I SA/Wr 1917/13
WyrokWSA we Wrocławiu2013-12-18
Skład orzekający: Katarzyna Radom, Lidia Błystak, Maria Tkacz-Rutkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnik ma prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego wykazanego na fakturze wystawionej przez zagranicznego dostawcę, który nie zarejestrował się jako podatnik VAT w Polsce i nie rozliczył należnego podatku, mimo że zgodnie z przepisami obowiązującymi w momencie transakcji (2010 r.) to nabywca był zobowiązany do rozliczenia podatku (mechanizm 'reverse charge')?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że faktura wystawiona przez zagranicznego dostawcę, który nie był zarejestrowany jako podatnik VAT w Polsce i nie rozliczył należnego podatku, nie stanowi podstawy do odliczenia podatku naliczonego przez polskiego nabywcę. Nawet jeśli nabywca był zobowiązany do rozliczenia podatku na zasadzie 'reverse charge', faktura wystawiona przez podmiot nieuprawniony (niebędący podatnikiem w rozumieniu przepisów krajowych) nie daje prawa do odliczenia. Prawo do odliczenia podatku naliczonego jest związane z fakturą wystawioną przez podatnika, a nie przez podmiot nieuprawniony.Stan faktyczny
Spółka A nabyła specjalistyczną maszynę od japońskiej firmy B, która zainstalowała ją w Polsce. Firma B wystawiła faktury z naliczonym 22% VAT, ale nie posiadała siedziby ani stałego miejsca działalności w Polsce. Faktury te nie zawierały numeru NIP dostawcy i były w walucie obcej. Spółka A, nie mając pewności co do rejestracji B w Polsce i zapłaty podatku, nie odliczyła VAT, ale zapłaciła pełną kwotę faktur. Spółka zapytała o prawo do odliczenia VAT naliczonego. Organ podatkowy odmówił prawa do odliczenia, uznając, że to spółka A powinna rozliczyć VAT na zasadzie 'reverse charge', a faktura B jest wystawiona przez podmiot nieuprawniony.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom, Sędziowie: Sędzia NSA Lidia Błystak, Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska (sprawozdawca), Protokolant: Radosław Bulejak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi A spółki z o.o. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w P. działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę.
Przedmiotem skargi jest interpretacja przepisów prawa podatkowego, wydana na wniosek A sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: strona, skarżąca, spółka) w jej indywidualnej sprawie (interpretacja indywidualna) w dniu [...] września 2013 r. przez Dyrektora Izby Skarbowej w P., działającego z upoważnienia Ministra Finansów.
Z opisanego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej stanu faktycznego wynika, że spółka prowadzi działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania wysokiej jakości komponentów do produkcji samochodów. Na potrzeby swojej działalności spółka zakupiła od japońskiej spółki B (dalej: B) specjalistyczną maszynę do malowania. Zgodnie z umową B była odpowiedzialna za dostarczenie maszyny do zakładu spółki w Polsce i jej zainstalowanie. Maszynę do zakładu Spółki dostarczył i zainstalował faktycznie polski dostawca, który działał na zlecenie B. Proces instalacji maszyny w zakładzie produkcyjnym spółki miał miejsce w 2010 r.
Z tytułu dostawy oraz instalacji maszyny, B wystawiła na spółkę faktury zawierające polski podatek od towarów i usług naliczony według stawki 22%, przy czym faktury te nie zawierały niektórych elementów określonych w § 5 rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. 2008 Nr 212, poz. 1337 – dalej: rozporządzenie w sprawie wystawiania faktur). W szczególności, faktury te nie zawierały: numeru identyfikacji podatkowej sprzedawcy (tj. B), a kwoty wyszczególnione na fakturach, w tym kwota podatku od towarów i usług, były wykazane w walucie obcej (tj. euro) i nie były przeliczone na walutę polską. Niemniej jednak, przedmiotowe faktury zawierały wszystkie elementy określone w art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r., nr 54, poz. 535, ze zm. – dalej: u.p.t.u.).
B nie posiada na terytorium Polski siedziby, ani też stałego miejsca prowadzenia działalności. W momencie otrzymania od B ww. faktury, zawierające polski podatek od towarów i usług, skarżąca spółka zwróciła się do B z prośbą: o okazanie potwierdzenia zarejestrowania się dla celów podatku od towarów i usług w Polsce, albo w przypadku braku rejestracji, o dokonanie takiej rejestracji i odprowadzenie do polskiego urzędu skarbowego kwoty podatku od towarów i usług pobranej od spółki z tytułu sprzedaży i instalacji przedmiotowej maszyny.
Pomimo działań podjętych przez stronę, B nie dostarczył jej ani dowodu na rejestrację w Polsce dla celów podatku od towarów i usług, ani dowodu poświadczającego dokonanie wpłaty do urzędu skarbowego należnego podatku od towarów i usług. Z tego powodu strona uznała, że B nie dokonała rejestracji dla celów podatku od towarów i usług w Polsce, ani nie odprowadziła do polskiego urzędu skarbowego tego podatku. Mając na uwadze te okoliczności, spółka z ostrożności nie odliczyła podatku naliczonego na podstawie faktur zakupowych wystawionych przez B. Z uwagi na fakt, że spółce zależało na szybkim zakończeniu procesu instalacji maszyny, mimo wątpliwości co do prawa odliczenia podatku naliczonego, wykazanego na fakturach B, zdecydowała się uregulować wystawione faktury w całości, włącznie z wykazanym na tych fakturach podatkiem od towarów i usług.
Na gruncie tak opisanego stanu faktycznego, strona zapytała czy ma prawo do odliczenia podatku od towarów i usług naliczonego, wykazanego na fakturach wystawionych przez B.
Przedstawiając własne stanowisko w sprawie, strona, powołując się na przepisy art. 86 ust. 1 i art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a) u.p.t.u., stwierdziła, że podatnik nabywający towary ma prawo do odliczenia podatku od towarów i usług, wykazanego na otrzymanej przez niego fakturze, o ile towary te wykorzysta do działalności opodatkowanej podatkiem od towarów i usług. Ponieważ nabyta maszyna została wykorzystana przez stronę do działalności opodatkowanej, tj. do sprzedaży wyprodukowanych za jej pomocą komponentów do produkcji samochodów, to, zdaniem strony, przysługiwało jej prawo do odliczenia podatku naliczonego wykazanego na fakturach wystawionych przez B. Spółka powołała się na zasadę neutralności podatku od towarów i usług i podkreśliła, że o prawie do odliczenia nie można mówić w kategoriach przywileju podatnika, jest to bowiem prawo podatnika, które zasadniczo nie może być ograniczone, a wszelkie odstępstwa musza być wprost przewidziane w ustawie i winny być interpretowane ściśle. Brak na fakturach wystawionych przez B niektórych elementów, wymienionych w § 5 rozporządzenia w sprawie wystawiania faktur (kwota podatku w złotych, numer identyfikacji podatkowej dostawcy), zdaniem strony, nie ogranicza jej prawa do odliczenia podatku naliczonego, wykazanego na tych fakturach. Wskazała, że żaden z przepisów ustawy o podatku od towarów i usług nie wyklucza prawa podatnika do odliczenia podatku naliczonego w sytuacji, w której faktura nie zawiera wszystkich wymaganych elementów, określonych w § 5 ww. rozporządzenia. Jednocześnie strona zaznaczyła, że faktury wystawione przez B zawierają wszystkie elementy wskazane w art. 106 ust. 1 u.p.t.u. Niedopełnienie obowiązków wynikających z rozporządzenia w sprawie fakturowania może, zdaniem strony, stanowić podstawę do pociągnięcia wystawcy do odpowiedzialności karnej, lecz nie może ograniczać prawa nabywcy do odliczenia podatku naliczonego. W ocenie spółki, pominięcie przez wystawcę faktury niektórych jej elementów, wymienionych w rozporządzeniu w sprawie wystawiania faktur, powinno być traktowane jako błąd mniejszej wagi, który nie może stanowić przeszkody do odliczenia podatku naliczonego. Na potwierdzenie swojego stanowiska strona przywołała orzecznictwo sądów administracyjnych, tj. wyrok NSA z 14 maja 1997 r., I SA/Lu 1231/96; wyrok WSA w Łodzi z dnia 27 lutego 2008 r., sygn. akt I SA/Łd 1136/07.
Zdaniem spółki, prawa do odliczenia podatku naliczonego, wykazanego na fakturach otrzymanych od B, nie może ograniczać fakt, że B nie jest podatnikiem zarejestrowanym dla celów podatku od towarów i usług w Polsce. Uzasadniła swoje stanowisko orzeczeniem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) z dnia 22 grudnia 2010 r. w sprawie B. J. D. przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w L. (sprawa C-438/09). Wskazała, że jej stanowisko potwierdzają także inne interpretacje indywidualne wydane przez Ministra Finansów (interpretacja indywidualne wydane przez Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] maja 2011 r., [...] oraz z dnia [...] stycznia 2011 r., [...]). Podniosła także, że prawo spółki do odliczenia podatku naliczonego nie może być uzależnione od tego czy B faktycznie zapłaciła podatek należny do właściwych organów podatkowych. Wskazała, że powyższe twierdzenie ma oparcie w orzecznictwie TSUE, w szczególności w orzeczeniu z dnia 6 lipca 2006 r. w sprawach Axel Kittel przeciwko Państwu Belgijskiemu oraz Państwo Belgijskie przeciwko Recolta Recycling SPRL (sprawy połączone C-439/04, C-440/04). Strona wskazała też, że gdyby nawet to spółka była podmiotem zobowiązanym do rozliczenia podatku od towarów i usług z tytułu dostawy maszyny i jej instalacji, na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 5 u.p.t.u., to i tak miałaby prawo do odliczenia podatku naliczonego. Podkreśliła, że odpowiedni przepis zakazujący odliczenia podatku wykazanego na fakturze dostawcy – art. 88 ust. 3a pkt 7 u.p.t.u. – wszedł w życie dopiero w dniu 1 kwietnia 2011 r., tym samym nie może mieć zastosowania do kontraktu między B a spółką zrealizowanego w 2010 r.
Dyrektor Izby Skarbowej w P., działający z upoważnienia Ministra Finansów, w interpretacji indywidualnej z dnia [...] września 2013 r. uznał stanowisko skarżącej spółki za nieprawidłowe. Zdaniem organu, wnioskodawca nie miał prawa do odliczenia podatku naliczonego wykazanego w fakturze wystawionej przez B.
W uzasadnieniu organ podatkowy przytoczył przepisy art. 5 ust.1, art. 7 ust. 1, art. 8 ust.1, art. 15 ust. 1, ust. 2, art. 2 pkt 6, art. 22, art. 17 ust. 1 pkt 5, ust. 2, ust. 5 pkt 1, art. 86 ust. 1, art. 88 ust. 3a u.p.t.u. oraz § 3 pkt 1 i pkt 7, § 5 rozporządzenia w sprawie wystawiania faktur.
Analizując, przedstawiony przez skarżącą, stan faktyczny organ podatkowy stwierdził, że transakcja między B i skarżącą spółką powinna być traktowana, dla celów podatku od towarów i usług, jako dostawa towarów z montażem, o której mowa w art. 22 ust. 1 pkt 2 u.p.t.u. Tym samym miejscem opodatkowania tej dostawy było terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Dalej wyjaśnił, że, zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 5 oraz ust. 5 pkt 1 u.p.t.u., podatnikami podatku od towarów i usług są również osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne nabywające towary, jeżeli dokonującym ich dostawy na terytorium kraju jest podatnik nieposiadający siedziby oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, a nabywcą jest podatnik, w rozumieniu art. 15, posiadający siedzibę, stałe miejsce prowadzenia działalności lub miejsce zamieszkania na terenie kraju. Przepisów ust. 1 pkt 4 i 5 nie stosuje się w przypadku świadczenia usług i dostawy towarów od których podatek należny został rozliczony przez usługodawcę lub dostawcę towarów na terytorium kraju, z wyjątkiem świadczenia usług, do których stosuje się art. 28b oraz dostawy gazu w systemie gazowym energii elektrycznej w systemie elektroenergetycznym, dla których w każdym przypadku podatnikiem jest usługobiorca lub nabywca towarów (art. 17 ust. 2).
Uwzględniając stan faktyczny przedstawiony we wniosku, organ podatkowy stwierdził, że - zgodnie z art. 17 ust. 2 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 5 u.p.t.u.- B, jako nieposiadający na terenie Polski siedziby, ani stałego miejsca prowadzenia działalności, dokonując dostawy na rzecz wnioskodawcy maszyn wraz z ich instalacją, nie był zobowiązany do rozliczenia podatku od towarów i usług. Ponieważ dostawca maszyn podatku od towarów i usług nie rozliczył, to na wnioskodawcy jako nabywcy ciążył obowiązek opodatkowania transakcji. Wystawione zatem przez B faktury, dokumentujące dostawę i instalację maszyn, zawierające podatek od towarów i usług nie stanowiły dla wnioskodawcy podstawy do obniżenia podatku należnego, zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 1 lit.a u.p.t.u. Przepis ten stanowi, że jeśli sprzedaż została udokumentowana fakturą wystawioną przez podmiot nieuprawniony do wystawiania faktur to faktura ta nie daje prawa od obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z tej faktury wynikający. Dodatkowo organ podatkowy wskazał, że na brak prawa do odliczenia przez spółkę podatku naliczonego, wynikającego z faktur wystawianych przez B, nie wpływają przepisy rozporządzenia w sprawie wystawiania faktur.
Organu podatkowy nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącej, że prawa do odliczenia podatku z wystawionych przez B faktur nie ogranicza to, iż spółka, na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 5 u.p.t.u., była zobowiązana do rozliczenia nabytej w 2010 r. maszyny. Uwzględniając bowiem, że z tytułu dostawy towaru, dla której podatnikiem jest nabywca towaru, skarżącej przysługiwało prawo do odliczenia podatku. To w przypadku odliczenia podatku z faktury wystawionej przez B doszłoby do podwójnego (ponownego) odliczenia tej samej kwoty podatku z tytułu jednej transakcji.
Działający z upoważnienia Ministra Finansów, Dyrektor Izby Skarbowej w P. wezwany do usunięcia naruszenia prawa stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu A sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosła o uchylenie interpretacji indywidualnej i zasądzenie kosztów postępowania sądowego, zarzucając naruszenie:
← art. 17 ust. 2 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 5 u.p.t.u. w brzmieniu obowiązującym w 2010 r., poprzez uznanie, że to skarżąca, a nie dostawca – była zobowiązana do rozliczenia podatku należnego podatku od towarów i usług z tytułu nabycia maszyny;
← art. 86 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1 lit. a) u.p.t.u. poprzez przyjęcie przez organ podatkowy, że strona nie ma prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego z tytułu nabycia maszyny na podstawie faktur wystawionych przez ich dostawcę;
← art. 88 ust. 3a pkt 1 lit. a) u.p.t.u. poprzez uznanie, że przepis ten znajdzie zastosowanie do faktur dokumentujących dostawę towarów, wystawionych przez dostawcę skarżącej spółki.
Skarżąca podniosła, że w zaskarżonej interpretacji wskazano, iż za rozliczenie podatku od towarów i usług można uznać wyłącznie faktyczną wpłatę tego podatku przez dostawcę do polskiego urzędu skarbowego. Podkreśliła, że z opisu stanu faktycznego nie wynika, iż B faktycznie nie zapłacił podatku od towarów i usług. Zwróciła uwagę, że skarżąca spółka (oraz każdy inny nabywca znajdujący się w sytuacji analogicznej) nie jest w stanie ustalić w sposób pewny, czy zagraniczny dostawca dokonał faktycznej zapłaty podatku od towarów i usług, gdyż tę informację posiada wyłącznie zagraniczny dostawca oraz właściwy organ podatkowy. Zagraniczny dostawca nie jest zobowiązany do udzielenia takiej informacji dostawcy, a organ podatkowy do udzielenia takiej informacji dostawcy nie jest uprawniony.
Zdaniem skarżącej, przepisy ustawy o podatku od towarów i usług, w brzmieniu obowiązującym w 2010 r., nie zawierały normy prawnej - takiej jak sformułowana przez organ podatkowy w zaskarżonej interpretacji - zgodnie z którą nabywcy towaru nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego, wykazanego na fakturach wystawionych przez dostawce, jeśli zobowiązanym do rozliczenia podatku od towarów i usług z tytułu danej transakcji jest nabywca. Norma prawna umożliwiająca zakwestionowanie prawa skarżącej do odliczenia podatku naliczonego z faktury wystawionej przez B, zdaniem skarżącej, została wprowadzona dopiero do ustawy o podatku od towarów i usług z dniem 1 kwietnia 2011 r. (art. 88 ust. 3a pkt 7u.p.t.u.), wobec czego nie może być ona stosowana do transakcji, która miała miejsce w 2010 r.
Skarżąca zarzuciła organowi podatkowemu, że ten de facto uznał, iż z treści art. 88 ust. 3a pkt 1 lit. a) u.p.t.u. można wywieść normę prawną zawartą w art. 88 ust. 3a pkt 7 u.p.t.u. (od dnia 1 kwietnia 2011 r.). Organ podatkowy przyjął bowiem, że wyłączenia prawa skarżącego do odliczenia podatku naliczonego wynika z faktu, iż obowiązek rozliczenia opisanej we wniosku transakcji ciążył na skarżącej (zgodnie z mechanizmem reverse charge), a zatem faktura B nie powinna zawierać podatku od towarów i usług.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w P., działający z upoważnienia Ministra Finansów, wniósł o oddalenia skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej interpretacji indywidualnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach, których katalog zawiera art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej P.p.s.a.). W określonych przez ten przepis przedmiotowych granicach kognicji sądów administracyjnych mieści się m. in. orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego, wydane w indywidualnych sprawach (art. 3 § 2 pkt 4a P.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi.
W tak określonym zakresie kognicji sądu skarga nie jest zasadna.
W stanie prawnym, obowiązującym w 2010 r., jak wynika z art. 17 ust. 1 pkt 5 oraz ust. 5 pkt 1 u.p.t.u., w przypadku gdy dostawy towarów na terytorium kraju dokonywał podatnik nieposiadający siedziby, stałego miejsca zamieszkania lub stałego miejsca prowadzenia działalności na terytorium kraju, a nabywcą towaru był podatnik podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 15 u.p.t.u., posiadający siedzibę, stałe miejsce zamieszkania lub stałe miejsce prowadzenia działalności na terytorium kraju (także osoba prawna nie będąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15 u.p.t.u., posiadająca siedzibę na terytorium kraju – z wyjątkiem dostawy towarów w ramach sprzedaży wysyłkowej na terytorium kraju), zasadą było, że podatnikiem podatku od towarów i usług był nabywca towaru. Zasada ta, zgodnie z art. 17 ust. 2 u.pt.u., nie miała zastosowania jedynie wówczas, gdy podatek należny został rozliczony przez dokonującego dostawy towarów (także świadczącego usługi) na terytorium kraju, przy czym nie dotyczyło to dostawy gazu w systemie gazowych lub energii elektrycznej w systemie elektroenergetycznym (także usług do których zastosowanie miał art. 28b), dla których w każdym przypadku podatnikiem był nabywca towaru lub usługobiorca.
Ze stanu faktycznego, przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, wynika, że kontrahent skarżącej spółki – B, który nie miał na terytorium Polski ani siedziby, ani stałego miejsca prowadzenia działalności, w fakturach wystawionych na rzecz skarżącej z tytułu dostawy towarów na terytorium Polski, w których nie podał swojego numery identyfikacji podatkowej, wykazał podatek od towarów i usług wg 22% stawki. Wobec braku na fakturze numeru identyfikacji podatkowej dostawcy oraz braku potwierdzenia przez dostawcę (B) zarejestrowania się dla celów podatku od towarów i usług na terytorium Polski i potwierdzenia odprowadzenia podatku należnego pobranego od skarżącej, skarżąca przyjęła, że B nie dokonał rejestracji dla celów podatku od towarów i usług na terytorium Polski i nie odprowadził podatku należnego.
Uwzględniając przedstawiony stan faktyczny, należy stwierdzić, że organ podatkowy prawidłowo przyjął, iż miejscem dostawy towarów, które są instalowane lub montowane przez dokonującego dostawy lub przez podmiot działający na jego rzecz jest miejsce, w którym towary są instalowane lub montowane (art. 22 ust. 1 pkt 2 u.p.t.u.). W rozpoznawanej sprawie miejscem dostawy maszyn było terytorium Polski.
Prawidłowo także organ podatkowy przyjął, iż w sprawie nie wystąpiła sytuacja wskazana w art. 17 ust. 2 u.p.t.u., tj. rozliczenie podatku należnego przez B. Z wiążącego organ podatkowy stanu faktycznego, przedstawionego we wniosku, wynika bowiem, że skarżąca spółka przyjęła, iż B, ani nie dokonał rejestracji na terytorium Polski dla celów podatku od towarów i usług na terytorium Polski, ani nie odprowadził podatku należnego do polskiego urzędu skarbowego. Tym samym spółka przyjęła, że B nie dokonał rozliczenia należnego podatku od towarów i usług z tytułu dostawy na rzecz skarżącej maszyn wraz z ich montażem. W konsekwencji, zgodnie za przepisami art. 17 ust. 1 pkt 5 i ust. 5 pkt 1 u.p.t.u., podatnikiem podatku od towarów i usług, z tytułu dostawy przez B na rzecz skarżącej spółki maszyn wraz z ich montażem, był nabywca towaru, tj. skarżąca spółka, która, jak wynika z wniosku, była podatnikiem podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 15 u.p.t.u., mającym siedzibę i prowadzącym działalność gospodarczą na terytorium Polski. Skarżąca spółka, jako podatnik, zobowiązana była także do wystawienia faktur. Tym samym faktury wystawione przez B, na udokumentowanie dostawy maszyn wraz z ich instalacją, zawierające podatek od towarów i usług, nie dawały skarżącej spółce prawa do obniżenia podatku należnego, gdyż wystawione zostały przez podmiot nieuprawniony do ich wystawienia, co wynika z art. 88 ust. 3a pkt 1 lit.a u.p.t.u.
Wbrew zarzutom skargi, z wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej wyraźnie wynika, że skarżąca spółka uznała, że jej kontrahent (B), który nie miał, ani siedziby, ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium Polski, nie dokonał na terytorium Polski rejestracji dla celów podatku od towarów i usług, ani nie zapłacił należnego podatku od towarów i usług, a jedynie wykazał podatek należny w fakturze. W ocenie Sądu, wynikający z art. 17 ust. 2 u.p.t.u. warunek rozliczenia podatku należnego przez dostawcę lub przez świadczącego usługę, nie może być utożsamiany wyłącznie z wykazaniem tego podatku w fakturze, w sytuacji, gdy ze stanu faktycznego wynika, że rozliczenie tego podatku (zapłata) nie było możliwe i nie nastąpiło. Ponieważ w opisanym we wniosku stanie faktycznym, B nie dokonała rozliczenia podatku od towarów i usług, zasadnie przyjęto, w zaskarżonej interpretacji indywidualnej, że podatnikiem jest nabywca towaru, tj. skarżąca spółka. Prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony organ podatkowy zasadnie zatem wiąże z fakturą nabywcy towaru (podatnika), a nie z fakturą wystawioną przez podmiot nieuprawniony do wystawienia faktury (podmiot niebędący podatnikiem), na gruncie przepisów obowiązujących w zakresie podatku od towarów i usług.
Podkreślić należy, że w niniejszej sprawie nie zostało zakwestionowane prawo strony skarżącej do rozliczenia podatku naliczonego, ale jedynie prawo do rozliczenia podatku wykazanego w fakturze, którą wystawił podmiot nieuprawniony – taki który nie był podatnikiem na gruncie przepisów prawa wewnętrznego.
Należy też zauważyć, że, zgodnie z art. 193 i art. 194 dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U.UE seria L z 2006 r., nr 347.1 ze zm.), państwom członkowskim pozostawiono uregulowanie który z podmiotów (dostawca czy nabywca) jest zobowiązany do zapłaty podatku należnego przy dostawie na terytorium kraju towarów przez podmioty niemające siedziby lub stałego miejsca prowadzenia działalności na terenie kraju. Faktu tego nie uwzględniła skarżąca, powołując orzecznictwo Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
W ocenie Sądu, niezasadne są zarzuty strony skarżącej dotyczące naruszenia zasady pewności prawa. Skarżąca podnosi, że na gruncie obowiązujących przepisów nie mogła ustalić w sposób pewny czy jej zagraniczny kontrahent zapłacił wykazany w fakturze podatek od towarów i usług do polskiego urzędu skarbowego. Należy pamiętać, że przedmiotem skargi jest interpretacja indywidualna, zatem zarówno organ podatkowy, jak i Sąd musza ograniczyć się do stanu faktycznego oraz stanowiska strony przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Ze stanu faktycznego oraz stanowiska spółki wynika, na co wskazywano wyżej, że skarżąca przyjęła, iż jej zagraniczny kontrahent (B) nie zapłacił wykazanego w fakturze podatku od towarów i usług, a nie że spółka nie miała możliwości sprawdzenia czy podatek został przez kontrahenta zapłacony. W tej sytuacji zarzut braku możliwości sprawdzenia czy kontrahent podatek zapłacił nie jest zasadny, jest bowiem w istocie modyfikacją stanu faktycznego przedstawionego we wniosku.
Chybiony jest też zarzut nieprawidłowego zastosowania w zaskarżonej interpretacji art. 88 ust. 3a pkt 1 lit a u.p.t.u., które polegało, według strony skarżącej, na uznaniu kontrahenta spółki za podmiot nieuprawniony do wystawienia faktur, tj. podmiot niezarejestrowany dla celów podatku od towarów i usług. W zaskarżonej interpretacji przyjęto zaś, że kontrahent skarżącej spółki był podmiotem nieuprawnionym do wystawienia dla skarżącej faktury z tytułu dostawy na terytorium kraju maszyny, gdyż z uwagi na brak rozliczenia podatku od towarów i usług nie stał się podatnikiem tego podatku, stosownie do art. 17 ust. 2 u.p.t.u.
Sąd nie podziela też stanowiska skarżącej, że zakwestionowanie prawa skarżącej do odliczenia podatku naliczonego z faktury wystawionej przez B, w opisanym stanie faktycznym, było możliwe dopiero na podstawie przepisu art. 88 ust. 3a pkt 7 u.p.t.u., który obowiązuje od dnia 1 kwietnia 2011 r. i który nie miał zastosowania do spornych transakcji, jako zrealizowanych w 2010 r. Należy bowiem zwrócić uwagę, że w tym samym czasie, tj. od 1 kwietnia 2011 r. zmianie uległ także przepis art. 17 ust. 2 u.p.t.u. i po zmianie została wyłączona całkowicie możliwość rozliczenia podatku od towarów i usług przez dostawcę w przypadku opisanym w art. 17 ust. 1 pkt 5, a od 1 lipca 2011 r. zmieniono także przepis art. 88 ust. 3a pkt 1 lit. A u.p.t.u., który po zmianie dotyczy tylko podmiotów nieistniejących.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło