III SA/Gd 681/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak( spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Sędzia WSA Jolanta Sudoł Protokolant Starszy sekretarz sądowy Hanna Tarnawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2013 r. sprawy ze skargi E. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 29 maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie świadczeń z funduszu alimentacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia 12 kwietnia 2013 r. nr [...]. W dniu 11 września 2012 r. E. W. wniosła o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na dwoje dzieci. Decyzją z dnia 12 kwietnia 2013r. Burmistrz odmówił przyznania przedmiotowych świadczeń. W podstawie prawnej decyzji organ wskazał m.in. art. 2, art. 9 ust. 2, art. 20 ust. 2, art. 25 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym od alimentów (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1228 ze zm.). Organ stwierdził, że kryterium warunkującym prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego jest kryterium dochodowe. Zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym od alimentów świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł. Wysokość dochodu wymaganego dla ustalenia prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, w myśl art. 2 pkt 4 tej ustawy ustala się na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych. Stosownie do art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób - przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30 e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.) pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Na podstawie art. 30e ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku. Zgodnie z definicją dochodu przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c, i 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wliczane są do dochodu rodziny. W dniu ustalania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na dochód trzyosobowej rodziny za 2011 r. składają się: dochód z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej - PIT-36 w wysokości 1.006,45 zł oraz dochód ze zbycia nieruchomości i praw majątkowych - PIT-39 w wysokości 90.000 zł. W piśmie z dnia 20 marca 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego stwierdził, że osiągnięty przez stronę dochód ze sprzedaży nieruchomości, wykazany w deklaracji podatkowej PIT-39 za 2011 r., stanowi dochód, o którym mowa w art. 3 ust. 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych. W przypadku, gdy do dnia 31 grudnia 2013 r. nie przeznaczy ona osiągniętego dochodu na cele, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dochód wskazany w formularzu PIT-39 będzie stanowił dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Powołując się na art. 2 pkt 17 i art. 9 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów organ uznał, że w związku z wykreśleniem działalności gospodarczej strony, nie należy wliczać do dochodu za 2011 r. dochodów z tej działalności. W podsumowaniu organ stwierdził, że miesięczny dochód rodziny strony wynosi 7.500 zł (w przeliczeniu na osobę 2.500 zł) i przekracza kryterium dochodowe uprawniające do przyznania wnioskowanych świadczeń w okresie świadczeniowym 2012/2013. W odwołaniu od tej decyzji E. W. zarzuciła organowi błędną interpretację przepisów prawa, a w tym samym błędne wyliczenie dochodu rodziny. Podniosła, że z pisma Urzędu Skarbowego wynika, że dopiero jak nie przeznaczy dochodu ze sprzedaży nieruchomości na cele mieszkaniowe do 31 grudnia 2013 r., będzie on stanowił dochód podlegający opodatkowaniu. Decyzją z dnia 29 maja 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że wcześniejsze stanowisko Kolegium, że dochód strony w wysokości 90 000 zł nie podlega opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 30 e ustawy o świadczeniach rodzinnych wynikało z zaświadczenia wydanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, że dochód ten jest "dochodem zwolnionym". Kolejne pismo organu podatkowego z dnia 20 marca 2013 r., stanowiące odpowiedź na pytanie dotyczące charakteru dochodu osiągniętego przez stronę z tytułu sprzedaży nieruchomości, przemawiają za przyjęciem, że kwota 90000 zł , uzyskana ze sprzedaży nieruchomości w roku 2011 r., będzie stanowiła dochód , o którym mowa w art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Z uwagi na treść art. 76 § 1 k.p.a. dokument ten, będący dokumentem urzędowym, potwierdza fakty ustalone w postępowaniu podatkowym oraz stan prawny w zakresie obowiązku podatkowego strony , a ponadto obala domniemanie prawdziwości zaświadczenia tego organu nr [...]. W ocenie organu odwoławczego z pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 20 marca 2013 r. wynika, że dochód ze sprzedaży nieruchomości będzie dochodem zwolnionym, niepodlegającym opodatkowaniu, jednak jedynie pod warunkiem przeznaczenia tego dochodu na własne cele mieszkaniowe. Obowiązek zapłaty podatku za osiągnięty dochód jest warunkowo uchylony. Skoro do dnia dzisiejszego nabycie takiej nieruchomości nie nastąpiło, warunek zwolnienia z opodatkowania nie został spełniony, a jedynie czasowo odroczony, w związku z czym dochód będzie stanowił dochód, o którym mowa w art. 3 ust. 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Za prawidłowe należało zatem uznać stanowisko organu pierwszej instancji, że miesięczny dochód na osobę w rodzinie strony przekracza kryterium dochodowe w wysokości 725 zł. E. W. zaskarżyła opisaną wyżej decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zarzucając jej błędną interpretację przepisów, rozbieżność ze stanowiskiem organu odwoławczego zaprezentowanym we wcześniejszej decyzji wydanej w tej samej sprawie oraz błędną interpretację treści pisma Naczelnego Urzędu Skarbowego z dnia 20 marca 2013 r. Skarżąca podniosła, że w zaświadczeniu organu podatkowego załączonego do wniosku wskazano, że dochód ze zbycia nieruchomości jest dochodem "zwolnionym". Jej zdaniem potwierdza to wyraźnie odpowiedź Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 20 marca 2013 r., który stwierdził, że dochód ten będzie stanowił dochód podlegający opodatkowaniu w przypadku nie przeznaczenia go do 31.12.2013 r. na cele mieszkaniowe. Zarzuciła, że organ odwoławczy dokonał wybiórczego i stronniczego odczytania treści tego pisma. Dopiero po upływie dwóch lat można jednoznacznie stwierdzić, czy podatnik spełnił przesłanki z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i przeznaczył ten dochód na własne cele mieszkaniowe czy też nie oraz czy dochód podlega, czy też nie podlega opodatkowaniu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest zasadna. W niniejszej sprawie sporna była kwestia wysokości osiągniętego przez rodzinę skarżącej dochodu za rok 2011. Tak w zaskarżonej, jak i w poprzedzającej ją decyzji organy uznały, że przy obliczaniu dochodu należało mieć na uwadze dochód uzyskany przez skarżącą z tytułu sprzedaży nieruchomości w 2011 r., zaś skarżąca prezentowała stanowisko odmienne. Zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ( tj. Dz. U. z 2012 r. , poz. 1228 ze zm.), świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł. Przepis art. 2 pkt 5 przywołanej ustawy stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie rodziny - oznacza to dochód rodziny, o którym mowa w przepisach o świadczeniach rodzinnych. Świadczenia rodzinne normuje ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( tj. z 2006 r., nr 139, poz.992 ze zm.), zwana dalej "ustawą" Istotna w sprawie jest definicja ustawowa "dochodu", zawarta w art. 3 pkt 1 ustawy. Zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. a) ustawy , ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób - przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307, ze zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Dla niniejszej sprawy istotna jest treść art. 30 e ustawy o podatku dochodowym, który dotyczy podatku dochodowego od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości, bowiem skarżąca w 2011 r. zbyła odpłatnie nieruchomość. W przepisie tym wskazano m.in., że po zakończeniu roku podatkowego podatnik jest obowiązany w zeznaniu podatkowym wykazać dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i obliczyć należny podatek od dochodu, do którego nie ma zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 131 lub wykazać dochody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131( art. 30 e ust. 4 ). W przypadku niewypełnienia warunków określonych w art. 21 ust. 1 pkt 131 podatnik jest obowiązany do złożenia korekty zeznania i do zapłaty podatku wraz z odsetkami za zwłokę ( art. 30 e ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Zgodnie z przywołanym w powyższym przepisie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych , wolne od podatku dochodowego są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości , o których mowa w art. 30 e (...), jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia , nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydany na własne cele mieszkaniowe (...). W zaświadczeniu o dochodach w roku 2011 r. z dnia 6 września 2012 r., dołączonym do wniosku, Naczelnik Urzędu Skarbowego podał, że w PIT- 39 skarżącej wykazano odpłatne zbycie nieruchomości i praw majątkowych zwolnione z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy. W tym samym zaświadczeniu wskazał, że w PIT- 39 wykazano przychód 100.000 zł, koszty uzyskania przychodów- 10.000 zł, dochód- 90.000 zł- dochód zwolniony. Z kolei w piśmie skierowanym do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 20 marca 2013 r., na które powołują się organy wskazał, że osiągnięty przez skarżącą dochód ze sprzedaży nieruchomości , wykazany w deklaracji podatkowej PIT-39 za rok 2011, stanowi dochód, o którym mowa w art. 3 ust. 1 lit a ustawy o świadczeniach rodzinnych. W piśmie tym podał też , że zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wolne od podatku dochodowego są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30 e w wysokości (...), jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie nieruchomości lub tego prawa majątkowego zostanie wydatkowany na własne cele mieszkaniowe. Wskazał też, że jeżeli podatniczka do 31 grudnia 2013 r. nie przeznaczy osiągniętego przychodu na cele, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy, dochód ze sprzedaży nieruchomości zabudowanej , wskazany w formularzu PIT- 39 za rok 2011 będzie stanowił dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W ocenie Sądu nie można zgodzić się z poglądem organu odwoławczego, że treść pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 20 marca 2013 r. "obala domniemanie prawdziwości treści zaświadczenia w/w organu nr [...], czyli zaświadczenia z dnia 6 września 2012 r., bowiem w istocie organ ten wyjaśnił treść obowiązujących przepisów, do czego powołane były organy administracji rozpatrujące niniejszą sprawę. Ponadto stwierdzenie, zawarte w tym piśmie, że "osiągnięty przez skarżącą dochód ze sprzedaży nieruchomości , wykazany w deklaracji podatkowej PIT-39 za rok 2011 , stanowi dochód, o którym mowa w art. 3 ust. 1 lit a ustawy o świadczeniach rodzinnych" nie może prowadzić do wniosków, do jakich doszedł organ odwoławczy. Jak wyżej wskazano, dochód - zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. a ustawy - to przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. (...) 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Należy zwrócić uwagę na to, że sformułowanie "przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. (..) 30 e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych" , użyte w art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych należy odczytywać mając na uwadze treść całego przepisu art. 30 e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wynika z niego brak obowiązku zapłaty podatku dochodowego od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia nieruchomości w przypadku przeznaczenia przychodu z tego tytułu na cele mieszkaniowe w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło zbycie. Okres ten w czasie wydania decyzji przez organy obu instancji jeszcze nie upłynął. Przypomnieć przy tym należy, że "dochód", o jakim mowa w art. 3 pkt 1 lit. a ustawy, to przychód pomniejszony o "należny" podatek dochodowy . Tak więc w przedmiotowym przypadku organy niewłaściwie odczytały treść art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych i art. 30 e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ponadto organ odwoławczy wadliwie uznał, że pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 20 marca 2013 r. obala domniemanie prawdziwości zaświadczenia tego organu z dnia 6 września 2012 r., a organ pierwszej instancji niewłaściwie zinterpretował treść w/w pisma oraz treść zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego . Spowodowało to niezasadne uznanie, że uzyskana przez skarżącą w 2011 r. kwota ze sprzedaży nieruchomości powinna być wliczana do dochodu rodziny. Skutkiem tego jest wadliwe ustalenie wysokości dochodu rodziny, a od kwestii tej – w myśl art. 9 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - zależy , czy świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił decyzje organów obu instancji. Na marginesie wskazać trzeba, że w toku postępowania przez sądem skarżąca przedłożyła umowę sprzedaży lokalu, z której wynika, że w dniu 12 września 2013 r. nabyła własność lokalu mieszkalnego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy będą miały na uwadze powyższe wskazania.