V SA/Wa 1377/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi E.K. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia ... marca 2013 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia ... stycznia 2013 r. o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we Wrocławiu nr ... z dnia ... maja 2008 r. oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Prezesa ARiMR nr ... r. z dnia ... sierpnia 2008 r., stwierdzającej nieważność decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Świdnicy z dnia ... listopada 2005 r. o przyznaniu E. K. płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym. Decyzją z dnia ... listopada 2005 r. .... Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Świdnicy przyznał E. K. płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w kwocie ... zł za 2005 r. W dniu ... maja 2008 r. decyzją nr ... Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we Wrocławiu stwierdził nieważność decyzji Kierownika Biura Powiatowego z ...listopada 2005 r. a Prezes ARiMR decyzją nr ... z dnia ... sierpnia 2008 r. utrzymał decyzję Dyrektora w mocy. Pismem z dnia 6 lipca 2012 r. profesjonalny pełnomocnik E. K. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora nr ... i decyzji Prezesa nr ... zarzucając wspomnianym decyzjom: - rażące naruszenie prawa procesowego tj. art. 16 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie dyrektyw w nich wyrażonych, - rażące naruszenie prawa materialnego tj. § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich w zw. z art. 55(3) ustawy kodeks cywilny, poprzez błędną wykładnię pojęcia gospodarstwa rolnego i utożsamiania go z pojęciem gruntów rolnych, - rażące naruszenie prawa materialnego tj. art. 2 i art. 7 Konstytucji poprzez niezastosowanie dyrektyw w tych przepisach wskazanych w toku postępowania .pomimo, że stanowią one podstawowe obowiązki dla organu w procesie orzeczniczym. Decyzją z dnia ... października 2012 r. ... Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił stwierdzenia nieważności decyzji zarówno nr ... z ... maja 2008 r. wydanej przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR jak i utrzymującej ją w mocy decyzji Prezesa ARiMR nr ... r. z dnia ... sierpnia 2008 r. W przedmiotowej decyzji Minister wskazując na treść art. 156 § 1 k.p.a. i oceniając decyzje, których dotyczył wniosek o stwierdzenie nieważności m.in. poprzez pryzmat wskazanych we wniosku naruszeń prawa uznał, że w sprawie nie zaistniała żadna ze wskazanych podstaw nieważności o jakiej jest mowa w art. 156 § 1 k.p.a. Decyzja Ministra Rolnictwa stała się ostateczna. W dniu ... listopada 2012 r. pełnomocnik skarżącej ponownie wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora nr ... i decyzji Prezesa nr ... zarzucając wspomnianym decyzjom: - rażące naruszenie treści prawa procesowego tj. art. 16 k.p.a. w zw. z art. 110 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie dyrektyw w przepisach tych wyrażonych, a w konsekwencji ich niezastosowanie, - rażące naruszenie prawa materialnego tj. art. 2 i art. 7 Konstytucji poprzez niezastosowanie dyrektyw w tych przepisach wskazanych w toku postępowania pomimo, że stanowią one podstawowe obowiązki dla organu w procesie orzeczniczym. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wskazała, że wydanie przez organy decyzji stwierdzającej nieważność decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR nastąpiło bez podstawy prawnej i z naruszeniem zasad wyrażonych w art. 110 k.p.a. i pośrednio w art. 16 k.p.a. oraz z naruszeniem dyrektyw zawartych we wskazanych przepisach Konstytucji. Postanowieniem z dnia ... stycznia 2013 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia ... maja 2008 r. nr ... jak i utrzymującej ją w mocy decyzji Prezesa ARiMR nr ... r. z dnia ... sierpnia 2008 r. a następnie po rozpatrzeniu wniosku pełnomocnika skarżącej o ponowne rozpoznanie sprawy postanowieniem z dnia ... marca 2013 r. utrzymał je w mocy. W uzasadnieniu postanowienia Minister wskazał, że pełnomocnik skarżącej złożył dwa wnioski o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Oddziału ARiMrR nr ... i decyzji Prezesa ARiMR nr ... Po rozpoznaniu wniosku z ... lipca 2012 r. została wydana decyzja z dnia ... października 2012 r., w odniesieniu do której nie złożono odwołania w związku z czym stała się ona ostateczna. Drugi wniosek nosi datę ... listopada 2012 r. (data stempla pocztowego – 13 listopada 2012 r.) i nawet jeśli zgodnie z twierdzeniem pełnomocnika zawiera odmienne zarzuty dotyczące decyzji, o nieważność której wnosi, nie ma to żadnego znaczenia dla przyjętego rozstrzygnięcia odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie nieważności tych decyzji. Wynika to z faktu, że w toku rozpoznania sprawy organ bada nie tylko zasadność zarzutów wskazanych przez składającego wniosek o stwierdzenie nieważności ale bada z urzędu wszystkie inne podstawy nieważności określone treścią art. 156 § 1 k.p.a. i taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Organ stwierdził, że decyzje nie są dotknięte nieważnością co wykazał w uzasadnieniu swojej decyzji. Tym samym wniesienie ponownego wniosku musiało zostać rozważone w kontekście treści art. 61a § 1 k.p.a., który pozwala na wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania jeżeli z jakichkolwiek przyczyn jest ono niedopuszczalne. Istnienie ostatecznej decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji jest przesłanką stanowiącą o niedopuszczalności wszczęcia postępowania administracyjnego. Pełnomocnik skarżącej od postanowienia tego złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i stwierdzenie, że nie podlega ono wykonaniu oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Skarżący zarzucił: - rażące naruszenie prawa materialnego tj. art. 2 i art. 7 Konstytucji poprzez niezastosowanie dyrektyw w tych przepisach wskazanych w toku postępowania . pomimo, że stanowią one podstawowe obowiązki dla organu w procesie orzeczniczym, - rażące naruszenie prawa procesowego tj. art. 61a k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie zamiast prawidłowego art. 61 k.p.a., co skutkowało w istocie odmową wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik wskazał, że nie jest możliwe zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa decyzji rażąco naruszającej prawo a taka sytuacja ma miejsce w odniesieniu do decyzji, których dotyczył wniosek z 10 listopada 2013 r. o stwierdzenie ich nieważności Skarżąca wskazała, że w takim stanie rzeczy nawet gdyby nie został złożony wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie ich nieważności organ miał obowiązek wszcząć takie postępowanie z urzędu. W ocenie skarżącej wbrew błędnemu stanowisku organu nie zaszły okoliczności o jakich mowa w art. 61a k.p.a. i organ powinien rozpoznać wniosek tym bardziej, że został on uzasadniony w sposób odmienny niż wniosek pierwotny. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie jest uzasadniona. Zgodnie z art. 61 § 1k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Jest bezsporne, że w przedmiotowej sprawie złożone zostały dwa wnioski o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR nr ... i decyzji Prezesa ARiMR nr ... r. utrzymującej w mocy w.w. decyzję Dyrektora stwierdzającej nieważność decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Świdnicy z dnia ... listopada 2005 r. o przyznaniu E. K. płatności dla gospodarstwa niskotowarowego za rok 2005. Jest również niesporne, że w związku z rozpatrzeniem wniosku z dnia ... lipca 2012 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał decyzję z ... października 2012 r. nr ..., mocą której odmówił stwierdzenia nieważności decyzji, i że jest to decyzja ostateczna. Z treści uzasadnienia decyzji Ministra z dnia ... października 2012 r. jednoznacznie wynika, że rozważył on wszystkie podstawy nieważności wskazane w treści art. 156 § 1 k.p.a., i że wskazał, iż żadna z nich nie wystąpiła w odniesieniu do obydwu wskazywanych decyzji, których dotyczył wniosek o stwierdzenie nieważności, w tym również podstawa wymieniona we wniosku przez pełnomocnika skarżącej t.j. rażące naruszenie prawa w postaci rażącego naruszenia wskazywanych we wniosku przepisów prawa materialnego i procesowego. Powoduje to, że w związku ze złożeniem ponownego wniosku o stwierdzenie nieważności obydwu decyzji, których dotyczył również wniosek z 6 lipca 2012 r. organ trafnie zastosował treść art. 61a § 1 k.p.a. W ocenie Sądu organ prawidłowo uznał, że istnieje przeszkoda do merytorycznego rozpoznania wniosku pełnomocnika skarżącej z 10 listopada 2012 r. skoro w obrocie prawnym pozostaje decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z ... października 2012 r. Należy zauważyć, że wniosek o stwierdzenie nieważności spornych decyzji złożył ten sam podmiot, dotyczy ona tego samego przedmiotu sprawy, w której zastosowanie mają te same przepisy prawa zatem rozstrzygnięcie wniosku z 10 listopada 2012 r. dotyczyłoby tożsamej sprawy - już rozstrzygniętej. Biorąc pod uwagę zasady procedowania jakimi musi posłużyć się organ w toku rozpoznawania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, czyli obowiązek wzięcia pod uwagę wszystkich podstaw nieważności określonych treścią art. 156 § 1 k.p.a. niezależnie od treści wniosku i podstaw wskazywanych przez stronę, należy uznać, że bez znaczenia dla sprawy pozostaje nieco inne uzasadnienie drugiego wniosku o stwierdzenie nieważności wskazywanych w nim decyzji. Należy podkreślić przy tym, że istnieje ugruntowane stanowisko sądów administracyjnych co do możliwości zastosowania treści art. 61a § 1 k.p.a. czyli odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w przypadku gdy z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, przy czym za przyczynę taką trzeba uznać istnienie rozstrzygnięcia merytorycznego (w tym przypadku odmowy stwierdzenia nieważności decyzji) – sprawy II SA/Gl 1161/12, III SA/Kr 487/12, II SA/Ke 557/12. Należy wskazać więc, że bezzasadny pozostaje zarzut naruszenia treści art. 61 k.p.a. poprzez brak jego zastosowania rozumianego jako brak wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji z urzędu przez organ skoro postępowanie to toczyło się - jakkolwiek z wniosku strony. Bez względu na tryb w jakim wszczęto postępowanie w sprawie nieważności spornych decyzji okoliczność istnienia decyzji z ... października 2012 r. stanowi przeszkodę do ponownego rozstrzygania o wniosku strony. Również pozostałe zarzuty zawarte w skardze nie mogą zostać uwzględnione, w tym te dotyczące naruszenia treści art. 2 i 7 Konstytucji. Przepisy te nie mogą bowiem być interpretowane w sposób, który prowadziłby do kolizji z innymi obowiązującymi przepisami prawa. Mając powyższe okoliczności na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił skargę.