II FSK 916/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. C. w przedmiocie odrzucenia skargi na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Wr 1807/13 w sprawie ze skargi J. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z dnia 29 lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia: oddalić skargę kasacyjną. 1. Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2013 r., I SA/Wr 1807/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę J. C. (dalej: Skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu (dalej: Dyrektor IS) z dnia 29 lipca 2013 r., nr [...], wydanej w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 58 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: p.p.s.a.). Postanowienie jest dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/. 2. Przebieg postępowania przed Sądem pierwszej instancji: Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie WSA we Wrocławiu podał, że skargę na ww. decyzję Dyrektora IS Skarżący (reprezentowany przez pełnomocnika - radcę prawnego) przesłał listem poleconym nadanym w dniu 30 sierpnia 2013 r. na adres Sądu. Skarga została, zgodnie z zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału I WSA we Wrocławiu z dnia 2 września 2013 r., I KO 41/13, w dniu 3 września 2013 r. przesłana listem poleconym na adres Dyrektora IS, który w odpowiedzi na skargę zawarł wniosek o jej odrzucenie. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w treści zaskarżonego aktu doręczonego pełnomocnikowi procesowemu Skarżącego w dniu 2 sierpnia 2013 r. zawarto pouczenie, iż środek zaskarżenia dotyczący tego rozstrzygnięcia winien być wniesiony do Sądu za pośrednictwem Dyrektora IS w terminie trzydziestu dni od dnia jego doręczenia. W treści pisma procesowego z dnia 23 października 2013 r. Skarżący podniósł, że do przekazania skargi organowi nastąpiło w dniu wydania stosownego zarządzenia przez Zastępcę Przewodniczącego Wydziału I Sądu, tj. w dniu 2 września 2013 r. 3. Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu (Sądu pierwszej instancji): Odrzucając skargę, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skoro przedmiotem skargi Skarżącego była decyzja Dyrektora IS, skargę należało uznać za wniesioną skutecznie w terminie, w jakim została ona nadana w Urzędzie Pocztowym na adres Dyrektora IS jako właściwego organu administracji. W konsekwencji należało przyjąć, że przedmiotowy środek zaskarżenia został skutecznie wniesiony do Sądu za pośrednictwem organu, którego rozstrzygnięcia on dotyczy, zgodnie z uregulowaniem art. 54 § 1 w związku z art. 83 § 3 p.p.s.a., w dniu jego nadania na adres odwoławczego organu podatkowego, czyli w dniu 3 września 2013 r., tj. jeden dzień po upływie terminu określonego w ustawie i wyznaczonego doręczeniem stronie decyzji organu odwoławczego, a więc z uchybieniem ustawowego terminu. W świetle powyższych stwierdzeń i faktu, że organ podatkowy prawidłowo pouczył podatnika o sposobie i terminie złożenia w sprawie środka zaskarżenia, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., wg którego sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia, oraz art. 58 § 3 tej samej ustawy, WSA we Wrocławiu odrzucił skargę. 4. Stanowisko Skarżącego w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym: 4.1. Wnosząc do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną od ww. postanowienia WSA we Wrocławiu, Skarżący (reprezentowany przez pełnomocnika – radcę prawnego) zaskarżył go w całości i zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 53 § 1 w związku z art. 83 § 3 p.p.s.a. oraz art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie ww. przepisów na skutek przyjęcia, że w sytuacji wniesienia skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego (z pominięciem organu, którego działanie stanowi przedmiot skargi) termin, w którym dokonano wniesienia skargi, stanowił termin nadania środka zaskarżenia na adres odwoławczego organu podatkowego, tj. 3 września 2013 r., podczas gdy faktyczne przekazanie skargi - a tym samym jej skuteczne wniesienie - nastąpiło w dniu 2 września 2013 r., tj. w dniu wydania przez Zastępcę Przewodniczącego Wydziału I WSA we Wrocławiu zarządzenia o przekazaniu skargi według właściwości; tym samym, zachowany został trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi, w związku z czym nie zachodziła przesłanka przewidziana w art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., tj. brak było podstaw do odrzucenia wniesionej skargi. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA we Wrocławiu oraz zasądzenie kosztów postępowania. 4.2. Uzasadniając skargę kasacyjną, Skarżący podniósł, że bezspornym w sprawie jest fakt otrzymania przez Skarżącego rozstrzygnięcia Dyrektora IS w dniu 2 sierpnia 2013 r. Stąd też, mając na uwadze brzmienie art. 83 § 1 p.p.s.a. oraz przepisów Kodeksu cywilnego, do których przywołany przepis odsyła, przyjąć należy, że termin do wniesienia skargi rozpoczął swój bieg w dniu 3 sierpnia 2013 r. i skończył się z upływem 2 września 2013 r. Poza sporem jest również, że skarga została wniesiona bezpośrednio do Sądu pierwszej instancji listem poleconym nadanym na poczcie w dniu 30 sierpnia 2013 r., a zatem z pominięciem Dyrektora IS,., jak też, iż w dniu 2 września 2013 r. Zastępca Przewodniczącego Wydziału I WSA we Wrocławiu wydał zarządzenie o przekazaniu skargi według właściwości (I KO 41/13). W obecnym stanie prawnym brak jest unormowań regulujących postępowanie w przypadku naruszenia trybu opisanego w art. 54 § 1 p.p.s.a., a zatem w sytuacji skierowania skargi wprost do sądu. Kwestia ta była uregulowana jedynie tymczasowo, tj. w okresie od 1 stycznia 2004 r. do 1 stycznia 2006 r., z uwagi na postanowienia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), które przewidywały przekazywanie w tym okresie (okres dwóch lat od wejścia w życie ustawy) wniesionej wprost do sądu skargi - do organu, którego działania lub bezczynności dotyczyła skarga (tak też art. 98 przywołanej ustawy). Na chwilę obecną brak jest podobnego rozwiązania, co prowadzi do wniosku, że obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości odstąpienia od opisanego tryby wnoszenia skargi, a także przekazywania organowi przez sąd skargi wniesionej bezpośrednio do sądu. Mając na uwadze, że wymienione przepisy, jak też żadne inne p.p.s.a. nie przewidują "bezpośredniego" trybu wnoszenia skargi, w ocenie Skarżącego, Sąd pierwszej instancji respektując obowiązujące postanowienia ustawy, winien odrzucić skargę. Skoro jednak ww. zarządzeniem z dnia 2 września 2013 r. Zastępca Przewodniczącego Wydziału I WSA we Wrocławiu przekazał skargę według właściwości, tym samym sanował on niejako wadliwe wniesienie skargi. Stąd bez względu na datę rzeczywistego przekazania skargi do Dyrektora IS została ona wniesiona w terminie określonym ustawą i wyznaczonym doręczeniem stronie decyzji organu odwoławczego, a zatem z zachowaniem ustawowego terminu. Sąd pierwszej instancji niesłusznie wskazał, że skarga wniesiona została dopiero w dniu 3 września 2013 r., tj. jeden dzień po upływie terminu, skoro datę wniesienia skargi należy utożsamiać z dniem wydania zarządzania o przekazaniu skargi według właściwości, a zatem z dniem 2 września 2013 r. Termin ten nie wykraczał poza ustawowy termin przewidziany na wniesienie skargi, albowiem jak zauważył Sąd pierwszej instancji, mijał on właśnie z upływem tego dnia. 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 5.1. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Zaskarżone postanowienie WSA we Wrocławiu odpowiada prawu, gdyż w stanie faktycznym sprawy (który – jak zauważono w skardze kasacyjnej - jest niesporny) Skarżący wniósł skargę na ww. decyzję Dyrektora IS bezpośrednio do Sądu pierwszej instancji, co spowodowało konieczność przekazania jej do organu podatkowego, zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. Jako datę wniesienia skargi należało przyjęć datę jej nadania pocztowego (listem poleconym) przez WSA we Wrocławiu do Dyrektora IS, tj. 3 września 2013 r., co prawidłowo uczynił Sąd pierwszej instancji. 5.2. W myśl art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. W postępowaniu sądowoadministracyjnym środek zaskarżenia jest zatem skutecznie złożony, jeżeli zostanie złożony w organie, który wydał objęty zaskarżeniem akt. W myśl art. 83 § 3 p.p.s.a. oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym lub w polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Jak słusznie zauważył Skarżący w skardze kasacyjnej, ustawa – p.p.s.a. – nie przewiduje szczelnego trybu postępowania w przypadku wniesienia środka zaskarżenia na akt administracyjny bezpośrednio do sądu administracyjnego. Tego typu sytuację, tak jak w rozpoznawanej sprawie, należy oceniać w świetle ww. przepisów p.p.s.a. Ich wykładnia językowa i systemowa nie nastręcza trudności: moment wniesienia środka zaskarżenia do sądu został przez ustawodawcę utożsamiony z momentem oddania pisma w urzędzie pocztowym, będącego formą doręczenia dla takiego środka zaskarżenia. Wbrew twierdzeniom Skarżącego, na gruncie p.p.s.a. nie można wyinterpretować instytucji "sanowania" nieprawidłowo wniesionego środka zaskarżenia bezpośrednio do sądu administracyjnego, poprzez zarządzenie o przekazaniu tegoż środka zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. do właściwego organu administracyjnego. Pogląd Skarżącego nie znajduje ugruntowania w przepisach p.p.s.a., stąd nie może być zaaprobowany przez Naczelny Sąd Administracyjny. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął w zaskarżonym postanowieniu, że skarga Skarżącego została prawidłowo, tj. zgodnie z wymogiem art. 54 § 1 p.p.s.a., nadana w urzędzie pocztowym w dniu 3 września 2013 r., a data ww. zarządzenia o przekazaniu skargi do Dyrektora IS jest nierelewantna, bowiem art. 83 § 3 p.p.s.a. utożsamia z sobą moment wniesienia skargi do sądu z momentem oddania jej w urzędzie pocztowym, a nie z momentem wydania zarządzenie tego typu, co wyżej wskazany. 5.3. Stwierdzając bezzasadność skargi kasacyjnej w zakresie zarzutu naruszenia przez WSA we Wrocławiu art. 53 § 1 w związku z art. 83 § 3 oraz art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na mocy art. 184 w związku z art. 182 § 1 p.p.s.a. jak w sentencji.