III SA/Kr 453/13

WyrokWSA w Krakowie2013-11-27

Skład orzekający: Janusz Kasprzycki, Bożenna Blitek, Janusz Bociąga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo zastosowało art. 138 § 2 K.p.a. uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, mimo że materiał dowodowy został zgromadzony, a jedynie błędnie zinterpretowany przez organ pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nieprawidłowo zastosowało art. 138 § 2 K.p.a. uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy powinien był rozpoznać sprawę merytorycznie, ponieważ materiał dowodowy został zgromadzony, a ewentualne braki w postępowaniu wyjaśniającym były niewielkie i mogły zostać uzupełnione w trybie art. 136 K.p.a. Uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia jest dopuszczalne tylko w sytuacji, gdy decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, co nie miało miejsca w tej sprawie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania R. S. prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku na dzieci. Organ pierwszej instancji ustalił dochód rodziny na podstawie dochodów z 2011 roku, wliczając do nich zasądzone, lecz nieskutecznie wyegzekwowane alimenty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję, uznając, że organ pierwszej instancji błędnie ustalił dochód, nie biorąc pod uwagę nieskuteczności egzekucji alimentów. Skarżąca wniosła skargę na decyzję SKO, zarzucając nieprawidłowe zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Janusz Bociąga (spr.) Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2013 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku uchyla zaskarżoną decyzję. Burmistrz Miasta decyzją z dnia [...] 2012 r. nr [...] działając na podstawie art. 1 ust. 2, ust. 3, art. 3, art. 4, art. 5, art. 6 ust. 1, art. 8, art. 20 ust. 3, art. 23, art. 24, art. 26 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 grudnia 2011 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych, art. 104 K.p.a. orzekł o nieprzyznaniu R. S. prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku na dzieci D. S. i A. S. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 i 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych w związku z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 sierpnia 2012 r. zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza 539,00 zł lub 623,00 zł gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności. W przedmiotowej sprawie podstawą do przyznania zasiłku rodzinnego będą dochody rodziny za rok 2011. Miesięczny dochód rodziny z uwzględnieniem dochodu utraconego i uzyskanego wynosi 2054,68 zł, zatem miesięczny dochód na osobę w rodzinie 3 osobowej wynosi 684,89 zł. Pomimo, że ze złożonych przez pełnoletnich członków rodziny oświadczeń wynika, że w 2011 r. nie uzyskali oni żadnych dochodów niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, alimenty ustalone wyrokami sądowymi za okres poprzedzający datę rozpoczęcia egzekucji tych należności są dochodem w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych, którego wysokość ustalono następująco: - kwotę alimentów na rzecz A. S. tj. 800 zł miesięcznie pomnożono przez 2 miesiące (tj. okres od 1 stycznia 2011 r. do 28 lutego 2011 r.) co daje roczną kwotę alimentów 1600,00 zł; - kwotę alimentów na rzecz D. S. tj. 900 zł miesięcznie pomnożono przez 12 miesięcy (tj. okres od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2011 r.) co daje roczną kwotę alimentów 10 800,00 zł. Biorąc pod uwagę powyższe miesięczny dochód na osobę w rodzinie ustalono następująco: R. S.: – dochód członka rodziny podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych wynosi 12256,18 zł co ustalono na podstawie zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 31 lipca 2012 r. wystawionego dla R. S. z którego wynika, że dochód wyniósł 15 929,64 zł, podatek należny wyniósł 0,00 zł a składki na ubezpieczenie społeczne odliczone od dochodu wyniosły 2 345,06 zł., oświadczenia R. S. o wysokości składki zdrowotnej za 2011 r. w wysokości 1 328,40 zł; - dochód członka rodziny niepodlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych wynosi 1 600,00 zł – alimenty na rzecz córki A., w oparciu o przepis wykonawczy do ustawy o świadczeniach rodzinnych zawarty w § 2 pkt 2 ppkt 6 lit. j rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 grudnia 2011 r. Przeciętny miesięczny dochód R. S. osiągnięty w roku 2011 wynosi 12 256,18 + 1600,00 :12 miesięcy = 1154,68 zł; D. S.: - dochód członka rodziny podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych wynosi 0,00 zł. ; - dochód członka rodziny niepodlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych wynosi 10 800,00 zł (alimenty). Zatem przeciętny miesięczny dochód D. S. osiągnięty w roku 2011 wynosi 0,00 zł + 10 800,00 zł :12 miesięcy = 90,00 zł; A. S.– niepełnoletnie dziecko nie uzyskało w 2011 r. żadnych dochodów (alimenty wypłacane do rąk matki). Wobec powyższego miesięczny dochód na jednego członka w rodzinie wyniósł 684,89 zł, a zatem przekroczono kwotę kryterium dochodowego. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła R. S. zarzucając błędne ustalenie miesięcznej kwoty dochodu rodziny, poprzez przyjęcie kwoty alimentów należnych A. i D. S., jako dochodu rzeczywiście otrzymanego oraz naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. poprzez zignorowanie treści zaświadczenia Komornika Sądowego w uzasadnieniu decyzji. Z zaświadczenia tego wynika, że egzekucja alimentów okazała się nieskuteczna. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 21 grudnia 2012 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że wydanie prawidłowej decyzji powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego w sprawie stosownie do art. 7 i art.77 § 1 K.p.a. Zgodnie z obowiązującym przepisem art.5 ust 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych, zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art.4 ust. 2 (rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie uczącej się), jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 539,00 zł, w przypadku gdy w rodzinie jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności, próg kryterium dochodowego dla takiej rodziny wynosi 623,00 zł. W przypadku, gdy dochód rodziny lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany (aktualnie jest to kwota 77,00 zł), zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje (art. 5 ust. 3). Zgodnie z treścią przepisu art.3 ustawy o świadczeniach rodzinnych ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie oznacza to m.in. przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych pomniejszone o koszty uzyskania przychodów, należny podatek dochodowy od osób fizycznych składki na ubezpieczenie społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne (art. 3 pkt 1 litera "a") a także inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych w tym między innymi alimenty na rzecz dzieci (art. 3 pkt 1 litera "c" tiret 14). Z kolei przepis §2 ust 2 pkt 6 lit a Rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 27 grudnia 2011 r. wymaga, aby do wniosku o zasiłek rodzinny dołączyć m.in. zaświadczenia z urzędu skarbowego albo oświadczenia członków rodziny o wysokości dochodów uzyskanych przez członków rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, jeżeli dochody te podlegają opodatkowaniu na zasadach ogólnych. Ponieważ zaś jak wynika z wniosku skarżąca ubiegała się o świadczenie za okres zasiłkowy 2012/2013 to podstawą do ustalenia czy spełnia określone ustawą kryterium dochodowe był dochód osiągnięty w 2011 r. Dokonując weryfikacji ustaleń organu I instancji stwierdzić należy, że nie zostało poparte żadnymi dowodami twierdzenie, że w okresie od 1 stycznia 2011 r. do 28 lutego 2011 r. wnioskodawczyni otrzymała alimenty zasądzone przez Sąd Okręgowy rzecz A. S. w kwocie 1600,00 zł, a także że w okresie od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2011 r. D. S. otrzymał alimenty zasądzone na jego rzecz w kwocie 10800,00 zł. Nie można bowiem w żadnym wypadku twierdzić, jak uczynił to organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że pomimo, iż ze złożonych przez pełnoletnich członków rodziny oświadczeń wynika, że w 2011 r. nie uzyskali oni żadnych dochodów niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, zasądzone wyrokami sądowymi alimenty za okres poprzedzający datę rozpoczęcia egzekucji tych należności są dochodem w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych. Jeżeli organ I instancji wysuwa takie twierdzenie powinien on przedstawić stosowne dowody na poparcie takiej tezy, ponieważ ma to istotny wpływ na wynik sprawy i ustalenie, czy R. S. uzyska prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego świadczenia. Przed ponownym wydaniem decyzji organ winien ustalić, czy R. S. faktycznie otrzymywała dochód w postaci alimentów na rzecz córki A. oraz czy D. S. otrzymywał takie świadczenie we wskazanych okresach. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji narusza przepis art. 107 § 3 K.p.a. Zgodnie z powyższym przepisem prawa, uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Od tej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła R. S., domagając się jej uchylenia i zobowiązania Samorządowego Kolegium Odwoławczego do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: - nieprawidłowe zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a. wobec zgromadzenia – całości prawem przewidzianego – materiału dowodowego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie; - naruszenie art. 15 K.p.a. i odmówienie skarżącej prawa do ponownego rozpatrzenia sprawy w II instancji, poprzez niezasadne odesłanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji; - naruszenie art. 12 § 1 K.p.a. w związku z niczym nieuzasadnionym przewlekaniem ostatecznego załatwienia sprawy; - naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak prawidłowego uzasadnienia faktycznego skarżonej decyzji. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że z treści art. 138 § 2 K.p.a. wynika, iż ustawa wyodrębnia dwie przesłanki wydania przez organ odwoławczy decyzji, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, a mianowicie: 1/ stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów kodeksu oraz/lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych, 2/ uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Określenie "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie" jest określeniem niejasnym i nieprecyzyjnym. Należy przyjąć, że stwierdzenie "koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy" jest równoznaczne z nieprzeprowadzeniem przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. W sytuacji, gdy nie ma przeszkód do ponownego rozpatrzenia sprawy administracyjnej i zakończenia jej merytoryczną decyzją drugoinstancyjną, niedopuszczalne jest podejmowanie decyzji kasacyjnej. Z taką sytuacją mamy miejsce w omawianej sprawie. Kolegium obszernie omawia, bowiem w uzasadnieniu swojej decyzji, błędy przy interpretacji stanu faktycznego w sprawie jakiej dopuścił się organ I instancji Gdyby materiał dowodowy w sprawie był w znacznej mierze niekompletny lub postępowanie dowodowe nie zostało przeprowadzone wcale - SKO nie mogłoby odnieść się tak wyczerpująco do błędnych i niezasadnych ustaleń organu I instancji. Według regulacji zawartych w art. 136 K.p.a. i art. 138 § 2 K.p.a. organ odwoławczy ma kompetencje do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego. Dochodzi do tego w przypadku, gdy organ ten stwierdza, że postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ I instancji wymaga poszerzenia, gdyż nie zostały ustalone wszystkie istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, lub przeprowadzonym przez organ I instancji dowodom odmawia wiarygodności. Kolegium, potwierdziło fakt zgromadzenia przez organ I instancji dowodów potwierdzających, iż alimenty nie zostały wyegzekwowane, jak również nie zakwestionowało wiarygodności tych dowodów. Zauważyć również należy, iż do akt sprawy, a konkretnie wniosku o przyznanie prawa do zasiłku rodzinnego dołączone zostały zaświadczenia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym. Jak wynika z art. 76 § l i 2 K.p.a., organy administracji publicznej związane są treścią dokumentu urzędowego, a konkretnie tego co zostało w nim stwierdzone. SKO w uzasadnieniu decyzji nie odnosi się do faktów stwierdzonych wspomnianymi dokumentami, nie kwestionuje również wiarygodności potwierdzających te zdarzenia oświadczeń stron. Jak wynika z powyższego materiał dowodowy w sprawie zebrany został w sposób wyczerpujący - a jedynie błędnie zinterpretowany przez organ I instancji. Wobec niewskazania przez organ odwoławczy, dlaczego kwestionuje zebrane w sprawie dowody, niezasadnym jest uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Nie można bowiem przyjąć, iż postępowanie dowodowe w sprawie winno być przeprowadzone w całości lub w znacznej części, bez jakiegokolwiek uzasadnienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchylając zaskarżoną decyzję, jako powód między innymi wskazało na naruszenie przez organ I instancji art. 107 § 3 K.p.a., równocześnie dopuszczając się - w ocenie skarżącej - takiej samej nieprawidłowości. Z uzasadnienia decyzji SKO z dnia 21 grudnia 2012 r. nie sposób, bowiem zrozumieć toku rozumowania organu odwoławczego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, jako bezzasadnej, podtrzymując przy tym argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej powoływana, jako P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 P.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. na treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przepis art. 134 § 1 P.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak, więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty - w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którą uchylono decyzję organu pierwszej instancji i przekazano sprawę do ponownego rozparzenia temu organowi. Kontroli Sądu podlegało, więc, czy organ wydający decyzję kasacyjną nie przekroczył swoich uprawnień określonych w art. 138 § 2 K.p.a. Przepis art. 138 § 2 K.p.a. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18), pozwala organowi odwoławczemu uchylić zakwestionowaną odwołaniem decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji tylko wtedy, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Dopiero łączne spełnienie tych dwu przesłanek daje organowi drugiej instancji możliwość od uwolnienia się od obowiązku merytorycznego załatwienia sprawy. Zaznaczyć należy, że nowelizacja art. 138 § 2 K.p.a. miała na celu ograniczenie zbyt częstego korzystania z decyzji kasacyjnych przez organy odwoławcze. W uzasadnieniu projektu zmiany (vide druk sejmowy nr 2987 Sejmu RP IV Kadencji) stwierdzono, że "projekt zmiany zmierza do większego skrępowania organu odwoławczego przy podejmowaniu decyzji kasacyjnej (stanowiącej przecież wyjątek od zasady merytorycznego załatwienia sprawy przez organ odwoławczy)". Warunkiem koniecznym dopuszczalności wydania decyzji w omawianym trybie jest zatem stwierdzenie, że sprawa nie może być załatwiona w sposób merytoryczny. Dodać należy, że w piśmiennictwie podkreśla się, że instytucja kasacji przewidziana w art. 138 § 2 K.p.a. jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej a zatem niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca tego przepisu (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks Postępowania Administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 519 - 520), co oznacza, że przed organem odwoławczym powinno zapaść powtórne rozstrzygnięcie merytoryczne. W związku ze zmianą stanu prawnego, z dniem 11 kwietnia 2011 r. zmieniły się wprawdzie przesłanki dopuszczalności wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej, lecz aktualne pozostało dotychczasowe orzecznictwo sądów administracyjnych, dotyczące dopuszczalności wydania decyzji kasacyjnej ze względu na braki postępowania wyjaśniającego. Podnieść również należy, że rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 138 § 2 K.p.a., może zapaść, jeżeli wątpliwości organu drugiej instancji, co do stanu faktycznego nie można wyeliminować w trybie art. 136 K.p.a., zgodnie, z którym organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Konieczność natomiast uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego, przeprowadzenia określonego dowodu, mieści się w kompetencjach organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania, wyłączając dopuszczalność decyzji kasacyjnej. Organ odwoławczy rozpoznając sprawę powinien, zatem przede wszystkim podjąć wszelkie kroki do merytorycznego załatwienia sprawy, korzystając przy tym ewentualnie z uprawnień nadanych mu mocą art. 136 K.p.a. Podkreślić również należy, że organ odwoławczy może powołać się na przepis art. 138 § 2 K.p.a. tylko wówczas, gdy wykaże, że przeprowadzenie przezeń dodatkowego postępowania wyjaśniającego nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy, przy czym korzystając z przepisu art. 138 § 2 K.p.a. organ winien w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej przekonywująco uzasadnić istnienie przesłanek wymienionych w tym przepisie, a także wskazać, z jakich przyczyn nie zastosował przepisu art. 136 K.p.a. W sprzeczności z art. 138 § 2 K.p.a. pozostaje, zatem wydanie decyzji kasacyjnej zarówno w przypadku, gdy zaskarżona decyzja była dotknięta jedynie błędami natury prawnej, jak i w przypadku, gdy postępowanie wyjaśniające I instancji jest dotknięte niewielkimi brakami, które z powodzeniem można uzupełnić w postępowaniu odwoławczym na podstawie art. 136 K.p.a. (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2003 r., sygn. akt IV SA 1496/02, z dnia 2 grudnia 1999 r., sygn. akt I SA 632/99, z dnia 27.października 1999 r., sygn. akt I SA 2127/98). W zaskarżonej decyzji SKO, uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie wskazało, że w przedmiotowym postępowaniu zachodzi konieczność ustalenia czy R. S. faktycznie otrzymywała dochód w postaci alimentów na rzecz córki A. oraz czy D. S. również otrzymywał takie świadczenie we wskazanych okresach czasu. Tymczasem organ w żaden sposób nie odniósł się do zalegających w aktach sprawy zaświadczeniach komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym. Podstawą uchylenia decyzji organu I instancji była odmienna ocena prawna zebranych w sprawie materiałów dowodowych, problem w sprawie nie dotyczy zatem ustalonego stanu faktycznego lecz w istocie jego oceny. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że jeżeli organ odwoławczy tylko kwestionuje rozstrzygnięcie organu I instancji, lecz nie wskazuje na uchybienia w ustalonym stanie faktycznym sprawy i nie wskazuje na okoliczność, która ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy i winna zostać wyjaśniona w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego przez organ I instancji, to powinien wydać decyzję reformatoryjną w rozumieniu art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. (por. wyrok NSA z 9 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 1823/11). Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. Z uwagi na kasacyjny charakter zaskarżonej decyzji (niepodlegającej wykonaniu i nienadającej się do wykonania) za bezprzedmiotowe uznano zaś rozstrzyganie w sprawie jej wykonywania do dnia uprawomocnienia się wyroku w trybie art. 152 P.p.s.a. Prowadząc ponownie postępowanie odwoławcze SKO powinno podjąć stosowne rozstrzygnięcie, uzasadniając je zgodnie z wymogami wskazanymi w art. 107 § 3 K.p.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło