I OSK 1411/12

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-12-16

Skład orzekający: Maria Wiśniewska, Monika Nowicka, Dariusz Chaciński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny, wydając wyrok bez prawidłowego zawiadomienia organu o terminie rozprawy, mimo ustanowienia pełnomocnika, naruszył przepisy postępowania w stopniu skutkującym nieważność postępowania i pozbawienie strony możliwości obrony jej praw?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 65 § 5 P.p.s.a., poprzez doręczenie zawiadomienia o rozprawie organowi zamiast jego ustanowionemu pełnomocnikowi. Brak prawidłowego zawiadomienia o rozprawie, a także niedoręczenie odpisu skargi kasacyjnej, pozbawiło stronę możliwości obrony jej praw, co skutkuje nieważnością postępowania przed WSA. W związku z tym, zaskarżony wyrok został uchylony, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku D. C. o zmianę użytku gruntowego w ewidencji z LzV na LsV. Starosta odmówił wpisu, a decyzję tę utrzymał w mocy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę D. C. na decyzję organu odwoławczego. D. C. wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania przez WSA, które miało polegać na nieprawidłowym zawiadomieniu organu o rozprawie i pozbawieniu strony możliwości obrony praw. Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Wiśniewska (spr.) sędzia NSA Monika Nowicka sędzia del. WSA Dariusz Chaciński Protokolant starszy sekretarz sądowy Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 stycznia 2012 r. sygn. akt III SA/Kr 237/11 w sprawie ze skargi D. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania; 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] na rzecz D. C. kwotę 397 (trzysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 237/11 oddalił skargę D. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów. W uzasadnieniu powyższego wyroku zawarto następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną: Starosta [...] decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. znak: [...], działając na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r. Nr 240 poz. 2027 ze zm.), § 46 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454) oraz art. 104 K.p.a. - po rozpatrzeniu wniosków D. C. z dnia 26 kwietnia i 7 maja 2010 r. - odmówił wpisania w działce nr [...] w części opisowej operatu ewidencji gruntów dla obrębu ewidencyjnego S. jednostki ewidencyjnej Miasto G. użytku LsV o powierzchni 0,0400 ha w miejsce użytku LzV o pow. 0,0400 ha. W uzasadnieniu organ wskazał, że we wniosku zwrócono się o wpisanie użytku LsV w miejsce użytku LzV, w działce nr [...]. W toku postępowania wszczętego powyższym wnioskiem organ wyjaśnił pismem z dnia 5 maja 2010 r., że w wyniku zaistniałej omyłki, w rejestrze gruntów wpisano użytek LsV zamiast użytku LzV. Błąd ten został powielony przy zakładaniu komputerowej bazy danych ewidencji gruntów i budynków. Działka nr [...] powstała w trakcie odnowy operatu ewidencji gruntów dla obrębu ewidencyjnego S. jednostki ewidencyjnej Miasto G. (operat ewidencji gruntów ogłoszony obwieszczeniem Wojewody [...] w Dz.Urz. Województwa [...] nr [...] poz. [...] z dnia [...] lutego 1984 r.). Decyzją z dnia [...] marca 1987 r. nr [...] została zatwierdzona gleboznawcza klasyfikacja gruntów miasta G. – S. (teren przyłączony do miasta). Od tej chwili w zakresie granic działki nr [...], jej powierzchni oraz użytków gruntowych nie nastąpiły żadne zmiany. W materiałach źródłowych, tj. mapie klasyfikacyjnej w skali 1:2000, pierworysie mapy ewidencji gruntów oraz matrycy mapy ewidencyjnej w skali 1:2000 wykazany jest między innymi użytek LzV a nie użytek "las". Zgodnie z mapą klasyfikacji gruntów w działce [...] w ogóle nie występuje użytek "las". W tych okolicznościach Starosta uznał, że brak było podstaw wpisania użytku Ls w działce nr [...]. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła D. C., zarzucając, że odmowa wprowadzenia wnioskowanej zmiany w ewidencji była bezzasadna. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] decyzją z dnia [...] września 2010r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył i podtrzymał ustalenia organu pierwszej instancji dotyczące założenia operatu ewidencji gruntów i budynków dla obrębu S., miasto G., oraz gleboznawczej klasyfikacji gruntów miasta G. obręb S. Podał, że gleboznawczą klasyfikację gruntów miasta G. obręb S. (teren przyłączony) przeprowadzono w 1983 r. Wyniki klasyfikacji (mapa i protokół) zostały wyłożone do wglądu zainteresowanym w okresie od 17 do 24 czerwca 1984 r. Decyzję zatwierdzającą tę klasyfikację wydał Urząd Miejski w [...] w dniu [...] marca 1987 r. Do wiadomości zainteresowanym została wyłożona w dniach od dnia 1 do 14 kwietnia 1987 r., a zatem z dniem 15 kwietnia 1987 r. stała się prawomocna. Z materiałów źródłowych, tj. mapy klasyfikacyjnej w skali 1:2000 oraz pierworysu i matrycy mapy ewidencyjnej w skali 1:2000, protokołu obliczeń powierzchni użytków w trakcie zakładania nowej ewidencji gruntów w G. – S. przez Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjne-Kartograficzne w K., Zakład Terenowy w N. [...] znajdującego się w operacie pomiarowym włączonym do państwowego zasobu geodezyjnego za nr [...] wynika, że na działce nr [...] posiadającej powierzchnię ogólną 0,3562 ha, występują następujące użytki gruntowe i klasy: LzV - pow. 0,0400 ha, PsV- pow. 0,1601 ha i B/PslV- pow. 0,1561 ha. Organ odwoławczy ustalił, że w trakcie zakładania komputerowej bazy danych ewidencji gruntów i budynków dla obrębu S. miasto G. został popełniony błąd polegający na tym, że jeden z użytków występujących w działce nr [...] został mylnie wpisany jako użytek "Ls" zamiast "Lz". Starosta po stwierdzeniu tej rozbieżności na podstawie materiałów źródłowych tj.: mapy klasyfikacyjnej w skali 1:2000, kopii protokołu obliczeń powierzchni użytków oraz dotychczasowego rejestru gruntowego, dokonał sprostowania wpisując prawidłowy użytek "Lz" w miejsce błędnie wpisanego "Ls". O fakcie tym nie powiadomiono właściciela działki, co było oczywiście nieprawidłowym działaniem Starosty [...]. Ponieważ jednak przedmiotowe postępowanie odwoławcze dotyczyło decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2010 r., wydanej w przedmiocie zmiany użytku gruntowego w działce nr [...] aktualnie występującego, dlatego organ odwoławczy skupił się wyłącznie na rozpatrzeniu zasadności odmówienia dokonania zmiany użytku gruntowego z "Lz" na "Ls" w działce nr [...] obręb S., miasto G. Wnioskodawczyni do wniosku o dokonanie zmiany dołączyła niepotwierdzone za zgodność z oryginałem kopie wypisów z rejestru gruntów z daty 17 sierpnia 1995 r. (w działce nr [...] występuje "Ls"), z daty 29 maja 2003r.(w działce nr [...] występuje "Ls") i z daty 26 kwietnia 2010 r. (w działce nr [...] występuje "Lz"), zaś przedłożone dokumenty były niewystarczające do aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków, lecz świadczyły o tym, że w zakresie użytków gruntowych w działce nr [...] występowały nieprawidłowości. W związku z tym organ odwoławczy przeanalizował wszystkie dokumenty dotyczące działki nr [...] od założenia ewidencji gruntów i budynków, tj. od 1983 roku. Z analizy tej wynikał, że w zakresie użytku gruntowego "Lz" w działce nr [...] były popełnione błędy. Już na samym początku w rejestrze gruntowym pisanym ręcznie został mylnie przepisany użytek z protokołu obliczeń zamiast "Lz" wpisano "Ls" (jedn. rej. nr [...]), później został skreślony i poprawiony na "Lz". W jednostce rejestrowej nr [...], do której w 1995 r. została działka nr [...] przeniesiona, występuje użytek "Lz" (rejestr pisany ręcznie). Aktualnie zaś w ewidencji gruntów i budynków w działce [...] występuje użytek "Lz" (wydruk z komputerowej bazy danych z dnia 20 września 2010). Na mapie klasyfikacyjnej, oraz na mapie ewidencji gruntów i budynków tak na pierworysie jak i matrycy w działce nr [...] występuje użytek "Lz". Na podstawie powyższych ustaleń organ stwierdził, że brak było przesłanek do zmiany użytku "Lz" występującego w działce nr [...] na użytek "Ls". Zdaniem organu odwoławczego strona nie potwierdziła swoich żądań dotyczących zmiany użytku gruntowego z "Lz" na "Ls" stosowną dokumentacją zawierającą wykaz zmian danych ewidencyjnych, natomiast postępowanie administracyjne przeprowadzone przez Starostę [...] w trakcie którego dokonano analizy materiałów źródłowych wykazało, że w komputerowej bazie danych ewidencyjnych dotyczących działki nr [...] prawidłowo powinien występować użytek "Lz", a nie "Ls". Na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] D. C. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania poprzez nieustalenie dokładnych terminów i okoliczności, w jakich doszło do rzekomo błędnego wpisu oraz w jakich dokonano rzekomego sprostowania, czyli zmiany wpisu. Skarżąca wskazała, że jeszcze w ewidencji gruntów w 2003 r. przedmiotowy teren figurował jako "Ls". Ponadto organy nie ustaliły, jaki zapis klasyfikujący ten grunt jest prawidłowy i zgodny z rzeczywistością. Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.). Żądanie wniosku skierowanego przez skarżącą do Starosty [...] jako organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków dotyczyło sprostowania bezprawnej zdaniem skarżącej zmiany dokonanej przez organ bez wiedzy skarżącej, bez istnienia ku temu stosownej dokumentacji, oraz bez wniosku skarżącej, zatem aktualizacji operatu ewidencji w części opisowej. Zdaniem skarżącej, w miejsce użytku "LzV" opisującego rodzaj użytków część działki nr [...] o pow. 0,0400 ha winien figurować użytek "LsV", a uzasadnieniem tej zmiany miał być fakt, że w wypisach z rejestru gruntów z lat 1995 i 2003 figuruje użytek "LsV", oraz okoliczność, iż określenie spornego fragmentu działki o pow. 0,0400 ha jako "LsV" odpowiada stanowi rzeczywistemu. Zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków, oraz prostowania w zapisach ewidencji wpisów obarczonych błędem do stanu faktycznego i prawnego sprawy, zdaniem Sądu pozwalają na przyjęcie, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu pierwszej instancji nie zawierają wad, które decydowałyby o konieczności wyeliminowania ich z obrotu prawnego. Stanowisko organów odmawiające skarżącej uwzględnienia jej wniosku poparte zostało zebranym w sprawie materiałem dowodowym, który należało uznać za konieczny, jak i wystarczający do podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia. O jego prawidłowości decyduje w pierwszym rzędzie zgodność aktualnego oznaczenia w zapisach ewidencji, wytyczonego konturem użytku stanowiącego fragment działki nr [...], o pow. 0,0400 ha jako "Lz" z materiałami źródłowymi pozostającymi w zasobach organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków. Świadczy o tym treść znajdujących się w aktach administracyjnych następujących dokumentów: fragment potwierdzonej za zgodność kopii mapy klasyfikacyjnej wykonanej w 1976 r., stanowiącej załącznik do decyzji z dnia [...].03.1987 r., [...], wydanej z upoważnienia Starosty [...], której potwierdzona za zgodność kserokopia również znajduje się w aktach administracyjnych organu l instancji (k. 6 i 7). Zgodnie z tą mapą na działce nr [...] występuje użytek "Lz". Z dokumentów takich jak: potwierdzone za zgodność kserokopie fragmentów operatu pomiarowego z założenia nowej ewidencji gruntów w G.-S. [...] wykonanego w 1983 r., fragment protokołu obliczeń dot. działki nr [...], fragment protokołu stanu władania gruntem, skorowidz działek i mapa ewidencji gruntów, wynika jednoznacznie, że na działce nr [...] o pow. 0,3562 ha występują użytki gruntowe i klasy: LzV o pow. 0,0400ha, PsV-o pow. 0,1601 ha i B/PslV-o pow. 0,1561 ha. Jak prawidłowo ustalił organ, w rejestrze gruntowym jednostki rejestrowej nr [...] (k. 8 akt II inst.) został błędnie wpisany użytek "Ls" - zamiast wynikającego z protokołu obliczeń (k. 10 akt II inst.) użytku "Lz". Zawiadomienie w sprawie zmian w rejestrze gruntów z dnia 5.12.1995 r. skierowane m. in. do S. L. wskazuje, że w jednostce rejestrowej, do której jak ustalił organ została przeniesiona działka nr [...] występuje użytek "Lz" (k. 7 odwr. akt II inst.). Według aktualnego (w dacie wydania zaskarżonej decyzji) wypisu z ewidencji gruntów (k. 5 akt II inst.), na działce nr [...] występują następujące użytki i klasy: PsV o pow. 0,1601 ha, Lz o pow. 0,0400 ha i B-PslV o pow. 0,1561 ha. Zgodnie z przepisem § 60 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków, danymi ewidencyjnymi dotyczącymi działki ewidencyjnej są m.in. informacje określające pola powierzchni konturów użytków gruntowych i klas gleboznawczych w granicach działki ewidencyjnej (pkt. 4). Jak wynika z dowodów zgromadzonych przez organy obydwu instancji, wyżej wymienione dokumenty, stanowią źródła informacji w zakresie elementów wymienionych w § 60 ust. 1 pkt. 4 rozporządzenia, stanowią więc podstawę tych informacji. Skarżąca nie kwestionowała w toku postępowania wiarygodności zgromadzonych przez organ dowodów, ani okoliczności z nich wynikających. Nie czyniła tego także w skardze. Nie przedstawiła innych dokumentów mogących stanowić, stosownie do przepisów ustawy i rozporządzenia, dokumenty źródłowe dotyczące rodzaju użytków gruntowych na działce nr [...], ani nie wskazywała na istnienie takich dokumentów - sporządzonych po dacie sporządzenia dokumentów pozostających w zasobach organu prowadzącego ewidencję. Z powyższego jednoznacznie wynika, że aktualne dane dotyczące działki ewidencyjnej nr [...] obr. ewid. S. jedn. ewid. Miasto G., w zakresie informacji dotyczącej pól powierzchni konturów użytkowych w granicach tej działki (§ 60 ust. 1 pkt. 4 rozporządzenia) są zgodne z dokumentami źródłowymi, którymi dysponuje Starosta [...] jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków. Niezgodne natomiast z tymi materiałami były dane ewidencyjne dotyczące przedmiotowej działki wykazywane przez organ przed dokonaniem zmiany. Odnosząc się do przedstawionych przez skarżącą w toku postępowania wypisów z rejestru gruntów, oraz nakazów płatniczych, Sąd stwierdził, że dokumenty te nie mogą stanowić i nie stanowią podstawy do dokonania przez organ żądanej zmiany z zapisach ewidencji. Wypisy z rejestru gruntów nie stanowią podstawy do dokonywania zmian w zapisach ewidencji, gdyż ich treść nie jest źródłem ani danych przedmiotowych, ani danych podmiotowych dotyczących gruntów i budynków. Nie mogą one kreować danych przedmiotowych ani danych podmiotowych dotyczących gruntów i budynków. Odwrotnie - wypis z rejestru gruntów jest odzwierciedleniem treści danych wynikających ze zgromadzonych w zasobach organu prowadzącego ewidencję dokumentów źródłowych i powinien być z tymi dokumentami zgodny. Natomiast nakazy płatnicze zawierają treść zgodną z ówcześnie wskazywanymi przez organ ewidencyjny danymi dotyczącymi działki nr [...], skoro zgodnie z art. 21 ustawy dane wynikające z ewidencji gruntów stanowią podstawę wymiaru podatków i świadczeń. Rację ma natomiast skarżąca, że o zmianie, której dokonał organ prowadzący ewidencję winna była być zawiadomiona. Wskazał na tę okoliczność nawet organ odwoławczy, uznając taki sposób postępowania przez organ prowadzący ewidencję za oczywiście nieprawidłowy. Co więcej - zmiana, której dokonał organ winna była być wprowadzona w drodze postanowienia wydanego w trybie odpowiedniego zastosowania art. 113 § 1 K.p.a. Przedstawienie spornego fragmentu działki nr [...] jako użytku "Ls" zamiast "Lz" miało charakter oczywistej omyłki pisarskiej. Wynika to z zestawienia pobytu symboli: "Ls" i "Lz" oraz treści zebranych w sprawie dowodów stanowiących dokumenty źródłowe. Sąd podkreślił, że fakt nie wydania przez organ postanowienia o sprostowaniu i w konsekwencji niepowiadomienie skarżącej o wprowadzonej zmianie nie mogły decydować o konieczności uwzględnienia skargi w niniejszej sprawie. Wobec zgodności aktualnego zapisu z treścią materiałów źródłowych, w powiązaniu z koniecznością przestrzegania przez organy prowadzące ewidencją zasady aktualności brak było podstaw do "powrotu" do poprzedniego zapisu. W przeciwieństwie do twierdzeń skarżącej o błędnym i bezprawnym aktualnym zapisie w ewidencji dotyczącym rodzaju użytków występujących na działce nr [...], to uwzględnienie przez organ żądania, z którym wystąpiła skarżąca spowodowałoby zaistnienie niezgodności zapisów ewidencji z materiałami źródłowymi oraz sprzeczność tych zapisów z zasadą aktualności. Sąd ponadto zauważył, że wobec przytoczonej wyżej definicji użytku leśnego wynikającej z przepisów rozporządzenia, oraz art. 3 ustawy o lasach grunt o powierzchni 0,0400 ha nie spełnia jednego z warunków przewidzianych ustawą, tj. wymogu powierzchni co najmniej 0,10 ha, przy czym z art. 3 ustawy o lasach wynika bezsprzecznie, że warunki uznania gruntu za las muszą być spełnione łącznie. Sąd wskazał również, że właściciele działki nr [...] byli uprawnieni do kwestionowania tak decyzji z 1986 r., jak i treści dokumentów źródłowych w czasie ich sporządzania. Brak w aktach jakichkolwiek dowodów, aby powyższe były kwestionowane. Ustosunkowując się do pozostałych zarzutów skargi Sąd wskazał, że skarżąca - wbrew twierdzeniom - nie załączyła do skargi mapy z 1997 r., lecz plan sytuacyjny z 1963 r., którego treść nie mogła mieć żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, skoro sporządzony on był przed założeniem obowiązującego operatu ewidencji gruntów i budynków dla miasta G., obręb S., ogłoszonego Obwieszczeniem Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1984 r. Żadnego znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji nie ma także treść pozwolenia na budowę wydanego w 1939 r., a to z tego względu, że dokument ten nie dotyczy przedmiotu postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła D. C. Zaskarżając wyrok w całości, jako podstawy kasacyjne wskazała na: naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 3 § 2 pkt 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 104, art. 77, art. 84, art. 85 K.p.a., polegające na tym, że Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie mimo, że doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania oraz naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż organ nie rozstrzygnął swą decyzją co do całości istoty sprawy a zebrany w sprawie materiał dowodowy był niewystarczający co do takiego rozstrzygnięcia, a który przy jego uzupełnieniu o np. oględziny, opinię biegłego od klasyfikacji gruntów i ewentualnie inne mógłby skutkować wydaniem decyzji rozstrzygającej w całości co do istoty sprawy i mógłby przechylić szalę na korzyść skarżącej. W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Między innymi jedną z wad postępowania skutkujących nieważnością postępowania jest pozbawienie strony możliwości obrony swoich praw - art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a. Jej wystąpienie zawsze należy oceniać w odniesieniu do okoliczności konkretnej sprawy sądowoadministracyjnej. Przy analizie czy doszło do pozbawienia strony możliwości działania, należy przede wszystkim rozważyć, czy nastąpiło naruszenie przepisów procesowych oraz czy strona mogła bronić swych praw mimo wystąpienia uchybień procesowych. Tylko kumulatywne spełnienie tych przesłanek skutkować może stwierdzenie, że strona została pozbawiona możności obrony swych praw. Z akt sprawy Sądu pierwszej instancji wynika, że organ administracji - [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] ustanowił w dniu 24 lutego 2011 r. pełnomocnika w osobie radcy prawnego A. R. do reprezentowania go przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie w sprawie ze skargi D. C. na jego decyzję dnia [...] września 2010 r., nr [...] (karta 30). Odpowiedź na skargę została sporządzona przez pełnomocnika organu, który wskazał adres do doręczeń: "[...] Urząd Wojewódzki Wydział Nadzoru Prawnego i Kontroli Samodzielne Stanowisko Pracy w N. [...] – [...] N., ul. J. [...]" (karta 19). Oryginał pełnomocnictwa został złożony w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w dniu 8 marca 2011 r. (karta 29). Z tych akt sprawy wynika również, że zgodnie z zarządzeniem o wyznaczeniu rozprawy na dzień 19 stycznia 2012 r. wydanym w dniu 15 listopada 2011 r., o terminie miał być zawiadomiony pełnomocnik organu lecz nazwisko radcy prawnego zostało skreślone i w jego miejsce został wpisany do zawiadomienia organ (karta 35). W związku z powyższym zawiadomienie o rozprawie zostało wysłane [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na adres [...] – [...] K., ul. B. [...]. Przesyłka została doręczona w dniu 24 listopada 2011 r. do Kancelarii [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] i pokwitowana przystawieniem pieczęci bez podpisania odbioru przesyłki, z adnotacją doręczyciela, że została doręczona pracownikowi, którego nazwisko zostało odnotowane nieczytelnie. Sąd pierwszej instancji w protokole rozprawy z dnia 19 stycznia 2012 r. odnotował, że przesyłka została doręczona organowi - [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Natomiast pominął również okoliczność, że zawiadomienie o rozprawie nie zostało wysłane do pełnomocnika organu, bowiem zgodnie z art. 65 § 5 P.p.s.a. "Jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonywać tym osobom". W postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji taką osobą upoważnioną był pełnomocnik organu A. R. Mimo braku prawidłowego zawiadomienia organu o terminie rozprawy, zamknął rozprawę i wydał wyrok. Tym samym, naruszając przepisy o postępowaniu a to: art. 34, art. 65 § 5, art. 91 § 1 P.p.s.a., pozbawił stronę możliwości działania. Ponadto identyczne błędy popełniono w postępowaniu międzyinstancyjnym. Zwrócić należy uwagę na okoliczność, że pełnomocnik organu nie miał tożsamego adresu z organem. Siedziba organu ma adres w K., a pełnomocnik wskazał adres w N. Wszystkie doręczenia przesyłek sądowych jakich dokonywał Sąd pierwszej instancji organowi, należy uznać za wadliwe, zatem strona ta nie miała w pełni możliwości oceny stanu procesowego sprawy, a co zatem idzie prawidłowego działania w sprawie i obrony swoich praw. Przede wszystkim nie zawiadomiono strony o rozprawie, po zamknięciu której wydano wyrok ale również nie doręczono jej odpisu skargi kasacyjnej art. 179 P.p.s.a. uniemożliwiając wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną. Skutkiem zaistniałego uchybienia przed Sądem pierwszej instancji jest nieważność postępowania (art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a.) oraz konieczność uchylenia z tej przyczyny zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania. Mając na uwadze, że sprawa będzie ponownie rozpoznawana, na znaczeniu tracą wskazane przez skarżącą kasacyjnie podstawy skargi kasacyjnej, a odnoszenie się do nich uznać należy za przedwczesne. Uwzględniając zaistniały stan rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 186 P.p.s.a. - orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło