I SAB/Wa 422/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska WSA Marta Kołtun-Kulik Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi W. K. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 1995 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] oznaczoną hipotecznie "[...]" - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego W. K. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] polegającą na nie rozpoznaniu przez organ jego wniosku o przyznanie odszkodowania na podstawie przepisu art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. nr 115 poz. 741 ze zm.), za nieruchomość hipoteczną położoną w W. przy ul. [...] hip. "[...]", przejętą dekretem z dnia 26 października 1945 r., o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. nr 50, poz. 279). Skarżący podniósł, że stosowny wniosek złożył do organu w dniu 14 lutego 2013 r., (pierwotny wniosek w dniu 28 grudnia 1995 r.). W ustawowym terminie Prezydent [...] nie wydał jednak decyzji. W ocenie skarżącego takie postępowanie organu pozostaje w sprzeczności z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że w toku postępowania podjął szereg czynności zmierzających do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego niezbędnego do wydania prawidłowej decyzji. Dodał również, że pismem z dnia 8 sierpnia 2013 r., pełnomocnik stron został poinformowany o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie zakończenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. Przedmiotem skargi W. K. jest bezczynność Prezydenta [...] polegająca na nie rozpoznaniu przez organ wniosku skarżącego z dnia 28 grudnia 1995 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] oznaczoną hipotecznie "[...]". Na wstępie podnieść należy, iż bezczynność organu zachodzi, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu, zaniechania organu oraz stopień przekroczenia terminów będą miały natomiast znaczenie przy ocenie Sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, w rozumieniu art. 149 § 1 zdanie drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej jako p.p.s.a., czy też nie. Z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z nie załatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta [...], tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent [...] nie rozpoznał sprawy i nadal pozostaje w zwłoce. W pierwszej kolejności należy wypowiedzieć się co do daty od której Sąd badał stan bezczynności w sprawie. W treści skargi skarżący wskazał, że wniosek o odszkodowanie składał dwukrotnie. Pierwszy wniosek złożył w dniu 28 grudnia 1995 r., a kolejny 14 lutego 2013 r. Wskazać należy, że na rozprawie w dniu 4 grudnia 2013 r., pełnomocnik skarżącego oświadczył, że pierwotny wniosek o odszkodowanie został złożony w dniu 28 grudnia 1995 r., na dowód czego złożył do akt sprawy kopię pisma K. K. z dnia 28 grudnia 1995 r. Sąd ten dowód w trybie przepisu art. 106 § 3 p.p.s.a. dopuścił. Ponadto pełnomocnik skarżącego oświadczył, że wniosek z dnia 28 grudnia 1995 r., dotyczy jedynie odszkodowania za nieruchomość, a nie jej zwrotu. Natomiast pełnomocnik organu oświadczył, że wniosek ów traktuje jako wniosek o zwrot i odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość. Mając zatem na względzie oświadczenie pełnomocnika skarżącego oraz pełnomocnika organu uznać należy, że wniosek inicjujący postępowanie w sprawie o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] oznaczoną hipotecznie "[...]" wpłynął do organu w dniu 28 grudnia 1995 r. i od tej daty rozpoczął swój bieg dwumiesięczny termin z art. 35 § 3 k.p.a. do załatwienia sprawy nim objętej. Jakkolwiek z akt administracyjnych sprawy wynika, że do dnia wniesienia skargi organ podejmował działania mające na celu skompletowanie dokumentacji w sprawie: zwracał się o przesłanie akt własnościowych (por. pismo z dnia 7 marca 2013 r., nr [...]), o przesłanie materiałów dotyczących przeznaczenia nieruchomości w Ogólnym Planie Zabudowania [...] zatwierdzonym przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu 11 sierpnia 1931 r. (por. pismo z dnia 26 marca 2013 r., nr [...]), o wskazanie daty przekazania ww. terenu (por. pismo z dnia 27 marca 2013 r., nr [...]), o przesłanie kserokopii dokumentów – decyzji lokalizacyjnej, projektu budowy dotyczących realizacji tej inwestycji (por. pismo z dnia 27 marca 2013 r., nr [...]), a także kserokopii mapy z zaznaczonymi granicami hipotecznymi nieruchomości i granicami działek, oraz wydruku informacji z ewidencji gruntów (por. pismo z dnia 28 marca 2013 r., nr [...]), to jednak nie ulega wątpliwości, że pomimo obowiązującego kodeksowego terminu do rozpoznania sprawy Prezydent [...] do dnia rozpoznania skargi nie zakończył postępowania administracyjnego w sprawie wniosku o odszkodowanie za nieruchomość. Mimo, iż organ wypełniał w stosunku do stron obowiązki wynikające z treści przepisu art. 36 k.p.a. Sąd uznał, że działanie organu pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a. Takie postępowanie podważa także wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku W. K. o odszkodowanie należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem organowi dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Sąd uznał również, że sposób prowadzenia postępowania przez Prezydenta [...] należało ocenić jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu przepisu art. 149 § 1 p.p.s.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że za rażące naruszenie przepisów można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu (vide wyrok WSA w Warszawie z 20.10.2011 r., I SA/Wa 353/11, wyrok WSA w Poznaniu z 18.08.2011 r., II SAB/Po 60/10, wyrok WSA w Gdańsku z 11.08.2011 r., II SAB/Gd 30/11 – dostępne w CBOSA). W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, iż bezczynność organu datuje się od 1995 r., a zatem ma charakter długotrwały. Ponadto sam organ w odpowiedzi na skargę nie wskazał racjonalnych, niezależnych od niego powodów przedłużającego się procedowania w sprawie, czy też przeszkód uniemożliwiających rozstrzygnięcie sprawy do dnia orzekania w niniejszej sprawie przez Sąd. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.