II SA/Wr 365/13
WyrokWSA we Wrocławiu2013-11-26
Skład orzekający: Anna Siedlecka, Mieczysław Górkiewicz, Andrzej Wawrzyniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania była uzasadniona, biorąc pod uwagę zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania i braku wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania była prawidłowa. Organ odwoławczy zasadnie stwierdził naruszenie przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji, w szczególności brak zapewnienia czynnego udziału stron w postępowaniu oraz nieprawidłowe przeprowadzenie oględzin. Ponadto, organ pierwszej instancji nie zebrał wyczerpująco materiału dowodowego i nie wyjaśnił istotnych okoliczności sprawy, co miało wpływ na rozstrzygnięcie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowoli budowlanej polegającej na budowie hotelu. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na naruszenia przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji, w tym brak możliwości udziału stron w oględzinach oraz niepełne zebranie materiału dowodowego. Skarżąca E. L. zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie przepisów k.p.a. i k.p.s.a.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Siedlecka(sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Protokolant Daria Burdzyńska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 listopada 2013 r. sprawy ze skargi E. L. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej we Wrocławiu Wandy Tabaczyk- Przysłupskiej na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie samowoli budowlanej polegającej na budowie hotelu oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie samowoli budowlanej polegającej na budowie hotelu przy ul. W. w Z.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, że PINB w Z. w powyższym postępowaniu wydał decyzję z dniu [...] r. (Nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych polegających na odkryciu zasypanych piwnic budynku po starym młynie zlokalizowanym w Z. przy ul. W..
W dniu 24 sierpnia 2004 r. w trakcie oględzin stwierdzono wykonanie robót i elementów zabezpieczeń piwnic zgodnie z dokumentacją wykonaną przez R. N..
W trakcie kolejnych oględzin w dniu 4 października 2012 r. stwierdzono, że od dnia wykonania zabezpieczenia piwnic zgodnie z projektem R. N. nie wykonano żadnych dodatkowych prac budowlanych i nie jest prowadzona działalność gastronomiczno-hotelarska. Stan obiektu od 24 sierpnia 2004 r. nie uległ zmianie.
Od powyższej decyzji odwołania wniosły Polskie Stowarzyszenie "X." w Z. i A. Sp. z o.o. w Z., zgłaszając identyczne zarzuty polegające na rażącym naruszeniu podstawowych zasad postępowania administracyjnego (art. 6, art. 7, art. 8 k.p.a.) oraz błędne zastosowanie art. 105 k.p.a., gdy nie istniały jakiekolwiek przyczyny stanowiące o bezprzedmiotowości postępowania.
D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na skutek rozpatrzenia odwołań, decyzją z dnia [...] r. Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że A. Sp. z o.o. pismem z dnia 7 lutego 2007 r. wniosła do PINB w Z. o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie samowoli budowlanej polegającej na budowie hotelu przy ul. W.w Z.. W związku z brakiem działań organu I instancji w powyższej sprawie, Spółka złożyła skargę na bezczynność organu do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego we Wrocławiu, który prawomocnym wyrokiem z dnia 5 maja 2010 r. (sygn. akt II SA/Wr 10/10) zobowiązał organ I instancji do załatwienia sprawy w terminie 30 dni.
W sprawie niniejszej organ I instancji pierwotnie wydał decyzję z dnia [...]r. (Nr [...]), na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. odmawiającą wszczęcia postępowania z wniosku Spółki z o.o. A. z dnia 7 lutego 2007 r.
Na skutek rozpatrzenia odwołania D.Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. Nr [...] uchylił powyższą decyzję i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Decyzja ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 21 lipca 2011 r. (sygn. akt II SA/Wr 289/11) oddalił skargę inwestora jako bezzasadną.
Rozpatrując ponownie sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z., po przeprowadzeniu ponownych oględzin, wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] r. (nr [...]) umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe.
Natomiast organ II instancji decyzją z dnia [...]r.(nr [...]) uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi nadzoru budowlanego, stwierdził, że stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji zostało wyrażone w sposób bardzo ogólny. Nie zawierało prawidłowego uzasadnienia i ograniczało się tylko do bezrefleksyjnego powtórzenia pewnych ustaleń organu I instancji, które przyjęto w decyzji z dnia [...] r.(nr [...]) za prawidłowe.
D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zwrócił uwagę, że bez znaczenia dla aktualnie badanej sprawy samowolnej budowy hotelu pozostaje decyzja PINB w Z. z dnia [...] r. (nr [...]). Według organu II instancji, pobieżna analiza przekazanych akt postępowania z 2003r. wskazuje, że dotyczyło ono wyłącznie robót ziemnych związanych z wykonaniem inwentaryzacji piwnic po spalonym młynie przy ul. W. w Z. i tylko takie prace budowlane mogła kontynuować E. L. po otrzymaniu decyzji z dnia [...] r. ( nr [...]).
Organ odwoławczy dokonał również oceny protokołu z przeprowadzenia oględzin w dniu 4 października 2012 r. i uznał, że nie posiada on waloru dowodu, gdyż poza przedstawicielem organu w czynności oględzin uczestniczyła tylko inwestorka E. L., która nie pozwoliła na uczestnictwo w oględzinach przedstawicieli Stowarzyszenia "X." i A. Sp. z o.o. Organ II instancji wskazał, że bezwzględnym obowiązkiem organu administracji jest zachowanie wymagań art. 79 k.p.a. (strona ma prawo brać udział w przeprowadzaniu dowodu), naruszenie tego obowiązku stanowi naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie danej sprawy. Zatem odmowa okazania pozostałym stronom przedmiotu oględzin przez inwestorkę, powoduje, że czynność ta przeprowadzona została wadliwie. Dalej organ dodał, że obowiązkiem inwestora jest okazanie przedmiotu oględzin – na wezwanie organu – wszystkim stronom postępowania, które zgłoszą taki udział w przeprowadzanej czynności procesowej. Uniemożliwienie przeprowadzenia wizji lokalnej może skutkować bowiem nałożeniem grzywny, zgodnie z art. 91 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane.
Ponadto w aktach administracyjnych znajduje się decyzja Starosty Z. z dnia [...] r. (nr [...]) odmawiająca zatwierdzenia E. L. projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę budynku hotelu z częścią gastronomiczną, przewidzianego do realizacji na działkach nr: [...], którą to decyzję Wojewoda D. utrzymał w mocy decyzją z dnia [...] r. (nr [...]).
Z akt sprawy wynika także, że inwestorka ponownie starała się o uzyskanie pozwolenia na budowę, jednak Starosta Z. decyzją z dnia [...] r. umorzył postępowanie, wskazując w uzasadnieniu, że inwestor wybudował dwie kondygnacje podziemne oraz część ścian pierwszej kondygnacji nadziemnej. O realizacji robót budowlanych przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę świadczy bowiem prowadzone postępowanie przez PINB w Z. w latach 2003-2004. Dostarczony do organu architektoniczno-budowlanego przez PINB projekt konstrukcyjny pt. Adaptacja piwnic po spalonym młynie na lokal gastronomiczny, obejmuje płytę fundamentową, strop pośredni i górny, płytę nośną biegów schodowych. Brak jest w nim stwierdzenia, że jest to zabezpieczenie piwnic.
Wobec powyższych ustaleń, organ odwoławczy zatem uznał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. nie dokonał wszechstronnej oceny materiału dowodowego sprawy, a przynajmniej nie dał temu wyrazu w treści zaskarżonej decyzji z dnia [...] r., w szczególności nie przedstawił przekonującego stanowiska odnośnie braku samowoli budowlanej polegającej na budowie hotelu z częścią gastronomiczną przy ul. W.w Z.. Organ I instancji nie ustosunkował się także do wielokrotnie zgłaszanych przez Polskie Stowarzyszenie "X." i A. Sp. z o.o. zarzutów pozostawiając je niejako poza postępowaniem.
Dodatkowo organowi I instancji umknęło uwadze, że w aktach sprawy znajduje się pełnomocnictwo dla J. M. ustanowione przez E. L. do reprezentowania jej w postępowaniu dotyczącym nieruchomości przy ul. W.. Z akt sprawy wynika, że postępowanie toczyło się bez udziału wskazanego pełnomocnika strony, co stanowi istotne uchybienie procesowe.
Organ podniósł jeszcze, że w postępowaniu nie uczestniczyli właściciele działek o numerach [...] E. K. oraz K. i B. O., pomimo, że osoby te były właścicielami działek, na których usytuowany jest obiekt budowlany przy ul. W..
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję E. L.zarzuciła:
1. Naruszenie przepisu art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., poprzez wydanie decyzji w sytuacji. Gdy sprawa została już poprzednio rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną, tj. decyzją DWINB z dnia [...] r. (znak [...]).
2. Naruszenie przepisu art. 138 § 2 k.p.a., poprzez wydanie orzeczenia uchylającego zaskarżoną decyzję w całości i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, w sytuacji gdy zgodnie z przepisem art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. postępowanie odwoławcze powinno zostać umorzone, gdyż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a.
3. Naruszenie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a.
4. Naruszenie art. 7-9, art. 77 § 1, art. 80 i art. 81 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w ten sposób, że organ rozstrzygający odwołanie nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz dokonał dowolnego ustalenia stanu faktycznego.
5. Naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie obowiązku prawidłowego uzasadnienia rozstrzygnięcia.
Wobec wskazanych zarzutów skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości ewentualnie o uchylenie w całości tejże decyzji oraz o zwrot kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi wskazując na decyzję z dnia [...] r. D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] r. o umorzeniu postępowania w sprawie wybudowanej ściany parteru budynku nr 2 przy ul. W. w Z., stwierdzono, że decyzja ta dotyczyła robót budowlanych wykonanych w latach 2003-2004 r. Roboty te stanowiły "formę zabezpieczenia inwestycji". Od roku 2003-2004 E. L. nie wykonała żadnych innych robót budowlanych niż te, które były przedmiotem decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r.
W związku z powyższym niedopuszczalne jest ponowne rozstrzyganie przez organy sprawy załatwionej wcześniej decyzją ostateczną. Zmiana poglądu na charakter wykonanych robót i ewentualne uznanie, iż dopuszczono się samowoli budowlanej – mogłoby nastąpić jedynie po uchyleniu decyzji DWINB z dnia [...] r.
Według autora skargi, stan prawny nieruchomości przy ul. W. uległ zmianie od 2005 r., na co nie zwrócił uwagi organ odwoławczy rozpatrujący sprawę. Na mocy bowiem postanowienia Sądu Rejonowego w Z. (sygn. akt [...]) z dnia [...]r., podmioty, którym przysługiwał przymiot strony postępowania utraciły interes prawny do działki nr [...]. Zdaniem skarżącej "podmiotem do reprezentowania sąsiedniej działki nr [...] jest zarząd funkcjonującej tam wspólnoty mieszkaniowej". W tej sytuacji, odwołujący nie posiadają interesu prawnego w niniejszej sprawie. Na potwierdzenie czego do skargi dołączone zostały postanowienie Sądu Rejonowego w Z. z [...] r. o zniesieniu współużytkowania wieczystego działki nr [...] (k.7-8 akt sądowych) i postanowienie Sądu Okręgowego w J. z dnia [...] r.(k.9 akt sądowych).
W ocenie skarżącej organ odwoławczy pominął także okoliczności związane z prowadzeniem prac ziemnych i zabezpieczających na terenie spalonego młyna w latach 2003-2004, a w szczególności treści decyzji z dnia [...] r. DWINB, treści pisma z dnia 27 lutego 2007 r. Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków, protokołu z oględzin z dnia 10 października 2005 r. Pominięcie przez organ odwoławczy wskazanych okoliczności oznacza naruszenie wymienionych w pkt 4 skargi przepisów procedury administracyjnej, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy a także przepisu art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie obowiązku prawidłowego uzasadnienia.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie przed Sądem pełnomocnik uczestnika postępowania Polskiego Stowarzyszenia "X." i Prezes A. Sp. z o.o. poparli stanowisko organu i wnieśli o oddalenie skargi.
Uczestnicząca w rozprawie prokurator Prokuratury Apelacyjnej we Wrocławiu podzieliła argumentację D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zawartą w zaskarżonej decyzji i wniosła o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sąd administracyjny kontroluje tylko legalność zaskarżonej decyzji, czyli jej zgodność z obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżona decyzja może być uchylona tylko wówczas, gdy zostanie stwierdzone naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
W ocenie Sądu, przy wydaniu kwestionowanej decyzji przez organ odwoławczy nie doszło do naruszenia przepisów, które w myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., skutkować winno jej uchyleniem.
Z uwagi na okoliczność, że w przedmiotowej sprawie organ II instancji wydał rozstrzygnięcie kasacyjne, o którym mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, należało w pierwszej kolejności zbadać czy w sprawie zaistniały przesłanki ustawowe do wydania takiej decyzji administracyjnej. Cechą charakterystyczną orzeczenia kasacyjnego jest to, że organ odwoławczy w orzeczeniu nie rozstrzyga istoty sprawy, tylko uchyla decyzję organu I instancji i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Orzeczenie kasacyjne jest dopuszczalne tylko w sytuacji zaistnienia kumulatywnie przesłanek określonych w art. 138 § 2 k.p.a., tj. stwierdzenia przez organ odwoławczy, że miało miejsce naruszenie przepisów postępowania oraz, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Samo zatem ustalenie przez organ odwoławczy naruszenia przepisów postępowania przez organ I instancji, nie stanowi wystarczającej podstawy do wydania decyzji kasacyjnej, niezbędne jest bowiem jednoczesne zaistnienie drugiej z obligatoryjnych przesłanek z art. 138 § 2 k.p.a. tj. wykazanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie, a więc że organ I instancji nie wyjaśnił (naruszając przepisy postępowania) sprawy w takim zakresie, że miało to istotny wpływ na treść wydanej przez niego decyzji. W sytuacji wystąpienia obu wskazanych przesłanek, organ II instancji przekazując sprawę organowi I instancji, zgodnie z ar. 138 § 2 k.p.a. zd. 2, powinien wskazać jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. W tym miejscu należy wskazać, iż instytucja rozstrzygnięcia kasacyjnego organu II instancji chroni prawo strony do dwukrotnego merytorycznego rozpatrzenia jej sprawy, a więc prawo strony do realizacji wyrażonej w art. 15 k.p.a. i doprecyzowanej w art. 127 k.p.a., zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
W przedmiotowej sprawie organ II instancji uchylając decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. (umarzającej postępowanie administracyjne) i przekazując temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia, podjął decyzję kasacyjną, uznając że w sprawie zaistniały przesłanki z art. 138 § 2 k.p.a. Również zdaniem Sądu, przesłanki te wynikają z wystarczająco i przekonująco umotywowanego uzasadnienia decyzji organu odwoławczego.
Na gruncie niniejszej sprawy okolicznością wymagającą bowiem wyjaśnienia przez organ I instancji będzie kwestia dokładnego ustalenia zakresu i rodzaju robót, których dotyczy wniosek Spółki z o.o. A. z dnia 7 lutego 2007 r. Organ I instancji obowiązany będzie zatem dokonać tych ustaleń w ponownie prowadzonym postępowaniu z zachowaniem reguł procedury administracyjnej, a w szczególności zapewniając możliwość udziału w czynnościach procesowych każdej stronie postępowania a także ustanowionym pełnomocnikom stron, co w badanej sprawie dotychczas nie zostało dochowane. Jak słusznie podkreślił organ odwoławczy, nie można przypisać wartości dowodowej czynności z oględzin z dnia 4 października 2012 r., gdyż czynność ta przeprowadzona została, wbrew przepisowi art. 79 § 2 k.p.a., z wyłączeniem przedstawicieli Spółki z o.o. A. i Polskiego Stowarzyszenia "X.", pomimo ich gotowości do uczestniczenia w przeprowadzanej czynności oględzin. Podkreślić należy, że naruszenie przez organ I instancji obowiązków wypływających z art. 79 k.p.a. jest naruszeniem zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, co stanowi jako uchybienie kwalifikowane podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.).
Podkreślić należy, że zarówno z akt sprawy jak i z uzasadnienia decyzji organu I instancji, w ocenie Sądu, nie wynika aby organ ten w prowadzonym postępowaniu oprócz oględzin, dokonał innych jeszcze czynności procesowych lub dopuścił określone dowody celem wyjaśnienia sprawy. W tej sytuacji, obowiązkiem organu I instancji winno być wyraźne określenie, jakie w tej sprawie dopuścił dowody i jakie okoliczności mają one ustalić oraz wyjaśnić. Nie jest bowiem prawidłowe, aby w badanej sprawie z wniosku z dnia 7 lutego 2007r. organ I instancji nie określił materiału dowodowego sprawy a jednocześnie uznał, że postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe i należy je umorzyć. To, że organ I instancji przesłał do organu odwoławczego a następnie do Sądu, całość dokumentacji dotyczącej nieruchomości przy ul. W. w Z., jaką posiada w swoich zasobach od 2003 r., a która to dokumentacja obejmowała różne przecież postępowania administracyjne, niewątpliwie mogłoby być pomocne w badanej sprawie, pod warunkiem, że organ I instancji określiłby jednoznacznie, co w istocie stanowi materiał dowodowy w niniejszym postępowaniu. Nie może bowiem być tak, że to organ odwoławczy a w konsekwencji i Sąd dokonujący kontroli wydanych decyzji ma się domyślać, jaki materiał dowodowy stanowił podstawę do wydania decyzji przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] r. nr [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie samowoli budowlanej polegającej na budowie hotelu przy ul. W.w Z..
Dlatego też zaskarżone rozstrzygnięcie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego co do zasady jest w pełni słuszne. Słuszna jest również argumentacja organu odwoławczego wskazująca na takie uchybienia procesowe w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, których nie można sanować w postępowaniu odwoławczym, w szczególności brak udziału w postępowaniu pełnomocnika inwestora i innych wymienionych w decyzji kasacyjnej organu II instancji stron postępowania.
W niniejszej sprawie mamy do czynienia z uchyleniem przez organ odwoławczy decyzji pierwszoinstancyjnej o umorzeniu postępowania administracyjnego, a więc z decyzją formalną opartą na przepisie art. 105 § 1 k.p.a., wskazującym na okoliczności dotyczące bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego. W myśl art. 105 § 1 k.p.a, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Wskazana regulacja prawna odnosi się do sytuacji, gdy postępowanie administracyjne podlega obligatoryjnemu umorzeniu. Jedyną przesłanką takiego rozstrzygnięcia jest zaś bezprzedmiotowość owego postępowania. W doktrynie przyjmuje się w związku z tym, iż bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. C. H. Beck, Warszawa 2011, str. 410 - 411). Innymi słowy, bezprzedmiotowość postępowania oznacza powstanie sytuacji, w której sprawa administracyjna przestaje istnieć. Aby taki stan rzeczy zaistniał nastąpić musi takie zdarzenie prawne lub faktyczne, które spowodowałoby, że przestała istnieć ta szczególna relacja między faktem (sytuacją faktyczną danego podmiotu) a prawem (sytuacją prawną danego podmiotu), z którą prawo materialne łączy obowiązek konkretyzacji normy w postaci wydania decyzji administracyjnej. Stanowisko zbieżne z przedstawionym wyżej prezentowane jest także w orzecznictwie sądowym. Przykładowo, w wyroku NSA z dnia 18 kwietnia 1995 r., w sprawie o sygn. akt SA/Ł 2424/94 Sąd wyraził pogląd, że z bezprzedmiotowością postępowania (...) mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy (ONSA 1996/2/80).
W badanej sprawie organ I instancji skoro nie ustalił stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.pa), to nie mógł rozpatrzyć całego materiału dowodowego sprawy (art. 77 k.p.a.). Tym samym wydanie decyzji o umorzeniu postępowania było co najmniej przedwczesne.
Zdaniem sądu, uchybienia procesowe wskazywane przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego miały wpływ na treść rozstrzygnięcia, i nie mogły być konwalidowane na etapie postępowania odwoławczego.
Odnośnie natomiast zarzutu skargi dotyczącego braku przymiotu strony odwołujących się, z uwagi na dołączone dopiero na etapie postępowania sądowego postanowienie Sądu Rejonowego w Z. (sygn. akt [...]) z dnia [...]r., o zniesieniu współużytkowania wieczystego działki nr [...]w Z., należy wyjaśnić, że podniesione zarzuty winny być przedmiotem rozważań przez organ I instancji w ponownie prowadzonym postępowaniu administracyjnym, gdyż stan prawny do ww. działki uległ zmianie jeszcze przed wydaniem uchylonej decyzji PINB w Z. z dnia [...] r. nr [...]. Jest to okoliczność, która w realiach niniejszej sprawy winna być przedmiotem oceny w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, gdyż organ odwoławczy, po pierwsze nie posiadał tych informacji odnośnie stanu prawnego działki nr [...] w chwili orzekania, a po drugie co jest bardziej istotne, stan faktyczny sprawy nie został w zasadzie przez organ I instancji ustalony. Fakt utraty przez odwołujących tylko do działki nr [...] prawa rzeczowego (prawa użytkowania wieczystego) bez głębszej analizy zakresu terenu, którego dotyczy prowadzone postępowanie, nie może na obecnym etapie sądowym przesądzić, że nie przysługuje tym podmiotom przymiot strony. Organ I instancji posługiwał się bowiem w swojej decyzji tylko adresem nieruchomości (ul. W.w Z.), gdy tymczasem prawidłowo organ winien oprócz adresu (oznaczenia nieruchomości w sposób administracyjny) określić szczegółowo w decyzji wszystkie działki oznaczone numerami geodezyjnymi, których dotyczy postępowanie. Wyjątkowo nieprecyzyjne oznaczenie w decyzji przez organ I instancji nieruchomości, której dotyczy postępowanie stanowi poważny problem w prawidłowej ocenie, komu przysługuje przymiot strony w tym postępowaniu.
Mając powyższe na uwadze skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zgodnie z którym w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło