I SA/Wa 1092/11

WyrokWSA w Warszawie2012-01-26

Skład orzekający: Elżbieta Lenart, Marta Kołtun-Kulik, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, ustalając odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość, może zobowiązać podmiot do wypłaty odszkodowania w pełnej wysokości, jednocześnie zobowiązując poprzedniego właściciela do zwrotu odszkodowania już wypłaconego na podstawie nieostatecznej decyzji, gdy nowe ustalenie odszkodowania jest wyższe od poprzedniego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji publicznej nie był uprawniony do zobowiązania podmiotu do wypłaty odszkodowania w pełnej wysokości i jednocześnie zobowiązania poprzedniego właściciela do zwrotu odszkodowania już wypłaconego na podstawie nieostatecznej decyzji, gdy nowe ustalenie odszkodowania jest wyższe od poprzedniego. Przepis art. 132 ust. 3a ustawy o gospodarce nieruchomościami nie ma zastosowania w sytuacji, gdy poprzedniemu właścicielowi przysługuje roszczenie o różnicę między kwotą ustalonego ponownie odszkodowania a kwotą już wypłaconą.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia odszkodowania za nieruchomość przeznaczoną pod budowę obwodnicy. Po kilku postępowaniach i uchyleniach decyzji, Wojewoda ustalił odszkodowanie w kwocie [...] zł i zobowiązał G. do jego wypłaty, jednocześnie zobowiązując B. K. do zwrotu wcześniej wypłaconego odszkodowania w kwocie [...] zł. Minister Infrastruktury utrzymał tę decyzję w mocy. G. złożył skargę, kwestionując zapis dotyczący sposobu rozliczenia odszkodowania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury w części, w jakiej utrzymuje ona w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. w zakresie zobowiązania G. do wypłaty odszkodowania w określonej wysokości. Sąd stwierdził, że ta część decyzji nie podlega wykonaniu i zasądził od Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na rzecz G. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie: WSA Marta Kołtun-Kulik WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi G. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części w jakiej utrzymuje ona w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w zakresie pkt 3 dotyczącego zobowiązania G. do wypłaty odszkodowania w wysokości [...] (osiemdziesiąt osiem tysięcy osiemset siedemdziesiąt pięć) złotych; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja w części opisanej w pkt 1 wyroku nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na rzecz G. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] Minister Infrastruktury - po rozpatrzeniu odwołania G. - utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] orzekającą o ustaleniu odszkodowania na rzecz B. K. w wysokości [...] zł za przejęcie z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w gminie S., obręb [...], oznaczonej jako działki nr [...] o pow[...] ha, nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, przeznaczonej pod budowę obwodnicy miasta S. w ciągu drogi krajowej nr [...] oraz zobowiązującą G. do wypłaty ustalonego odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, kiedy decyzja o ustaleniu odszkodowania stanie się ostateczna. Zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne. Nieruchomość położona w gminie S., obręb [...], oznaczona jako działki nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, została objęta decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] września 2007r., o ustaleniu lokalizacji inwestycji polegającej na budowie Obwodnicy miasta S. w ciągu drogi krajowej Nr [...] w lokalizacji [...] wraz z przebudową i budową infrastruktury technicznej. Pismem z dnia 27 lutego 2008 r. Wojewoda [...] zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za przejecie z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa prawa własności w/w nieruchomości. Następnie decyzją z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] Wojewoda [...] orzekł o ustaleniu odszkodowania w wysokości [...] zł za przejęcie z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa prawa własności w/w nieruchomości, stanowiących uprzednio własność B. K. Od powyższej decyzji odwołanie do Ministra Infrastruktury wniosła B. K. kwestionując wysokość ustalonego odszkodowania. Jednocześnie na podstawie art. 18 a ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych G. wypłacił B. K. kwotę [...] zł. Po rozpoznaniu odwołania Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] października 2008 r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2008 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż rzeczoznawca majątkowy nie wyjaśnił powodów, dla których nie przyjął do porównań transakcji nieruchomościami drogowymi. Ponadto wskazano na brak w aktach sprawy księgi wieczystej, co nie pozwala na ocenę, czy przedmiotowa nieruchomość jest obciążona ograniczonymi prawami rzeczowymi. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] orzekł o ustaleniu odszkodowania w kwocie [...] zł za przejęcie z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości, położonej w gminie S., obręb [...], oznaczonej jako działki nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, stanowiącej uprzednio własność B. K. Następnie Minister Infrastruktury - po rozpatrzeniu odwołania B. K. - decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...]: 1) ustalił wartości nieruchomości położonej w gminie S., obręb [...], oznaczonej jako działki nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, stanowiącej uprzednio własność B. K., przejętej z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa na podstawie decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] września 2007r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji polegającej na budowie Obwodnicy miasta S. w ciągu drogi krajowej [...] – na łączną kwotę [...] zł, 2) ustalił odszkodowanie za ww. nieruchomość na rzecz B. K. w wysokości [...] zł, 3) zobowiązał G. do wypłaty odszkodowania B. K. w wysokości [...] zł w terminie 14 dni od dnia, w którym w/w decyzja stanie się ostateczna. Jednocześnie w uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 132 ust. 3 a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami B. K. jest zobowiązana do zwrotu wypłaconego odszkodowania w kwocie [...] zł, zwaloryzowanego na dzień zwrotu. Od powyższej decyzji odwołanie złożył G. wskazując, że organ wojewódzki błędnie zobowiązał go do zapłaty odszkodowania w pełnej wysokości, nie uwzględniając faktu wypłacenia stronie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość w wysokości [...] zł, na podstawie uchylonej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2008 r. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Minister powołał przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie, tj. ustawę z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych ( Dz. U. z 2008 r., Nr 193, poz. 1194 ze zm.) – zwanej dalej "specustawa drogowa", ustawę z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.) – zwanej dalej "ugn" oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109). Organ odwoławczy zaznaczył, że w niniejszej sprawie podstawę dla ustalenia wysokości odszkodowania za wywłaszczenie prawa własności nieruchomości położonej w gminie S., obręb [...], oznaczonej jako działki nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, stanowi operat szacunkowy sporządzony na zlecenie Wojewody [...] w dniu [...] czerwca 2010 r. przez rzeczoznawcę majątkowego E. E., z którego wynika, że działka nr [...] przeznaczona jest pod projektowaną rozbudowę drogi krajowej nr [...], działka nr [...] przeznaczona jest w części pod rozbudowę drogi krajowej nr [...] oraz pod usługi związane z obsługą ruchu tranzytowego bez programu mieszkaniowego - parkingi, stacje napraw i paliw płynnych, urządzeń technicznych, z możliwością realizacji zabudowy usługowej (handel i gastronomia), obiekty usługowe z zapewnieniem dostępu dla osób niepełnosprawnych, natomiast działka nr [...] obejmuje obszar częściowo przeznaczony pod rozbudowę drogi krajowej nr [...] oraz tereny gleb torfowych, bagiennych, starorzecza oraz pas holowniczy w granicach B. Parku Narodowego i na obszarze chronionego krajobrazu oraz w strefie ochronnej wód. Rzeczoznawca majątkowy w operacie szacunkowym wskazała, iż na analizowanym rynku lokalnym, w okresie ostatnich 2 lat wstecz od daty sporządzenia operatu, nie występował obrót nieruchomościami przeznaczonymi pod drogi publiczne. Natomiast na rynku rozszerzonym o powiat [...] w badanym okresie zanotowano jedynie pojedyncze transakcje, w oparciu o które niemożliwe było zbudowanie rynku transakcji nieruchomościami podobnymi przeznaczonymi pod drogi. Stąd też biegła przyjęła do porównań ceny transakcyjne nieruchomości gruntowych, użytkowanych na cele zurbanizowane i cele rolne. Rzeczoznawca majątkowy, wyceniając grunt, zastosowała podejście porównawcze, metodę korygowania ceny średniej. Biegła wskazała, że dokonano poszukiwań transakcji dotyczących podobnych nieruchomości gruntowych, niezabudowanych, o przeznaczeniu i sposobie wykorzystania na cele zurbanizowane i cele rolne, położonych na terenie miasta Sztabin oraz miejscowości z obszaru gmin [...]. Monitoringiem objęto okres dwóch lat poprzedzających wycenę. Do końcowej analizy porównawczej zgodnie ze standardami zawodowymi rzeczoznawców majątkowych przyjęto zbiór 11 transakcji dotyczących kupna – sprzedaży nieruchomości przeznaczonych pod zabudowę oraz zbiór 15 transakcji dotyczących kupna – sprzedaży nieruchomości rolnych, które miały miejsce od czerwca 2008 r. do grudnia 2009 r. Wartość wywłaszczanej nieruchomości określono na kwotę [...] zł i w tej wysokości organ I instancji przyznał odszkodowanie. Minister wskazał, że zgodnie z art. 132 ust. 3a ugn, jeżeli decyzja, na podstawie której wypłacono odszkodowanie, została następnie uchylona lub stwierdzono jej nieważność osoba, której wypłacono odszkodowanie, lub jej spadkobierca są zobowiązani do zwrotu tego odszkodowania po jego waloryzacji na dzień zwrotu. Przepis ten nakłada na osoby, którym na podstawie uchylonej decyzji wypłacono odszkodowanie, obowiązek zwrotu tego odszkodowania, zwaloryzowanego na dzień zwrotu. Podkreślił jednak, iż z przepisu tego nie wynika, aby w przedmiocie tego obowiązku (zobowiązania do zwrotu, ustalenia kwoty zwaloryzowanego odszkodowania) organy administracji miały upoważnienie do orzekania w drodze decyzji administracyjnej, stąd też prawidłowe rozstrzygnięcie zastosował organ I instancji. Uzasadniając swoje stanowisko Minister wskazał, że brak jest w tym zakresie odpowiednika art. 142 ugn stanowiącego, iż o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości, zwrocie odszkodowania, w tym także nieruchomości zamiennej oraz o rozliczeniach z tytułu zwrotu i terminach zwrotu orzeka starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji. W tej sytuacji uznał, że zgodnie z art. 132 ust. 3a ugn obowiązek zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania powstaje z mocy samego prawa i podstawy do orzekania w tym zakresie przez organ administracji ustawodawca nie przewidział. Obowiązkiem organu jest zatem nie orzeczenie w przedmiocie zwrotu odszkodowania a wyłącznie poinformowanie zainteresowanego o obowiązku ciążącym na nim z mocy ustawy. Powyższe oznacza konieczność orzeczenia przez organ o wysokości odszkodowania w pełnej wysokości. Zdaniem Ministra nie można przyjąć, że podstawą takiego rozliczenia wypłaconego odszkodowania w decyzji jest obowiązujący do dnia 9 września 2008 r. przepis art. 18a ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 roku o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, który nakładał na podmiot zobowiązany do wypłaty odszkodowania, w przypadku wniesienia odwołania i złożenia wniosku przez byłego właściciela nieruchomości, kwoty odszkodowania ustalonej przez organ I instancji w decyzji nieostatecznej. Zaznaczył, iż z art. 18 specustawy drogowej wynika wprost, że wysokość odszkodowania, o którym mowa w art. 12 ust. 4, ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi przez organ I instancji oraz według jej wartości w dniu wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania. Stosownie do ust. 3 omawianego przepisu odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, podlega waloryzacji na dzień wypłaty, według zasad obowiązujących w przypadku zwrotu wywłaszczonych nieruchomości. Tym samym organ przyjął, że przepisy dotyczące ustalenia odszkodowania za przejęte prawo własności, prawo użytkowania wieczystego czy też ograniczone prawo rzeczowe, nakazują ustalenie pełnej kwoty odszkodowania. Brak jest zaś podstaw, aby organy administracji ustalające wysokość odszkodowania rozstrzygały jednocześnie w decyzji odszkodowawczej o sposobie jej wykonania. W takiej sytuacji należy, na mocy art. 23 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r., posłużyć się art. 132 ust. 3a ugn. Przepis ten bowiem stanowi, że jeżeli decyzja, na podstawie której wypłacono odszkodowanie została następnie uchylona lub stwierdzono jej nieważność osoba, której wypłacono odszkodowanie lub jej spadkobierca są zobowiązani do zwrotu tego odszkodowania po jego waloryzacji na dzień zwrotu. Na powyższą decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2011 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł G.. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 132 ust. 3 a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.), w związku z art. 23 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r., Nr 193, poz. 1194 ze zm.) – przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowania. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem i zasądzenie kosztów procesu. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, że kwestionuje tylko prawidłowość zapisu pkt. 3 decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. – dotyczącego sposobu rozliczenia ustalonego odszkodowania. Dodała, iż w niniejszej sprawie nie będzie miał zastosowania przepis art. 132 ust. 3a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami z uwagi na to, że obowiązek zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania powstaje wtedy, gdy decyzja przyznająca odszkodowanie została wyeliminowana z obrotu prawnego, tj. gdy stwierdzono jej nieważność bądź też została uchylona, w konsekwencji czego odszkodowanie nie przysługuje. Zdaniem skarżącego przepis ten nie dotyczy takiego stanu faktycznego, jak w mniejszej sprawie, gdy nie ma sporu o zasadę odszkodowania, a jedynie o kwestię jego wysokości. Wówczas strona pozostaje cały czas wierzycielem organu, co wyklucza zastosowanie powołanego art. 132 ust. 3a. Następnie G. podniósł, że w niniejszej sprawie wypłata odszkodowania nastąpiła na podstawie art. 18 a ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji. Zgodnie z w/w przepisem stronie odwołującej się od decyzji ustalającej wysokość odszkodowania, wypłaca się, na jej wniosek, kwotę określoną w tej decyzji. Wypłata tej kwoty nie ma wpływu na prowadzone postępowanie odwoławcze. Zdaniem skarżącego wypłata odszkodowania nie została zatem powiązana z uzyskaniem przez stronę postępowania decyzji ostatecznej ustalającej wysokość odszkodowania, której uchylenie bądź stwierdzenie nieważności mogłoby rodzić po ich stronie obowiązek zwrotu uzyskanego odszkodowania. Zaznaczył również, iż powołany przez Ministra Infrastruktury wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lipca 2007 r. zapadł w odmiennym stanie faktycznym. W sprawie rozpatrywanej przez Sąd Wojewoda [...] (którego decyzję następnie uchylił Minister Budownictwa), w ramach procedury wznowienia postępowania, uchylił decyzje organów obu instancji oraz umorzył postępowanie wywłaszczeniowe uzasadniając to brakiem możliwości wywłaszczenia nieruchomości na potrzeby inwestycji będącej przedmiotem uchylonej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, która została już zrealizowana. Tym samym z obrotu prawnego została wyeliminowana decyzja wywłaszczeniowa, co w konsekwencji rodziło obowiązek zastosowania w sprawie przepisu art. 132 ust. 3a ugn. Taki stan faktyczny w niniejszej sprawie nie występuje dlatego też, w ocenie G., w sprawie nie powinien mieć zastosowania przepis art. 132 ust. 3a ugn, a w decyzji Wojewody [...] powinien znaleźć się zapis wskazujący wysokość należnego stronie odszkodowania uwzględniający wypłacone już kwoty odszkodowania. Na poparcie swego stanowiska skarżący powołał się na uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 575/10. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stan faktyczny w sprawie jest bezsporny, dlatego Sąd dokonał jedynie kontroli decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2011 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd zbadał, czy organy administracji publicznej, orzekając w sprawie, nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie odszkodowanie w wysokości [....] zł - ustalone decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 2008 r. - zostało wypłacone B. K. w trybie art. 18a ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r., Nr 193, poz. 1194 ze zm.) obowiązującego do dnia 10 września 2008 r. Przepis ten stanowił, iż stronie odwołującej się od decyzji ustalającej wysokość odszkodowania wypłaca się, na jej wniosek, kwotę określoną w tej decyzji, zaś wypłata tej kwoty nie ma wpływu na prowadzone postępowanie odwoławcze. W niniejszej sprawie rolą Sądu była ocena, czy Wojewoda [...] ponownie ustalając odszkodowanie za przejęcie z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w gminie S. - w wysokości wyższej ([...] zł) niż poprzednio ([...] zł) - uprawniony był do zobowiązania G. do wypłaty odszkodowania w pełnej wysokości ([...] zł) oraz zobowiązania B. K. - na podstawie art. 132 ust. 3a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.) - do dokonania zwrotu odszkodowania już wypłaconego ([...] zł) - po jego waloryzacji na dzień zwrotu. W ocenie Sądu, decyzja Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. w części określającej zasady wypłaty odszkodowania, utrzymana w mocy decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2011 r., była wadliwa. I w tym zakresie zarzuty strony skarżącej Sąd uznał za trafne. Przepis art. 132 ust. 3a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami stanowi, iż jeżeli decyzja, na podstawie której wypłacono odszkodowanie, została następnie uchylona lub stwierdzono jej nieważność, osoba, której wypłacono odszkodowanie lub jej spadkobierca, są zobowiązani do zwrotu tego odszkodowania po jego waloryzacji na dzień zwrotu. Z przepisu tego wynika więc obowiązek zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania, jednakże wtedy gdy wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego wskutek stwierdzenia jej nieważności lub uchylenia skutkuje tym, iż odszkodowanie już nie przysługuje. Zdaniem Sądu, przepis ten nie ma zastosowania w sytuacji takiej jak niniejsza, gdyż B. K. przysługuje roszczenie, co do różnicy pomiędzy kwotą ustalonego ponownie odszkodowania a kwotą odszkodowania już wypłaconego, czyli jest ona wierzycielem organu. Sąd zauważa, iż gdyby przyjąć interpretację organów administracji strona, której wypłacono odszkodowanie na podstawie decyzji nieostatecznej, w przypadku jego podwyższenia, musiałaby dokonać zwrotu otrzymanego świadczenia tylko po to, aby następnie otrzymać je ponownie w nowej wysokości. Niewątpliwie nie taka była intencja ustawodawcy. Tym samym w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisu art. 132 ust. 3a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 7 i art.107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego. Z uwagi na powyższe zachodzi konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji w części, w jakiej utrzymuje ona w mocy decyzję organu I instancji w punkcie 3. W pozostałym zakresie postępowanie organów administracji publicznej I i II instancji było prawidłowe, co skutkowało oddaleniem skargi. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Minister Infrastruktury - stosownie do treści art. 136 kpa - powinien we własnym zakresie przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi I instancji, a następnie w sposób prawidłowy dokonać zaliczenia wypłaconej części odszkodowania na poczet odszkodowania ustalonego w pkt 2 decyzji z dnia [...] sierpnia 2010 r. i precyzyjnie określić kwotę należną do wypłaty na rzecz B. K. przez G. Wydając wyrok o takiej treści Sąd miał na uwadze fakt, że w postępowaniu administracyjnym zasadą jest dążenie organu do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Wydanie decyzji kasacyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji stanowi zaś wyjątek od powyższej zasady i nie może on być interpretowany rozszerzająco. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i literaturze ugruntowany jest pogląd, że skorzystanie z uprawnień kasacyjnych przez organ odwoławczy może nastąpić tylko wówczas, gdy zachodzi konieczność usunięcia istotnych braków w przeprowadzaniu postępowania wyjaśniającego przez organ pierwszej instancji – co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Należy też podkreślić, że analogiczne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie sygn. akt I SA/Wa 575/10 oraz I SA/Wa 1085/11. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. ----------------------- 8

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło