IV SA/Wa 1705/13
WyrokWSA w Warszawie2013-11-27
Skład orzekający: Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Alina Balicka, Krystyna Napiórkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego może dopuszczać zabudowę na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią oraz czy zawiera postanowienia wykraczające poza kompetencje rady gminy?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność uchwały w części dotyczącej dopuszczenia zabudowy na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią, uznając to za sprzeczne z przepisami Prawa wodnego. Ponadto, sąd unieważnił postanowienia uchwały, które wykraczały poza kompetencje rady gminy, takie jak nakładanie obowiązków uzgodnień z różnymi zarządcami czy właścicielami, które powinny wynikać z przepisów odrębnych ustaw, a nie z planu miejscowego.Stan faktyczny
Wojewoda złożył skargę na uchwałę Rady Miejskiej w G. zmieniającą miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie przepisów Prawa wodnego poprzez dopuszczenie zabudowy na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią oraz naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez ustalenia wykraczające poza kompetencje rady gminy. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę i stwierdził nieważność części uchwały.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części wskazanej w punkcie I wyroku oraz orzekł, że zaskarżona uchwała w tej części nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2013 r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Miejskiej w G. z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w odniesieniu do: 1. § 8 ust. 2 zd.2 i § 12 ust. 15 oraz załącznika nr 1-02 (rysunek planu), w zakresie w jakim dopuszcza do realizacji zabudowy na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią, w ramach terenów oznaczonych symbolem [...] oraz w zakresie wymiaru liczbowego – liczba "10" – zawartego na załączniku graficznym nr 1-01, oznaczającym odległość zawartą pomiędzy linią rozgraniczającą DK nr [...], a nieprzekraczalną linią zabudowy; 2. § 8 ust. 10 pkt 1; 3. § 8 ust. 13; 4. § 9 ust. 6; 5. § 11 ust. 6, 6. § 12 ust. 6; 7. § 12 ust. 10 w zakresie sformułowania: "(...) pod warunkiem uzyskania zezwolenia właściwego zarządcy drogi"; 8. § 12 ust. 16; 9. § 12 ust. 18 w zakresie sformułowania: "(...) na zasadach ustalonych z zarządcą sieci"; 10. § 13 ust. 8; 11. § 13 ust. 14; 12. § 13 ust. 17; 13. § 13 ust. 18 zd.2; 14. § 13 ust. 19 zd.2; 15. § 14 ust. 5 zd.2, 16. §15 ust. 3 zd.2; 17. § 15 ust. 4 zd.2; 18. § 17 ust. 12 zd.2; 19. § 18 ust. 1 w zakresie sformułowania: "(...) po uzyskaniu zgody właściwego zarządcy lub właściciela drogi (...)"; 20. § 20 ust. 5, w zakresie sformułowania: "(...) po uprzednim uzyskaniu zgody i na warunkach ustalonych z właścicielem gruntu"; 21. § 20 ust. 7, w zakresie sformułowania: "(...)na warunkach ustalonych z właściwym zarządcą sieci"; 22. § 20 ust. 8 w zakresie sformułowania: "(...)na warunkach ustalonych z zarządcą sieci"; 23. § 20 ust. 12; 24. § 20 ust. 16 pkt 1) w zakresie sformułowania: "(...)w porozumieniu z właściwym zarządcą drogi"; II. stwierdza, że zaskażona uchwała w zakresie wskazanym w pkt. I nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Wojewoda [...] pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. Nr [...], za pośrednictwem Rady Miejskiej w G. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na uchwałę Rady Miejskiej w G. z dnia [...] stycznia 2013 r. Nr [...] w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta G. dla terenów oznaczonych symbolami [...] i [...] oraz działek nr [...] i [...].
Stan sprawy przedstawia się następująco:
Uchwałą Rady Miejskiej w G. z dnia [...] stycznia 2013 r. Nr [...] w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta G. dla terenów oznaczonych symbolami [...] i [...] oraz działek nr [...] i [...] został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w zakresie określonym przywołaną uchwałą.
Korzystając z uprawnień nadzorczych Wojewoda [...] dokonał analizy zapisów powyższej uchwały i wyniku dostrzeżonych naruszeń przepisów wniósł skargę do sądu administracyjnego.
Zaskarżonej uchwale zarzucił naruszenie przepisów;
art. 15 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r. poz. 647, w brzmieniu przed wejściem w życie ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o zmianie ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym, ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 130, poz. 871) dalej jako ustawa "o p.z.p." w związku z art. 881 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012r. poz. 145z późn. zm.), poprzez wyznaczenie obszarów przeznaczonych pod zabudowę na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią (dawniej obszarów bezpośredniego zagrożenia powodzią);
art. 15 ust. 2 pkt 4 ustawy o p.z.p., w związku art. 7 Konstytucji RP, przez ustalenia zawarte w: § 8 ust 10 pkt 1, § 13 ust. 18 zd. 2, § 15 ust. 4 zd.. 2 uchwały;
art. 15 ustawy o p.z.p., w związku z art. 7 Konstytucji RP, przez ustalenia zawarte w: § 8 ust. 13; § 9 ust 6; § 11 ust 6; § 12 ust 6,10,16, i 18§ 13 ust. 8 zd 2, § 13 ust 14,17,
i 19 zd. 2; § 14 ust 5 zd. 2; § 15 ust. 3 zd. 2; § 17 ust. 12 zd. 2; § 18 ust 1; § 20 ust. 5, 7, 9, 13, 14,16,17 oraz § 20 ust 8 zd 1 i ust 11 zd 1 uchwały, i na podstawie art. 93 ustawy o samorządzie gminnym, wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały,
w części dotyczącej ustaleń zawartych w:
§ 8 ust 2 zd 2 i § 12 ust 15 uchwały oraz załącznika nr 1-02 (rysunek planu), w zakresie jakim dopuszcza do realizacji zabudowy na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią, w ramach terenów oznaczonych symbolem [...] oraz w zakresie wymiaru liczbowego liczba,, 10" - zawartego na załączniku graficznym nr 1-01, oznaczającym odległość zawartą pomiędzy linią rozgraniczającą DK nr [...],
a nieprzekraczalną linią zabudowy;
§ 8 ust. 10 pkt 1 uchwały, w zakresie stwierdzenia: " Na obszarze ww, stanowiska ustala się: a) obowiązek -uzgodnienia z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków (przed uzyskaniem pozwolenia na budowę lub zgłoszeniem inwestycji właściwemu organowi), wszelkich planowanych budów obiektów budowlanych, wiążących się z wykonywaniem prac ziemnych; b) obowiązek poprzedzenia robót ziemnych badaniami archeologiczno - wykopaliskowymi i wykonaniem ich dokumentacji (na koszt osoby fizycznej lub jednostki organizacyjnej zamierzającej finansować roboty budowlane); c) przed rozpoczęciem badań archeologicznych wymagane jest uzyskanie od Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków pozwolenia na ich prowadzenie ;d) obowiązek uzgadniania z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków poszukiwania, rozpoznawania i wydobywania kopalin oraz budowy urządzeń wodnych i regulacji wód";
13 ust. 18 zd. 2 uchwały;
15 ust. 4 zd. 2 uchwały;
§ 8 ust. 13 uchwały "Każda działka budowlana musi mieć dostęp do drogi publicznej poprzez takie jej ukształtowanie, które umożliwia wjazd na działkę z drogi publicznej i z bezpośrednio lub poprzez drogę wewnętrzną zgodnie z przepisami odrębnymi
§ 11 ust. 6, § 12 ust 6, § 13 ust. 8 zd. 2 "Każda wydzielana działka budowana musi mieć dostęp do drogi publicznej bezpośrednio lub poprzez drogę wewnętrzną";
§9 ust. 6 uchwały " Właściciel reklamy lub znaku informacyjno - plastycznego zobowiązany jest do utrzymania go w należytym stanie technicznym i estetycznym "
§ 12 ust. 10 uchwały [pod warunkiem uzyskania zezwolenia właściwego zarządcy drogi
§ 12 ust. 16 uchwały [" Realizacja zabudowy, ze względu na wysoki poziom wód gruntowych musi być poprzedzona badaniami gruntowo- wodnymi"];
§ 12 ust 18 uchwały w zakresie stwierdzenia " na zasadach ustalonych
z zarządcą sieci
§ 13 ust 14 przy zagospodarowaniu terenów MN wyznaczonych pod inwestowanie, położonych pomiędzy .drogami a użytkami rolnymi, ustala się obowiązek zapewnienia dojazdu do tych terenów rolnych§ 13 ust. 17 uchwały [" Przy zagospodarowaniu terenów ustala się konieczność uwzględnienia sąsiedztwa lasu
i terenów przeznaczonych do zalesienia "];
§ 13 ust. 19 zd. 2 uchwały, w zakresie sformułowania Wszelkie działania
z nimi związane należy wykonywać w porozumieniu i na zasadach ustalonych
z właściwym zarządcą "]
§ 14 ust. 5 zd. 2, § 15 ust. 3 zd. 2 uchwały, w zakresie sformułowania: " (...),
w porozumieniu właściwym zarządcą"
§ 17 ust. 12 zd. 2 uchwały, 1 Wszelkie działania z nimi związane należy wykonywać w porozumieniu z właściwym zarządcą sieci"
§ 18 ust. 1 uchwały w zakresie sformułowania: " (...) po uzyskaniu zgody właściwego zarządcy lub właściciela drogi (...)
§ 20 ust 5 uchwały w zakresie sformułowania "(...) w uzgodnieniu z właściwym zarządcą drogi (...) po uprzednim uzyskaniu zgody i na warunkach ustalonych
z właścicielem gruntu"
§ 20 ust 7 uchwały w zakresie sformułowania "(--.) w uzgodnieniu i na warunkach ustalonych z właściwym zarządcą sieci i urządzeń"
§ 20 ust. 8 zd. 1 i ust. 11 zd. 1 uchwały w zakresie sformułowania: " (...) na warunkach ustalonych z zarządcą sieci"
§ 20 ust. 9 uchwały w zakresie sformułowania: ,, (...) na warunkach ustalonych
z zarządcą sieci"
§ 20 ust. 13 uchwały, w zakresie sformułowania: "(...) należy uzgodnić na etapie projektu inwestycji z właściwymi służbami ochrony środowiska
i ochrony sanitarnej (SANEPID), w porozumieniu z gminnymi służbami komunalnymi
§ 20 ust. 14 uchwały w zakresie sformułowania: ,,(...) na zasadach określonych indywidualnie przez gminne służby komunalne ";
§ 20 ust. 16 uchwały, w zakresie sformułowania: " (...) na zasadach ustalonych z zarządcą sieci"
§ 20 ust. 17 uchwały, w zakresie, sformułowania: " (...) zgodnie
z indywidualnymi warunkami właściwego zarządcy sieci(...) w porozumieniu
z właściwym zarządcą drogi"
W odpowiedzi na zarzuty skargi Rada Miejska w G. pismem z dnia 23 lipca 2013 r. wniosła o oddalenie skargi w całości i obciążenie skarżącego kosztami postępowania według norm przepisanych. Odnosząc się merytorycznie do zastrzeżeń podniesionych
w skardze wskazała, że zapis § 8 ust 2 zd. 2 i § 12 ust 15 dopuszczający na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią realizację usług, składów, magazynów i produkcji
o średnim wskaźniku intensywności zabudowy oraz funkcję mieszkaniową dla właściciela realizowaną w obiektach wolnostojących, wbudowanych lub zespolonych
z bryłą budynku o funkcji podstawowej, został błędnie odczytany przez skarżącego. Zapis planu dopuszcza realizację ww. przedsięwzięć tylko w części terenu oznaczonego symbolem [...], która nie znajduje się w strefie szczególnego zagrożenia powodzią.
W pozostałej części, której dotyczy to ograniczenie, jakakolwiek zabudowa nie jest dopuszczona, nie tylko, jak uważa skarżący, zabudowa kubaturowa. Ponadto Rada Gminy stwierdziła, że umiejscowienie w planie zakazów, nakazów uzyskania uzgodnień czy nakazów sporządzania dokumentacji wynikających wprost z przepisów powszechnie obowiązującego prawa nie wskazuje na przekroczenie przez nią kompetencji. Zapisy te, jej zdaniem, miały przybliżyć inwestorowi zakres czynności jakie będą konieczne przy przygotowywaniu przedsięwzięcia inwestycyjnego. Dalsze obiekcje skarżącego co do nieokreślenia w planie parametrów sieci infrastruktury technicznej oraz ustaleń jej powiązania z układem zewnętrznym oraz braku na rysunku planu miejscowego wyrysu ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy z oznaczeniem granic obszaru objętego projektem planu miejscowego Rada uznała za niezasadne. W pierwszym przypadku, twierdzi, iż nie miała prawnego obowiązku zamieszczenia parametrów technicznych infrastruktury
w planie. Z kolei w drugim, uchybienie to jako formalne nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności planu, zwłaszcza, że wyrys jest w dokumentacji planistycznej na odrębnym arkuszu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
z 2012r., poz. 270) - dalej w skrócie: P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Sąd, badając legalność zaskarżonej uchwały w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uwzględnił skargę. W konsekwencji uznał, iż kontrolowane zapisy uchwały zawierają uchybienia kwalifikujące się do stwierdzenia nieważności uchwały badanym zakresie.
Zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 ustawy o p.z.p, podstawę do stwierdzenia nieważności uchwał rady gminy w całości lub w części stanowi naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie. Natomiast w art. 15 ust. 1 ustawy
o p.z.p. określono zasadę, zgodnie z którą wójt, burmistrz albo prezydent miasta, sporządza projekt planu miejscowego, zawierający część tekstową i graficzną zgodnie przepisami odrębnymi, odnoszącymi się do obszaru objętego planem miejscowym.
Sąd odnosząc się do każdego z przywołanych w skardze zarzutów stwierdza, co następuje.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 7 ustawy o p.z.p. , który stanowi, że w planie miejscowym określa się obowiązkowo granice i sposoby zagospodarowania terenów lub obiektów podlegających ochronie, ustalonych na podstawie odrębnych przepisów,
w tym terenów górniczych, a także obszarów szczególnego zagrożenia powodzią oraz obszarów osuwania się mas ziemnych.
Ponadto art. 88 k pkt 1 ustawy Prawo wodne wskazuje, że ochronę ludzi imienia przed powodzią realizuje się w szczególności przez: 1) kształtowanie zagospodarowania przestrzennego dolin rzecznych lub terenów zalewowych. Obszar objęty badanym planem miejscowym znajduje się w sporządzonym przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. studium ochrony przeciwpowodziowej, ustalającym granice zasięgu wód powodziowych o określonym prawdopodobieństwie występowania i kwalifikującym obszary narażone zalaniem na obszary wymagające ochrony przed zalaniem, obszary bezpośredniego zagrożenia powodzią oraz obszary potencjalnego zagrożenia powodzią - o nazwie "Studium dla potrzeb planów ochrony przeciwpowodziowej - rzeka W.". Studium to obowiązuje do momentu sporządzenia mapy zagrożenia powodziowego. Mapa taka dotychczas nie powstała a więc Rada Miejska w G. uchwalając skarżony plan zobligowana była do uwzględnienia ustaleń tegoż studium w zakresie ustanowienia obszarów szczególnego zagrożenia powodzią (art. 14 i 17 ustawy o zmianie ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw Dz. U. z 2011 r. Nr 32, poz. 159).
Zgodnie z art. 88 I ust 1 ustawy Prawo wodne na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią zabrania się wykonywania robót oraz czynności utrudniających ochronę przed powodzią lub zwiększających zagrożenie powodziowe, w tym:
wykonywania urządzeń wodnych oraz budowy innych obiektów budowlanych;
sadzenia drzew lub krzewów, z wyjątkiem plantacji wiklinowych na potrzeby regulacji wód oraz roślinności stanowiącej element zabudowy biologicznej dolin rzecznych lub służącej do wzmacniania brzegów, obwałowań lub odsypisk;
zmiany ukształtowania terenu, składowania materiałów oraz wykonywania innych robót, z wyjątkiem robót związanych z regulacją lub utrzymywaniem wód oraz brzegu morskiego, a także utrzymywaniem, odbudową rozbudową lub przebudową wałów przeciwpowodziowych wraz z obiektami związanymi z nimi funkcjonalnie.
Odstępstwo od ww. zakazów przewiduje art. 88I ust 2, który mówi, że jeżeli nie utrudni to ochrony przed powodzią dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej może, w drodze decyzji, na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią zwolnić od zakazów określonych w ust. 1. Wobec powyższych uregulowań realizacja jakiejkolwiek zabudowy w obszarze szczególnego zagrożenia powodzią nie jest możliwa.
W ocenie Sądu zapis w planie miejscowym o możliwości realizacji usług, składów, magazynów i produkcji o średnim wskaźniku intensywności zabudowy (§ 12 ust 1 uchwały) oraz dopuszczający zabudowę mieszkaniową dla właściciela realizowaną
w obiektach wolnostojących, wbudowanych lub zespolonych z bryłą budynku o funkcji podstawowej (§ 12 ust 3 uchwały), a także realizację tego typu przedsięwzięć na terenach nowych, pozostających dotychczas w użytkowaniu rolniczym, na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią należy uznać za niedopuszczalny.
Sąd dokonując analizy zapisów planu w § 8 i § 12 zarówno w części tekstowej jak i graficznej doszedł do wniosku, że zapisy uchwały nie tylko naruszają przepisy prawa wodnego ale są ze sobą sprzeczne. Jednoczesne przywołanie w planie przepisów odrębnych, wykluczających zabudowę na terenie zagrożonym powodzią oraz zapisy
o możliwości realizacji inwestycji w tym obszarze jest nielogiczne. W ocenie Sądu organ nadzoru prawidłowo zakwestionował zapisy planu w tym zakresie. Nieracjonalne byłoby dopuszczenie zabudowy tam gdzie godzi to - ... w ustawowy-porządek w- dziedzinie ochrony przed powodzią.
Niezrozumiałe jest dlaczego wbrew wskazaniom przepisów prawa wodnego
i mając na uwadze wymogi art. 15 ust 2 pkt 1,7, i 9 ustawy o p.z.p. Rada Gminy nie wprowadziła jednoznacznych zakazów, nakazów i ograniczeń w zagospodarowaniu terenów zagrożonych powodzią, oznaczając tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania liniami rozgraniczającymi.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że ustalenia kontrolowanego planu miejscowego w zakresie ochrony przed powodzią, należy uznać za niezgodne z ustawą Prawo wodne (art. 881 tej ustawy). W tym miejscu Sąd podkreśla, że pozytywne uzgodnienie planu z organem specjalistycznym (formalne), a następnie ujęcie w planie zapisów sprzecznych z podstawowymi przepisami w zakresie działania organu uzgodnieniowego nie jest merytorycznym uzgodnieniem planu i jako takie należy uznać za sprzeczne z zasadami sporządzania planu wobec postanowień art. 15 ust. 2 pkt 7 ustawy o p.z.p. i art. 17 pkt 7 lit c ustawy o p.z.p. W tych realiach w oparciu o art. 28 ustawy
o p.z.p. Sąd był zobligowany do stwierdzenia nieważności kwestionowanych zapisów uchwały. Konsekwencją tego było to, że w oparciu o art. 147 § 1 p.p.s.a Sąd stwierdził nieważność postanowień § 8 ust. 2 zd. 2 i § 12 ust. 15 uchwały oraz załącznika nr 1-02 (rysunek planu), w zakresie w jakim dopuszcza do realizacji zabudowy na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią w ramach terenów oznaczonych symbolem [...] Zdaniem Sądu okoliczność powoływania się przez Radę Gminy na zapisy ustaw odrębnych i konieczność uzyskania zgody na realizację inwestycji za porozumieniem
z Regionalnym Zarządem Gospodarki Wodnej w W. nie ma znaczenia dla oceny wadliwości postanowień planu miejscowego.
Z uwagi na brzmienie § 12 ust 8 pkt 1 uchwały określającego wskaźniki
i parametry kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenów, gdzie ustala się, cytuję: "Nieprzekraczalną linię zabudowy w odległości 15 m (od drogi krajowej nr [...]) od linii rozgraniczającej terenu oraz wzdłuż linii wyznaczającej obszar narażony na niebezpieczeństwo powodzi, zgodnie z rysunkiem planu. W pozostałych przypadkach obowiązują ustalenia zawarte w przepisach odrębnych." konieczne było dokonanie korekty zapisów rysunku planu w załączniku graficznym nr 1-01 do uchwały, albowiem wpisano w nim błędnie liczbę 10 zamiast 15, oznaczającą odległość nieprzekraczalnej linii zabudowy od drogi krajowej nr [...]. W tym zakresie Sąd również stwierdził nieważność dokonując właściwego zapisu w przedmiotowym załączniku.
Dalej Sąd stwierdził, że ustalenia planu zawarte w § 8 ust. 10 pkt 1, § 13 ust 18 zd. 2, § 15 ust 4 zd. 2 uchwały odnoszące się do stanowiska archeologicznego, nie spełniają zasad określonych w art. 1 ust 2; art. 15 ustawy o p.z.p. Ochrona zabytków poprzez ustalenia ochrony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, wynikająca z art. 7 pkt 4 i art. 19 ust 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2003 r. Nr 162, poz. 1568 ze zm.) ma swoje odzwierciedlenie w art. 15 ust 2 pkt 4 ustawy o p.z.p. Zgodnie z powołanym przepisem ustawy o p.z.p. w planie miejscowym określa się zasady ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej. Określenie zasad, na jakich poszczególne zabytki mają być chronione nie pozwalają na pełną dowolność i muszą odpowiadać powszechnie obowiązującym przepisom. Rada Gminy ustalając określone zasady ochrony zabytków w planie miejscowym przekroczyła swoje uprawnienia do określenia nakazów i zakazów, obowiązujących w strefie ochrony konserwatorskiej, zważywszy na fakt, że w planie nie wyznaczono takiej strefy, a jedynie stanowisko archeologiczne. Ustalenia § 8 ust 10 pkt 1 lit a i d uchwały dotyczące konieczności uzgadniania inwestycji z organem ochrony zabytków wykraczają poza kompetencje Rady Gminy na etapie sporządzania planu. Ustawa reguluje kompetencje i formy działania organów nadzoru konserwatorskiego w zakresie współdziałania z organami administracji architektoniczno- budowlanej i nadzoru budowlanego, toteż Rada Gminy nie może w formie decyzji administracyjnej - uchwały określać warunków współpracy. Zapisy planu nakładające zobowiązania na organy administracji czy też uczestników procesu budowlanego należy uznać za niedopuszczalne i jako takie na podstawie art. 147 p.p.s.a podlegające unieważnieniu.
Jak słusznie zauważył organ nadzoru wszelkie zapisy planu odnoszące się do postępowania administracyjnego, związanego z procesem budowlanym, w zależności od sytuacji, można potraktować jako niezgodne z prawem powtórzenie przepisów ustaw lub ich modyfikację, jeżeli uregulowanie takie wynika wprost z ustawy. Natomiast
w przypadku braku ustawowego uregulowania nakładającego wymóg uzyskania pozwolenia, bądź uzgodnienia, organu nadzoru konserwatorskiego, ustalenia Rady Gminy zobowiązujące do ich uzyskania w drodze uchwały stanowią przekroczenie kompetencji.
Podobne zastrzeżenia wywołuje zapis § 8 ust 10 pkt 1 lit b i d uchwały. Tutaj mówi się o obowiązku przeprowadzenia badań archeologicznych w obrębie stanowiska archeologicznego, wykonania ich dokumentacji oraz uzyskania pozwolenia na ich prowadzenie. W przedmiotowym zakresie znajduje zastosowanie art. 31 ust 1a i ust 2
i art. 36 ust 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Powtórzenie zapisów ustawy w planie miejscowym, a także ich modyfikacja, a nawet nowe uregulowania wykraczające poza przyznaną Radzie kompetencję do określenia zasad ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej jest niezasadne
a wręcz niedopuszczalne. Zakres niezbędnych czynności i obowiązki inwestora dokonującego zmian na obszarze podlegającym ochronie wynika wprost z odrębnych ustaw i stanowi jedyne źródło zobowiązań dla innych podmiotów procesu budowlanego.
Jak słusznie zauważył skarżący Rada Gminy jako organ ustanawiający miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego na terenie podlegającym jej władztwu planistycznemu nie może działać w sposób dowolny. Swoboda
w kształtowaniu zasad zagospodarowania przestrzennego ograniczona jest przepisami ustawy o p.z.p. oraz regulacjami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. z 2003 r. Nr 164, poz.1587) dalej jako rozporządzenie. Przepisy tam ujęte wyznaczają obowiązkową i fakultatywną treść planu miejscowego. Zatem nie każde rozstrzygnięcie powiązane swobodnie
z przeznaczeniem, zagospodarowaniem i użytkowaniem terenu może być ujęte
w pianie miejscowym. Zgodnie z ustawą powinny znaleźć się w nim zapisy ustalające przeznaczenie terenu, wskazujące rozmieszczenie inwestycji celu publicznego
i określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu, które szczegółowo wylicza art. 15 ustawy o p.z.p. Wymagania te uszczegóławia w formie nakazów, zakazów, dopuszczeń i ograniczeń w zagospodarowaniu terenu § 4 wspomnianego rozporządzenia. Jedynie w tych ramach narzuconych przez regulacje aktów wyższego rzędu może poruszać się Rada Gminy. W przeciwnym razie naraża się na zarzut przekroczenia kompetencji i powoduje nieważność zapisów uchwalonego planu.
Sąd podziela argumentację organu nadzoru, że ustalenia zawarte
w kwestionowanych zapisach uchwały tj. w § 8 ust 13; § 11 ust. 6, § 12 ust. 6, § 13 ust 8, § 9 ust. 6, § 12 ust 10, § 12 ust. 16, § 12 ust. 18, § 13 ust 14, § 13 ust. 17, § 13 ust 19 zd. 2, § 14 ust. 5 zd. 2, § 15 ust. 3 zd.2, § 17 ust. 12 zd. 2, § 18 ust. 1, § 20 ust 5, § 20 ust. 7, § 20 ust. 8 zd. 1, w których Rada Miejska w G., uzależniła możliwość dokonania określonych czynności, przewidzianych w planie, od uzyskania zgody, dokonania uzgodnienia, zgodnie z warunkami i zasadami, udzielanymi przez zarządcę sieci, zarządcę drogi, właściciela drogi, służbę ochrony środowiska i ochrony sanitarnej, czy służby komunalne, wykraczają poza przyznane kompetencje do określenia zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej, określone w art. 15 ust 2 pkt 10 ustawy o p.z.p. Doprecyzowanie tej kompetencji znajduje odzwierciedlenie w § 4 pkt 9 rozporządzenia. Kompetencja ta sprowadzać powinna się do określenia układu komunikacyjnego i sieci infrastruktury technicznej wraz z ich parametrami oraz klasyfikacją ulic i innych szlaków komunikacyjnych, określenie warunków powiązań układu komunikacyjnego i sieci infrastruktury technicznej z układem zewnętrznym oraz wskaźniki w zakresie komunikacji
i infrastruktury technicznej, w szczególności ilość miejsc parkingowych w stosunku do ilości mieszkań lub ilości zatrudnionych albo powierzchni obiektów usługowych
i produkcyjnych.
Fakt nakładania obowiązków w postaci konieczności uzyskania zgód, czy dokonania uzgodnień, uwzględnienia warunków i zasad ustalanych przez określone podmioty, wskazuje na przekroczenie granic kompetencji Rady Miasta G. w zakresie dopuszczalnego zakresu regulacji w planie miejscowym - art. 15 ust 2 pkt 10 ustawy
o p.z.p.
W tym miejscu Sąd pragnie zaznaczyć, że niedopuszczalne jest uzyskanie zgody zarządcy drogi publicznej na podstawie zapisów w planie miejscowym. Zgoda ta wydawana jest w oparciu o art. 20 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 260). Tymczasem uregulowanie zawarte w planie miejscowym wkracza bezpodstawnie w materię rangi ustawowej i bezprawnie modyfikuje zakres zadań zarządców dróg.
Tego rodzaju nieprawidłowość dotyczy także zapisów w § 8 ust 13; § 11 ust. 6, § 12 ust. 6, § 13 ust 8, § 9 ust. 6, § 12 ust. 16, § 13 ust 14, § 13 ust. 17 zaskarżonej uchwały. Zawarte tam powtórzenia i modyfikacje norm zawartych w ustawie o p.z.p. oraz w innych aktach prawnych dyskwalifikują te zapisy.
Mianowicie w:
§ 8 ust. 13, § 11 ust. 6, § 12 ust. 6, § 13 ust 8 zd. 2 uchwały, za dostęp do drogi publicznej uznano jedynie dostęp bezpośredni oraz poprzez drogę wewnętrzną, podczas gdy w art. 2 pkt 12 ustawy o p.z.p. pojęcie "dostępu do drogi publicznej'* zdefiniowane zostało, jako "bezpośredni dostąp do tej drogi albo dostąp do niej przez drogą wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej ";
§ 9 ust. 6 uchwały, zobowiązano właściciela, reklamy lub znaku informacyjno - plastycznego do utrzymania go w należytym stanie technicznym
i estetycznym; ustalenia w powyższym zakresie wykraczają poza materię przekazaną organom gminy do regulacji w ramach planu miejscowego; ponadto kwestie dotyczące użytkowania oraz utrzymywania w należytym stanie technicznym i estetycznym obiektów budowlanych (a więc także wolno stojących trwale związanych z gruntem urządzeń reklamowych) uregulowane zostały m.in. w art. 5 ust. 2 ustawy Prawo budowlane;
§ 12 ust. 16 uchwały, wprowadzono wymóg przeprowadzenia badań gruntowo - widnych, podczas gdy kwestię ww. badań regulują przepisy art. 34 ust. 3 pkt 4 ustawy Prawo budowlane;
§ 13 ust. 14 uchwały, dla terenów oznaczonych symbolem [...] i [...] położonych pomiędzy drogami a użytkami rolnymi, nałożono obowiązek zapewnienia dojazdu do terenów rolnych, przy czym tereny te położone są w pasie pomiędzy drogą klasy lokalnej a terenami przeznaczonymi do zalesienia (jednostki, terenowe [...]
i [...]); realizacja takiego "obowiązku", w ustaleniach planu miejscowego, winna być zrealizowana w oparciu o wyznaczone w planie drogi publiczne, bądź drogi wewnętrzne; dostępność do ww. terenów mogłaby również zostać zapewniona na podstawie ustanowionego ograniczonego prawa rzeczowego; • § 13 ust. 17 uchwały, dla terenów oznaczonych symbolem [...] i [...] wprowadzono nakaz uwzględnienia sąsiedztwa lasu i terenów przeznaczonych do zalesienia; Wymogi dotyczące sytuowania zabudowy od granicy lasu, określają przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.); zgodnie z § 271 ust. 8 ww. rozporządzenia "najmniejszą odległość budynków ZL, PM, IN od granicy lasu należy przyjmować, jak odległość ścian tych budynków od ściany budynku ZL z przekryciem dachu rozprzestrzeniającym ogień"] ustaleń tych nie uwzględniono w sporządzanym, planie miejscowym, chociażby poprzez określenie nieprzekraczalnej linii zabudowy od terenów przeznaczonych do zalesienia oraz od terenów leśnych.
Sąd zważył, że nałożenie kontrolowaną uchwałą na inwestora obowiązku przeprowadzenia ekspertyz geotechnicznych również nie można zaliczyć do zakresu regulacji planu miejscowego. Postanowienia te są odmienne od regulacji ustawowej
i sprzeczne z nią. Materię tą normują przepisy ustawy Prawo budowlane (art. 34 ust 3 pkt 4). Konieczność uzyskania przez inwestora, wymaganych przepisami szczególnymi pozwoleń, uzgodnień lub opinii innych organów przewiduje art. 32 ust 1 -3 ww. ustawy.
Sąd ocenił zaistniałą sytuację negatywnie. Zauważone przez organ nadzoru naruszenie zakazu domniemania kompetencji przez Radę Miejską w G. kwalifikuje się do stwierdzenia nieważności ustaleń wskazanych zapisów zaskarżonej uchwały albowiem wskazuje na naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego. Znalazło to wyraz w sentencji niniejszego wyroku.
Ponadto Sąd uznaje za nieistotne uchybienia zawarte w § 20 ust 5 uchwały,
a sprowadzające się do naruszenia § 4 pkt 9 lit a i b rozporządzenia w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzez brak określenia jakichkolwiek parametrów sieci infrastruktury technicznej
a także wobec braku ustaleń w zakresie powiązania sieci infrastruktury technicznej
z układem zewnętrznym.
Sąd nie uznał za istotną wadę braku zawarcia na rysunku planu miejscowego wyrysu ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania gminy z oznaczeniem granic obszaru objętego projektem planu miejscowego - załączniki nr 1-01, 1-02 i 1-03 do uchwały.
Z uwagi na rozbieżności w oznaczeniu zaskarżonych postanowień planu
w skardze z treścią uchwały Rady Miejskiej w G. z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] Sąd odstąpił od stwierdzenia nieważności postanowień § 13 ust 8 zd. 2, § 20 ust 11 zd 1,§ 20 ust. 9, ust 13, ust. 14, ust. 16 i ust. 17 zaskarżonej uchwały.
Na podstawie art. 152 P.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Mając powyższe na uwadze - na mocy art. 147 § 1 P.p.s.a. - orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło