II OSK 1134/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Włodzimierz Ryms po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. C. [...] w K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 1434/13 w zakresie odrzucenia skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. C. [...] w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] sierpnia 2013 r., znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy postanawia: oddalić skargę kasacyjną Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 listopada 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. C. [...] w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] sierpnia 2013 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 31 października 2013 r. pełnomocnik skarżącej – T. G. został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi poprzez złożenie dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji skarżącej, zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Pełnomocnik przedstawił uchwałę podjętą przez skarżącą, z której, w ocenie Sądu pierwszej instancji, nie wynika jego umocowanie do wniesienia skargi, albowiem uchwała nie obejmuje upoważnienia do działania przed sądem administracyjnym. Z tych względów skargę, której braków formalnych nie uzupełniono w wyznaczonym terminie, Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.. W skardze kasacyjnej skarżąca zarzuciła naruszenie art. 21 ust. 1, art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 o własności lokali (Dz.U. z 2000 r., Nr 80, poz. 903 ze zm.), art. 6, 28 § 1, art. 29, 49 § 1 i art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 202 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 45 Konstytucji RP. Skarżąca podniosła, że uchwała z dnia 20 czerwca 2011 r., podjęta przez członków wspólnoty mieszkaniowej w związku z treścią umowy o zarządzanie nieruchomością stanowiła wystarczający dokument dla ustalenia, że zarządca nieruchomości ustanowiony na podstawie umowy jest samodzielnie umocowany do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w imieniu skarżącej. Ponadto, zdaniem skarżącej, Sąd pierwszej instancji wadliwie nie wezwał zarządcy Wspólnoty do przedłożenia umowy zarządu nieruchomością, w oparciu, o którą to umowę została podjęta uchwała z dnia 20 czerwca 2011 r. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi było niepełne i niejednoznaczne, ponieważ niedoprecyzowano o jakim dokumencie jest mowa, wskazując jedynie na konieczność przedłożenia dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie precyzuje, jaki dokument powinien przedłożyć zarządca Wspólnoty Mieszkaniowej, by wykazać swoje umocowanie do działania w imieniu tej Wspólnoty. W wezwaniu o usunięcie braków formalnych należy określić rodzaj dokumentu potwierdzającego umocowanie osoby wnoszącej pismo procesowe. Zgodnie z § 4 ust. 3 pkt 17 i 18 umowy o zarządzanie nieruchomością do czynności zwykłego zarządu zaliczono występowanie na drogę sądową w sprawach Wspólnoty i zapewnienie obsługi prawnej Wspólnoty celem jej reprezentacji przed sądem, a także ustanowienie pełnomocników do reprezentowania Wspólnoty w sprawach określonych w tej umowie i zawierania z nimi stosownych umów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Reprezentacja jednostek organizacyjnych mających zdolność sądową w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana jest w przepisach art. 28 i 29 P.p.s.a. Zgodnie z art. 28 P.p.s.a. w sytuacji, gdy stroną postępowania jest podmiot nie będący osobą fizyczną, czynności procesowych dokonuje w jego imieniu organ albo osoby uprawnione do działania w jego imieniu. Przepis ten ma zastosowanie do wszystkich tych podmiotów mających zdolność sądową w postępowaniu sądowoadministracyjnym, które nie są osobami fizycznymi. Wskazanie organów właściwych do działania za konkretne podmioty musi opierać się na przepisach regulujących ich strukturę organizacyjną i działalność. Sposób reprezentacji wspólnot mieszkaniowych określa ustawa o własności lokali. W świetle tej ustawy określenie sposobu zarządu nieruchomością wspólną może nastąpić w drodze umowy zawartej w formie aktu notarialnego, w przeciwnym wypadku sposób zarządu nieruchomością wspólną regulują przepisy ustawy o własności lokali. Skorzystanie z trybu umownego (ustanowienie zarządcy na podstawie art. 18 ust. 1 powołanej ustawy) wyklucza możliwość tworzenia zarządu według postanowień art. 20 ustawy o własności lokali. Jeżeli ustanowiony zostaje zarządca (osoba fizyczna lub prawna) na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali, to zagadnienie jego działania w imieniu właścicieli lokali i zakresu takiego upoważnienia sprowadza się w istocie do treści postanowień umowy lub uchwały właścicieli, przewidzianych w art. 18 ust. 1 i ust. 2a ustawy o własności lokali. Zgodnie z art. 29 P.p.s.a., dokument, wykazujący umocowanie do działania za poszczególne podmioty, powinien być złożony już przy pierwszej dokonywanej w sprawie czynności, a zatem przy wniesieniu skargi. Brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji strony jest brakiem formalnym skargi, którego usunięcie następuje w trybie i na zasadach określonych w art. 49 § 1 P.p.s.a., pod rygorem odrzucenia skargi. Pogląd, że zaniechanie przedłożenia dokumentu, stwierdzającego umocowanie do reprezentowania jednostki organizacyjnej mającej zdolność sądową stanowi brak formalny jest ogólnie przyjęty w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, sądów powszechnych oraz Sądu Najwyższego (por. wyroki NSA z dnia 20 kwietnia 2006 r., sygn. akt II FSK 581/05 i z dnia 9 lutego 2005 r., sygn. akt GSK 1337/04, ONSAiWSA 2005, nr 5, poz. 91, postanowienia NSA z dnia 17 października 2007 r., sygn. akt I FSK 902/07 i z dnia 12 września 2007 r., sygn. akt II OSK 1152/07 oraz uchwała SN z dnia 30 marca 2006 r., sygn. akt III CZP 14/06). Niewykonanie w terminie nałożonego przez sąd obowiązku przedstawienia dokumentu powoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] sierpnia 2013 r. w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej przy ulicy C. [...] w K. złożył T. G., wskazując w skardze, że jest Zarządcą. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 31 października 2013 r. wezwano skarżącą Wspólnotę Mieszkaniową do złożenia dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej. Wezwanie to pozostaje w związku z art. 29 P.p.s.a., który w przypadku, gdy skarżącym jest jednostka organizacyjna posiadająca zdolność sądową, nakłada na osobę działającą w imieniu tej jednostki obowiązek wykazania dokumentem umocowania do działania w jej imieniu przy pierwszej czynności. Oznacza to obowiązek wykazania w formie dokumentu, kto jest umocowany do działania /podejmowania czynności w postępowaniu sądowym/ w imieniu wspólnoty mieszkaniowej, zgodnie z przepisami ustawy o własności lokali. Mimo wezwania działający w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej T. G. nie złożył dokumentu określającego sposób reprezentacji strony skarżącej ani dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi, w szczególności nie przedstawił umowy zawartej w formie aktu notarialnego powierzającej mu zarząd. T. G. przedstawił jedynie uchwałę z dnia 20 czerwca 2011 r. w sprawie udzielenia zarządcy T. G. pełnomocnictwa do reprezentowania Wspólnoty Mieszkaniowej "przed wszystkimi organami administracyjnymi, sądami powszechnymi, Sądem Najwyższym oraz osobami prawnymi i fizycznymi we wszystkich sprawach dotyczących działek o numerach [...] obręb [...] K.". Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej uchwała z dnia 20 czerwca 2011 r. nie stanowiła wystarczającego dokument dla ustalenia, że T. G. jest umocowany do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w imieniu skarżącej. Przedłożona uchwała nie obejmuje pełnomocnictwa do występowania przed sądami administracyjnymi, a jedynie przed organami administracyjnymi, sądami powszechnymi i Sądem Najwyższym. Z dokumentu tego nie wynika również w jaki sposób reprezentowana jest Wspólnota Mieszkaniowa, mimo że w wezwaniu zobowiązano skarżącą do przedstawienia dokumentu określającego sposób reprezentacji skarżącej. Nie można podzielić zarzutów skargi kasacyjnej, że wezwanie do złożenia dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi oraz określającego sposobu reprezentacji Wspólnoty Mieszkaniowej jest nieprecyzyjne. Wezwanie to jednoznaczne określa jakie braki formalne należy uzupełnić i nie wymagało dalszego doprecyzowania, tylko z tego powodu, że skarżąca przedstawiła niewłaściwe dokumenty. To na wnoszącym skargę spoczywa obowiązek wykazania umocowania podmiotów działających w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej przy pierwszej czynności w sprawie. Rodzaj dokumentów zależy od tego jaki sposób zarządu nieruchomością został przyjęty przez właścicieli lokali. Mając na uwadze, że nie ma wystarczających podstaw prawnych, żeby zarzucić Sądowi pierwszej instancji, iż naruszył wskazane w podstawach kasacyjnych przepisy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawidłowo odrzucił skargę, której braków formalnych skarżąca nie uzupełniła w terminie. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.