III SA/Kr 1122/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kremer Sędziowie WSA Barbara Pasternak WSA Maria Zawadzka (spr.) Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2012 r. sprawy ze skargi M. G.-Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego skargę oddala W dniu 5 grudnia 2005 roku przedstawiciel ustawowy skarżącego M. G. – Ś. złożył wniosek o wypłatę zaległego zasiłku pielęgnacyjnego za okres od sierpnia 2003 do stycznia 2005 r. Do wniosku dołączono orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności zaliczające skarżącego do osób niepełnosprawnych od dnia 28 sierpnia 2003 r. do 25 stycznia 2005 r. Wystąpienie do Urzędu Miasta o wypłatę zasiłku nastąpiło po upływie ważności orzeczenia, które zaliczało skarżącego do osób niepełnosprawnych, tj. do dnia 25 stycznia 2005 r. W wyznaczonym terminie skarżący nie przedstawił dokumentów świadczących że złożył wymagany wniosek do organu właściwego (Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej, Zakład Ubezpieczeń Społecznych lub zakład pracy), zatem Prezydent Miasta wydał w dniu [...] 2006 r. decyzję nr [...] o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Na skutek odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] 2006 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, a następnie na skutek skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2006r. uchyliło własną decyzję oraz decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skarga na tę decyzję została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w dniu 5 lutego 2008 r. W dniu [...] 2008 r. Prezydent Miasta decyzją nr: [...] odmówił skarżącemu prawa do zasiłku pielęgnacyjnego za okres od 1 maja 2004 do 31 stycznia 2005 r. W skutek odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] 2008 r., znak: [...] uchyliło zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W toku ponownego rozpoznania sprawy organ pierwszej instancji ustalił, że przedstawiciel ustawowy skarżącego nie składał wniosku o przyznanie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego w żadnej instytucji uprawnionej do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Jedynie w dniu 21 lutego 2002 r. złożył wniosek o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej oraz w dniu 20 czerwca 2005 r. w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych wniosek o wypłatę zasiłku pielęgnacyjnego, który następnie wycofał w dniu 27 lipca 2005 r. Uznając, że złożenie wniosku o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności, nie jest tożsame ze złożeniem wniosku o przyznanie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, decyzją z dnia [...] 2008 r. Prezydent Miasta wydał decyzję nr [...] o odmowie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego dla skarżącego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] 2009 r., nr [...] utrzymało w mocy ww. decyzję. Na skutek skargi M. G. – Ś., decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w dniu 5 listopada 2009 r.,(sygn. akt III SA/Kr 145/09) i sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z dnia [...] 2010 r., nr [...] Prezydent Miasta ponownie odmówił skarżącemu przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdzono, że wniosek złożony przez przedstawiciela ustawowego skarżącego do ZUS, w dniu 20 czerwca 2005 r. został wycofany w dniu 27 lipca 2005 r. i ZUS nie dokonał wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego dla skarżącego. Wykonując polecenia Sądu, po ponownej analizie zgromadzonej dokumentacji stwierdzono, że skarżący nie składał wniosku o wypłatę zasiłku pielęgnacyjnego w żadnej instytucji, uprawnionej do wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego. Na skutek odwołania skarżącego, decyzją z dnia [...] 2010 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2010 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z dnia [...] 2011 r., nr [...] Prezydent Miasta odmówił skarżącemu przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniesiono, że w postępowaniu prowadzonym przed Wojewódzkim Zespołem do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności nr [...] skarżący nie wnioskował o wypłatę zasiłku pielęgnacyjnego, jak również w aktach archiwalnych Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności dotyczących skarżącego nie znajdują się wnioski o wypłatę zasiłku pielęgnacyjnego z dnia 10 września 2003 r. oraz 16 listopada 2003 r. Ponadto wskazano, że w dniu 12 września 2003 r. i 16 listopada 2003 r. skarżący złożył do Urzędu Wojewódzkiego skargi na działanie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności i w treści tych skarg skarżący występował o wyrównanie zasiłku pielęgnacyjnego. W odpowiedzi skarżący został poinformowany o braku właściwości rzeczowej Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w kwestii ustalania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Na podstawie tak zebranego materiału dowodowego organ pierwszej instancji uznał, że skarżący nie złożył w żadnej właściwej instytucji wniosku o wypłatę zasiłku pielęgnacyjnego. Sam fakt domagania się w pismach lub skargach kierowanych do rożnych organów o wypłatę zasiłku przed wydaniem ostatecznego orzeczenia o niepełnosprawności nie daje podstaw do uznania, że skarżący złożył skutecznie wniosek o wypłatę zasiłku pielęgnacyjnego. Na powyższą decyzję skarżący wniósł odwołanie w którym wyraził niezadowolenie z zapadłego rozstrzygnięcia. Na skutek odwołania skarżącego, decyzją z dnia 22 lipca 2011r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w pełni podzielając zawartą tam argumentację. Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze podniósł swoje ogólne niezadowolenie z podjętego przez SKO rozstrzygnięcia. Stwierdził, że zostało ono wydane z naruszeniem prawa w oparciu o kłamliwe i fałszywe przesłanki oraz nieprawdziwe ustalenia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej p.p.s.a. (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Zdaniem Sądu - skarga jest nieuzasadniona i z tego względu nie może być uwzględniona. W niniejszej sprawie spór sprowadza się do ustalenia, czy skarżącemu przysługiwało prawo do wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego określonego w art. 16 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. (Dz.U. z 03r., Nr 228, poz. 2255) o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu obowiązującym na chwilę złożenia wniosku, tj. dnia 5 grudnia 2005 r. Zgodnie z treścią art. 16 ust 1, ust. 2 i ust. 3 cyt. ustawy zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje niepełnosprawnemu dziecku, osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz osobie, która ukończyła 75 lat. Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje także osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia. Zgodnie z treścią art. 23 ust. 1 cyt. ustawy ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich wypłata następują na wniosek. Natomiast zgodnie z treścią art. 24 ust. 2 tejże ustawy prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Z powyższych przepisów wynika, że wypłata zasiłku pielęgnacyjnego następuje na wniosek określonej grupy podmiotów i by wniosek ten odniósł zamierzony skutek musi istnieć orzeczenie o niepełnosprawności osoby uprawnionej do zasiłku. Ponadto nie jest możliwe przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego za okres wsteczny, przed złożeniem wniosku o przyznanie tego świadczenia, niezależnie od przyczyny późnego złożenia wniosku. Termin do złożenia wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego jest terminem prawa materialnego i nie jest dopuszczalne orzeczenie o jego przywróceniu (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 24.03.2011 r, sygn. akt II SA/Lu 69/11). W niniejszej sprawie z faktów ustalonych przez organy, niekwestionowanych przez skarżącego wynika, że orzeczenie o niepełnosprawności skarżącego (k. 3 akt administracyjnych) wskazuje, że niepełnosprawność datuje się od dnia 28 sierpnia 2003 r., przewidując, że niepełnosprawność będzie trwała do dnia 25 stycznia 2005r. Niekwestionowanym jest także fakt, że w dniu 5 grudnia 2005 r. przedstawiciel ustawowy skarżącego złożył wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Powyższe okoliczności oraz przytoczony stan prawny wskazują, że wniosek z dnia 5 grudnia 2005 r. był oczywiście spóźniony i nie mógł zostać rozpatrzony pozytywnie. W dniu jego złożenia nie istniało bowiem orzeczenie o niepełnosprawności skarżącego, a zatem zasiłek mu nie przysługiwał. Jednocześnie w celu kompleksowego załatwienia sprawy organy podjęły wszelkie niezbędne czynności w celu ustalenia, czy skarżący nie złożył stosownego wniosku w okresie, kiedy legitymował się orzeczeniem o niepełnosprawności i okresie wcześniejszym. Podstawą do podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz poprzedzającego go rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji były następujące ustalenia: - z informacji uzyskanej od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynikało, że wniosek o wypłatę zaległego zasiłku pielęgnacyjnego w złożony w imieniu skarżącego przez jego przedstawiciela ustawowego do ZUS, w dniu 20 czerwca 2005 r. został wycofany osobiście w dniu 27 lipca 2005 r.. Ponadto stwierdzono, że ojciec skarżącego nie pobierał zasiłku pielęgnacyjnego na skarżącego (k. 47 i k. 200, k. 271); - z informacji uzyskanej z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej wynika, że ani w okresie obowiązywania orzeczenia o niepełnosprawności skarżącego, ani też wcześniej skarżący nie złożył wniosku o ustalenie uprawnień i wypłatę zasiłku pielęgnacyjnego (k. 166); - z informacji uzyskanej z Wojewódzkiego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności wynikało, że przedstawiciel ustawowy skarżącego (jego ojciec) nie wnioskował o wypłatę zasiłku pielęgnacyjnego na rzecz syna (k. 304); - z informacji uzyskanej od Urzędu Wojewódzkiego, Wydział Polityki Społecznej wynika, że w dniach 14 listopada 2002 r. i 12 września 2003 r. przedstawiciel ustawowy skarżącego składał skargi dotyczące przewlekłości postępowania Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w przedmiocie ustalenia niepełnosprawności skarżącego i tam między innymi wniósł o wyrównanie zasiłku pielęgnacyjnego. Organ ten rozpoznał kierowaną do niego skargę do nr sprawy [...] i pouczył przedstawiciela ustawowego skarżącego o braku właściwości rzeczowej Wojewódzkiego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w zakresie zasiłku pielęgnacyjnego. Zdaniem Sądu organ ten postąpił prawidłowo, zgodnie z dyspozycją art. 66 k.p.a, w myśl którego, jeżeli podanie dotyczy kilku spraw podlegających załatwieniu przez różne organy, organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, uczyni przedmiotem rozpoznania sprawy należące do jego właściwości. Równocześnie zawiadomi wnoszącego podanie, że w sprawach innych powinien wnieść odrębne podanie do właściwego organu. Co w przedmiotowym przypadku organ uczynił. W toku postępowania organ wielokrotnie wzywał skarżącego o przedłożenie rzekomego wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego, czego skarżący nie uczynił. Z powyższego wynika, że organy administracyjne dołożyły wszelkiej staranności w celu kompleksowego ustalenia stanu faktycznego sprawy respektując przy tym zasady postępowania administracyjnego, w tym zasadę czynnego udziału strony. Nie poprzestano jedynie na rozpatrzeniu wniosku z dnia 5 grudnia 2005 r. ale podjęto liczne czynności dla sprawdzenia, czy przypadkiem skarżący nie złożył wniosku o zasiłek pielęgnacyjny w okresie legitymowania się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności. W kontrolowanej sprawie Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego, ani procesowego, które obligowałoby usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Zatem na zasadzie art. 151 P.p.s.a. skargę należało oddalić.