II FZ 2008/14

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2014-12-23

Skład orzekający: Stefan Babiarz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy samo pogorszenie sytuacji finansowej podatnika w wyniku zapłaty podatku stanowi przesłankę do wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej?
Ratio decidendi
Samo zmniejszenie ilości środków pozostających w dyspozycji podatnika w efekcie zapłaty należności podatkowych nie jest argumentem przemawiającym za wstrzymaniem wykonania decyzji. Ciężki skutek finansowy, który mógłby uzasadniać wstrzymanie wykonania decyzji, musi być konkretny, odwracalny i udokumentowany, np. konieczność sprzedaży domu, zamknięcie działalności gospodarczej, zwolnienie załogi przedsiębiorstwa. Uiszczenie kwoty pieniężnej ma charakter odwracalny, a celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji nie jest umorzenie zobowiązań, lecz pomoc w sytuacji, gdy wykonanie decyzji prowadziłoby do nieodwracalnych skutków.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych, uznając, że skarżąca nie wykazała przesłanek koniecznych do uwzględnienia wniosku. Skarżąca wniosła zażalenie, podnosząc, że egzekucja podatku spowoduje negatywne skutki finansowe i pogorszenie jej sytuacji materialnej, a także sytuacji jej rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

II FZ 2008/14 POSTANOWIENIE Dnia 23 grudnia 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Stefan Babiarz, , po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 3 lipca 2014 r., I SA/Lu 1054/13 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie z dnia 5 lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych postanawia: oddalić zażalenie. 1. Postanowieniem z dnia 3 lipca 2014 r., I SA/Lu 1054/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej przez W. F. (zwaną dalej skarżącą) decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie z dnia 5 lipca 2013 r. w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych. W uzasadnieniu sąd wskazał, że skarżąca nie wykazała spełnienia przesłanek, których zaistnienie jest konieczne do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Przesłanką taką nie jest na pewno obowiązek zapłaty podatku. 2. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca podniosła, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem i we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji przedstawiła argumenty popierające wniosek. Wskazała, że szkoda będzie "polegała na pogorszeniu i tak już trudnej sytuacji finansowej" skarżącej bowiem egzekucja "pociągnie za sobą szereg negatywnych skutków". Podniosła, że nie jest udziałowcem głównym w spółce i nie może żądać natychmiastowego spieniężenia udziałów. Spółka, w której ma udziały obecnie odnotowała stratę, zatem skarżąca nie ma dochodu z tytułu udziału w niej. Poza tym zarówno skarżąca jak i jej mąż są osobami bezrobotnymi, bez prawa do zasiłku. Mąż pracuje dorywczo i w ten sposób zarabia na utrzymanie rodziny. Na koniec wskazała, że istotą instytucji wstrzymania wykonania decyzji z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej jako: p.p.s.a.) jest "pomoc podatnikowi w wykonaniu ciążącego obowiązku podatkowego, bez poniesienia przez niego uszczerbku i szkody". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu. 3. Ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podlega rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji. Zasadnie sąd pierwszej instancji wskazał, że za wstrzymaniem wykonania decyzji nie przemawia zasadność skargi, bo to będzie rozstrzygane w innym postępowaniu. Trafnie również sąd pierwszej instancji zaznaczył, że "ciężkim skutkiem finansowym" nie będzie "wykonanie zaskarżonej decyzji". Orzecznictwo wskazuje, że fakt zmniejszenia ilości środków pozostających w dyspozycji dłużnika w efekcie zapłaty należności podatkowych nie jest argumentem przemawiającym na wstrzymaniem wykonania decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 19 czerwca 2008 r., II FZ 248/08). Podobne stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny wyraził w uzasadnieniu postanowienia z dnia 12 grudnia 2014 r., I OZ 1145/14 – "Ewentualne pogorszenie sytuacji finansowej skarżącego samo w sobie nie może stanowić przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Za przesłanki takie mogłyby być uznane dopiero zilustrowane przez stronę stosownymi dokumentami konkretne okoliczności, wskazane jako następstwa wykonania skarżonej decyzji." Należy podzielić to stanowisko. Istotą uiszczania podatku jest zmniejszenie ilości środków pozostających w dyspozycji podatnika. Gdyby wszystkim podatnikom udzielać ochrony ze względu na konieczność płacenia podatków – w efekcie nikt by ich nie płacił. Orzecznictwo podkreśla także, że uiszczenie kwoty pieniężnej ma charakter odwracalny. Zatem to podatnik powinien wykazać, uprawdopodobnić za pomocą dosłanych dokumentów, że gromadzenie środków na uiszczenie należnego podatku spowoduje trudne do odwrócenia skutki – np. konieczność sprzedaży domu, w którym mieszka podatnik wraz z rodziną, zamknięcie działalności gospodarczej, sprzedaż środków trwałych i przestój wykonywania działalności, zwolnienie załogi przedsiębiorstwa. Skarżąca nie wykazała w tym zakresie spełnienia przesłanek. Podniesiony argument, że: "Egzekucja podatku w wysokości 20% od kwoty 160 000 zł oraz odsetek (..) wpłynie w znaczący sposób na zubożenie skarżącej" nie jest przesłanką wstrzymania wykonania decyzji z art. 61 § 3 p.p.s.a. z powodów wskazanych wyżej. Skarżąca w zażaleniu podniosła, że we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji przedstawiła okoliczności uzasadniające uwzględnienie wniosku. Odmienna ocena tych okoliczności, dokonana przez sąd pierwszej instancji - oparta o akta sprawy i doświadczenie życiowe oraz orzecznictwo – nie może być uznana za nieprawidłową, tylko dlatego, że odbiega od oczekiwań skarżącej. Na aprobatę zasługuje również to, że sąd pierwszej instancji wziął pod uwagę wszystkie dokumenty, które znajdowały się w aktach, by dzięki nim ocenić wiarygodność przedstawionej przez skarżącą sytuacji materialnej. Kartę nr 49 akt stanowiła koperta z dokumentami, które zostały dosłane przez skarżącą na wezwanie referendarza sądowego przy okazji rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Sąd pierwszej instancji odniósł się do tych dokumentów w uzasadnieniu postanowienia, czyli orzekał na podstawie akt. Skarżąca podnosząc, że istotą instytucji wstrzymania wykonania decyzji z art. 61 § 3 p.p.s.a. jest "pomoc podatnikowi w wykonaniu ciążącego obowiązku podatkowego, bez poniesienia przez niego uszczerbku i szkody" w istocie popada w sprzeczność. Uiszczenie należności podatkowej skutkuje dokonaniem uszczerbku w majątku podatnika – zmniejszeniu ulegają bowiem jego aktywa. Pomoc podatnikowi w wykonaniu ciążącego obowiązku bez poniesienia przez niego uszczerbku sprowadzałaby się do umorzenia jego zobowiązań, a nie do wstrzymania wykonania decyzji. 4. Mając na uwadze powyższe rozważania, Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło