I OSK 747/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-10-03
Skład orzekający: Maria Wiśniewska, Małgorzata Pocztarek, Roman Ciąglewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żądanie udostępnienia wykazu decyzji o przeniesieniu sędziego, zrzeczeniu się urzędu lub ustaniu stosunku służbowego, zawierającego szczegółowe dane osobowe sędziów, stanowi informację publiczną przetworzoną, a jeśli tak, to czy jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego?Ratio decidendi
Suma informacji prostych może przekształcić się w informację przetworzoną, jeżeli uwzględnienie wniosku wymaga ich zgromadzenia poprzez przegląd materiałów źródłowych, a ilość informacji prostych jest znaczna i angażuje po stronie podmiotu środki i zasoby konieczne dla jego prawidłowego funkcjonowania, co zakłóca normalny tok działania organu. Deklarowany przez wnioskodawcę zamiar utworzenia portalu internetowego jest celem prywatnym i nie uzasadnia udostępnienia informacji przetworzonej, gdyż nie wykazano jej szczególnej istotności dla interesu publicznego.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Ministra Sprawiedliwości o udostępnienie wykazu decyzji dotyczących przeniesienia sędziów, zrzeczenia się urzędu lub ustania stosunku służbowego, zawierającego szczegółowe dane osobowe sędziów. Minister odmówił udostępnienia informacji, uznając ją za przetworzoną i niewykazującą szczególnego interesu publicznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko Ministra. Skarżący złożył skargę kasacyjną do NSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Wiśniewska Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędzia del. NSA Roman Ciąglewicz (spr.) Protokolant asystent sędziego Anna Dziosa - Płudowska po rozpoznaniu w dniu 3 października 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 940/13 w sprawie ze skargi D. P. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z dnia 28 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 940/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę D.P. na decyzję Ministra Sprawiedliwości, z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...], w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.
Wyrok wydany został w następujących okolicznościach sprawy.
Wnioskiem z [...] marca 2013 r. D. P. zwrócił się do Ministra Sprawiedliwości o przekazanie następujących informacji publicznych:
1) Wykazu lub kopii lub zestawienia dotyczących decyzji o przeniesieniu sędziego wydanych na podstawie art. 75 Prawa o ustroju sądów powszechnych. Poprosił o informację o decyzjach ostatecznych lub wszystkie wydane w tego typu sprawach w 2012 r. Informacja miała zawierać co najmniej dane: imię, nazwisko sędziego, z jakiego sądu do jakiego sądu, data decyzji i ewentualnie nr decyzji. Zażądał udostępnienia danych w dowolny sposób, najlepiej w formie pliku elektronicznego edytowalnego (np. WORD, EXCEL). Stwierdził, że może być też kserokopia decyzji lub możliwość zrobienia fotokopii (skanów);
2) Informacji dotyczącej 2012 r: Ile było wniosków o przeniesienie, ile było decyzji o przeniesieniu, ile odmów, ile odwołań.
3) Informacji o zrzeczeniach się urzędu sędziego w 2012 r. (art. 68 Prawa o ustroju sądów powszechnych): Imię, nazwisko, sąd, data ustania stosunku służbowego – w dowolnej formie i sposób.
4) Informacji o ustaniu stosunku służbowego sędziego na podst. art. 68 § 2 i § 3 w 2012 r. Imię nazwisko, sąd, podstawa ustania stosunku służbowego.
W odpowiedzi z [...] marca 2013 r. Minister poinformował skarżącego o liczbie wniosków o przeniesienie sędziego na inne miejsce służbowe w trybie art. 75 § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych, liczbie wniosków uwzględnionych i tych, które nie zostały uwzględnione oraz o liczbie decyzji zaskarżonych. Skarżący otrzymał również informację o liczbie przeniesień w trybie art. 75 § 2 pkt 1 i § 3 P.u.s.p. oraz o liczbie odwołań od decyzji. W przesłanym piśmie przedstawiono skarżącemu informację o liczbie przypadków zrzeczenia się urzędu przez sędziów w trybie art. 68 § 1 P.u.s.p.(ze wskazaniem rodzaju sądu) oraz o liczbie przypadków ustania stosunku służbowego w rozumieniu art. 68 § 2 i 3 P.u.s.p.
W tym samym piśmie zamieszczono również informację, że organ nie posiada wykazów wymienionych we wniosku, obejmujących imię i nazwisko sędziego, informacji z jakiego i do jakiego sądu nastąpiło przeniesienie, daty i numeru decyzji w przedmiocie przeniesienia, daty ustania stosunku służbowego oraz podstawy ustania stosunku służbowego. Stwierdził, że takie wykazy nie są prowadzone zarówno w formie elektronicznej, jak i papierowej. Organ wskazał, że spełnienie żądania udostępnienia takiej informacji byłoby równoznaczne z przetworzeniem informacji publicznej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.). Dla uzasadnienia powyższego stanowiska organ podał czynności konieczne do wykonania w celu wykreowania wykazów odpowiadających żądaniu skarżącego i jednocześnie wezwał go do wskazania powodów, dla których przetworzenie informacji publicznej jest w niniejszej sprawie szczególnie istotne dla interesu publicznego.
W odpowiedzi na wezwanie, skarżący oświadczył, że w jego ocenie organ powinien prowadzić w formie elektronicznej ewidencję, rejestr lub bazę danych, na podstawie której powinien móc wygenerować zestawienie decyzji w sprawie m.in. przeniesienia sędziów, zawierających elementy określone w jego wniosku (imię i nazwisko sędziego, nazwę sądu etc.). Jednocześnie wskazał, że pracuje nad społecznym, obywatelskim projektem portalu internetowego zawierającego podstawowe informacje o sędziach w Polsce, zawierającym tylko informacje publiczne: imię, nazwisko, wiek, data powołania, przeniesienia, pełnione funkcje itp. W tym przejawia się, w jego ocenie, interes społeczny w przetworzeniu żądanych informacji publicznych.
Decyzją z [...] kwietnia 2013 r., nr [...] Minister Sprawiedliwości, na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, [poz. 1198 ze zm.), odmówił udostępnienia przetworzonej informacji publicznej w postaci:
1) Wykazu (kopii) zestawienia decyzji o przeniesieniu sędziego wydanych na podstawie art. 75 ustawy P.u.s.p. za 2012 r., zawierającego co najmniej:
– imię i nazwisko sędziego,
– nazwę sądu, z którego następuje przeniesienie i nazwę sądu, do którego następuje przeniesienie,
– datę decyzji,
– nr decyzji;
2) Informacji (wykazu) o zrzeczeniu się urzędu przez sędziego (art. 68 § 1 P.u.s.p.) za rok 2012, zawierającej:
– imię i nazwisko sędziego,
– nazwę sądu,
– datę ustania stosunku służbowego;
3) Informacji (wykazu) o ustaniu stosunku służbowego sędziego (art. 68 § 2 i 3 P.u.s.p.) za 2012 r., zawierającej:
– imię i nazwisko sędziego,
– nazwę sądu,
– podstawę ustania stosunku służbowego.
Organ wskazał, że prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej). Informacja publiczna przetworzona, to według organu, informacja, na którą składa się pewna suma tak zwanej informacji publicznej prostej, dostępnej bez wykazywania przesłanki interesu publicznego. Ze względu jednak na treść żądania, udostępnienie wnioskodawcy konkretnej informacji publicznej nawet o prostym charakterze, wiązać się może z potrzebą przeprowadzenia odpowiednich analiz, zestawień, wyciągów. Takie zabiegi czynią zatem informacje proste, informacją przetworzoną. Organ stwierdził nadto, że pojęcie "interesu publicznego" jest pojęciem niedookreślonym, nieposiadającym zwartej, zapisanej formuły na gruncie obowiązującego prawa. Uznał, że interes publiczny istnieje wówczas, gdy uzyskanie określonych informacji mogłoby mieć znaczenie z punktu widzenia funkcjonowania państwa, np. w konsekwencji usprawniałoby działanie jego organów. Organ podał, że na dzień złożenia wniosku organ nie dysponował "gotową" informacją publiczną w postaci trzech zestawień (zbiorów danych):
– decyzji o przeniesieniu sędziego w trybie art. 75 P.u.s.p., zawierającego imię i nazwisko sędziego, informacje z jakiego i do jakiego sądu nastąpiło przeniesienie, datę i numer decyzji w przedmiocie przeniesienia,
– zrzeczenia się urzędu przez sędziów w trybie art. 68 § 1 P.u.s.p., zawierającego imię i nazwisko sędziego oraz datę ustania stosunku służbowego,
– wygaśnięcia stosunku służbowego sędziów sądów powszechnych w trybie art. 68 § 2 P.u.s.p., zawierającego imię i nazwisko sędziego, nazwę sądu i podstawę ustania stosunku służbowego.
W ocenie Ministra, ich stworzenie wymagałoby podjęcia licznych czynności związanych z koniecznością dokonania przeglądu i analizy, po wcześniejszym wyszukaniu w archiwum, niemalże 800 indywidualnych zbiorów dokumentów prowadzonych w Ministerstwie Sprawiedliwości, dotyczących poszczególnych sędziów i opracowania na tej podstawie bardzo obszernej informacji. Żądane przez skarżącego informacje mają charakter rozproszony i znajdują się w teczkach aktowych, prowadzonych indywidualnie dla każdego sędziego sądu powszechnego wyłącznie w postaci papierowej. Także przesłanie skarżącemu kopii przedmiotowych decyzji, poza przeglądem wskazanej powyżej liczby zbiorów dokumentów, wiązałoby się z koniecznością wykonania kserokopii szeregu dokumentów, przy czym dokumenty te musiałby zostać podzielone na kategorie według podstawy prawnej decyzji wobec sędziego, co wiązałoby się z określonym nakładem intelektualnym.
Organ zwrócił również uwagę, że poza katalogiem czynności, niezbędnych do tego, aby ww. rozproszone informacje o poszczególnych sędziach przetworzyć do postaci określonej we wniosku, dodać jeszcze należy konieczność ręcznego wpisania informacji związanych z decyzjami o przeniesieniu sędziego lub ustaniu stosunku służbowego sędziego do wykazów sporządzanych dla wnioskodawcy. W efekcie powstałyby nowe dokumenty, których organ nie posiadał nawet w szczątkowej formie, przed datą złożenia wniosku. Podjęcie opisanych działań wymagałoby oddelegowania co najmniej kilku pracowników merytorycznych Departamentu Sądów, Organizacji i Analiz Wymiaru Sprawiedliwości. W tym czasie pracownicy ci nie mogliby wykonywać swoich podstawowych obowiązków, co z pewnością miałoby negatywne przełożenie na tok realizacji ogółu zadań ustawowych przez cały Departament. Realizacja wniosku nie byłaby jedynie zabiegiem technicznym, lecz musiałaby się wiązać z poniesieniem znacznego nakładu intelektualnego, w tym merytorycznej analizy zasobów tut. organu, zmierzających do wytworzenia 3 nowych dokumentów, zawierających wybrane informacje dotyczące każdego z sędziów, który znalazł się w jednej z sytuacji opisanych we wniosku (przeniesienie, ustanie stosunku służbowego, w tym zrzeczenie się urzędu).
Jednocześnie organ ocenił, że w niniejszej sprawie nie występuje interes publiczny. Brak jest podstaw do uznania, że pozyskanie przez skarżącego żądanych wykazów (baz danych) mogłoby mieć szczególne znaczenie (być szczególnie istotne) dla interesu publicznego, a tym samym, aby mogło w sposób rzeczywisty przyczynić się do usprawnienia organów państwa (np. sądów powszechnych, Ministra Sprawiedliwości etc.). Organ nie znalazł podstaw do uznania, że żądane informacje przetworzone pozwoliłyby skarżącemu w sposób realny oddziaływać na poprawę funkcjonowania organów państwa. Zamiar stworzenia portalu internetowego, na którym mają być zamieszczane informacje o sędziach nie może usprawiedliwiać użycia przez organ administracji publicznej znacznych środków intelektualnych i technicznych w celu podołania zadaniu tworzenia komponentów tego portalu. Zamierzenie skarżącego jest jego prywatnym przedsięwzięciem, dlatego też organ uznał, że za zgłoszonym żądaniem przemawia nie publiczny, a wyłącznie prywatny cel pozyskania danych publicznych.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący podniósł, iż organ nie ustosunkował się do jego wniosku o udostępnienie kopii decyzji, ewentualnie o możliwości samodzielnego wykonania fotokopii w siedzibie organu. Wniósł o precyzyjne wyjaśnienie, dlaczego organ uważa, że żądane informacje stanowią informację przetworzoną, zwracając uwagę, że decyzje są zasadniczo jednakowe i są zapisane w Elektronicznym Systemie Zarządzania Dokumentami.
Decyzją z [...] kwietnia 2013 r., nr [...] Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Powtórzył, że żądane decyzje nie tworzą jednolitego zbioru informacji, który można w prosty sposób przekazać, lecz są to dokumenty rozproszone w aktach osobowych sędziów, zaś ich wyselekcjonowanie wymagałoby dokonania analizy niemalże 800 indywidualnych zbiorów dokumentów kadrowych znajdujących się w zasobach jednostki prowadzącej sprawy kadrowe sędziów w Ministerstwie Sprawiedliwości. Wyselekcjonowanie z tego zbioru dokumentów, o które zwrócił się skarżący, a następnie pogrupowanie ich, zgodnie z wnioskiem, wedle podstawy prawnej decyzji Ministra Sprawiedliwości, to okoliczności świadczące o tym, że spełnienie żądania skarżącego musiałoby się wiązać z przetworzeniem informacji publicznej.
Organ zwrócił również uwagę, że wniosek skarżącego poza pkt I (przy którym skarżący zawarł ewentualność wykonania kserokopii decyzji), zawiera także pkt II, III i IV, które dotyczą żądania przekazania wykazów (zestawień) o ściśle ustalonych przez skarżącego parametrach. Z tego też względu organ w uzasadnieniu decyzji odniósł się do możliwości udostępnienia ww. wykazów, nie pomijając przy tym, kwestii przekazania kserokopii dokumentów.
Organ podał, że przyjęta metodyka prowadzenia spraw kadrowych sędziów opiera się na prowadzeniu indywidualnych akt osobowych dla każdego z sędziów z osobna. Wszystkie zdarzenia dotyczące funkcji sędziego mają swoje odzwierciedlenie w aktach osobowych. Podobnie jest z dotyczącymi sędziego decyzjami Ministra Sprawiedliwości, które są włączone do akt osobowych. To zatem akta są głównym źródłem wiedzy o przebiegu służby sędziowskiej, nie zaś wykorzystywane pomocniczo programy informatyczne. Konsekwencją tego sposobu pracy jest to, że pytania dotyczące ogółu sędziów, czy też ogółu decyzji kadrowych określonego rodzaju, wydanych w długim okresie czasu, za każdym razem wymagają analizowania całego zasobu dokumentacji kadrowej, którą dysponuje organ. W konsekwencji organ podtrzymał swoje stanowisko zaliczające żądaną informację do informacji publicznych przetworzonych, jak również ocenę co do braku wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego niezbędnego dla jej udostępnienia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący podniósł, że udostępnienie informacji wg jednego z kilku wskazanych przez niego sposobów nie stanowi informacji przetworzonej. Jego zdaniem, wykonanie odręcznego zestawienia nie wymaga analizy intelektualnej i grupowania dokumentacji, przy czym odszukanie decyzji nie wymaga wertowania całej teczki. Zwrócił uwagę, że alternatywnie wniósł o wykonanie kserokopii. W przypadku wykonania kserokopii organ nie musi grupować i analizować, a żądane dane znajdują się w sentencji decyzji. Podkreślił, że w systemie komputerowym obsługującym dokumentację w organie można wygenerować spis spraw dotyczących wyłącznie decyzji o przeniesieniu i delegowaniu. W tym spisie znajduje się większość żądanych informacji. Skompletowanie żądanej informacji na nie więcej niż 4 godziny pracy jednego pracownika, niewymagającej szczególnych kompetencji.
W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skonstatował, że spór dotyczy oceny, czy żądanie wniosku w zakresie udzielenia informacji publicznej stanowi informację przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, stanowiącego podstawę prawną zaskarżonej decyzji, co wymagałoby wykazania przez skarżącego, że uzyskanie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Sąd podzielił pogląd, że informacją prostą, a nie przetworzoną, jest informacja, którą podmiot zobowiązany może udostępnić, w takiej formie w jakiej ją posiada, przy czym jej wyodrębnienie ze zbiorów informacji (rejestrów, zbiorów dokumentów, akt postępowań), nie jest związane z koniecznością poniesienia pewnych kosztów osobowych lub finansowych trudnych do pogodzenia z bieżącymi działaniami zobowiązanego do udzielenia informacji podmiotu. Informacja przetworzona jest jakościowo nową informacją, w chwili złożenia wniosku nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu zobowiązanego podmiotu. Jej wytworzenie wymaga przeprowadzenia przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o informacje proste.
W ocenie Sądu, suma informacji prostych posiadanych przez adresata wniosku może przekształcić się w informację przetworzoną, jeżeli uwzględnienie wniosku wymaga ich zgromadzenia poprzez przegląd materiałów źródłowych, w których są zawarte, a ilość informacji prostych konieczna dla sporządzenia wykazu wskazanego we wniosku jest znaczna i angażuje po stronie zobowiązanego podmiotu środki i zasoby konieczne dla jego prawidłowego funkcjonowania. Sąd wywodził dalej, że szeroki zakres wniosku, wymagający zgromadzenia, przekształcenia (zanonimizowania) i sporządzenia wielu kserokopii określonych dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo iż składa się z wielu informacji prostych, będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej. Sąd odwołał się do poglądu Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 977/11), zgodnie z którym, jeżeli utworzenie zbioru informacji prostych wymaga takiego nakładu środków i zaangażowania pracowników, które negatywnie wpływa na tok realizacji ustawowych zadań nałożonych na zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, a w szczególności, gdy wymaga to analizowania całego zasobu posiadanych dokumentów w celu wybrania tylko tych, których oczekuje wnioskodawca, to jest to informacja przetworzona.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, w sprawie kluczowe jest, że skarżący domagał się konkretnych informacji pochodzących z prawie 800 decyzji. To zatem liczba decyzji, które musiałby zgromadzić organ, aby uzyskać z nich dane żądane przez skarżącego, przesądza o zakwalifikowaniu żądanej informacji jako informacji publicznej przetworzonej. Ocenę tę należy odnieść także do alternatywnego żądania skarżącego – udostępnienia kopii decyzji o przeniesieniu sędziego, zauważając jednocześnie, że skarżący domagał się kserokopii decyzji tylko w tym zakresie. Wykonanie kserokopii decyzji wymagałoby tak samo zgromadzenia prawie 787 decyzji. Niezależnie od formy realizacji wniosku skarżącego powstałaby informacja w postaci dotychczas nieistniejącej, czy to poprzez wytworzenie trzech różnych wykazów zawierających wnioskowane dane, czy poprzez stworzenie dwóch takich wykazów i zbioru decyzji, które dotychczas nie były grupowane.
Sąd wywodził, że wobec braku definicji legalnej pojęcia "informacja przetworzona", obowiązkiem organu jest w każdej rozpoznawanej sprawie w sposób niebudzący wątpliwości wykazać, z jakich przyczyn zakwalifikował żądaną informację jako informację przetworzoną. W ocenie Sądu, organ z obowiązku tego wywiązał się. Zakres wskazanych czynności jakie należałoby wykonać w celu realizacji wniosku skarżącego, zwłaszcza przy uwzględnieniu obowiązujących w Ministerstwie Sprawiedliwości zasad i formy prowadzenia spraw kadrowych sędziów i wytworzonej w tym obszarze dokumentacji, pozwalał na przyjęcie, że zgromadzenie żądanych informacji (niezależnie czy w formie wykazów, czy kserokopii decyzji) wymagałoby takich działań organizacyjnych i zaangażowania środków osobowych, które nie pozostawałyby bez wpływu na normalny tok działania organu i realizację przypisanych mu zadań. Sąd zauważył, że czynności takie, jak wyszukiwanie decyzji w aktach osobowych sędziego, czy wypisanie z niej określonych danych albo wykonanie jej kserokopii nie są czynnościami skomplikowanymi. Istota tkwi natomiast w ilości akt osobowych, z których te decyzje muszą zostać pozyskane. Jak wynika bowiem ze stanowiska organu, poszczególne decyzje dotyczące każdego sędziego, znajdują się tylko w aktach osobowych tego sędziego. Nie jest zatem możliwe dokonanie ich wydruku z systemu informatycznego. Zakresu pracy potrzebnego dla stworzenia informacji publicznej dla skarżącego nie zmienia okoliczność, że w systemie informatycznym mogą znajdować się niektóre żądane przez skarżącego informacje. Skoro bowiem nie są to wszystkie informacje, to zachodziłaby potrzeba ich uzupełnienia, co z kolei wiązałoby się z koniecznością odnalezienia prawie 800 decyzji i wypisania pozostałych danych. Zakres niezbędnych czynności także przy tym sposobie gromadzenia żądanej informacji byłby na tyle szeroki, że informacja uzyskana w ten sposób powinna być uznana za informację przetworzoną.
Przyjęcie przez organ, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej obligowało organ do zbadania, czy skarżący żąda jej udostępnienia w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Zamiar utworzenia takiego portalu jest, zdaniem Sądu, celem prywatnym i trudno odnaleźć w nim możliwości wpływania na funkcjonowanie określonych instytucji państwa w szerokim tego słowa znaczeniu. Skarżący na takie znaczenie wnioskowanych informacji nie wskazał, a co więcej na rozprawie sądowej oświadczył, iż jest świadom, że informacje, które chce uzyskać, nie są istotne dla interesu publicznego.
Skargę kasacyjną złożył D. P., reprezentowany przez radcę prawnego. Zaskarżył w całości wyrok z dnia 28 listopada 2014 r. i wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd I instancji oraz przyznanie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Wyrokowi zarzucił naruszenie:
art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej (dalej "udip") oraz przez nieprawidłową wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie
• przez uznanie, iż "suma informacji prostych (...) może przekształcić się w informację przetworzoną, jeżeli uwzględnienie wniosku wymaga ich zgromadzenia poprzez przegląd materiałów źródłowych, a ilość informacji prostych jest znaczna i angażuje po stronie podmiotu środki i zasoby konieczne dla jego prawidłowego funkcjonowania",
• przez uznanie, iż uzyskanie informacji jest szczególne dla interesu publicznego, tylko gdy podmiot wnioskujący ma prawne i faktyczne możliwości dokonania tzw. "zmiany społecznej".
Skarżący wniósł o zadanie pytania Trybunałowi Konstytucyjnemu, czy art. 3 ust. 1 pkt 1 udip jest zgodny z art. 2 Konstytucji RP, tj. z zasadą poprawnej legislacji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przepis art. 183 § 1 P.p.s.a. stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zarzutów wyartykułowanych w skardze kasacyjnej.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) przez nieprawidłową wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie, przez uznanie, że suma informacji prostych (...) może przekształcić się w informację przetworzoną, jeżeli uwzględnienie wniosku wymaga ich zgromadzenia poprzez przegląd materiałów źródłowych, a ilość informacji prostych jest znaczna i angażuje po stronie podmiotu środki i zasoby konieczne dla jego prawidłowego funkcjonowania.
Przede wszystkim zauważyć trzeba, że Sąd pierwszej instancji, którego wypowiedź została zacytowana w analizowanym zarzucie, nie ograniczył się do przytoczonego stwierdzenia. Dodał, że chodzi o wypadek, w którym wniosek wymaga zgromadzenia, przekształcenia i sporządzenia wielu kopii dokumentów, a nadto wymaga działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu działań. Powstały zaś w wyniku tych działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem udostępnienia informacji publicznej. Stanowisko Sądu w kwestii uznania wielu informacji prostych za informację przetworzoną nie sprowadza się więc do odnotowania tylko dwóch czynników: ilości informacji i nadzwyczajnego zaangażowania organu. Sąd dostrzegł powstanie w wyniku tych działań nowego zbioru, stanowiącego jakościowo nową informację publiczną. Byłaby to zatem informacja specjalnie dla wnioskodawcy, według kryteriów przez niego wskazanych, która stanowiłaby informację przetworzoną w stosunku do pierwotnego zasobu danych (por. wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 2149/12; wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13). Oceny tej nie zmienia alternatywny sposób udostępnienia części informacji w postaci kopii niektórych decyzji, tj. decyzji o przeniesieniu sędziego wydanych na podstawie art. 75 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 427 ze zm.). Także w odniesieniu do tej formy udostępnienia informacji wymagane były działania organizacyjne związane z odszukaniem odpowiednich decyzji z kilkuset akt osobowych i utworzenie nowego zbioru, według kryterium wskazanego przez wnioskodawcę.
Nie zasługuje na uwzględnienie również drugi zarzut podstawy kasacji, polegający na naruszeniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej przez nieprawidłową wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie przez uznanie, że uzyskanie informacji jest szczególne dla interesu publicznego tylko gdy podmiot wnioskujący ma prawne i faktyczne możliwości dokonania tzw. "zmiany społecznej". Rozważania w tej mierze rozpocząć należy od przypomnienia, że Sąd pierwszej instancji trafnie zdefiniował przesłankę interesu publicznego. Nadto, Sąd przyjął, że deklarowany przez wnioskodawcę zamiar utworzenia portalu internetowego, w którym mają być zamieszczane informacje o sędziach, jest celem prywatnym, w którym nie doszukał się możliwości wpływania na funkcjonowanie określonych instytucji państwa. Wykładnia pojęcia szczególnej istotności informacji dla interesu publicznego, dokonana przez Sąd pierwszej instancji, jest prawidłowa. Udzielenie informacji publicznej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, gdy wnioskodawca zapewnia, że zostanie ona wykorzystana w celu ochrony interesu publicznego lub usprawnienia funkcjonowania organów państwa (por. wyrok NSA z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 3097/12). Wbrew zatem analizowanemu zarzutowi skargi kasacyjnej, wnioskodawca powinien wykazać w chwili składania wniosku swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 2111/13).
W konsekwencji należało przyjąć, że zaskarżony wyrok nie narusza art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, ani przez błędną wykładnię, ani przez niewłaściwe zastosowanie.
W myśl art. 193 Konstytucji RP, każdy sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Sąd administracyjny tylko po powzięciu zasadniczych wątpliwości może uznać za zasadne przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego od odpowiedzi na które zależy rozstrzygnięcie sprawy. Chodzi tu o uzasadnione wątpliwości sądu, a nie skarżącego (por. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2004 r., sygn. akt OSK 971/04). Skład orzekający w niniejszej sprawie nie powziął wątpliwości co do zgodności art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej z przepisami Konstytucji RP, w tym także z powołanym w skardze kasacyjnej przepisem art. 2 Konstytucji RP.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło