uwagę organowi odwoławczemu, że wbrew stwierdzeniu zamieszczonemu w odpowiedzi na skargę, skarżąca Spółka w odwołaniu od decyzji organu I instancji podniosła, że organ ten nie odniósł się w żaden sposób do jej pisma z dnia [...]r. W przekazanych Sądowi aktach sprawy znajduje się nota bene wezwanie GITD z dnia [...]r., w którym wzywa on [...]WITD do nadesłania pisma strony z dnia [...]r. i odpowiedź wezwanego organu z dnia [...]r., że nie dysponuje on pismem Spółki z tej daty. Przypuszczać zatem należy, że przedmiotowe pismo znajduje się w aktach sprawy zakończonych decyzją GITD z dnia [...]r. znak: [...] i było w tym czasie w posiadaniu organu odwoławczego. Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji kierując się przeprowadzoną przez Sąd wykładnią przepisów ustawy o transporcie drogowym umorzy postępowanie w sprawie w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a. W tym stanie rzeczy Sąd mając na względzie przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (tekst. jedn. Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.) uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję [...]WITD. O niewykonalności zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku orzeczono po myśli art. 152 p.p.s.a. W przedmiocie kosztów postępowania obejmujących zwrot wpisu od skargi Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło