II SA/Kr 1297/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Sędzia WSA Jacek Bursa Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi Zakładu w S. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 czerwca 2013 r. sygnatura akt II SA/Kr 291/13 postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej Zakładowi w S. kwotę 150 zł (sto pięćdziesiąt złotych) stanowiącą uiszczony wpis od skargi. Prawomocnym wyrokiem z dnia 13 czerwca 2013 r. sygn. II SA/Kr 291/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę Rady Gminy S. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia 21 grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Nr [...] Rady Gminy S. z dnia 21 listopada 2012 r W dniu 26 września 2013 r. Zakład Usług Komunalnych w S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 czerwca 2013 roku. Jako podstawę takiego żądania podano nieważność postępowania (art. 271 pkt 2 P.p.s.a.), albowiem Zakład Usług Komunalnych w S. , na skutek naruszenia przepisów prawa, nie był w sprawie reprezentowany, chociaż powinien być uznany za stronę. Wniesiono o stwierdzenie dopuszczalności wznowienia postępowania oraz o zmianę zaskarżonego wyroku przez uchylenie spornego rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody . We wniosku podniesiono, że o tym, że Zakład Usług Komunalnych powinien być stroną postępowania administracyjnego (nadzorczego), świadczą twierdzenia Wojewody, który przyjął wniosek Zakładu Usług Komunalnych o zawieszenie postępowania, choć go nie rozpatrzył. W ocenie strony skarżącej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie naruszył art. 33 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyjmując, że Zakład Usług Komunalnych w S. nie miał statusu strony w postępowaniu nadzorczym. W ocenie strony skarżącej twierdzenie o braku posiadania statusu strony jest całkowicie chybione, jeśli weźmie się pod uwagę, że na mocy uchwały kwestionowanej przez organ nadzoru, Zakład Usług Komunalnych stał się podmiotem obowiązanym do prowadzenia pewnej kategorii spraw gminy (sprawy "śmieciowe"). Jeżeli uchwała została skierowana do konkretnego adresata, to taki adresat ma interes prawny w toku postępowania i interes ten nie był przez Wojewodę kwestionowany. Dalej idące skutki ma jednak, w ocenie skarżącego Zakładu, uchybienie Sądu który w ogóle nie dopuścił Zakładu Usług Komunalnych do udziału w postępowaniu sądowym. Podano, że obecnie skarżący Zakład domaga się wznowienia postępowania z powodu jego nieważności, powołując się na treść przepisu art. 33 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W zakresie wniosku o zmianę wyroku podano, że Wojewoda prowadząc postępowanie nadzorcze dopuścił się rażącego uchybienia, nie rozpoznając wniosków Zakładu Usług Komunalnych w S. zawartych w piśmie do niego skierowanym, a były to wnioski, których nawet negatywne załatwienie umożliwiało złożenie zażalenia. Orzeczenie nadzorcze było więc przedwczesne i powinno zostać uchylone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli strona wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania. Tak powołana przesłanka została wyraźnie wskazana w skardze (wniosku) o wznowienie postępowania wniesionego przez komunalny zakład samorządowy "[...] " w S. Sama instytucja wznowienia postępowania sądowego pozwala na ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej już wydanym i to prawomocnym orzeczeniem sądowym. Instytucja wznowienia postępowania ma więc charakter wyjątkowy. Zgodnie z art. 280 i 281 P.p.s.a. w pierwszej kolejności sąd zobowiązany jest do zbadania, czy skarga o wznowienie postępowania została wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd ma obowiązek skargę odrzucić, a jeżeli obie podstawy są zachowane – sąd kieruje sprawę do rozpoznawania na rozprawie. Taka ocena może być dokonana albo na posiedzeniu niejawnym, albo na rozprawie. W sprawie ze skargi Rady Gminy S. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia 21 grudnia 2012 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Nr [...] Rady Gminy S. z dnia 21 listopada 2012 r. w sprawie sposobu realizacji przez Wójta Gminy S. nowych zadań nałożonych znowelizowaną ustawą z dnia 13 czerwca 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wydał wyrok w dniu 13 czerwca 2013 r. (sygn. akt II SA/Kr 291/13). Wyrok ten stał się prawomocny z dniem 8 sierpnia 2013 r. Dnia 26 września 2013 r. Zakład Usług Komunalnych w S. (zwany dalej w skrócie Zakładem), złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ww. wyrokiem z dnia 13 czerwca 2013 r. Nie ulega wątpliwości, że w postępowaniu sądowym zakończonym wyrokiem z dnia 13 czerwca 2013 r. Zakład nie brał udziału. Nie ulega także wątpliwości, że skargę w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 291/13 wniosła Rada Gminy S. na rozstrzygniecie nadzorcze Wojewody wydane w trybie art. 91 i następne ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.). W tej sprawie nie występuje przesłanka wznowieniowa, ponieważ skarga o wznowienie postępowania nie pochodzi od strony. Zgodnie z art. 271 pkt 2 P.p.s.a. Sąd tylko wówczas wznawia postępowanie sądowe i przechodzi do merytorycznego rozpoznania takiej skargi, jeżeli sama skarga pochodzi od strony. Tylko strona może bowiem skutecznie zarzucić naruszenia przepisów prawa skutkujące pozbawieniem możności działania w postępowaniu sądowym przez tą stronę. W rozpatrywanej sprawie Sąd stwierdził, że wniesiona przez Zakład skarga, mimo powołania odpowiedniego przepisu prawa określającego podstawę wznowienia (art. 271 pkt 2 P.p.s.a.), podlega odrzuceniu z tego względu, że podstawa ta w rzeczywistości nie występuje. Powołany przez Zakład art. 271 pkt 2 P.p.s.a stanowi bowiem, że można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa strona była pozbawiona możności działania. Jednakże Zakład nie tylko że nie był, ale także i nie powinien być uznany za stronę w postępowaniu sądowym zakończonym wyrokiem tego Sądu z dnia 13 czerwca 2013 r. W postępowaniu ze skargi jednostki samorządu terytorialnego na rozstrzygniecie nadzorcze organu nadzoru stronami są: jednostka samorządu terytorialnego (a w istocie ten organ jednostki samorządu terytorialnego, którego akt podlegał unieważnieniu w postępowaniu nadzorczym) oraz organ nadzoru. Innych stron nie ma. Zakład nietrafnie powołał się w uzasadnieniu swojej skargi na art. 33 § 1 P.p.s.a. oraz interes prawny w wykonywaniu zadań gminy w związku z tym, że uchwałą Rady Gminy S. z dnia 21 listopada 2012 r. Nr [...] Wójt tejże Gminy miał obowiązek zlecać bez stosowania przetargu Zakładowi odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości na terenie Gminy S. Tak wskazana argumentacja nie oznacza, że Zakład posiada interes prawny uprawniający do udziału w postępowaniu sądowym ze skargi Rady Gminy na rozstrzygniecie nadzorcze Wojewody. Zakład jest bowiem gminną jednostką organizacyjną wykonującą zadania gminy, a nie zadania własne. Zakład nie ma żadnych zadań własnych i jego powołanie było uzasadnione koniecznością zapewnienia wykonywania publicznych zadań samorządowych w formie komunalnego zakładu budżetowego. Także żaden przepis prawa materialnego (administracyjnego) czy prawa cywilnego nie stanowi w tej sprawie dla Zakładu podstawy dla wywiedzenia istnienia po jej stronie interesu prawnego. Okoliczność, że Zakład miałby wykonywać zadanie publiczne polegające na odbieraniu odpadów komunalnych na mocy uchwały Rady Gminy S., wskazuje na istnienie po stronie Zakładu jedynie interesu faktycznego. Ten interes faktyczny przejawia się w zachowaniu dotychczasowej formuły organizacyjnej wykonywania zadań publicznych Gminy, a w istocie do zachowania miejsc pracy w Zakładzie i dalszego uzasadnienia istnienia takiej gminnej jednostki organizacyjnej. Brak interesu prawnego po stronie Zakładu wynika także z samej konstrukcji postępowania nadzorczego. Takie postępowanie nie rozstrzyga o prawach bądź obowiązkach jakiejkolwiek strony. W ramach postępowania nadzorczego nad aktami organów samorządu terytorialnego, obowiązkiem organu nadzoru jest z urzędu zbadanie legalności każdej uchwały rady gminy, a na wniosek organu nadzoru także każdego zarządzenia organu wykonawczego gminy. Badanie legalności uchwał lub zarządzeń nie jest rozstrzyganiem spraw administracyjnych i choćby dlatego akt kończący postępowanie nadzorcze nazywany jest rozstrzygnięciem nadzorczym, a nie decyzją administracyjną. Tak o utworzeniu Zakładu, jak i wyposażaniu go w zadania publiczne gminy (a nie zadania własne Zakładu) oraz o jego reorganizacji lub likwidacji – postanawia tylko i wyłącznie organ stanowiący gminy. Tym samym skoro w postępowaniu nadzorczym nie rozstrzyga się o prawach bądź obowiązkach jednostki samorządu terytorialnego, a jedynie dokonuje się oceny legalności wydanych aktów prawnych, tym samym żadna samorządowa jednostka organizacyjna nie ma własnego interesu prawnego do brania udziału w postępowaniu nadzorczym, ponieważ taki interes po jej stronie nie występuje. Skoro tak, to i samorządowa jednostka organizacyjna nie mogła mieć pozycji strony w postępowaniu sądowym zainicjowanym skargą Rady Gminy S. na rozstrzygniecie nadzorcze Wojewody . Tym samym Zakład nie może skutecznie wnieść skargi (wniosku) o wznowienie postępowania sądowego w tej sprawie. Ustosunkowując się do pozostałych zarzutów skargi należy podnieść, że błędnie Zakład interpretuje, jak się wydaje, uchwałę Rady Gminy S. z dnia 21 listopada 2012 r. Nr [...] jako akt prawa miejscowego. Wprawdzie sam Zakład nie posłużył się pojęciem "akt prawa miejscowego" ale stwierdził we wniosku, że ta uchwała została skierowana do konkretnego adresata i w związku z tym adresat ten (czyli Zakład) ma własny interes prawny w skarżeniu rozstrzygnięć dotyczących tejże uchwały. Powołana uchwała nie jest aktem prawa miejscowego, a jedynie tzw. aktem kierownictwa wewnętrznego i nie mogła tworzyć żadnych uprawnień dla jego adresata. Uchwała ta, jak już to podkreślono, wskazała jedynie sposób wykonywania zadań Gminy i nawet przekazanie danego zadania do wykonywania samorządowej jednostce organizacyjnej nie oznacza, że nie jest to nadal zadanie gminy. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że w przypadku, gdy skargę o wznowienie postępowania wnosi podmiot nie mający przymiotu strony, jest to wystarczająca przesłanka do odrzucenia takiej skargi (wniosku), bez potrzeby dodatkowego ustalania, czy sama skarga została wniesiona w terminie trzech miesięcy od chwili, w której strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy (art. 277 P.p.s.a.). Skoro w tej sprawie Zakład Usług Komunalnych w S. nie jest stroną, to także nie ma podstaw do ustalania zachowania ww. terminu. Mając powyższe na uwadze orzeczono o odrzuceniu skargi na podstawie art. 281 P.p.s.a. w związku z art. 272 pkt 2 P.p.s.a. oraz w związku z art. 276 P.p.s.a. na podstawie art. 33 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. O zwrocie uiszczonego wpisu Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.