II OZ 1150/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. K. na zarządzenie Przewodniczącego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu z dnia 25 października 2013 r., sygn. akt II SA/Wr 763/13 wzywające do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia we wznowionym postępowaniu decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbudowę pawilonu handlowego o część usługową oraz nadbudowę piętra z przeznaczeniem na część usługowo-mieszkalną wraz z niezbędną infrastrukturą postanawia: oddalić zażalenie. Zarządzeniem Przewodniczącego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu z dnia 25 października 2013 r., sygn. akt II SA/Wr 763/13 skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] sierpnia 2013 r. w przedmiocie odmowy uchylenia we wznowionym postępowaniu decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbudowę pawilonu handlowego o część usługową oraz nadbudowę piętra z przeznaczeniem na część usługowo-mieszkalną wraz z niezbędną infrastrukturą, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Na to zarządzenie skarżący wniósł zażalenie, wnosząc o uchylenie tego zarządzenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzucił niewłaściwą ocenę stanu faktycznego w sprawie, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia. W uzasadnieniu wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z 19 lipca 2010 r., sygn. akt II SA/Wr 234/10 przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie z obowiązku uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej w zakresie przekraczającym kwotę 50 zł. Sprawa ta, po wyroku sądu z 4 kwietnia 2012 r., ponownie wróciła do sądu wojewódzkiego pod sygnaturą rozpatrywanej obecnie sprawy i dlatego, zdaniem skarżącego, jest objęta przyznanym już prawem pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z art. 243 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Stosownie natomiast do § 2 tego artykułu, przyznanie prawa pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje także postępowanie egzekucyjne. Zgodnie natomiast z art. 39 pkt 1 p.p.s.a. i uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2010 r., sygn. akt II GPS 2/10 prawo pomocy przysługuje również w sprawie o wznowienie postępowania. Oznacza to, że prawo pomocy obejmuje postępowanie główne do czasu prawomocnego rozpoznania sprawy w obu instancjach, postępowanie egzekucyjne oraz zainicjowane skargą o wznowienie postępowania. W braku odmiennych regulacji nie ma natomiast podstaw do przyjęcia, że przyznane prawo pomocy rozciąga się na inne postępowania, w tym postępowanie w sprawie skargi na nową decyzję administracyjną, wydaną wskutek uchylenia decyzji wydanej w poprzednim postępowaniu administracyjnym. Prawo pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową i przesłanki oraz zakres jego przyznania powinny być interpretowane ściśle. Sąd – dokonując nieuprawnionej rozszerzonej interpretacji wyjątku jakim jest przyznanie prawa pomocy – działałby wbrew przepisom prawa. Strona korzysta z przyznanego jej zwolnienia od kosztów sądowych na wszystkich etapach postępowania przed sądami administracyjnymi w ramach tej sprawy, w której prawo pomocy zostało jej przyznane (post. NSA z 22.9.2011 r., I OZ 710/11). Konieczne jest zatem wystąpienie tożsamości sprawy sądowoadministracyjnej na każdym etapie jej rozpoznawania. Skarżący natomiast żąda uwzględnienia przyznanego mu prawa pomocy również w nowym postępowaniu, zarejestrowanym pod inną sygnaturą, dotyczącym nowej decyzji administracyjnej. Z tożsamością sprawy sądowoadministracyjnej możemy mieć bowiem do czynienia w sytuacji, gdy łącznie wystąpi tożsamość aspektu podmiotowego i przedmiotowego. Istotne jest zatem to, że elementem konstytutywnym sprawy sądowoadministracyjnej jest kontrola zgodności z prawem działalności administracji publicznej, wyrażającej się m.in. w podejmowaniu konkretnego aktu administracyjnego. Dla tożsamości tej sprawy ma zatem decydujące znaczenie przedmiot zaskarżenia (por. B. Adamiak, Przesłanki tożsamości sprawy sądowoadministracyjnej, ZNSA 1/2007). Natomiast skarżący powołuje się na sprawę (w ramach której przyznano mu prawo pomocy), rozstrzygniętą wskutek zaskarżenia decyzji administracyjnej Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na rozbudowę pawilonu handlowego utrzymującej w mocy decyzję Starosty O. z dnia [...] sierpnia 2009 r., Nr [...], nie zaś decyzji tego organu z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Starosty O. z dnia [...] maja 2013 r., nr [...], która jest przedmiotem zaskarżenia w sprawie niniejszej. Kontrola sądowa działań organów administracji publicznej polega bowiem m.in. na zweryfikowaniu legalności konkretnych aktów administracyjnych i rozciąga się na całe jednostkowe postępowanie administracyjne prowadzącego do jego wydania, nie zaś wszystkie postępowania administracyjne przeprowadzane w związku z żądaniem strony. Decyzja skarżona w rozpatrywanej obecnie sprawie jest przedmiotem odrębnego, samodzielnego postępowania sądowoadministracyjnego zarówno przed sądem I instancji jak i Naczelnym Sądem Administracyjnym, niezależnego od postępowania sądowoadministracyjnego jakie dotyczyło innej decyzji, w ramach którego przyznano skarżącemu prawo pomocy. W ramach bowiem administracyjnego postępowania o wznowienie postępowania, przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej mogła być zarówno sprawa odmowy wznowienia tego postępowania jak i sprawa rozstrzygnięcia jakie zapadło po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego. Brak możliwości rozciągnięcia skutków przyznania prawa pomocy w jednym postępowaniu na inne postępowanie nie zamyka przy tym stronie drogi do sądu, gdyż może ona ponownie złożyć wniosek, tym razem w nowym postępowaniu. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.